Zwilazkowiec Alliancer, June 05, 1973

              NR 44
Wizje polityki
Futurologia staje się coraz I współpracy USA z ZSRR na od-'nac- h kierunku ekspansji gospo-bardzi- ej
modną nauką Zajmuje cinku kontroli i ograniczenia darczej będzie przyczyną wielu
się ona przepowiadaniem przy-szłości
nie z kart fusów czy linii
rąk ale z podstaw realnej rze
czywistości Wychodzi bowiem z
założenia że przyszłość tkwi w
teraźniejszości i rozwój świata
posuwa się zgodnie z tendencja- -
mi które zarysowują się już w Rosji Sowieckiej do rozpalania
latach wcześniejszych Ina mniejszą skalę konfliktów
Najważniejszym jest odkryć pod pozorem tzw "walki wyzwo- -
te tendencje i wydedukować leńczej" a jednocześnie będzie
dalszy ich rozwój czyli "TT" —I skutecznie neutralizować USA i
"tendencja tendencji" Rzecz w
tym że nie ma jeszcze tak do- - !
skonałych narzędzi przewidy
wania aby można było z całą
pewnością stwierdzić w jakim i
kierunku należałoby oczekiwać gicznych z jednoczesnym izolo-rozwoj- u
danej tendencji a na- - waniem się od W7ajemnej wy-we- t
są poważnie trudności w miany myśli i idei
ich odkryciu i zinterpretowaniu Z kolei wzrost stopy życio-Posługiwani- e
się komputerami! wej w Związku Sowieckim i roz
tak doskonałymi narzędziami
dzisiejszej doby nie na wiele się
przydajc gdyż wymagają one do
prawidłowego rozwiązania du- -
żcj ilości prawdziwych danych
początkowych Niestety operu- -
je się jedynie w przeważającej
części danymi hipotetycznymi a
więc i końcowe wnioski mogą
daleko odbiegać od przyszłego
realnego rozwoju wypadków
Futurologia jest w tej chwili
jak ta przysłowiowa babcia któ-ra
zawsze na dwoje liczy: "albo
będzie deszcz albo pogoda '
Dlatego tez futurologiczne wi-7- i(
śu-iat-a lak 7naeznie sie róż-- 1
nią w zależności od autorów i kaw inkach V to rokuje ona du-operu- ją
przede wszystkim ogól- - ™ nadzieje W swojej wzajem-nikam- i
Stąd trudno jest dać ja- - "ej wrogości mocarstw komu- -
kąś vnt™ uch Dosiadów ze
względu na często występujące
skrajnie sprzeczne wnioski
Mając na względzie w tym
krótkim hipotetycznym przeglą-dzie
daję raczej gros swoich
własnych przemyśleń i uogól-nień
niż jak powiedziałem
sprzecznych wniosków wielu au-torów
Za 10—15 lat polityczne obli-cze
świata zmieni się o tyle że
dotychczasowa dwubiegunowość
oparta na potencjale jądro-wym
(USA i ZSRR) zmieni się
w trójbiegunowość włączając w
to Chiny Celowo nic uwzględ-niam
tu zjednoczonej Europy
gdyż nic wierzę żeby poza in-tegracją
gospodarczą w ramach
EWG i powołania wątłych form
politycznych można by oczeki-wać
czegoś innego Dość poważ-ne
wzajemne animozje francusko-ang-ielskie
na tle przygoto-wywania
własnych broni jądro
wych przez Francję nie zanik-ną
a dotychczasowe osiągnięcia
w tej dziedzinie będą przeszko-dą
do stworzenia jednolitego
systemu Niewątpliwie gospo
darcze scalenie Europy napoty-kać
będzie jeszcze przez wicie
lat na poważne trudności jed-nak
wzrost prestiżu i znaczenia
Europy która swe losy bierze
we własne ręce wydaje się pew-ne
Stany Zjednoczone mają uza-sadnione
obawy że okrzepła go-spodarczo
Europa może być po-ważnym
konkurentem w han
dlu międzynarodowym — w
przeciwieństwie do Rosji Sowie
gólne
formie
nrzrde wszystkim we rrancji i
i i Włoszech W celach taktycz-nych
nic rozszerza się jednak
partii komunistycznej Wiel-kiej
a zwiększa jedy-nie
jej wpływy i infiltrację po
przez związki
Dążenie Rosji Sowieckiej do
USA
intnrtrapia i
się USA W przeciwnym bowiem
wypadku "próżnia"
która spowodować gwał-towny
wzrost wpływów sowiec-kich
z niebezpieczeństwa które-go
zdają doskonale spra-wę
poszczególne rządy
Nie przewiduje się dzisiaj a
by Europa miała się obec-nie
terenem konfliktu amery-kańsko-so- w
chyba że
dojdzie do gwałtownego
wpływów
i uchwycenie przez nich rządów
którymś z krajów Mam tu na1
myśli przede Francję
_ ł:_ i~_h
W azjatyckiej Euro--
pa
wnłvwy Japonii i będą
o pomoc gospodar- -
i do
Przy taktyce i stałym
podkreślaniu euro -
stosunku do prze- -
wrażliwionych nacjonalistycznie
krajów azjatyckich —
dojść do znacznych wpływów
Europy i rozwoju
gospodarczego
dojdzie do
zbrojeń Ponadto ustalone zo-staną
zasady umożliwiające u-nikni- ęcie
kryzysów w punktach
zapalnych świata i związanej z
tym konfrontacji wielkich mo
carstw To niewątpliwie da w
pewnym sensie "wolną rękę"
zabezpieczać przed
cm An łł-p- h Jiy vj ijiii acnfłruinm Wi łł-o-n jejnjvr-i -
sób komunizm będzie usiłował i
zgodnie ze swą doktryną roz- -
szerząc sferę wpływów ideolo- -
woj środków przeka- -
zu szczególnie światowej sieci
łączności i telewizji
będzie przełamywał
komunistyczny na informację
To pozwoli na powolne ewoiuo- -
w anie całego systemu a także
na wzrost tendencji nacjonali- -
w poszczególnych re-- l
publikach
USA będą starały się
równie sprytnie jak obecnie
wygrywać różnice ideologiczne
i ambicjonalne pomiędzy Mo-skwą
a Pekinem Jeżeli ta gra
będzie prowadzona "w ię--
nieouzowne jesi
tak potężnego soju-sznika
jakim są Stany Zjedno-czone
Każde więc zbliżenie jed-nej
ze stron do USA staje się
sukcesem i spędza sen z powiek
stronie przeciwnej
Gorącej wojny między China
mi i ZSRR nie będzie Gdyby
bowiem Moskwa chciała ją wy-wołać
zrobiłaby to okresie
kulturalnej" przed
paru laty kiedy Pekin stał
obMczu chaosu politycznego i
eosDodarczego Zdając sobie
jednak sprawę że broń konwen-cjonalna
sprawy nie rozwiąże
na olbrzymich bezdrożach chiń-skich
Związek Sowiecki mógł-by
jedynie jądrowej
w tak zwanym profilaktycznym
cały potencjał
a przede wszystkim
atomowy przeciwnika Jednakże
tego rodzaju decyzja mogłaby
mieć tak skutkach i
negatywną reakcje całego świa-ta
że raz na zawsze skompromi-towałaby
ruch komunistyczny
a na to nie mogli pozwolić
przywódcy Kremla
W tej sytuacji tolerować
wzrastającego konkurenta li- -
cząc na ewentualną zmianę lub
złagodzenie jego polityki pn
śmierci Mao Tse-tung- a
śmierć jego wywoła
łaby walkę o władzę przy oka--
zji której pragnie Moskwa u-grunto- wać
swoje wpływy Czy
jej się to uda jest bardzo pro-blematyczne
tendencje
nacjonalistyczne i wielkomocar-stwowe
są Chinach bardzo
silne W tej sytuacji należy ra- -
rywalizacji
Tendencje nacjonalistyczne
nie ograniczają się tylko do te-rytorium
chińskiego ale
swoim zasięgiem całą
Azję hasło: "Azja dla
Azjatów' staje się oar--
dziej popularne Obniży to nie- -
wiptnamu i Korei ale take
ckicj która ma nadzieję ze Czcj przewidywać jaKis trium-zmniejszen- ie
w tym rejonie do-- 1 wirat wzorem innych państw
minacji USA pozwoli jej wywie-- ! komunistycznych składający się
rać większy wpływ na poszczę- - z sekretarza generalnego głowy
państwa Dokonywać togo państwa i premiera oraz dalsze
będzie przy pomocy rozbudowy-- 1 kontynuowanie z pewnością w
wanych partii komunistycznych łagodniejszej polityki
w
Brytanii
zawodowe
stworzenia "strefy bezpieczeń- - wątpliwie wpływy Moskwy ale
stwa" czyli zneutralizowania jednocześnie zmusi do opusz-Fiirnrj- y
bodzie szło równolegle czenia przez nie tylko
fni wcofvwaniem
powstanie
może
sobie
stać
ieckiego
wzro-stu
komunistycznych
w
wszystkim
polityce
może uvwrzeć poważny
zwracały się
"techniczną
pejskiej w
może
zwiększenia
wtrącaniem
masowego
monopol
ZSRR
nadal
nadal
nistycznycn
posiadanie
w
"rewolucji
w
użyć broni
ataku niszczącym
militarny
doniosłą w
sobie
wolą
Nie-wątpliwie
gdyż
w
obej-mują
Stąd
coraz
sci onuszczenia wymieniony cu
tencjał militarny w tej części
świata wytworzyć próż-ni
w którą bez trudu chcieliby
się inne z
ZSRR na
Moskwa też nie życzy
u-zro-stu
DOtegi Chin i wzmocnię- -
- -
nia w Azji będzie sicusiło -
}0wała na każdym kroku pod -
% '
ciężar polityczny i gospodarczy
na arenie
chin wywrze w
w tym rejonie Atutem o- -
becnie jest jedynie potencjał
ludzki stabilizacja atrakcyj -
ność polityczna natomiast po
tencjał ekonomiczny wzrośnie
dopiero ścisłej współpra -
cy z Nacisk na rynki
Wschodu Europy 1 będą
tego namacalnym dowodem
Japonia przy swo-elastyczności
i nagłych zmia -
lat 80-tyc- h
kłopotÓA dziś w stosunku
z Japonią USA ma 4 mld dola-rów
deficytu (z Kanadą "tylko"
półtora mld dolarów) 'Wszyst-kie
naciski Waszyngtonu zmie-rzające
do poprawy sytuacji bę- -
da ją zaostrzać zbliżając Japo- -
mę do Europy Natomiast każda
poprawa stosunków i USA od- -
bywać się będzie kosztem Euro--
py
Podobnie Chiny będą się sta- -
rały znaleźć przeciwwagę wzra-jtj- m
JciłHoiaJnItotiJ JrJrikinyurŁiin uTnarpinuwniiii unik
USA popierając zjednoczenie
Europy Natomiast z równym
zapałem będą dążyć do rozbicia
Europy Wschodniej sprowadza- -
jąc całosc wysiłków do niezależ- -
ności państw socjalistycznych co
niewątpliwie osłabi wpływy Mo-skwy
Sprawę dwóch Korei i
rozwiąże się przypuszczai- -
nie systemem federacji mniej
lub bardziej ścisłej
Korea jest w tym zaawansowa- -
na Po śmierci Czang Kai-szek- a
Tajwan będzie miał mniej
wewnętrznych w kierunku
zbliżenia do Chin
W latach 80-tyc- h dojdzie do
wyścigu zbrojeń nie pomiędzy
Pod
Urzędnik który na ucno
do rzędnikom
Papui Nowej Gwinei instruuje
wyjeżdżających aby pr'ed
przez jakiś czas --zażywaU
antymalaryczne i kon-tynuowali
stosowanie tego środ-ka
jeszcze przez cały po
wyjeździe z tego wil-gotnego
i nękanego przez moski-t- y
terytorium Jest to jednocześ-nie
pierwsze ostrzeżenie przed
kulturowym jakie bc- -
prawie
w dzikim tropi-- zachodnich produkcji
kraju j
kraju w zav- -
skąpanych
bagien magicznej Wyznawcy kultu
i oceanu wycza- -
25
ków w zbliżonych tajemnice
dla
się tufj siebie
cie w historii tego kraju wybo-ry
w Papui No-wej
Gwinei nową
Zgromadzeń tzn ciało ustawa-da- w
cze
Głównym celem wyborów by-ło
samorządu w
stanc--
wiące krok w
ku pełnej niezależno- -
ści lokale wybór- -
cze są od siebie o
dwa dni — mówi z du-- ]
nia Simon Kaumi
[ wyborczej sa- -
i śmigłowcami do wio
położonych z dala od dróg
ekipy zbudowaiy
budki wyborcze z kijów oamba-sowyc- h
i liści w po-nad
4 tysiącach
często przy udziale prawe cał-kiem
nagich z kościa-nymi
w nosach Jeden
z
nazwał głosowanie "najdziwniej-szymi
wyborami na
Patrole w dżun-gli
do wyborów
na 168 tys kwadra-towych
Kalifornii 1
Zachodniej razem
wziętych trzy nie znane
dotychczas szczepy liczące po
osób
Sporadyczne kontakty
szczepami a au-stralijską
utrzymują
czyli — wspaniali
młodzi
przeszkoleni w Szkole Admini- -
i '1 c
liante opowiaaziai ja v sitŁ- -
marszu w poouzu s"io
z Irianem Zachodnim
człon- -
ków szczepu na 3
mówiących iialck- -
tami Nigdy sfyszeu o rzaa- -
nvm rządzie wiedzieli ze
' " -morza i oceany ani ja- - i
inny świat pozaodra- -
-- ! itniriTii uriaiiy
Nowej Gw i- '
nei jest minimalny
Jak 1 samycn 011 Kanny uuu- -
do prawie 100-osobow- ej Izby
— to analfabeci
1 Wielu wyborców nie miato ni- -
'gdy w ręku ani piorą ani -
ka 1 było oszoiomij- -
1 nych
formalności wyborczycli Admi -
nistracja rozwiązała te prooie -
jmy drukując na kartach podo- -
jbizny kandydatów i zalecając
j wyborcom aby swoicn
i Filipin JNie oznacza stracji wysp w oyu-t- o
oczywiście że wycofają ney Studentami coraz
się strefy Pacyfiku Wręcz jsą czarni Jeden z kia-odwrotn- ie
pow nazwiskiem Chark--s Bril- -
aby
mocarstwa
sooie
jej
inłini'Acp
decydujący wpty
uSA
jej
Już
7CI5T?
Taj- -
wanu
opo
rów
tubylców
otow
"ZWIĄZKOWIEC" CZERWIEC 5 — 1973 8TR f
J™ r 1 - bicjach bardzo dobrze
gdyby tylko trzy państwa po
siadające potencjał
cruuvimi£ii j juidiisun t sruu- -
struowały bomby Mam
tu na myśli Indie i
Izrael Jednak w z o
zdób) czarni naukowymi
i m m opublikc-wanym- i
przez Tokio praktycz- - szrs - -
się posiadaczem bomby "A" W
świetle wiele państw moz
JJLfnusil sci!yn nu iInUr5iUn 4li nu irłrtKt i-- m 1U w' -
cze w tym i i
Co dotychczasowe do-- i
świadczenie uczy że posiadanie
broni jądrowej bezpiecza
przed wojną jej posiadaczy alei
to dotyczyło tylko nielicznych
i to mocarstw o
noważonej polityce
polityczne maheh
i rywalizacji j
darczei oomiedz lednoczacwm JenneJ za °ate pozyskania
państw mogą więc okazać się
tragiczne w skutkach
konfliktów1 miedzy a
niewielkich należy tak-[komunista-mi
ze w uo- -
tychczasowy punkt na
styku NRF— MtD w
kierunku integracji gospodar
czej która będzie miała
i polityczne
znakiem rai
faworytów szeptem u-wyd- aje
zezwolenia na obsługującym głoso- -
pod-różą
pastylki
miesiąc
gorącego
starciem
dzie udziałem przybysza jakiegokolwiek wykształcenia —
codziennie tym procesów
kalnym o legendarnym wymiany dóbr Melanezyjczycy
wprost 'ctórym że biały
pośród deszczem la- - bogactwo swojej sile
sów niedostępnych gór
dżungli przekonani byli że biali
żyje miliona rowują -- cargo" za pomocą ob- -
warunkach rządków ego-epo- ki
kamienia łupanego jstycznie zatrzymują tylko
iedawno odbyły trze- - Sekta niezmordowanie
których ludność
wybrała Izbę
wprowadzenie
sprawach wewnętrznych
pierwszy Kierur-'- i
uzvskania
"Poszczególne
oddzielone
marszu"
Papuas
przewodniczący głównej komisji
Latając lekkimi
molotami
sek
administracji
miejscowości
ozdobami
obserwatorów australijskich
świecie"
sprawdzające
przygotowania
obszarze mil
równym
Wirginii
odkryły
kilkaset
między
administracją
kiapowie
patrolowi
odważni Australijczycy
Wym
Brilliante naliczył 200
podzielonym
'grup różnymi
nie
nie
istnieją
kikolwiek
irTAtnr
tycznego ludności
Zgromadzeń
całkowicie
perspektywą wypełnienia
typowali
Syjamu racynsu
USA częściej
ze Papuasi
wskutek konieczno-- '
wcisnąć
jJune) wtorek
Byłoby
jądrowe
Japonię
związku
statnimi
technicznymi
nnl-ni-S-ń
Palestyńczycy
prawda
za
państw zrów
animozie
--tiaiyiidiM
Nowych światem
oczekiwać Łuropie
zapalny
jednak
wyjazd
pięknie uważają człowiek
dzięcza
Melanezyjczy- -
których
mckszosc
wanie którzy z kolei wypełniali)
za nich kartki
Na różnych wyspach
od czasu przybycia tu pierw-szych
białych z budzącą zaz- -
drość ogromną różnorodnością
towarów (stąd nazwa "cargo")
niedostępnych absolutnie dla
ciemnoskórych wyspiarzv ist-nieje
kult "cargo"
Niezdolni pojąć z braku
próbowała naśladować zachowa-nie
się i ruchy białych w na-dziei
odkrycia sekretu rogu ob-fitości
W swej pomysłowości wy-znawcy
sekty by ii komiczni i pa-tetyczni
zarazem Za pomocą
pustych puszek po konserw aca
zwojów sznurka usiłowali zro
bić "radio" i "telefon' Z kar- -
tonowych pudeł konstruowali
"lodówki" czekając nabożnie na
cudowne zapełnienie się ich zy--
wnoscią i piwem fonewaz po-znali
na własne oczy cuda ko-munikacji
lotniczej wycinali
dżungli przesieki na przyjęcie
samolotów które powinny nad-lecieć
i lozdac "cargo" czarnej
ludności
Administracja
jest szczególnie zaniepokojona
faktem że przywódcą ekiy —
Yaiiwan został wybrany do
Izby Zgromadzeń Australijczy-cy
wiedza że dla wielu niepiś-mipnnvc- h
Melanezwiezyków cel
samorządu i niezależności poli-tycznej
jest również swojego rc-dza- ju
kultem --cargo" ponieważ
tubylcom wydaje się ze po osią-gnięciu
nowego etapu
nastąpi powszechni redys-trybucja
bogactw między czar-nych
W roku ubiegłym o Yaliwanie
mówiła cała australijska prasa
kiedy dowiedziała się iż pozy-skał
on za jednym zamachem
dziesiątki tysięcy nowych wy-znawców
w okręgu
Sepiku po uroczystym o--
świadczeniu że wykopanie z zi
mi trzech 'cementowycn słup-ków
na górze Tura postawio-nych
przez zespół kartografów
US Air Force w roku 19M przy
towarzyszyły laimmium "° v
nad tysiącmetrowy szczyt gdzie _ w obecności i
fotoreporterów — przystąpiono
do usuwania słupków Ponieważ
jednak na żadne "cargo im u- -
trafiono Yaiiwan wyjaśnił
wszystkim że cudowne towaiy
pojawią się nieco później Co
— itL-- f vin'n u ań- -
nicy Yaliwana zaczęli "przy goto -
1
%vywac" tereny pod oczeiiwony
giem
W roku 1949 dwie oddzielne
jednostki administracyjne połą-czono
w i nazwano
j ową Gwineą Poznicj spojnis
jy usunięto cnyDa pj"' pobudzić poczucie jedności kra- - ju w miarę postępów na oroaze
do samodzielności w ioku uoic
gh-- m Izba Zgromadzeń ustano
wiła wspólną flagę na której
widnieje rajski ptak uiicjduji- -
państw Stany Zjednoczone bę-'ni- u br odkrył nie znany Jotych- -
(
niesie odkrycie wielkiej skarb-d- ą
zmuszone wzmocnić swój po-cza- s szczep po długim 27-dni- o-j
njcy "cargo" Setki wyznawców
1 Wiocny gazie parne nuiiiuiu-- c Kresiac swoją dijaijinu zająco w1sum4 """'" -- — guisa — " „----st- yczne
są silne i przejawiają rozwijając potencjał ekonomicz- - otaczającej ich dżungli dzene ryżu w ogóle o tej porze
duża aktvność nv Syberii i wzmacniając jej stopień uświadomienia poli- - nje odbyło się ponieważ zwolen- -
nie
czele
Chin
1
dzięki
Japonią
miody
Ambicje
ewoluuje
—
jedną Papua
wpływ gdyż państwa tego kon- - Wbretf temu wszystkiemu 'uprawnionych do głoso-am- a przyi0t 400 Boeingów (07 z A-tyne- ntu
z obawy o hegemonię i wspólnota kulturalna Japonii i (j5 mn ludzi) podobnie resztą meryki wyładowanych "car- -
Chin
czą Europy'
rozsądnej
neutralności
Przypuszczalnie
satelitarnej
stycznych
międzynarodowej
Szczególnie
Szczególnie
pokojowego
do
palmowych
odpowiedni
reperkusje
australijski
bezkresnego
Mclane-zj- i
autralijsia
politycz-nego
Wschodnie-go
dziennikarzy
Sprawa Jugosławii zaktuali-zuje
się po śmierci Tity gdzie
może dojść do wojny domowej
ale o znaczeniu lokalnym Jugo
sławia bowiem nie będąc w or- -
I
lbicie świeckiej nie stanie się
przedmiotem jej interwencji
lak tn hłn na Wnariefli u 1QR
roku Czechosłowacji w 1968 r n7 mogłoby to być przczną
przekręcenia dotycheasowych
wysiłków Moskwy w zbhzeniu z
Zachodem a szczególnie z USA
Oczekiwać natomiast należy
zwiększenia napiec i konfliktów
w Afryce groźnego napięcia u- - s=s? - "'
u stiiouiit kiuiu jeunah nie po
winno doprowadzić do ponow-nej
konfrontacji i w Ameryce
Łacińskiej Tam w tym tyglu
dopiero grzeje się wodę ale z
chwilą zwiększenia ciśnienia
może dojść do poważnej eksplo- -
zjij
Ogólnie biorąc można occnćl
lata 80-t- e jako
się blokami i mocarstwami oraz
zaostrzenie się walki ideologicz--
Czy tak jednak będzie czy
maczej dopiero przyszłość da
prawdziwą a nie hipotetyczną
odpowiedź
Wiesław
współpracy go=po
stref nej wolnym
chociaż
H H
cy sie pod ochioną i -- taiowiąc firmy angielskiej Dzięki pra-co- s
w rodzaju godła państwowe- - com przepro- -
goi oraz pięć gwiazd Kizyza Po
łudnia Jednakże spoty i party-kularyzm- y
plemienne utrudnia-ją
postęp w kierunku niezależ-ności
— niechęć do tei fonm
egzystencji politycznej panuje
głównie w dzikich rejonach gór
skich w Papui oraz na dwu
ważnych wyspach — owej Bry-tami
1 Bougainville
Po Nowej Gwinei z jej ponu-rymi
górami i wielką pajęczyną
nieprzystępnych rzek czarująca
w swym pięknie wyspa Nowa
Brytania i jej śliczne słowne
miasto Rabaul zdają si? -- lalczeć
do innego świata Przybyszom
do Rabaulu pokazuje się beto
nowe bunkiy w których pod-czas
drugiej wojny światowej
chroniło się japońskie dowódz-two
przed nieustającymi nalot i-- mi
bombowców amerykańskien
Dzisiaj wśród turystów spotkać
można także Japończyków sta-wiających
na ołtarzykaci Szinio
maieńMe buteleczki z wódkę
sake za spokój duszy mciakoA
poległy en na polach bitewnych
Nowej Gwinei
Po okresie jednego pokolenia
iak--i iinhnnł nd prasii IrirfK Ja
ponczycy stracili 150 ty-io- cy
bitych w bezowocnej wilce
przejęcie tego potencja'™ bo- -
M
Wiśu
poczucia
odnosząc sukcesy
yatrmlninn- -
stralian Airlines jadą do miasta
japońskimi taksówkami lokują
się w hotelach klimaty olanych
przez aparaty produkcji japoń-skiej
oizeźwiają się chłodnym
piwem wytwarzanym w koopera-cji
z browaru1! tokij
skim Asahi i' szykują się do
mawiania nie tylko sprzedaży
nnuvfh ninrlnklńu- - innnnsŁiri
i tak juz wypełniających
kio i chińskie skle- -
Nowej Gwinei lecz tikze bu-dowy
nowych zakładów przemy-słowych
Japończycy zakłady
przetwórstwa rybnego t?raii i
wytwórnie oleju palmowego B—a- -
dają też niezmierzony potencjał
energii elektrycznej z zamiarem
plektrnwni Andnvch
™ nnnir (k--
wzbogacania rud wydobywanych
i - _ _ w Australii ci energiczni em__ i -
sanusze japońskich domów han- -
dlowych fabryk i laboratoiów
Tokio Osaki i Nagoji sa nule
widziani w takich miastach j
Madang i Wewak gdzie japoń- -
skie wojska cza- -
sie drugiej wojny światowej ro- -
biły wszystko by pozysKac przy- -
jażń i pozostawiły
efekcie miłe wspomnienia
Na wyspie Bougainvl!e zna -
nei z zaciętych wal w czasie
drugiej tt0jny światowej ' z te- -
g0) w jej pobliżu w
wojennej prezydent
chard Nion nasilają a't ten-dencje
odśrodkowe Podróż do
Bougainwile jest cudowna Sa- -
moiot iąciuje najpierw na wys
pie guka której czarni ja
ła mieszkańcy wyplatają naj
piękniejsze kosze na Wyspach
Południowych z da-mą
nazywają siebie
ludźmi Pacy nku"
jaśniejszy Now ków
— onoskóry mi" ostat-ni
odwdzięczają się przezwi-skiem
"głupi jak rondla"
Tuż za miastem jest góra
tuż za nią — w odległości
doskonałej drogi jedna naj
większych na świecie kopalnia
rudy miedzi należąca do pewnej
Pierwszy polski krążownik
mela niedawno 30 roczni-- 1 dług hitlerowskiej propagan-c- a
jednego z ważniej- - dy przestała istnieć juz w kil
fwej no-- i
przygotowawczym
'najczar-niejszymi
szych wydarzeń „ł U)!ii„C„jall' V
Polskiej --Marynarki Wojennej I
Mowa o obsadzeniu przez
polska załogę lekkiego krą-żownika
"Dragon" Za datę
przejęcia "Dragona" zwykło
sie — w gruncie rzeczy dość
umownie — przyjmować
dzień 15 stycznia 1943 roku °w-- p™i p°o:
niesienie okręcie znaku do
wodcy oraz polskiej bandery
nastąpiło dopiero kilka mie-sięcy
później W tym dniu
1 jednak krążownik opuszczo- -
iiv uz Jizez es:o uourzeama
uiyiyjM zało-- e dostał sie '
we władanie Polaków i tego "zdu dzien 15 st'cznia
iy-ł- j toku uważa w anna- -
1~~U n-l~l-
_i f__ I- -: lir
okrętu wielkości klasy nigdy
jeszcze przed tm w niej nie
reprezentowanej
Wcielenie do polskiej floty
pierwszego krążownika oce- -
mano wówczas jako wydarze- -
nie bardzo doniosłej wagi
świadczyło mianowicie ze
mała polska flota która we- -
ptaka
wadzonym za cenę 400 min do-laio- w
produkcja wkrótce się
rozpocznie Całoroczne wydoby-cie
01 az srebra i złota
jako produktów ubocznych zo-stało
już zakontraktowane przez
Japonię Niemcy Zachodnie
Hiszpanie Przyniesie ono wpły-wy
rzędu 200 min doi rocznie
Administracja posiadajaca 20' ć
udziałów otrzyma ok 40 min
doi rocznie i będzie nimi zarzą-dzać
w imieniu całego narodu
Papui Nowej Gwinei
miarę jak zbliża się roz-ruch
kopalni nasila się
ność ruchu niepodległościowego
Bougainwile Mieszkańcy ayspy
chcą zachować wpływy z kopal-ni
tylko dla siebie ro?a tym
uważają ze roznią się pod wzglą
dem rasowym od mieszkańców
Papui Nowej Gwinei Geografi
cznie należą do Wysp Salomona
znajdujących się pod protekto
ratem brytyjskim
Utiata Bougainville pozbawi
łaby nowe państwo Pdpui No
wej Gwinei jego najcenniejsze
atutu ekonomicznego Pole
gając niemal całkowicie na
dukcji orzecha kokosowego ka- -
kaKao- - aeroaiy i uiewna
S1J ausiraujsKie aoiicjs
ryański i wybitny językoznaw-ca
ojciec Fiancis Mihailic w
kraju występuje co najmniej
700 odrębnych języków dia-lektów)
spośród których 000
zostało już nazwanych i zakwa-lifikowanych
przez lingwistów
Niektoryjni językami mówi me
'mvn j ni"ż "—=ńh' mL-ip?-n "- -
izolowanego SZCZCpU
Ojciec Mihaihc jest najwybit- -
niejszym znawcą -- 'języka no
wogwinejskiego" roumianego
przez OKoło 500 tys mieszkań-ców
Papui Nowej Gwnei a
więc więcej grupy znające
angielski lub jakikolwiek inny
1 jvo- nlntłln 1I1IMI 1 CIO J f W - "K-a-u ua - Bw
radiu a w Izbie Zgromadzeń
zgłoszono wniosek aby uznano
za język oficjalny
"Now ogw mejski" — to "je- -
zyk" który się wytworzył w wy- -
niku stałego niiiiii ruiiicu -- --- - -
kontaktu — mniej W'v- -J i
przed stu laty - między austra- -
Ujskimi nadzorcami pantacj a
melanezyjskimi robotnikami u- -
siłującymi się porozumee przy
pracy w polu Po wielui lataOi
powsiai sumhu:h -- ""' '
j-- - -- '" "" ""J" X u"'1" """
np antropologa Margaiet Mead
'która uważa ze język ten jest
juz całkowicie -- rownopiuwuj
HUMOR
oKraJ len musi oirzymyw
gatego terytonum obywatele iou uul' 1U""'V -- '' '""
kraju Kwitnącej pottIJzttzać koniec z koncern
cają tu w celach pokojowych I Budzenie wspólnoty
duże handio- - narodowej utiudmają w Papui
Gwlnei Prabcmj JWko-lannnt- i we Witani sa przez siewaides-™e- J
u Au Jak twierdzi misjonarz ame- -
potężnym
o
'szyst-- !
aiistralnskie
py
wznoszą
7hiirlnania
h 7:1 Ha
okupacyjne w
tubylców w
że służył ma- -
narce Ri
smo
Bukańczycy
a
eh ogw mejczy
"czerw Ci
im
a
26 km
— z
tu
na
z
się
i
to
miedzi
i
W
działal
a
go
pro
"'
'nie
in—n nr!
niz
go
u- -
"""
we
i_
— helson 1 przepra -
szam ale me -
szatem pansKicgo nazwisKa
pame admirale
Między przyjaciółkami:
— Jak ci poszły próbne
zdjęcia?
— świetnie! reżyser
skarżył się że mam zimne
ka tygodni po wybuchu woj- -
iił — iMieAnWyIIIwim(łnufmn{i nie w
tylko nie zniknęła z powierz-chni
lecz pomimo po
noszonych raz po raz dotkli--
wych strat nadal istnieje i
waiczy a co więcej — notuje ła
przy tym stały wzrost tonażu
okrętów i ludzi! Mogła sobie
wroga propaganda kolporto-wać
przez radio w prasie i w az
książkach "rewelacje"
mogła się upierać przy twier-dzeniu
ze juz nie ma polskiej z
floty ze resztę ocalałych
okrcJów j statków przejel a 1
u j„i_ iTj : _ -- _ li e "skończył się sen o polskim
morzu — ale rzeczywistość
była całkiem inna Zarówno
Polska Marynarka Wojenna
jak i Polska Marynarka Han-dlowa
— istniały żyły i wal-czyły
i
u boku aliantów brały
udział nie tylko w żmudnej
trudnej i niebezpiecznej służ-bie
konwojowej która stano-wiła
"powszedni chleb" alian-tów
na morzu lecz i chyba we
wszystkich ważniejszych ope-racjach
desantowo-inwazyj-nyc- h
tej wielkiej wojny
Na początku 1943 roku pol-ska
flota wojenna działająca
u boku Royal Navy znajdo-wała
się chyba w szczytowym
okresie swojego rozwoju
starczy tyiKo porównać jej
stan z początku września 1939
roku ze posiadania po
trzecn latach i Kilku miesią-cach
wojny Owej tragicznej
jesieni po całkowitej utracie
okrętów zniszczonych w obro-nie
Wybrzeża i po wyelimino-waniu
jednostek internowa-nych
i
w Szwecji — Polską Ma-rynarkę
Wojenną reprezento-wały
na wodach brytyjskich
trzy niszczyciele ("Grom"
"Błyskawica" i "Burza") oraz
dwa okręty podwodne ('Wilk'
i 'Orzeł') Do początków 1943
r flota polska straciła dwa z
tych pięciu okrętów ("Grom"
i "Orzeł") oraz dwa z otrzy-manych
później w użytkowa-nie
(eskortowiec "Kujawiak"
i okręt podwodny "Jastrząb")
Pomimo tych strat na począt-ku
1943 r polska bandera
wojenna powiewała na pięciu
niszczycielach ("Błyskawica"
"Burza" "Garland" "Piorun"
i "Orkan") na dwóch eskor-towcac- h
("Krakowiak" i "ślą-zak")
i na trzech okrętach
podwodnych ("Sokół" "Dzik"
i "Wilk" — ten ostatni co
prawda w rezerwie) Oprócz
tego marynarze polscy obsa-dzali
dwa scigacze artyleryj
skie W sumie zatem stan
polskiej floty 'zwiększył sie
przeszło dwukrotnie a z chwi
lą przejęcia lekkiego krążow-nika
— chyba trzykrotnie
Czy z więc to ostatnie wyda-rzenie
nie było wystarczają-cym
powodem do dumy?
W polskich wypowie
dziach w tamtym
okresie podnoszono i słusz-nie
ze przekazanie biało-czerwon- ej
banderze pierwsze-go
krążownika świadczyło nie
tylko o wielkiej żywotności i
stałym rozwoju potencjału
bojowego floty która rzeko-mo
juz dawno przestała ist-nieć
ale ze było to również
dowodem stałego wzrostu
kwalifikacji i możliwości pol-skich
marynarzy którzy w
bardzo trudnych warunkach
bojowych i w dodatku stacjo-nując
w obcych bazach mieli
przejąć obsadzić i prowadzić
do walki okręt — wielkością
i klasa przewyższający wszyst-kie
okręty polskiej marynar-ki
wojennej Niewątpliwie też
racje mieli ci którzy twier-dzili
ze Royal Navy — począt- -
kowo nieufna wobec swojego
i — nowego mało eszcze znane- -
ig0 j znacząceg0 sojusznika (w
dodatku z Q Q { ig
zamknict basenu bg}t
a ?
st oceanicznych) - po- -
trafl}a jednak w
nić walory małej polskiej flo
ty małej tylko liczba i tona- -
zem walczących okrętów ale
wielkiej — wprost ogromnej
— duchem wolą walki i umie-jętnościami
jej załóg Przeka-zanie
Polakom krążownika
było niewątpliwym dowodem
zaufania Brytyjczyków któ-rzy
wierzyli Zf sniu:7nirv -- -' — — 1 '- -
Trudno jednak zamknąć oczy
na niewatnliwy fakt ze Drze- -
kazali pod no ska banderę
okręt stary nieźle już "wy-ranzerowan- y"
i — jak na
wymogi owych czasów — o
dość przeciętnych walorach
1 bojowych Nie można zresztą
powiedzieć zęby Polacy tego
nie zauważyli Wystarczy za- -
I cytować wypowiedź jednego z
AiigicisKą szkoic mu™ zrobia z neg0 wlaściwy uży--
wmjiii]e admirał i zapytuje t
jednego z kadetóvr Przysłowie mówi że każdy
— Czy potraficie wymte-- 1 medal ma dwie strony Tak
nić dwóch wielkich ludzi było i w tym wypa'dku
historii brytyjskiej marynar-Brytyjczyc- y odstąpili Pola-ki?
kom krążownik to prawda
bardzo aosiy
Tylko
nogi
mórz
swoje
Wy
stanem
uteż
członków jego'nowej załogi —
mata Wincentego Cygana:
"Na krążownik przybyłem
małej grupce czterech
Stal on w Birkenhead które
jest położone w stosunku do
Liverpoolu jak Praga wobec
Warszawy Taksówka wjecha- -
w bramę Commel-Laird- -
Dock i zatrzymała się przed
samym trapem Stał stary
gruchot odrapany i brudny
się wzdrygnąłem A wew-nątrz
istny śmietnik! Nie wie-działem
czy mam być dumny
tego ze będę jednym z pię-ciuset
mających stanowić za- -
łose naszeeo merwszeeo kra- -
zownika czy wrócić skąd
przybyłem — no i do paki
"Każdy nowoprzybyły do-stawał
dobę czasu na zapozna-nie
się z wszystkimi zakamar-kami
starego trupa Bałagan
brud był tak wszechwładny
ze kiedy pomyślałem iż jes-tem
jednym z tych od któ-rych
będą wymagać by śmie-tnik
ten zamienić w okręt go-dny
polskiej bandery mimo
woli przygarbiłem się Brytyj-ska
załoga z dodatkiem kil-ku
Chińczyków opuszczała
okręt w pośpiechu już po za-okrętowaniu
się naszej pierw-szej
grupy Krążownik był
jednym z ostatnich który
umknął z Singapuru przed
wejściem Japończyków Na
przewodach pod sufitem up-chane
bvlv w nieładzie kor- -
kowe hełmy tropjkalne po
kątach i szafkach można było
znaleźć wszystko- - kije do gol-fa
rakiety tenisowe laski
bambusowe pamiątkowe wy-roby
z kości słoniowej smoki
krokodyle z bawolich rogów
itp W wieżach i kancelariach
walało się tyle czystego papie-ru
i książek sygnałowych że
— jak później obliczono —
starczyłoby tego dla celów ad-ministracyjnych
na dziesięć
lat dla naszej przedwojennej
floty Dwa pomieszczenia u-porządko- wano
na tyle by
czterdziestu paru ludzi miało
gdzie jeść i spać Nie wesel-szy
widok przedstawiał sam
pokład i nadbudówki Wierz-chnia
drewniana pokrywa po-kładu
pokryta była grubą
warstwą mieszaniny błota i
śniegu Poza tym walały się
tu liny kable i porozlewane
faiby () Mimo pierwsze-go
wstrząsu jakiego dozna-łem
na widok tego grata kie-dy
zacząłem porównywać siłę
jego ognia z tą jaką posiadał
"umocniony odcinek Hel"
doszedłem raczej do budują-cych
wniosków Kaliber dział
byl równy najcięższym dzia-łom
Helu a ilość ich prze
wyższała tamte
Jak widać uświadomienie dużej siły ognio-wej
krążownika wzięło u ma-ta
Cygana górę nad uczuciem
zawodu wywołanym przez
pożałowania godny stan w ja-kim
pozostawiła okręt jego
poprzednia załoga brytyjska
Przed nową załogą która
ściągała w wielu grupach sta-nęło
niełatwe zadanie żeby
doprowadzić krążownik do po-staci
godnej miana Okrętu
Rzeczypospolitej Polskiej
"Dragon"
Trwało to wiele miesięcy
zwłaszcza że na okręcie ciąg-nęły
się bez przerwy remon-ty
w których uczestniczyło
przeszło 300 robotników sto-czniowych
15 maja 1943 roku przybył
na okręt i objął dowództwo
krążownika komandor Euge
niusz Plawski który wrócił ze
Szwecji gdzie pełnił funkcje
attache morskiego w posel-stwie
polskim w Sztokholmie
Z początkiem trzeciej deka-dy
sierpnia remont wreszcie
dobiegł końca Okręt odbył
następnie swoją pierwszą
krótkotrwałą podróż próbną
po czym komandor Pławski
podpisał protokół odbiorczy
Blisko 450 podoficerów i
marynarzy przygotowywało
"Dragona" do służby i walki
Tego zaś jak ostatecznie oni
okręt ten przygotowali i jaką
uzyskał on wartość bojową
dowiódł jego udział w inwazji
na kontynent europejski Pod
dowództwem komandora Sta
nisława Dzienisiewicza ORP
"Dragon" wielokrotnie bom-bardował
nieprzyjacielskie u-moeni- enia
i stanowiska arty-leryjskie
przewyższając cel-nością
ognia brytyjskie pan-cerniki
i nowoczesne krążow-niki
Storpedowany w nocy z 7
na 8 lipca 1944 roku krążow-nik
stracił 37 ludzi i później
użyto go do stworzenia głów-nego
falochronu sztucznego
portu inwazyjnego
Trzy miesiące później Royal
Navy przekazała Polskiej Ma-rynarce
Wojennej inny krą-żownik
— bliźniaczy okręt
'"Dragona" Polać-- y nadali mu
imię "Conrad" Ale to już jest
[zupełnie inna historia