000333a |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
rilPlf
Hi filier
mm
ffiwS STR2 -
S?431S''
Iftirtel?
1 IM
ImfflMml
1 ISif
W &Sfsń&M
B3 litófe? s
ffi: tifo(t
KMH Ł li W imi uf I-- i
3 --11 I
v i hvf
T f5
PifPP
Sr ffiSmł3J filii
Mmm
!
15B-SfJl- L
: m u 4
tiSni-f- c
KKS l1 iJ"WE=31
li KBS 1
ŁTC-IS1- -I ł- - MSKSlS t ffei#J
wftisi
&J8S2SK iliili t&!wSimlmm
tti??L ł
Prlnted for nrr Wedrwidły Srfartoy byz "
[ ""ZwIązRowiec" (The AUianccr) TeL LE F-24-92
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Oigtn Zwluiku Polaków w Kanadzie wydawań? przei Pyrtfccfr Prwową
Rłdaltror F C-rogow-skl Klr Prukrnl K J MiiurkKwIti - KUr Adm R FrlkKa
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $450 W Stanach Zjednoczonych
Półroczna $275 i innych krajach $600
Kwartalna $150 Pojedynczy numer W
1475 Quen Street Wett — Toronto Ontario
Authonsed as Second Class Mail Post Ottkt Department Ollawa
WITAJCi
Za kilka dni w Domu Związkowym Grupy 1 ZPwK przy 62
Claremont St w Toronto będzie gwarno Delegaci trzydziestu
sześciu Grup Związku Polaków w Kanadzie odbędą tu swe obrady
Odbywający się co dwa lata Zjazd w tym roku będzie miał donio-ślejsze
znaczenie Będzie to Zjazd Jubileuszowy ZPwK
Przed pięćdziesięciu laty ośmiu emigrantów założyło pierwszą
polską organizację w Toronto Napewno nie sądzili nie przypu-szczali
że nasienie rzucone w niwę emigracyjną wypuści tak po-tężne
drzewo które konarami swymi obejmie całą prowincję
Ontario Ci z organizatorów Towarzystwa "Synowie Polski" któ-rym
los dozwolił dożyć obecnej chwili mogą być dumni z swego
tak skromnego początku
Mimo półwiekowej bardzo żmudnej pracy społecznej Związek
Polaków jest w dalszym ciągu młody 1 prężny W Zjeździe Jubi-leuszowym
wezmą udział po raz pierwszy delegaci sześciu naj-młodszych
Grup Sześć nowych Grup w okresie dwuletnim to
pokaźny rozwój organizacji
Związek Polaków w Kanadzie należy do wyjątkowych orga-nizacji
Kroczących stale swoją własną drogą Nie służył nigdy
możnym lego świata } nie podporządkowywał się różnym ośrodkom
dyspozycyjnym a więc nie liczył na niczyją pomoc ani poparcie
— łaskę czy uznanie Wręcz odwrotnie Wskutek nagminnej u nas
chęci narzucania się organizacjom przez różne ośrodki był i jest
przedmiotem stałych ataków z wielu stron Jak więc to się stało
ze znalazłszy się przed spiętrzonymi trudnościami Związek Pola-ków
nie tylko nie zginął lecz wysunął się na czoło Polonii Kana-dyjskiej?
Odpowiedź jest prosta zamyka się w dwóch tylko słowach:
"samodzielność i praca"
Tak! Dzięki samodzielności i wytrwałej pracy powstał doro-bek
który jest chlubą nie tylko członków Związku ale i Polonii
Samodzielność pozwoliła na obranie kierunku najbardziej
odpowiedniego dla czasu i środowiska Przełomowymi latami dla
organizacji i jej kierunku były ostatnie lata przed drugą wojną
światową kiedy to z dwóch stron szły ataki na Związek Polaków
i próby jej opanowania dla obcych ośrodków dyspozycyjnych Z
jednej strony usiłowali to robie komuniści z drugiej ideolodzy
1 wysłannicy póltotalnego sanacyjnego obozu
Nie udało się to ani jednym ani drugim
- Zwolennicy1 ich zniechęceni brakiem rezultatów w wysiłkach
opanowania Związku porzucili nasze szeregi i odeszli sobie Tak
jak przyszli tak odeszli Nikt ich nie wyrzucał Poszli bo srodze
zawiedli się Związek Polaków nie poszedł ani w lewo ani w
prawo lccz'dobrze wypróbowana drogą drogą służby dla Polonii
miłości dla Polski i lojalności dla Kanady
Przed Związkiem Polaków stoją nowe perspektywy rozsze-rzenia
działalności Hołdując zasadzie pełnej samodzielności mo-żemy
dowolnie zwijać i rozszerzać swe ramy Ma to olbrzymie
znaczenie dla organizacji Wszędzie tam gdzie są sztywne ramy
formalistyka kończy się prężność a zaczyna starość
Delegaci XVIII Zjazdu podobnie jak i tych które nastąpią
nie mają łatwego zadania Ciągle jeszcze bowiem stoją przed ZPwK
wielkie możliwości Przed nami rozciągają się nęcące perspektywy
przyszłości Czy zostaną one osiągnięte zadecydują o tym delegaci
i działacze Związkowi Elastyczność strukturalna ZPwK w znacznej
mierze" ułatwi tu zadanie niemniej jednak potrzebny jest jeszcze
jeden" czynnik' — pracowitość Dotychczasowy 50-let- ni dorobek
zawdzięczać należy ofiarności i pracy wszystkich członków Jeżeli
rozpęd nadany Związkowi w ostatnich 25 latach zostanie w dalszym
ciągu utrzymany osiągniemy w przyszłości rezultaty o jakich dziś
boją się marzyć najśmielsi optymiści Przyszłość należy do nas!
Będzie ona taka jaką stworzyniy!
Zjazd Walny to najwyższa władza Związku Polaków Od
Zjazdu na' którym ścierać się będą poglądy i opinie ogół członków
oczekuje uchwał które na następny okres pracy organizacyjnej
nakreślą co należy 'robić w Grupach Związkowych by te trzy naj-wyższe
cele istnienia naszej organizacji a to służba Polonii miłość
dla Polski i lojalność dla Kanady znalazły w czynach potwierdzenie
Witajcie! Wołać będą do delegatów -- wielkie napisy! Witajcie
z wszystkich najbardziej odległych Grup Związkowych! Witajcie
i z sercem podchodźcie do wszystkich spraw Nie bójcie się
krytyki 'śmiało precyzujcie swe myśli i opinie! Opracowujcie
projekty rozszerzenia działalności Związkowej! Rzucajcie nowe
pomysły!
A kiedy po Zjeździe wrócicie do swoich skupisk do swojej
codziennej orki organizacyjnej w Grupie wcielajcie hasła i idee
w czyn! Najpiękniejsze projekty nie poparte czynem sa tylko
czczą gadaniną — najskromniejszy czyn potęgą! "W słowach tylko
chęć widzimy w działaniu potęgę"
Witajcie!
Reprezentujemy znowu parę
studentów która już znalazła
opiekunów Irena Janiszewska
jest podopieczną państwa" L Gar-czyński- ch
a Mieczysław Trochi-miu- k dr I Człowiekowskiego
Ks prałat Fr Pluta który nie-dawno
powrócił z kilkumiesię-cznego
pobytu w Polsce złożył
"Związkowcowi" wyrazy szcze-gólnego
uznania za akcję pomo-cy
na rzecz KUL--u po przez
"adopcję" grupy najbardziej po-trzebujących
studentów
v tej
uczelni Ks prałat Pluta poinfor-mował
nas ze został oficjalnym
r?ecznikiem i przedstawicielem
KUL-- a na Kanadę Ks rektor Re-chowi-cz
upoważnił ks prał Plu-te
do podejmowania każdej akcji
mającej na celu przyjścia z po-mocą
uczelni Możemy więc ocze-kiwać
ze w niedalekiej przyszło-ści
rozpoczęta przez "Związko-wiec"
akcja na jednym odcinku
przerodzi się w szeroką stah
która zasięgiem swoim obejmie
całą Kanadę Potrzeby uczeln'
lubelskiej jedynej niezależnej
wyższej szkoły w Polsce jcd nc-g- o
katolickiego uniwersytetu v
całej Euio
pie są olbrzymie Boryka sie ona
z niezliczonymi trudnościami dla
przezwyciężenia opanowanh po-trzebuje
pomocy Będzie ona na-pewno
p!vnać z lóżnych kana-łów
nie tylko z Polonii Kanadyj-skiej
czy Amerykańskiej nie tyl-ko
z źródeł polskich lecz tych
wszystkich Którzy rozumieją
znaczenie utrzymanh pogłębie-nia
i rozwoju kultury zachodniei
chrześcijańskiej w tej części Eu-ropy
Zamieszczając poniżsi d-i- -j v-stepn- e
życiorysy apelujemy do
Czytelników o zg'nrzcnia "nćop-tacyjne- "
Pozostało naii ijcze
dziesięcioro studentów Prosimv
o szybkie zgłoszenia gdyż rok
akademicki już się roznoc-?- !
Młodzież 'czeka na swoich opie-kunów!
ŻYCIORYS
M TROCHIMIUKA
Urodziłem się dnia 18 lipca
1936 r w katolickiej rodzinie
średniorodnego chłopa we wsi
Dubów pow Biala-Po- dl Od
siódmego roku życia zacząłem
uczęszczać do podstawowej
szkoły w Łomazach (pow
Biała-Podl- ) Po ukończeniu
siedmiu klas wstępuję do
Państwowego Liceum Ogólno-kształcącego
w Wisznicach
(pow Włodawa) Tutaj w 1954
r otrzymałem świadectwo
dojrzałości Mając średnie wy-kształcenie
postanowiłem po-święcić
się nauciycielskiej
pracy na wsi Rok szkolny
1954-5- 5 — to rok mojej pracy
w pięcioklasowej szkole w za-padłej
podlaskiej wsi — Ko-szelów-ce
Stwierdziwszy że
praca wychowawcza jak i pra-ca
nad podniesieniem ogólne-go
poziomu kulturalnego pod-laskiej
wsi wymaga gruntów-niejszeg- o wykształcenia w
1956 r udaje sie na studia po-lonistyczne
na Katolicki Un-iwersytet
Lubelski Obecnie
Mieczysław1 Trochimiuk
"ZWIĄZKOWIEC" PAŹDZIERNIK (Ocłober)
KTO JEST
f CS) Pół wieku temu wielki pre-- 1
mier kanadyjski Sir Wilfrid
rier przepowiadał że "wiek dwu- -
dziesty należy do Kanady"
W jednym z ostatnich numerów
nłnupun onnnrlarp7PCo nisma !
szych wytworni wyrobów elektrycz-tawsk- i
nych została wykupiona przed trze-wa- y
ma laty przez potężny trust amery-rozwaźa- ń
kański Produkcja jej przez czas
dłuższy utrzymywana była na
sokim poziomie ale kilka tygodni
temu pracowników na
'dziale produkcji automatycznych
zostało zwolnionych i od-dar- ki
dział ten zamknięto ponieważ ma- -
V"1-"-" 'W0V 0— -- — — — C- T-Kanady
"The Financial Post" ot- -
korespondent Bark- -
w artykule kończącym serię
na tematy przemysłu i
kontroli gospodarczej cytuje po- -
wypowiedź Lauder i dodaje
pytanie: "A do Kogo należy Ka- -
Problem kontrolowania gospo- -
naszego kraju staje się coraz
ważniejszym zagadnieniem dla na- -
szvch nolitvków ekonomistów i
w ogóle dla myślących Kanadyj-czyków
Przemawiając niedawno
na uniwersytecie w Darmouth —
USA premier Diefenbaker wygło-sił
jedno z najbardziej ostrych
przemówień na temat stosunków
kanadyjsko-amerykańskic- h jakie
kiedykolwiek słyszano z ust ofi-cjalnego
rzeczpika rządu kanadyj-skiego
w którym podkreślił ze
wymiana handlowa 1 przemysłowa
między obydwoma krajami nie
może być jednokierunkową jeśli
Kanada ma pozostać niezależną
W roku bieżącym w
obrotach ze Stanami Zjednoczony-mi
wyrazi się cyfrą około miliarda
dolarów Znaczy to ze kupujemy w
Stanach Zjednoczonych towarów
za miliard dolarów więcej aniżeli
sprzedajemy temu państwu Jeśliby
inne czynniki jak np w drobnym
stopniu wyższa wartość kanadyj-skiego
dolara a w głównej mierze
olbrzymie inwestycje amerykań-skiej
waluty w przemysł kanadyj-ski
i przeróbkę surowców nie
wpływały wyrównająco — to Ka-nada
stałaby przed widmem ban-kructwa
Te wyżej wspomniane czynniki
wyrównujące bilans płatniczy nie
są jednak dla naszej gospodarki
zbyt zdrowe To prawda że jako
Kanadyjczycy możemy mieć pewną
dozę satysfakcji z faktu że nasz
dolar jest parę centów więcej wart
niż amerykański Płacimy przez to
trochę mniej za materiały i wyro-by
amerykańskie ale"za to Amery-kanie
muszą płacić drożej za pro-dukty
kanadyjskie co nie wpływa
dobrze na zbyt naszych towarów na
rynku amerykańskim i w rezulta-cie
pogarsza sytuację
I to też prawda że kraj nasz
skorzystał ogromnie z napływu ze-wnętrznych
kapitałów — głównie
ze Zjednoczonych ale tak-że
w dużym stopniu i z Europy
Kiedy jednak ktoś inwestuje pie-niądze
pragnie mieć także i nad
nimi kontrolę
Kiedy przedsiębiorstwo amery-kańskie
otwiera filię w Kanadzie
albo co się często zdarza obecnie
wykupuje istniejącą firmę kana-dyjską
— pragnie filią tą kiero-wać
Zazwyczaj kontrola ta jest życzli-wa
ale nie mniej powoduje to że
nasza gospodarka jest bardzo po-datna
na wpływy zewnętrzne 1 tak
na przykład wielka amerykańska
firma radiowa i telewizyjna po za- -
jestem studentem KUL dru-giego
roku filologii polskiej
Poza studiami interesuję się
teatrem: jestem czynnym
członkiem Teatru Akademi-ckiego
KUL
Mieczysław TROCHIMIUK
ul Sławińskiego 8
Lublin
#
ŻYCIORYS
IRENY JANISZEWSKIEJ
Miejscowości w której sio
urodziłam — 6 marca 1930 r
— nie oglądałam nigdy świa-domymi
oczyma Było to któ-reś
z wołyńskich miasteczek
położonych tuż nad Bugiem
W Sokalu skończyłam nie-mal
całą szkołę podstawową
— w tak zmiennych wciąż wa- runkach politycznych — bo 2
lata przed wojna a resztę w
czasie rosyjskiej a potem nie-mieckiej
okupacji
W 1944 roku przeniosłam
się do Lwowa Tu zaczął się
dla mnie nowy okres Do szko-ły
już nie chodziłem choć nie
skończyłam 6-- ej klasy Mamu-sia
chorowała a siostra ze
ui" yr) '"'V łfW
i&V&
Irena' Ja- n-isjzewr ska"-' ar
ADOPTUJEMY MŁODZIEŻ KUL-1- 1
środkowowschodniej " " N gtv v
JKSKSłRS KKSWfWSSi Wffi i iSŁS!TV"-'£SE£3SS£- &
"WŁAŚCICIELEM" KANADY
l
łożeniu kanadyjskiego oddziału
fabryki zamknęła jej produk
cję ponieważ potrzebowała kapita
wy-wyższą
kilkuset od-nad- a"
Plek
Michael
deficyt
jeszcze
Stanów
ły na dalszą rozbudowę swch za-kładów
w Stanach
Jedna z największych _ 1 najstar- -
-
cierzysia urma amerj-Kan- a midfd
auzY MPas iycn praieK W UhA
i chciała się ich pozbyć wysyłając
je na rynek kanadyjski
Wiadomo także z badań prowa-dzonych
w tym kierunku ze przed-siębiorstwa
kanadyjskie będące
filiami amerykańskimi nie usiłują
wspózawodniczyć o rjnki zbytu w
obcych krajach ze swymi macie-rzystymi
firmami Tak więc samo-chodowa
czy elektryczna fabryka
mieszcząca się w Windsor czy w
Toronto będąc oddziałem firmy
amerykańskiej nie będzie wycho-dzić
ze swymi produktami na ryn-ki
na których-mogłab- y przeszka-dzać
zbytowi produktów firm ma-cierzystych
Obecnie około 60 procent kana-dyjskiego
przemysłu a procent
ten wyższy jest jeszcze w dziedzi-nie
wydobywania surowców (gór-nictwo
nafta produkcja drzewa
ltd) znajduje się w rękach Spółek
zagranicznych w przeważnej czę-ści
mających swą siedzibę w Sta-nach
Zjednoczonych
Obecnie już więcej niż 50% za-robku
spółek kanadyjskich jak
twierdzi "The Financial Post" idzie
do Stanów Zjednoczonych
A oto inne zjawisko wpływów
amerykańskich nad gospodarką Ka-nady
Większość związków zawodo-wych
w Kanadzie należy do zawo-dowego
ruchu amerykańskiego co
w praktyce daje głównym zarzą-dom
związków w Ameryce możność
kierowania ruchem robotniczym w
Kanadzie Kiedy roboFnik stalowni
lub fabryki samochodów w USA
zdobywa podwyżkę płac robotnik
kanadyjski chce mieć te same staw-ki
ale koszty produkcji w Kana-dzie
są wyższe ponieważ rynek
wewnętrzny jest mniejszy i mniej-sza
jest wydajnośćJPowoduje to w
rezultacie w Kanadzie tendencje
inflacyjne — co w praktyce spro-wadza
się do tego że konsument
kanadyjski płaci więcej niż powi--'
men za produkt wytwarzany w
Kanadzie
W niektórych wypadkach sytua-cja
jest wręcz alarmująca
Często bowiem powstaje cały
szereg niebezpieczeństw Najistot-niejsze
to wyzbywanie się prawa
własności do naszych zasobów su-rowcowych
Innym równie niebez-piecznym
zjawiskiem chociaż mo-że
na razie jeszcze nie tak widocz-nym
jest prawdopodobieństwo ze
stosunki między obydwoma kraja-mi
które stawiano za wzór współ-pracy
sąsiedzkiej w świecie mogą
względu na swój wiek nie mo- gła się pokazywać na ulicy —
gdzie odbywały się stale ła-panki
do pracy i do Niemiec
— wtedy moim obowiązkiem
było zarobkowanie na nasze
utrzymanie Chodziłam więc
codzień na rynek lwowski i od
rana — niemal do wieczora
handlowałam cebulą i innymi
tym podobnymi rzeczami w
godzinach zaś bombardowań
zmykałam wraz z innymi do
piwnic W tym samym jeszcze
roku wyjechaliśmy z ręcznym
bagażem ze Lwowa na tzw
"zachód" (tak sie u nas mówi-ło)
do województwa krakow-skiego
W Tarnowie skończyłam
szkołę średnia oimnazium
ogoinoK5zrafcace 1 liceum pe - dagogiczne i tam zdałam ma- turę
Następne 2 lata po maturze
to był okres naprzód półrocz
ny zdobywania tzw Wyższych
Kwalifikacji Nauczycielskich
w Krakowie których "uwień
czeniem" — na skutek zatar
gów ideologicznych — była
utrata praw do nauczania w
szkolnictwia To też następne
pół roku przesiedziałam w biurze nadleśnictwa i wybie-gałam
nadzieją w przyszłość
jak to będzie gdy będę mogła
wreszcie uczyć
Od września 1950 r rzuci-łam
pracę w biurze nadleśni-ctwa
i pojechałam na drugi
koniec Polski do Gniezna
(woj Poznań) tam postara- łam się o posadę nauczyciel-ska
i przy okazji zajęłam się
nauczaniem religii W roku
akad 1951-5- 2 znalazłam się na
KUL-- u Z zachłannością rzuci-łam
sie naraz na dwa wydzia-ły
— bo trudno było wybrać
— a więc i pedagogika i filo-zofia
chrześcijańska Obecnie
6 lat minęło od tego czasu
przed rokiem zrobiłam magi-rsotekruiumrebize
pz efdilaogzooafiikii w tym
„IRENA JANISZEWSKA
~AI Racławickie 14 j Lublin
Środa 9 — 1957
się bardzo zepsuć co niezawodnie
będzie naturalną reakcją na poru-Iszon- e
powyżej zjawiska gospodar--
cze
Jeśli z takimi zjawiskami miało- -
by do cznicnia państwo o totali- -
- tarnej gospodarce z którą my nie
chcemy mieć nic do czynienia —
niewątpliwie odpowiedzią na to
byłoby wywłaszczenie spółek za-granicznych
ale my nie jesteśmy
dni Egiptem ani Meksykiem I Ka-nadyjczycy
nie chcą w ten sposób
prowadzić gospodarczej działalno-ści
tym bardziej ze tego rodzaju
postępowanie zepsułoby nam kre-dyt
a także reputację na rynkach
światowych 1 zahamowałyby nieza-wodnie
napływ kapitałów inwesty-cyjnych
nie tylko ze Stanów Zje-dnoczonych
ale 1 z innych państw
Kanada jest czwartym pod wzglę-dem
obrotów handlowych państwem
na świecie 1 obroty te powinny wy-równać
ten deficyt ale — jak to
otwarcie powiedział swym słucha-czom
w Darmouth premier Diefen-baker
— amerykańska polityka
dumpingu nadwyżek pszenicy 1 in-nych
produktów rolniczych po ni-skich
cenach utrudnia niezmiernie
Kanadzie zbyt jej produktów rol-nych
na rynkach światowych Po-nadto
Stany Zjednoczone sprzeda-jąc
nam tyle swoich towarów bro-nią
się wysokimi barierami celny
mi przed sprzedawaniem im na
szych towarów
Obiektywnie jednak przyznać
trzeba ze Kanadyjczycy są sami
częściowo temu winni Nie wyka-sul- i
bowiem tyle odwagi i ambicji
inwestowania w swój własny kraj
ile wykazali i wykazują Ameryka
Każdemu w Toronto wiadomo
ze ulica Queen jest z dawien
dawna polską ulicą Tu wokół
polskich domów i parafii sku-piały
się rodziny emigracji za-robkowej
później wysiedleńcy i
uchodźcy polityczni zanim doro-biwszy
się wynosili się w "lep-sze"
dzielnice Tu powstało wiele
polskich sklepów i do dziś zwła-szcza
w soboty zjeżdżają się go-sposie
z całego Toronto na zaku-py
Nawet Kanadyjczycy z pół-nocnej
części miasta zapuszczają
się na Queen w poszukiwaniu
"polish sausage" śledzi maryno-wanych
razowego chleba i in-nych
europejskich delikatesów
Na Queen można spotkać daw-no
nie widzianych znajomych
można na brzegu chodnika załat
wić w rozmowie wiele interesów
Na Queen niebezpiecznie jest ro
bić głupie uwagi na temat nóżek
pani idącej ulicą bo ta może się
odwrocie 1 zmitygowac dowcipni-sia
soczystą polszczyzna Język
polski bowiem dalej króluje na
ulicy Królowej
Ale gdy się taki bywalec z
"Kwinu" (jak to się mówi między
Polakami) znajdzie na ulicy
Broadway w odległym o sto mil
imerykańskirn mieście Buffalo
— to dopiero "się zadziwi!
Idziesz sobie tą jedną z głów-nych
ulic miasta a z jednej i
drugiej strony witają cię polskie
nazwiska nad sklepami jedne
koło drugiego Wilczewski Go-łembiows- ki Bieniasz Cybulski
Kolipiński i setki innych zapra-szają
cię do środka gdzie zosta-niesz
obsłużony w rodzinnym ję-zyku
Siarczyste polki płyną z
otwartych sklepów i podrywają
nogi do tańca Dobiegają cię roz-mowy
w polskim języku idących
ulica przechodniów
Prawda rażą cię nieco ubogo
wyglądające bo przeważnie z
drzewa brudne domy ale tam
prawie całe miasto takie Przy
tym powiadasz sprawiedliwie 1 nasza "Queen" nie lepsza żeby
nie ciemny odcień murzyńskich
obywateli tobyś się czuł jak na
swoich śmieciach
Jako niecodziennych gości z
Toronto Buffalowianie zaprasza
ją nas do Domu Unii Polskiej
uom 0Kazaiv murowany z nie
zliczonymi biurami salami- - i no
Kojami Ale nas prowadza w
piwnice gdzie mieści się bar!
Ach ten bar! Przyćmiony
chłodny zapraszający wypoczyn-kiem
na wysokie stołki Z rzęda-mi
kolorowych butelek Z prze- -
niiiym roaaKiem za ladą
Tu można sobie wychylić kie-liszeczek
czystej wyborowej pod
kiełbasę z ogóreczkiem Tu moż-na
ochłodzić się szklaneczką naj-prawdziwszego
piwa żywieckie-go
prosto z Polski! Tu można
gdy się jest głodnym --wsunąć
porcję pierożków z kanusta
grzybkami Tu można dowiedzieć
się wszystkiego o Polonii buffa-lowski- ej szczegółów z życia nie
znanych ci zresztą osób tu- - przy kieliszku załatwia się interesy
zbiera informacje' zbawia Polskę
lub zwyczajnie odpoczywa Od-poczywamy
wiec la nasi Toron-tończyc- y wzdychają '
— Żeby to tak — marzy jeden
— w piwnicy naszego "Związ-kowca"
urządzić taki bar! Było-by
gdzie wpaść na jednego "
— żeby to dali
— Tylko by pewnie --wtedy ga- zeta nigdy na czas nie wyszła—
Śmieja się do siebie
Nieproszony "bartender" sta
wia przed nami następne lueli-szk- i
Patrzymy zdziwieni
— To od tego nanal co tam"
siedzi na trzecim 'stołku Chceł
"wam z Kanady zafundować '
nie To też w wielu wypadkach
Amerykanie dlatego zbierają zyski
że my się nie interesujemy nimi
Dalej kanadyjscy przemysłowcy
i kupcy nie wykazują dość energii
by pchać się w takim stopniu na
rynek amerykański leżący u ich
progu jakby należało Kanadyjska
ostrożność w danym wypadku pra-cuje
na naszą niekorzyść
Jak można odwrócić to jedno-kierunkowe
parcie?
Będzie to niezawodnie jeden z
ważniejszych problemów nad któ
rym radzić będzie f ad w bieżącym
roku Czy skończy się to nałoże-niem
wyższych taryf na produkty
amerykańskie? Być może Kana-dyjczycy
jednak z zasady są zwo-lennikami
wolności handlu Może
ograniczony zostanie import ame
rykański kwotami tak jak było to
w czasie wojny i zaraz po niej7
I to być może ale tb wywołać mo-że
inflacic na rynku wewnętrz
nym Nie można wykluczyć ze
struktura podatkowa zostanie tak
zmieniona by nałożyć większe ob-ciążenia
podatkowe na te filie firm
amerykańskich które nie dopusz-czają
do współwłasności Kanadyj-czyków
Jest to niezawodnie jeden z naj-cięższych
problemów w obliczu
których stała Kanada w swej hi-storii
To też premier Diefenbaker
mówił w Darmouth: "Utrzymywa
nie się Kanady jako oddzielnego
państwa nie jest wcale łatwiejszym
problemem niz było dawniej w
niektórych wypadkach może to
być nawet trudniejszym zadaniem
ponieważ posunęliśmy się już tak
daleko lecz nie jest to tez niemoż
liwością jak nie było nią i daw
niej"
Hugh Newton
Moja sąsiadka Buffalowianka
kręci głową Bez słowa kelner za-mienia
kieliszek wódki na czeko-ladkę
Teraz wszyscy uśmiecha-my
się i dziękujemy panu z trze-ciego
stołka Staropolska gościn-ność
kwitnie w Buffalo!
Panowie chcą iść załatwiać
swoje interesy a ja wybieram
się na zakupy Okazuje się jed-nak
ze środa to święto dzielnicy
polskiej i sklepy zamknięte Mu-szę
jechać do centrum miasta
Pytają czy nie zabłądzę
Gdzie? W Buffalo?
Zaraz w autobusie słyszę za
sobą rozmowę tutejszych pań
— Córka się ji ożeniła i ona
została się sama ino z psem
Grzecznie więc przeprosiw-szy
pytam o kierunek Panie chę
tnie stuzą wskazówkami Ode-zwał
się i pan siedzący obok
mnie i wkrótce z pół autobusu
zawiązało rozmpwę Przedstawi-łam
się jako gość z Toronto ko-chani
rodacy opowiedzieli mi po- krótce swoje dzieje Przyjaźń to-rontons-ko
- buffalowska zaczyna
kiełkować Jedna z pań zaprasza
mnie na zebranie jej organizacji
— ja zapraszam wszystkich" do
Toronto Kochajmy się!
W myśli zastanawiam się co
bym tez pokazała gościom z Buf-falo
gdyby mi tak przyszło za-bawiać
ich w naszym "Torontb-wie- "
Panów zaprowadziłabym do
klubu na Ciaremont na piwo —
ach prawda! — kobietom nie
wolno tam w tygodniu wchodzić'
Musiałabym czekać za drzwiami
co by ich napewno dziwiło
Więc może do jakiejś polskiej
restauracji? Ale co im zaimponu-je
po ich pięknym "Polish Villa-gc"- ?
Panie moznaby poprowadzić
po Queen Ale co nasza Queen
do ich milowej Broadway? Więc
może Eaton Simpson? Ale one
mają takich sklepów więcej i
jeszcze wspaniajszych
Więc chyba zaprowadziłabym
ich wszystkich do "Związkowca"
Tam i tak każdy zachodzi kto
zawadzi o Toronto Tam juz przy-zwyczajeni
do gości z różnych
stron świata Tak nailepiei bv--
1 loby do "Związkowca"!
Po interesach i zakupach —
zasłużony odpoczynek Wybiera-my
sie więc do słynnej "Polish
Village" na rosół 1 zraziki Ale
zanim tam weszliśmy oczy nasze
napotkały szyld "Warsaw Inn" i
różowym neonem w oknie nazwi-sko
właściciela- - "Ed Milhe Ku-tas"
Nie mogliśmy sie oprzeć
ookusie Jakże nie wypić cos u
tego przemiłego rodaka!
Czas opuścić "siostrzane Buffa-lo
Wracamy z miłym uczuciem
jaki mają mieszkańcy małej wio-ski
którzy wybrali się w gościnę
do większej zasobnej wsi
Serdeczni rodacy z Buffalo za- praszają żeby znów przyjechać
— Tylko dajcie znać kiedy a
klucz będzie pod słomianka i
dom do waszego rozporządzenia
— zapewnia nasz dobry 'znajo-my
Dlaczego nie? Miło swojsko niedaleko A klucz pod słomian-ka
'
Barbara Głogowska
I ŚMIERĆ W PŁOMIENIACH
finWt hvovtheiliupMCPR w Chatham -- „ r-?„n-
~L 1 r Łuł bsrłauondeyŚmnmeipkprńożWaJr npckłrotVt ómtrryiuennsiaatirciahewAipłoncliiaoa-łny l-ł-A„l __
glpne zwłoki wydobyto z gruzów TNJlo ioef iflłnol — —1-- 1
oilsooscbyoofidanriosjłeyst powmięnkisezjsazeCozbterar-y żenia _ _
" 3
Zygzakiem
PIERWSI 'POLACY
W AMERYCE
dzTsruzdankoątek zaZpleemwi nena kmlóarlvemj by albo nie znakowali sie Pol
lacy albo przezeń nie
Mówimy dzs np o kilkumili
nowe Polonii Amerykański!
wymieniając jednym tchem
naigłośniejszę postacie kłóre trwałymi zgłoskami zapisał!
się w historii Stanów Zjedna czonych: Tadeusz Kościusih
di ziaKcakzoimiaermzeryPkuałńasskkiie Każde się historii swego kraju douwcziąac duje się o ich roli w walkach
sołunżioenpoodlegwłoyśbćitneTe wjeidenlcoestkui
przesłoniły jednak wkład sZJ' rych omal bezimiennych polskich I gdy np wspommnais sie obecnie że nie brakło P0 ldankiókwówweśruórdopneajsjsktiacrhszyncah zieomsa! amerykańskiej to brzmi to wręcz niewiarygodne
Nie chwalmy się — pOW6 niejeden — pozostawmy n śmieszne pyszenie sie Rosja nom Oni — jak głosi pron ganda komunistyczna — byli wszędzie i zawsze pierwszymi
A jednak Polacy naprawds
zjawili sio w Ameryce juz w 1608 r a więc w rok po zalo żeniu kolonii w Jameslown
przez Virginia Co of London
W bieżącym miesiącu przy bywa do Stanów Zjednoczo
nych z oficjalna wizyta brylyj ska para królewska Królowa
oraz ks Filip uczestniczyć bf da we wsparałych uroczyto ściach związanych z żałob
niem pierwszego angielskiego
osiedla w Ameryce w 1607 r
Źródła historyczne świad-czą
że kolonia angielska w Ja
mestown — założona w 1607
r znalazła się w trudnościach
gospodarczych firma angie-lska
Virginia Company of Lon
don zwróciła się do Polski --
z którą Anglia utrzymywała
bardzo bliskie stosunki o s-urowce
oraz fachowców dla
swojej kolonii amerykańskiej
Jak doszła ta umowa do sku-tku
trudno obecnie ustalić
Faktem natomiast jest ie w dniu ł października 1608 r
na pokładzie statku "Mary & I
Margaret" który zawinął do
portu Jamestown wylądowała
grupa Polaków Kroniki za- -
chowały następujące nazw-iska:
Zbigniew Stefański z Włocławka Jan Mata 1 Kra-- s kowa Stanisław Sadowski z Radomia oraz Jan Bogdan z
Kołomyii
Byli to ludzie pełni zapału i
energii gdyż zdołali w prze
ciągu trzech tygodni po wyl-ądowaniu
uruchomić hule
szklaną W grupie tej znajd-owali
sie doskonali rzemieślni-cy
którzy następnie wyszko-lili
innych Słowem był lo
świetny nabytek dla mlo-dp- j
kolonii Niektóre fró-dł- a utrzymują że z zakładów
tych Polaków wyszły pierwsze
artykuły ekspertowe skier-owane
do Anglii Kroniki gł-oszą
że Stefański i Bogdan
mieli ocalić życie kpt John
Smith który był głową kol-onii
Ani ta pierwsza grupa po-lskich
pionierów ani toż n-astępne
które za nia przybyli
wśród której zachowały si?
następująco nazwiska: Karol
Źrenica Ignacy Machowski
Tomasz Miptus Gwindon Słój-k- a
Jan Kulawy Albert Mała-szk- o
Eustachy Miciński n!e
wytworzyły jakiegoś zgrup-owania
polskiego Byli oni n-atomiast
bardzo silnie związani
z osoba kpt Smitha i qtiy ten
w vyniku intryg i walk rywa-lizacyjnyc- h
postanowił powró-cić
do Anglii Polacy opuścili
wraz z nim Jamestown N'a
udali sie jednak do Polski
lecz do Londynu Tutaj uNli
naciskom Virqinia Co i
jot-dzil-i
sie w 1610 r powrócić i di
Ameryki ped warunkiem je-dnak
że firma zmieni lokalna
administrację
Kronika Virginia Co zar-ejestrowała
niezwykle chara-kterystyczny
i bardzo wymow-ny
wypadek świadczący o n-astrojach
wśród Polaków Oio:
w 1619 r osadnicy Jameslown
uzyskali ograniczona lokain?
autonomię W wyborach
rady ustavodawczej poibfr
wiono Polaków prawa płojj
pod pretekstem iż nie opisem
jeszcze kosztów transportu t
Anglii do Ameryki Polacy
odpowiedzieli strajkiem P-orzucili
prace na hutach szKl'
nvch oświadczając iż nie p-odejmą
pracy póki nie otrz-ymają
"pełnego zadośćuczynie-nia
a więc należnych im prjvł
wyborczych
Gubernator Georga Ya
dley wszczął rokowania p-„ii- ~
_:_ Jl-- 1 IICllJtt MIC ŁUklQl neiannac P w-- - rozumienia wobec czeqo 5Ki- -
rował zatarg do Londvnu '
dyrekcji Virainia Co W W
skach tei właśnie firmy 7"ff
duje sie' tei krótkie zdani
"poczyniono koncesje wot
Polaków polecając im isken-czeni- e
strajku"
Bardzo ciekawi byli w'?ceiŁ
pierwsi polscy ądniciA:
--ziemiimerykanskrerr"
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, October 09, 1957 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1957-10-09 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000144 |
Description
| Title | 000333a |
| OCR text | rilPlf Hi filier mm ffiwS STR2 - S?431S'' Iftirtel? 1 IM ImfflMml 1 ISif W &Sfsń&M B3 litófe? s ffi: tifo(t KMH Ł li W imi uf I-- i 3 --11 I v i hvf T f5 PifPP Sr ffiSmł3J filii Mmm ! 15B-SfJl- L : m u 4 tiSni-f- c KKS l1 iJ"WE=31 li KBS 1 ŁTC-IS1- -I ł- - MSKSlS t ffei#J wftisi &J8S2SK iliili t&!wSimlmm tti??L ł Prlnted for nrr Wedrwidły Srfartoy byz " [ ""ZwIązRowiec" (The AUianccr) TeL LE F-24-92 POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED Oigtn Zwluiku Polaków w Kanadzie wydawań? przei Pyrtfccfr Prwową Rłdaltror F C-rogow-skl Klr Prukrnl K J MiiurkKwIti - KUr Adm R FrlkKa PRENUMERATA Roczna w Kanadzie $450 W Stanach Zjednoczonych Półroczna $275 i innych krajach $600 Kwartalna $150 Pojedynczy numer W 1475 Quen Street Wett — Toronto Ontario Authonsed as Second Class Mail Post Ottkt Department Ollawa WITAJCi Za kilka dni w Domu Związkowym Grupy 1 ZPwK przy 62 Claremont St w Toronto będzie gwarno Delegaci trzydziestu sześciu Grup Związku Polaków w Kanadzie odbędą tu swe obrady Odbywający się co dwa lata Zjazd w tym roku będzie miał donio-ślejsze znaczenie Będzie to Zjazd Jubileuszowy ZPwK Przed pięćdziesięciu laty ośmiu emigrantów założyło pierwszą polską organizację w Toronto Napewno nie sądzili nie przypu-szczali że nasienie rzucone w niwę emigracyjną wypuści tak po-tężne drzewo które konarami swymi obejmie całą prowincję Ontario Ci z organizatorów Towarzystwa "Synowie Polski" któ-rym los dozwolił dożyć obecnej chwili mogą być dumni z swego tak skromnego początku Mimo półwiekowej bardzo żmudnej pracy społecznej Związek Polaków jest w dalszym ciągu młody 1 prężny W Zjeździe Jubi-leuszowym wezmą udział po raz pierwszy delegaci sześciu naj-młodszych Grup Sześć nowych Grup w okresie dwuletnim to pokaźny rozwój organizacji Związek Polaków w Kanadzie należy do wyjątkowych orga-nizacji Kroczących stale swoją własną drogą Nie służył nigdy możnym lego świata } nie podporządkowywał się różnym ośrodkom dyspozycyjnym a więc nie liczył na niczyją pomoc ani poparcie — łaskę czy uznanie Wręcz odwrotnie Wskutek nagminnej u nas chęci narzucania się organizacjom przez różne ośrodki był i jest przedmiotem stałych ataków z wielu stron Jak więc to się stało ze znalazłszy się przed spiętrzonymi trudnościami Związek Pola-ków nie tylko nie zginął lecz wysunął się na czoło Polonii Kana-dyjskiej? Odpowiedź jest prosta zamyka się w dwóch tylko słowach: "samodzielność i praca" Tak! Dzięki samodzielności i wytrwałej pracy powstał doro-bek który jest chlubą nie tylko członków Związku ale i Polonii Samodzielność pozwoliła na obranie kierunku najbardziej odpowiedniego dla czasu i środowiska Przełomowymi latami dla organizacji i jej kierunku były ostatnie lata przed drugą wojną światową kiedy to z dwóch stron szły ataki na Związek Polaków i próby jej opanowania dla obcych ośrodków dyspozycyjnych Z jednej strony usiłowali to robie komuniści z drugiej ideolodzy 1 wysłannicy póltotalnego sanacyjnego obozu Nie udało się to ani jednym ani drugim - Zwolennicy1 ich zniechęceni brakiem rezultatów w wysiłkach opanowania Związku porzucili nasze szeregi i odeszli sobie Tak jak przyszli tak odeszli Nikt ich nie wyrzucał Poszli bo srodze zawiedli się Związek Polaków nie poszedł ani w lewo ani w prawo lccz'dobrze wypróbowana drogą drogą służby dla Polonii miłości dla Polski i lojalności dla Kanady Przed Związkiem Polaków stoją nowe perspektywy rozsze-rzenia działalności Hołdując zasadzie pełnej samodzielności mo-żemy dowolnie zwijać i rozszerzać swe ramy Ma to olbrzymie znaczenie dla organizacji Wszędzie tam gdzie są sztywne ramy formalistyka kończy się prężność a zaczyna starość Delegaci XVIII Zjazdu podobnie jak i tych które nastąpią nie mają łatwego zadania Ciągle jeszcze bowiem stoją przed ZPwK wielkie możliwości Przed nami rozciągają się nęcące perspektywy przyszłości Czy zostaną one osiągnięte zadecydują o tym delegaci i działacze Związkowi Elastyczność strukturalna ZPwK w znacznej mierze" ułatwi tu zadanie niemniej jednak potrzebny jest jeszcze jeden" czynnik' — pracowitość Dotychczasowy 50-let- ni dorobek zawdzięczać należy ofiarności i pracy wszystkich członków Jeżeli rozpęd nadany Związkowi w ostatnich 25 latach zostanie w dalszym ciągu utrzymany osiągniemy w przyszłości rezultaty o jakich dziś boją się marzyć najśmielsi optymiści Przyszłość należy do nas! Będzie ona taka jaką stworzyniy! Zjazd Walny to najwyższa władza Związku Polaków Od Zjazdu na' którym ścierać się będą poglądy i opinie ogół członków oczekuje uchwał które na następny okres pracy organizacyjnej nakreślą co należy 'robić w Grupach Związkowych by te trzy naj-wyższe cele istnienia naszej organizacji a to służba Polonii miłość dla Polski i lojalność dla Kanady znalazły w czynach potwierdzenie Witajcie! Wołać będą do delegatów -- wielkie napisy! Witajcie z wszystkich najbardziej odległych Grup Związkowych! Witajcie i z sercem podchodźcie do wszystkich spraw Nie bójcie się krytyki 'śmiało precyzujcie swe myśli i opinie! Opracowujcie projekty rozszerzenia działalności Związkowej! Rzucajcie nowe pomysły! A kiedy po Zjeździe wrócicie do swoich skupisk do swojej codziennej orki organizacyjnej w Grupie wcielajcie hasła i idee w czyn! Najpiękniejsze projekty nie poparte czynem sa tylko czczą gadaniną — najskromniejszy czyn potęgą! "W słowach tylko chęć widzimy w działaniu potęgę" Witajcie! Reprezentujemy znowu parę studentów która już znalazła opiekunów Irena Janiszewska jest podopieczną państwa" L Gar-czyński- ch a Mieczysław Trochi-miu- k dr I Człowiekowskiego Ks prałat Fr Pluta który nie-dawno powrócił z kilkumiesię-cznego pobytu w Polsce złożył "Związkowcowi" wyrazy szcze-gólnego uznania za akcję pomo-cy na rzecz KUL--u po przez "adopcję" grupy najbardziej po-trzebujących studentów v tej uczelni Ks prałat Pluta poinfor-mował nas ze został oficjalnym r?ecznikiem i przedstawicielem KUL-- a na Kanadę Ks rektor Re-chowi-cz upoważnił ks prał Plu-te do podejmowania każdej akcji mającej na celu przyjścia z po-mocą uczelni Możemy więc ocze-kiwać ze w niedalekiej przyszło-ści rozpoczęta przez "Związko-wiec" akcja na jednym odcinku przerodzi się w szeroką stah która zasięgiem swoim obejmie całą Kanadę Potrzeby uczeln' lubelskiej jedynej niezależnej wyższej szkoły w Polsce jcd nc-g- o katolickiego uniwersytetu v całej Euio pie są olbrzymie Boryka sie ona z niezliczonymi trudnościami dla przezwyciężenia opanowanh po-trzebuje pomocy Będzie ona na-pewno p!vnać z lóżnych kana-łów nie tylko z Polonii Kanadyj-skiej czy Amerykańskiej nie tyl-ko z źródeł polskich lecz tych wszystkich Którzy rozumieją znaczenie utrzymanh pogłębie-nia i rozwoju kultury zachodniei chrześcijańskiej w tej części Eu-ropy Zamieszczając poniżsi d-i- -j v-stepn- e życiorysy apelujemy do Czytelników o zg'nrzcnia "nćop-tacyjne- " Pozostało naii ijcze dziesięcioro studentów Prosimv o szybkie zgłoszenia gdyż rok akademicki już się roznoc-?- ! Młodzież 'czeka na swoich opie-kunów! ŻYCIORYS M TROCHIMIUKA Urodziłem się dnia 18 lipca 1936 r w katolickiej rodzinie średniorodnego chłopa we wsi Dubów pow Biala-Po- dl Od siódmego roku życia zacząłem uczęszczać do podstawowej szkoły w Łomazach (pow Biała-Podl- ) Po ukończeniu siedmiu klas wstępuję do Państwowego Liceum Ogólno-kształcącego w Wisznicach (pow Włodawa) Tutaj w 1954 r otrzymałem świadectwo dojrzałości Mając średnie wy-kształcenie postanowiłem po-święcić się nauciycielskiej pracy na wsi Rok szkolny 1954-5- 5 — to rok mojej pracy w pięcioklasowej szkole w za-padłej podlaskiej wsi — Ko-szelów-ce Stwierdziwszy że praca wychowawcza jak i pra-ca nad podniesieniem ogólne-go poziomu kulturalnego pod-laskiej wsi wymaga gruntów-niejszeg- o wykształcenia w 1956 r udaje sie na studia po-lonistyczne na Katolicki Un-iwersytet Lubelski Obecnie Mieczysław1 Trochimiuk "ZWIĄZKOWIEC" PAŹDZIERNIK (Ocłober) KTO JEST f CS) Pół wieku temu wielki pre-- 1 mier kanadyjski Sir Wilfrid rier przepowiadał że "wiek dwu- - dziesty należy do Kanady" W jednym z ostatnich numerów nłnupun onnnrlarp7PCo nisma ! szych wytworni wyrobów elektrycz-tawsk- i nych została wykupiona przed trze-wa- y ma laty przez potężny trust amery-rozwaźa- ń kański Produkcja jej przez czas dłuższy utrzymywana była na sokim poziomie ale kilka tygodni temu pracowników na 'dziale produkcji automatycznych zostało zwolnionych i od-dar- ki dział ten zamknięto ponieważ ma- - V"1-"-" 'W0V 0— -- — — — C- T-Kanady "The Financial Post" ot- - korespondent Bark- - w artykule kończącym serię na tematy przemysłu i kontroli gospodarczej cytuje po- - wypowiedź Lauder i dodaje pytanie: "A do Kogo należy Ka- - Problem kontrolowania gospo- - naszego kraju staje się coraz ważniejszym zagadnieniem dla na- - szvch nolitvków ekonomistów i w ogóle dla myślących Kanadyj-czyków Przemawiając niedawno na uniwersytecie w Darmouth — USA premier Diefenbaker wygło-sił jedno z najbardziej ostrych przemówień na temat stosunków kanadyjsko-amerykańskic- h jakie kiedykolwiek słyszano z ust ofi-cjalnego rzeczpika rządu kanadyj-skiego w którym podkreślił ze wymiana handlowa 1 przemysłowa między obydwoma krajami nie może być jednokierunkową jeśli Kanada ma pozostać niezależną W roku bieżącym w obrotach ze Stanami Zjednoczony-mi wyrazi się cyfrą około miliarda dolarów Znaczy to ze kupujemy w Stanach Zjednoczonych towarów za miliard dolarów więcej aniżeli sprzedajemy temu państwu Jeśliby inne czynniki jak np w drobnym stopniu wyższa wartość kanadyj-skiego dolara a w głównej mierze olbrzymie inwestycje amerykań-skiej waluty w przemysł kanadyj-ski i przeróbkę surowców nie wpływały wyrównająco — to Ka-nada stałaby przed widmem ban-kructwa Te wyżej wspomniane czynniki wyrównujące bilans płatniczy nie są jednak dla naszej gospodarki zbyt zdrowe To prawda że jako Kanadyjczycy możemy mieć pewną dozę satysfakcji z faktu że nasz dolar jest parę centów więcej wart niż amerykański Płacimy przez to trochę mniej za materiały i wyro-by amerykańskie ale"za to Amery-kanie muszą płacić drożej za pro-dukty kanadyjskie co nie wpływa dobrze na zbyt naszych towarów na rynku amerykańskim i w rezulta-cie pogarsza sytuację I to też prawda że kraj nasz skorzystał ogromnie z napływu ze-wnętrznych kapitałów — głównie ze Zjednoczonych ale tak-że w dużym stopniu i z Europy Kiedy jednak ktoś inwestuje pie-niądze pragnie mieć także i nad nimi kontrolę Kiedy przedsiębiorstwo amery-kańskie otwiera filię w Kanadzie albo co się często zdarza obecnie wykupuje istniejącą firmę kana-dyjską — pragnie filią tą kiero-wać Zazwyczaj kontrola ta jest życzli-wa ale nie mniej powoduje to że nasza gospodarka jest bardzo po-datna na wpływy zewnętrzne 1 tak na przykład wielka amerykańska firma radiowa i telewizyjna po za- - jestem studentem KUL dru-giego roku filologii polskiej Poza studiami interesuję się teatrem: jestem czynnym członkiem Teatru Akademi-ckiego KUL Mieczysław TROCHIMIUK ul Sławińskiego 8 Lublin # ŻYCIORYS IRENY JANISZEWSKIEJ Miejscowości w której sio urodziłam — 6 marca 1930 r — nie oglądałam nigdy świa-domymi oczyma Było to któ-reś z wołyńskich miasteczek położonych tuż nad Bugiem W Sokalu skończyłam nie-mal całą szkołę podstawową — w tak zmiennych wciąż wa- runkach politycznych — bo 2 lata przed wojna a resztę w czasie rosyjskiej a potem nie-mieckiej okupacji W 1944 roku przeniosłam się do Lwowa Tu zaczął się dla mnie nowy okres Do szko-ły już nie chodziłem choć nie skończyłam 6-- ej klasy Mamu-sia chorowała a siostra ze ui" yr) '"'V łfW i&V& Irena' Ja- n-isjzewr ska"-' ar ADOPTUJEMY MŁODZIEŻ KUL-1- 1 środkowowschodniej " " N gtv v JKSKSłRS KKSWfWSSi Wffi i iSŁS!TV"-'£SE£3SS£- & "WŁAŚCICIELEM" KANADY l łożeniu kanadyjskiego oddziału fabryki zamknęła jej produk cję ponieważ potrzebowała kapita wy-wyższą kilkuset od-nad- a" Plek Michael deficyt jeszcze Stanów ły na dalszą rozbudowę swch za-kładów w Stanach Jedna z największych _ 1 najstar- - - cierzysia urma amerj-Kan- a midfd auzY MPas iycn praieK W UhA i chciała się ich pozbyć wysyłając je na rynek kanadyjski Wiadomo także z badań prowa-dzonych w tym kierunku ze przed-siębiorstwa kanadyjskie będące filiami amerykańskimi nie usiłują wspózawodniczyć o rjnki zbytu w obcych krajach ze swymi macie-rzystymi firmami Tak więc samo-chodowa czy elektryczna fabryka mieszcząca się w Windsor czy w Toronto będąc oddziałem firmy amerykańskiej nie będzie wycho-dzić ze swymi produktami na ryn-ki na których-mogłab- y przeszka-dzać zbytowi produktów firm ma-cierzystych Obecnie około 60 procent kana-dyjskiego przemysłu a procent ten wyższy jest jeszcze w dziedzi-nie wydobywania surowców (gór-nictwo nafta produkcja drzewa ltd) znajduje się w rękach Spółek zagranicznych w przeważnej czę-ści mających swą siedzibę w Sta-nach Zjednoczonych Obecnie już więcej niż 50% za-robku spółek kanadyjskich jak twierdzi "The Financial Post" idzie do Stanów Zjednoczonych A oto inne zjawisko wpływów amerykańskich nad gospodarką Ka-nady Większość związków zawodo-wych w Kanadzie należy do zawo-dowego ruchu amerykańskiego co w praktyce daje głównym zarzą-dom związków w Ameryce możność kierowania ruchem robotniczym w Kanadzie Kiedy roboFnik stalowni lub fabryki samochodów w USA zdobywa podwyżkę płac robotnik kanadyjski chce mieć te same staw-ki ale koszty produkcji w Kana-dzie są wyższe ponieważ rynek wewnętrzny jest mniejszy i mniej-sza jest wydajnośćJPowoduje to w rezultacie w Kanadzie tendencje inflacyjne — co w praktyce spro-wadza się do tego że konsument kanadyjski płaci więcej niż powi--' men za produkt wytwarzany w Kanadzie W niektórych wypadkach sytua-cja jest wręcz alarmująca Często bowiem powstaje cały szereg niebezpieczeństw Najistot-niejsze to wyzbywanie się prawa własności do naszych zasobów su-rowcowych Innym równie niebez-piecznym zjawiskiem chociaż mo-że na razie jeszcze nie tak widocz-nym jest prawdopodobieństwo ze stosunki między obydwoma kraja-mi które stawiano za wzór współ-pracy sąsiedzkiej w świecie mogą względu na swój wiek nie mo- gła się pokazywać na ulicy — gdzie odbywały się stale ła-panki do pracy i do Niemiec — wtedy moim obowiązkiem było zarobkowanie na nasze utrzymanie Chodziłam więc codzień na rynek lwowski i od rana — niemal do wieczora handlowałam cebulą i innymi tym podobnymi rzeczami w godzinach zaś bombardowań zmykałam wraz z innymi do piwnic W tym samym jeszcze roku wyjechaliśmy z ręcznym bagażem ze Lwowa na tzw "zachód" (tak sie u nas mówi-ło) do województwa krakow-skiego W Tarnowie skończyłam szkołę średnia oimnazium ogoinoK5zrafcace 1 liceum pe - dagogiczne i tam zdałam ma- turę Następne 2 lata po maturze to był okres naprzód półrocz ny zdobywania tzw Wyższych Kwalifikacji Nauczycielskich w Krakowie których "uwień czeniem" — na skutek zatar gów ideologicznych — była utrata praw do nauczania w szkolnictwia To też następne pół roku przesiedziałam w biurze nadleśnictwa i wybie-gałam nadzieją w przyszłość jak to będzie gdy będę mogła wreszcie uczyć Od września 1950 r rzuci-łam pracę w biurze nadleśni-ctwa i pojechałam na drugi koniec Polski do Gniezna (woj Poznań) tam postara- łam się o posadę nauczyciel-ska i przy okazji zajęłam się nauczaniem religii W roku akad 1951-5- 2 znalazłam się na KUL-- u Z zachłannością rzuci-łam sie naraz na dwa wydzia-ły — bo trudno było wybrać — a więc i pedagogika i filo-zofia chrześcijańska Obecnie 6 lat minęło od tego czasu przed rokiem zrobiłam magi-rsotekruiumrebize pz efdilaogzooafiikii w tym „IRENA JANISZEWSKA ~AI Racławickie 14 j Lublin Środa 9 — 1957 się bardzo zepsuć co niezawodnie będzie naturalną reakcją na poru-Iszon- e powyżej zjawiska gospodar-- cze Jeśli z takimi zjawiskami miało- - by do cznicnia państwo o totali- - - tarnej gospodarce z którą my nie chcemy mieć nic do czynienia — niewątpliwie odpowiedzią na to byłoby wywłaszczenie spółek za-granicznych ale my nie jesteśmy dni Egiptem ani Meksykiem I Ka-nadyjczycy nie chcą w ten sposób prowadzić gospodarczej działalno-ści tym bardziej ze tego rodzaju postępowanie zepsułoby nam kre-dyt a także reputację na rynkach światowych 1 zahamowałyby nieza-wodnie napływ kapitałów inwesty-cyjnych nie tylko ze Stanów Zje-dnoczonych ale 1 z innych państw Kanada jest czwartym pod wzglę-dem obrotów handlowych państwem na świecie 1 obroty te powinny wy-równać ten deficyt ale — jak to otwarcie powiedział swym słucha-czom w Darmouth premier Diefen-baker — amerykańska polityka dumpingu nadwyżek pszenicy 1 in-nych produktów rolniczych po ni-skich cenach utrudnia niezmiernie Kanadzie zbyt jej produktów rol-nych na rynkach światowych Po-nadto Stany Zjednoczone sprzeda-jąc nam tyle swoich towarów bro-nią się wysokimi barierami celny mi przed sprzedawaniem im na szych towarów Obiektywnie jednak przyznać trzeba ze Kanadyjczycy są sami częściowo temu winni Nie wyka-sul- i bowiem tyle odwagi i ambicji inwestowania w swój własny kraj ile wykazali i wykazują Ameryka Każdemu w Toronto wiadomo ze ulica Queen jest z dawien dawna polską ulicą Tu wokół polskich domów i parafii sku-piały się rodziny emigracji za-robkowej później wysiedleńcy i uchodźcy polityczni zanim doro-biwszy się wynosili się w "lep-sze" dzielnice Tu powstało wiele polskich sklepów i do dziś zwła-szcza w soboty zjeżdżają się go-sposie z całego Toronto na zaku-py Nawet Kanadyjczycy z pół-nocnej części miasta zapuszczają się na Queen w poszukiwaniu "polish sausage" śledzi maryno-wanych razowego chleba i in-nych europejskich delikatesów Na Queen można spotkać daw-no nie widzianych znajomych można na brzegu chodnika załat wić w rozmowie wiele interesów Na Queen niebezpiecznie jest ro bić głupie uwagi na temat nóżek pani idącej ulicą bo ta może się odwrocie 1 zmitygowac dowcipni-sia soczystą polszczyzna Język polski bowiem dalej króluje na ulicy Królowej Ale gdy się taki bywalec z "Kwinu" (jak to się mówi między Polakami) znajdzie na ulicy Broadway w odległym o sto mil imerykańskirn mieście Buffalo — to dopiero "się zadziwi! Idziesz sobie tą jedną z głów-nych ulic miasta a z jednej i drugiej strony witają cię polskie nazwiska nad sklepami jedne koło drugiego Wilczewski Go-łembiows- ki Bieniasz Cybulski Kolipiński i setki innych zapra-szają cię do środka gdzie zosta-niesz obsłużony w rodzinnym ję-zyku Siarczyste polki płyną z otwartych sklepów i podrywają nogi do tańca Dobiegają cię roz-mowy w polskim języku idących ulica przechodniów Prawda rażą cię nieco ubogo wyglądające bo przeważnie z drzewa brudne domy ale tam prawie całe miasto takie Przy tym powiadasz sprawiedliwie 1 nasza "Queen" nie lepsza żeby nie ciemny odcień murzyńskich obywateli tobyś się czuł jak na swoich śmieciach Jako niecodziennych gości z Toronto Buffalowianie zaprasza ją nas do Domu Unii Polskiej uom 0Kazaiv murowany z nie zliczonymi biurami salami- - i no Kojami Ale nas prowadza w piwnice gdzie mieści się bar! Ach ten bar! Przyćmiony chłodny zapraszający wypoczyn-kiem na wysokie stołki Z rzęda-mi kolorowych butelek Z prze- - niiiym roaaKiem za ladą Tu można sobie wychylić kie-liszeczek czystej wyborowej pod kiełbasę z ogóreczkiem Tu moż-na ochłodzić się szklaneczką naj-prawdziwszego piwa żywieckie-go prosto z Polski! Tu można gdy się jest głodnym --wsunąć porcję pierożków z kanusta grzybkami Tu można dowiedzieć się wszystkiego o Polonii buffa-lowski- ej szczegółów z życia nie znanych ci zresztą osób tu- - przy kieliszku załatwia się interesy zbiera informacje' zbawia Polskę lub zwyczajnie odpoczywa Od-poczywamy wiec la nasi Toron-tończyc- y wzdychają ' — Żeby to tak — marzy jeden — w piwnicy naszego "Związ-kowca" urządzić taki bar! Było-by gdzie wpaść na jednego " — żeby to dali — Tylko by pewnie --wtedy ga- zeta nigdy na czas nie wyszła— Śmieja się do siebie Nieproszony "bartender" sta wia przed nami następne lueli-szk- i Patrzymy zdziwieni — To od tego nanal co tam" siedzi na trzecim 'stołku Chceł "wam z Kanady zafundować ' nie To też w wielu wypadkach Amerykanie dlatego zbierają zyski że my się nie interesujemy nimi Dalej kanadyjscy przemysłowcy i kupcy nie wykazują dość energii by pchać się w takim stopniu na rynek amerykański leżący u ich progu jakby należało Kanadyjska ostrożność w danym wypadku pra-cuje na naszą niekorzyść Jak można odwrócić to jedno-kierunkowe parcie? Będzie to niezawodnie jeden z ważniejszych problemów nad któ rym radzić będzie f ad w bieżącym roku Czy skończy się to nałoże-niem wyższych taryf na produkty amerykańskie? Być może Kana-dyjczycy jednak z zasady są zwo-lennikami wolności handlu Może ograniczony zostanie import ame rykański kwotami tak jak było to w czasie wojny i zaraz po niej7 I to być może ale tb wywołać mo-że inflacic na rynku wewnętrz nym Nie można wykluczyć ze struktura podatkowa zostanie tak zmieniona by nałożyć większe ob-ciążenia podatkowe na te filie firm amerykańskich które nie dopusz-czają do współwłasności Kanadyj-czyków Jest to niezawodnie jeden z naj-cięższych problemów w obliczu których stała Kanada w swej hi-storii To też premier Diefenbaker mówił w Darmouth: "Utrzymywa nie się Kanady jako oddzielnego państwa nie jest wcale łatwiejszym problemem niz było dawniej w niektórych wypadkach może to być nawet trudniejszym zadaniem ponieważ posunęliśmy się już tak daleko lecz nie jest to tez niemoż liwością jak nie było nią i daw niej" Hugh Newton Moja sąsiadka Buffalowianka kręci głową Bez słowa kelner za-mienia kieliszek wódki na czeko-ladkę Teraz wszyscy uśmiecha-my się i dziękujemy panu z trze-ciego stołka Staropolska gościn-ność kwitnie w Buffalo! Panowie chcą iść załatwiać swoje interesy a ja wybieram się na zakupy Okazuje się jed-nak ze środa to święto dzielnicy polskiej i sklepy zamknięte Mu-szę jechać do centrum miasta Pytają czy nie zabłądzę Gdzie? W Buffalo? Zaraz w autobusie słyszę za sobą rozmowę tutejszych pań — Córka się ji ożeniła i ona została się sama ino z psem Grzecznie więc przeprosiw-szy pytam o kierunek Panie chę tnie stuzą wskazówkami Ode-zwał się i pan siedzący obok mnie i wkrótce z pół autobusu zawiązało rozmpwę Przedstawi-łam się jako gość z Toronto ko-chani rodacy opowiedzieli mi po- krótce swoje dzieje Przyjaźń to-rontons-ko - buffalowska zaczyna kiełkować Jedna z pań zaprasza mnie na zebranie jej organizacji — ja zapraszam wszystkich" do Toronto Kochajmy się! W myśli zastanawiam się co bym tez pokazała gościom z Buf-falo gdyby mi tak przyszło za-bawiać ich w naszym "Torontb-wie- " Panów zaprowadziłabym do klubu na Ciaremont na piwo — ach prawda! — kobietom nie wolno tam w tygodniu wchodzić' Musiałabym czekać za drzwiami co by ich napewno dziwiło Więc może do jakiejś polskiej restauracji? Ale co im zaimponu-je po ich pięknym "Polish Villa-gc"- ? Panie moznaby poprowadzić po Queen Ale co nasza Queen do ich milowej Broadway? Więc może Eaton Simpson? Ale one mają takich sklepów więcej i jeszcze wspaniajszych Więc chyba zaprowadziłabym ich wszystkich do "Związkowca" Tam i tak każdy zachodzi kto zawadzi o Toronto Tam juz przy-zwyczajeni do gości z różnych stron świata Tak nailepiei bv-- 1 loby do "Związkowca"! Po interesach i zakupach — zasłużony odpoczynek Wybiera-my sie więc do słynnej "Polish Village" na rosół 1 zraziki Ale zanim tam weszliśmy oczy nasze napotkały szyld "Warsaw Inn" i różowym neonem w oknie nazwi-sko właściciela- - "Ed Milhe Ku-tas" Nie mogliśmy sie oprzeć ookusie Jakże nie wypić cos u tego przemiłego rodaka! Czas opuścić "siostrzane Buffa-lo Wracamy z miłym uczuciem jaki mają mieszkańcy małej wio-ski którzy wybrali się w gościnę do większej zasobnej wsi Serdeczni rodacy z Buffalo za- praszają żeby znów przyjechać — Tylko dajcie znać kiedy a klucz będzie pod słomianka i dom do waszego rozporządzenia — zapewnia nasz dobry 'znajo-my Dlaczego nie? Miło swojsko niedaleko A klucz pod słomian-ka ' Barbara Głogowska I ŚMIERĆ W PŁOMIENIACH finWt hvovtheiliupMCPR w Chatham -- „ r-?„n- ~L 1 r Łuł bsrłauondeyŚmnmeipkprńożWaJr npckłrotVt ómtrryiuennsiaatirciahewAipłoncliiaoa-łny l-ł-A„l __ glpne zwłoki wydobyto z gruzów TNJlo ioef iflłnol — —1-- 1 oilsooscbyoofidanriosjłeyst powmięnkisezjsazeCozbterar-y żenia _ _ " 3 Zygzakiem PIERWSI 'POLACY W AMERYCE dzTsruzdankoątek zaZpleemwi nena kmlóarlvemj by albo nie znakowali sie Pol lacy albo przezeń nie Mówimy dzs np o kilkumili nowe Polonii Amerykański! wymieniając jednym tchem naigłośniejszę postacie kłóre trwałymi zgłoskami zapisał! się w historii Stanów Zjedna czonych: Tadeusz Kościusih di ziaKcakzoimiaermzeryPkuałńasskkiie Każde się historii swego kraju douwcziąac duje się o ich roli w walkach sołunżioenpoodlegwłoyśbćitneTe wjeidenlcoestkui przesłoniły jednak wkład sZJ' rych omal bezimiennych polskich I gdy np wspommnais sie obecnie że nie brakło P0 ldankiókwówweśruórdopneajsjsktiacrhszyncah zieomsa! amerykańskiej to brzmi to wręcz niewiarygodne Nie chwalmy się — pOW6 niejeden — pozostawmy n śmieszne pyszenie sie Rosja nom Oni — jak głosi pron ganda komunistyczna — byli wszędzie i zawsze pierwszymi A jednak Polacy naprawds zjawili sio w Ameryce juz w 1608 r a więc w rok po zalo żeniu kolonii w Jameslown przez Virginia Co of London W bieżącym miesiącu przy bywa do Stanów Zjednoczo nych z oficjalna wizyta brylyj ska para królewska Królowa oraz ks Filip uczestniczyć bf da we wsparałych uroczyto ściach związanych z żałob niem pierwszego angielskiego osiedla w Ameryce w 1607 r Źródła historyczne świad-czą że kolonia angielska w Ja mestown — założona w 1607 r znalazła się w trudnościach gospodarczych firma angie-lska Virginia Company of Lon don zwróciła się do Polski -- z którą Anglia utrzymywała bardzo bliskie stosunki o s-urowce oraz fachowców dla swojej kolonii amerykańskiej Jak doszła ta umowa do sku-tku trudno obecnie ustalić Faktem natomiast jest ie w dniu ł października 1608 r na pokładzie statku "Mary & I Margaret" który zawinął do portu Jamestown wylądowała grupa Polaków Kroniki za- - chowały następujące nazw-iska: Zbigniew Stefański z Włocławka Jan Mata 1 Kra-- s kowa Stanisław Sadowski z Radomia oraz Jan Bogdan z Kołomyii Byli to ludzie pełni zapału i energii gdyż zdołali w prze ciągu trzech tygodni po wyl-ądowaniu uruchomić hule szklaną W grupie tej znajd-owali sie doskonali rzemieślni-cy którzy następnie wyszko-lili innych Słowem był lo świetny nabytek dla mlo-dp- j kolonii Niektóre fró-dł- a utrzymują że z zakładów tych Polaków wyszły pierwsze artykuły ekspertowe skier-owane do Anglii Kroniki gł-oszą że Stefański i Bogdan mieli ocalić życie kpt John Smith który był głową kol-onii Ani ta pierwsza grupa po-lskich pionierów ani toż n-astępne które za nia przybyli wśród której zachowały si? następująco nazwiska: Karol Źrenica Ignacy Machowski Tomasz Miptus Gwindon Słój-k- a Jan Kulawy Albert Mała-szk- o Eustachy Miciński n!e wytworzyły jakiegoś zgrup-owania polskiego Byli oni n-atomiast bardzo silnie związani z osoba kpt Smitha i qtiy ten w vyniku intryg i walk rywa-lizacyjnyc- h postanowił powró-cić do Anglii Polacy opuścili wraz z nim Jamestown N'a udali sie jednak do Polski lecz do Londynu Tutaj uNli naciskom Virqinia Co i jot-dzil-i sie w 1610 r powrócić i di Ameryki ped warunkiem je-dnak że firma zmieni lokalna administrację Kronika Virginia Co zar-ejestrowała niezwykle chara-kterystyczny i bardzo wymow-ny wypadek świadczący o n-astrojach wśród Polaków Oio: w 1619 r osadnicy Jameslown uzyskali ograniczona lokain? autonomię W wyborach rady ustavodawczej poibfr wiono Polaków prawa płojj pod pretekstem iż nie opisem jeszcze kosztów transportu t Anglii do Ameryki Polacy odpowiedzieli strajkiem P-orzucili prace na hutach szKl' nvch oświadczając iż nie p-odejmą pracy póki nie otrz-ymają "pełnego zadośćuczynie-nia a więc należnych im prjvł wyborczych Gubernator Georga Ya dley wszczął rokowania p-„ii- ~ _:_ Jl-- 1 IICllJtt MIC ŁUklQl neiannac P w-- - rozumienia wobec czeqo 5Ki- - rował zatarg do Londvnu ' dyrekcji Virainia Co W W skach tei właśnie firmy 7"ff duje sie' tei krótkie zdani "poczyniono koncesje wot Polaków polecając im isken-czeni- e strajku" Bardzo ciekawi byli w'?ceiŁ pierwsi polscy ądniciA: --ziemiimerykanskrerr" |
Tags
Comments
Post a Comment for 000333a
