Zwilazkowiec Alliancer, February 28, 1959

              1 iii
lwim
i 'I f
I
ł- - -- tri
# inS
TP— WV— w- - $ ""&%
V
JTR 2 "3[WĄr'x0W!g'~" l_-JT- V fpcji--y- ) SiŁ'?? 1= — !?f? K 17
MaiH (w rry Wdnedijr nł Siturdu by:
"Związkowiec" (The Alliancer) Tel LE 1-2-
492
POLISH ALLIANCE Orn Zwluu ToUków w Kanadzie przez
Kltr Drukarni K i Mnurklewlci Kltr Adm Frlkkł
PRENUMERATA
Ron w Knrfri Sfl00 W Ziednoczomrch
Półroczna S350
Kwartalna S200
1475 Quttn Slrttt Weił
Authomed ot Second Class Mail
PRESS
wydawtny UyrekcJt rrttow
RtdlkttrF Clojewikl
Stanach
ATAK NAJLEPSZĄ OBRONĄ
Poniedziałkowe posiedzenie Izby Gmin poświęcone było nad-zwyczajnej
dyskusji z powodu zamknięcia zakładów lotniczych
w Malton Bezpośrednia reakcja opinii publicznej rozwiała oczy-wiście
jakiekolwiek wątpliwości prem Diefenbakera i członków
jego rządu odnośnie nastawienia społeczeństwa gdyby je posia-dali
w chwili podejmowania tej brzemiennej decyzji Rząd był
więc przygotowany na frontalny atak że strony opozycji ale jed-nocześnie
musiał mieć świadomość iż własne jego szeregi nie są
zbyt zwarte I dlatego prem Diefenbaker sięgnął do klasycznych
reguł strategicznych które głoszą iż najlepszą formą obrony
jest atak
Uderzył więc na całej linii nie cofając się przed użyciem
najbardziej ciężkiej broni Zarzuty opozycji odstawił na bok nie
jej wymierzał najcięższe ciosy ale dyrekcji A V Roe naczelnemu
dyrektorowi przedsiębiorstwa Crawford Gordonowi A więc nie
on jest odpowiedzialny za zamknięcie zakładów ale dyrekcja
która zwolniwszy odrazu wszystkich pracowników zamierzała w
len sposób wprawić rząd w kłopot Było to niczym nieuzasadnione
bezmyślne pociągnięcie Bo przecież dyrekcja doskonale wiedziała
że na wywiązanie się z kontraktu rząd przeznaczył $50000000
czyli były środki na zatrzymanie pracowników na przeprowadze-nie
etapowych zwolnień w przeciągu kilku czy kilkunastu tygodni
Zdaniem prem Diefenbakera dyrekcja zakładów lotniczych
nie mogła mieć żadnych wątpliwości że kontrakt zostanie unie-ważniony
Otrzymała dostateczną ilość ostrzeżeń Wkzyscy — wy-wodził
mówca — oczekiwali tego jedynie dyrekcja A V Roe
została zaskoczona Zaprzeczył dalej twierdzeniom dyrektora Gor-dona
że firma przedkładała szereg planów przestawienia produk-cji
Była tylko jedna propozycja która nie nadawała się do przy-jęcia
a mianowicie produkowania samolotów dla TCA A V Roe
żądało $30000000 na przygotowanie prototypu a cena aparatu
miała wynosić po $2500000 podczas gdy podobne samoloty na-bywa
się w Wielkiej Brytanii po cenie nieco wyższej aniżeli
$1000000
Następnie zapewnił że uczyni wszystko co w mocy by pomóc
1 I lH!fit MII K II Ił' I aVmIII IIIMhn ! Im vm nnlrln1 ńtil Inl nSlfltnU TX7 4 tlVI St1 If f t f V n _ HI-II- W IK II trt KlrllHIW din sic knnferencia z dvrekcia
nalpcnł na Słanv Ziprlnnpznnp bv
w Kanadzie
słowi
LIMITED
i innych krajach $700
Pojedynczy numer 10p
— Toronto OnUrlo
Post Office Department Ottawo
llll A YV I LI 1 LI UUIJC'
zakładów Rząd będzie również
Dlasowałv zamówienia obronne i
własnego przemysłu
stanie rzeczy trudno sobie wyo
Ministrowie obrony narodowej Pearkes i przemysłu obronne-go
0'Hurlcy uzupełniali jedynie wywody premiera
wskazywał na wysokie koszty "Arrow" i bezcelowość konstrukcji
ich poczym przedstawił zarys wydatków zbrojeniowych Wcale
pokaźny Min 0'H'urley oświadczył że przemysł kanadyjski musi
byćbezkonkurencyjny w stosunku do amerykańskiego i musi sam
walĆ7vć o uzyskanie odpowiednich zamówień Oczywiście rząd
będzie nalegał by Amerykanie zamawiali pewne częście wyposa-żenia
w Kanadzie Wymienił że firmy kanadyjskie otrzymały już
zamówienia ze Stanów wartości $8200000 Nie jest to oczywiście
suma imponująca zważywszy wysokość wydatków zbrojeniowych
Rzecznicy opozycji posłowie Pearson Hellyer Argue ataku-jąc
rząd bynajmniej nic stawiali pod znakiem zapytania celo-wości
zrezygnowania z samolotów "Arrow" jakkolwiek nie po-dzielali
stanowiska rządu iż jest już przestarzały względnie bez-użyteczny
ale formę unieważnienia kontraktu Zdaniem ich rząd
odpowiedzialny icst za wymierzenie śmiertelnego ciosu przemy
lotniczemu za pozbawienie zamówień
Pierwszy
zbrojeniowego za pełne uzależnienie się od btanow Zjednoczo-nyc- h
Wyjaśnienia rządu ooozycja uznała oczywiście za niedosta-teczne
za obiecanki bez pokrycia
Ani ta ani żadna inna debata parlamentarna nie zmieni faktu
Los "Arrow" został przesądzony a przypuszczalnie również i za- -
kiuuow w mauon rsa skuick sunej reaKeji opinii puuiicznui rzau
husi naturalnie przedsięwziąć jakieś środki Będą to raczej ćwierć
-- i półśrodki albowiem w obecnym
HIC VIII VIII
brazić uruchomienie takiej produkcji czy to w Malton czy av in-nych
przedsiębiorstwach któraby była w stanie pochłonąć za-tówi- io tak znaczna ilość wybitnych specjalistów jak i pozostałych
pracowników dotknietych firm
Oświadczenie prem Diefenbakera jest zaprzeczeniem oświad-czenia
dyrektora Gordona I naodwrót "Globe & Mail" jest zda-nia
że wywody dyr Gordona są ściślejsze Dziennik ten ujawnia
?c stosunki miedzy tymi dwoma panami są wręcz nieprzyjazne
Prem Diefenbaker nie może zapomnieć p Gordonowi jego wy-soce
krytycznych wypowiedzi co do polityki premiera A więc i
element osobisty odegr ał dodatkowo pewną rolę Dyrekcja
A V Roe wskazuje że bezwzględne stanowisko rządu spowodo-wało
dosłownie zmarnowanie do $45000000 Firma bowiem
w ramach częściowego wykonania kontraktu dostarczyć rzą-o- wi
37 aparatów Jeśli nie nadają się do celów liniowych to
napewno można je było wykorzystać dla innych
Dyrekcja A V Roe zarzuca prem Dicfenbakerowi że ope-rował
fałszymi cyframi gdy mówił o cenie "Arrow" gdyż firma
obniżyła ją niemal o 50% Nieścisłe jest również twierdzenie
premiera w sprawie terminu dostawy samolotów Niewątpliwie
drastyczne pociągniecie dyrekcji A V Roe było demonstracją
obliczoną na wstrząśnięcie opinią publiczna Naturalnie uderzyło
to w "rząd ale i bez tej demonstracji właściwy efekt musiałby być
jednaki Bo przecież i tak A V Roe musiałoby zwolnić swoich
pracowników unieważnić kontrakty z innymi firmami Można
było trzymać robotników i płacić im przez trzy tygodnie ale skoro
praca ich jest zbędna znacznie rozsądniej było dać im wolny
czas Zapewne jednak cel fiimy był inny Wychodziła z założenia
że dramatyczny gest zmobilizuje opinię publiczną uświadomi jci
w całej rozciągłości powagę sytuacji i w tym nastroili łatwiej
będzie zmusić czynniki decydujące do pewnej akcji aniżeli edyby
spokojnie powolnie zwalniać co tydzień po kilka tysięcy osób
Opinia publiczna została rzeczywiście zmobilizowana ale czv
A V Roe osiągnie swój cel jest' wysoce wątpliwe Wprawdzie
w tej chwili z lóżnych stron padają słowa pocieszenia nadziei
i otuchy ale czy istotnie wynikną z tego czyny? Czy zapowiedzi
zostaną zrealizowane?
Likwidacja zakładów lotniczvch w Malton to tylko fragmen
szerszego zagadnienia Emocjonalna reakcja społeczeństwa w te'
sprawie nic wynika tylko ze współczucia dla dotkniętych brzrn
bocicm pracowników A V Roe Na marginesie bowiem' likwidaci:
zakładów w Malton w całej nauośri stanęło przed społeczeństwem
kanadyjskim zagadnienie zależności militarnej gospodarczej r wiec i politycznej od swego południowego ooteżnego sąsiada
1 to w dodatku w dobie narastającej świadomości nanułowpi
odrębności tak głęboko poruszyło umysły i uemcia Ale to jur
odrębny temat do którego powrócimy w najbliższej przyszłości
'SENSACYJNA PRZEDPŁATA
NA NAJGŁOŚNIEJSZĄ KSIĄŻKĘ OSTATNICH LAT
Borys L Pasiernak
Laureat Nobla
Doktór Żi wago
'Autorj7oKwsiaąnżvka purkważkpladsię zw rlninvnytjU1e9a5o0 ro1k'AuWwłAramHaOcShTOWCA
Biblioteki "KULTURY"
Cena w przedpłacie S250 — Termin priedDloły upływa
30 kwietnia 1959 r — Cena w sprzedaży $400
Zamówienia i wpłaty należy kierować do:
- TOLISH ALLIANCE PRESS LTD — "ZWIĄZKOWIEC"
WS Qfen St Wesl Toronto Ont
PARADOKS ZIMNEJ
Czytelnik gazet może pomyśleć rozumienia Ameryki i Rosji ale
że w gorączce dyplomatycznej ja- - skoro jej alternatywą jest gre-ka
trwa od noty berlińskiej Chru- - mialnc samobójstwo porozumie-szczow- a
chodzi przede wszystkim nie to staje się niejako automa-- o
zakończenie zimnej wojny i że tyczne Uniknięcie wojny świato-Dulle- s
Adenauer i de Gaulle są w ej mówią jest dziś wspólnym
w swym oporze osamotnieni skoro interesem Ameryki i Rosji ale
nie tylko Rosja i Anglia ale także jest to jcdjny ich wspólny intc-opozyc- ja
zachodnio-niemitek- a i res Dopóki Rosja nic przestanie
znaczna część opinii amerykan-- I dążyć do rewolucji światowej (a
skiej opowiadają się za koegzy-- nikt nic może jej zmusić do takiej
stencją Przecież pod naciskiem rezygnacji) Zachód musi móc
tej opinii sam Dullcs zdaje się
chwilami wątpić w możliwość kon
tynuowania zimnej wojny
Pozycja "nieprzejednanych" icst
l w istocie trudna do utrzymania a
rozumieć można ich tylko o tyle
o ile koegzystencja oznaczałaby
jeszcze jedną dyplomatyczną klę-skę
Zachodu a więc nowe jedno-stronne
ustępstwo na rzecz Rosji
Ale przecież zwolennicy koegzy-stencji
uwzględniają to niebezpie-czeństwo
i starannie równoważą
ustępstwa których żądają od obu
stron Istota rzeczy tkwi przecież
w tym by odbierać sytuacji mię-dzynarodowej
jej charaktek eks-płoz- y
w ny a cóż jest bardziej igra-niem
z ogniem niż zimna wojna?
Spór o to czy kontynuować
zimną wojnę czy też zastąpić ją
jakąś formą koegzystencji wydać
się musi szczególnie irytujący Po-lakom
bo zimna wojna oznacza
dalsze zbrojenie Niemiec i utrzy-manie
niemieckiego rewizjoni-zm- u
a więc rosnące zagrożenie
Ziem Odzyskanych Jeżeli koegzy-stencja
oznacza rozbrojenie Nie-miec
i zmuszenie ich do uznania
granicy na Odrze i Nysie wszelka
argumentacja na rzecz zimnej
wojny wydaje się Polakowi zama- -
cftem na Jcs° kraJ- - Mam--
V Pr™
"lwy kompleks zimnej wojny
Spróbujmy go rozładować wcale
nic po to zresztą by zmienić swój
stosunek do niej ale by na myśl
o niej przestać popadać w popłoch
który nie pozwala widzieć co się
dzieje
Zwolennicy zimnej wojny któ-rzy
najzawzięcicj zwalczają ko-egzystencję
wcale nic wierzą by
zimna wojna musiała wywołać
wojnę światową natomiast są
przekonani że koegzystencja musi
rozłożyć Zachód i zapewnić Rosji
"suche" zwycięstwo Tego zdania
jest np Pentagon fsztab amery-kański)
a i w Departamencie Sta-nu
pogląd ten jest wciąż jeszcze
b silny Zimna wojna zapewnia
Zachodowi bezpieczeństwo bo u-trzym- uje
jego czujność koegzy-stencja
uśpiłaby tę czujność Ni
argument że równowaga poten-cjałów
zbrojnych jaka rozwinęła
się w okresie zimnej wojny jest
równowagą chwiejną i że bezpie-czeństwo
oparte na bombie wodo-rowej
nie pozstawia nawet Ame-ryce
nic prócz perspektywy samo-bójstwa
zwolennicy zimnej wojny
odpowiadają że nieuniknione w
famach zimnej wojny konflikty
zbrojne wystarczy zlokalizować by
odebrać wojnie charakter świato-wej
katastrofy 'Przyjrzyjmy się
temu poglądowi bliżej
Teoretycy "ograniczonej wojny"
przyznają że lokalizacja konfliktu
zbrojnego wymaga milczącego po- -
Od lat lansuje się w Niemiec-kiej
Republice Federalnej twier-dzenie
jakoby na zachodnich
ziemiach Polski które należały
dawniej do Niemiec znajdowała
się jeszcze milionowa ludność
niemiecka Wypowiedzi takie
znajdujemy zarówno w oficjal-nych
publikacjach rządowych
jak też w wydawnictwach nieofi -
Twierdzą
ueoie poszczególne wypowiedzi
3orównać je — okaże się że i-tn-ieją
między nimi bardzo po-vażn- c rozbieżności
1 minister spraw zagra- -
ucznyci iur von urentano
twicidził z okazji Nowego Roku
1959: - "W lejonie Odry i Nysy
najduje sie dokładnie jeden mi-io- n Niemców"
do spraw prze- -
-- lCUICnCOW iNKr OKlCSllłO 111C- -
!n-n- n iinA viomnn- - vtnn-o- ł
iziś w Polsce na 13 do 14 mi- -
lona
"Deutsche Soldatcnzeitung"
(nr 1 z 1959) posuwa się do
twierdzenia ze w Polsce
od 500000 do 2000000
Natomiast póloficjalna agen
cja prasowa NRF — DPA podała
i-m--
nnim ruiscc otuuu
mis pewna nosc "gmin niemiec-kich"
na Górnym śląsku
Tak wiec dane niemieckie wa-hają
sic od kilkudziesięciu ty-sięcy
do dwóch milionów Ta
rozbieżność między poszczegól-nymi
szacunkami icst po
wynikiem zupełnej dowolności
iry (irzYjmuwaiuu poasiawy ia-kic- h obliczeń i czysto propagan-d- o
wj eh" 'celo którymi się kie- -
'-ł-
"ł
i%
opierać się jej ekspansji choć ró-wnocześnie
musi unikać wojny
światowej By uniknąć wszelkich
niespodzianek i pomyłek trzeba
_- -- pruwauzic „w_oijnę w nowy sposo?to--
nic zrywać stosunków dyploma-tycznych
z przeciwnikiem owszem
od pierwszej chwili pertraktować
a równocześnie z góry określić ce-le
wojny i rtie zmieniać ich nawet
wtedy gdy sukcesy wojenne po-zwoliłyby
je rozszerzj ć (tak prze-cież
Ameryka i ONZ prowadziły
wojnę na Korei) O żadnej "bez-warunkowej
kapitulacji" nie mo-że
oczywiście być mowy Przy ta-kich
założeniach nawet bezpośre-dni
udział Amerykanów i Rosjan
w działaniach wojennych nie ozna-czałby
wojny rosyjsko-amerykański- ej
Wojna światowa byłaby wy-kluczona
i właśnie dlatego zimna
wojna mogłaby trwać nadal
Zwolennicy koegzystencji zarzu-cają
tej teorn tylko jedno: że gdy
się raz zacznie strzelać nigdy nic
wiadomo czym się to może skoń-czyć
Ale ich projekt "rozsunięcia
bloków" który ma' utrudnić rozpo-częcie
wojny nie da się obionić
wobec zarzutu zwolenników zim-nej
wojny którzy słusznie wska-zują
na to że przy istnieniu rakiet
dalekonośnych odległość dzieląca
wrogie armie nie ma żadnego zna-czenia
a stworzenie "stief neu-tralnych"
tylko punk-ty
bo w strefach zneutra-lizowanych
życic toczyłoby się da-lej
a wraz z życiem — polityka
Strefa neutralna to więc przede
wszystkim strefa ułatwionej pene-tracji
sowieckiej i osłabionej obro-ny
Wybuchowi konfliktu tak czy
owak się nic zapobiegnie trzeba
więc starać się go ograniczyć
Dyskusje strategiczne między
zwolennikami zimnej wojny a
zwolennikami koegzystencji są ja-łowe
i muszą być jałowe bo obie
strony przyjmują to
polityczne a mianowicie że
Wschód i Zachód znajdują się w
konflikcie ideowym którego nie
można rozwiązać wojną Nikt im
jeszcze nic wykazał że konflikt
ideowy wcale nic dotyka politycz-nej
istoty ich sporu czyli że pro-blem
zimnej wojny musi być roz-patrywany
poza wszelką ideologią
jeżeli ma być zobaczony w swojej
rzeczywistej postaci Wystarczy
posłużyć się taką czysto 'politycz-ną
nie-ideologicz-ną
optyką by od-kryć
że sporze o zimną wojnę
i koegzystencję tkwi paradoks
ujawniający fałszywą sytuację obu
partnerów sporu
Zimna wojna wynikła z niemoż-ności
rozwiązania problemów po-wstałych
wyniku drugiej wojny
światowej i była operacją przygo-towującą
ich rozwiązanie po myśli
rują autorzy wygórowanych ob-liczeń
Zatrzymajmy się nad sprawą
rzekomej blisko póltoramiliono-we- j
liczby ludności niemieckiej
Polsce Skąd wzięła się ta licz-ba?
Skąd zaczerpnęli ją politycy
ŁJiupaganuysei zacnouiuu-nic- -
mieccy?
lwiasnie liczoę Niemców ze zmu
siła ich do przyięcia obywatel
stwa polskiego Otóż to jest po
prostu liczba polskiej mnieiszoś- -
ci-
- zamieszkałej przed wojną na
"-"-"-
-i udwmcn wsunuumen
prowincji Niemiec liczba Pola
kow Kiorzy przca wojna zanue
szkiwali te tereny ze jest to
izeczywiście ludność polska —
luitiMiji wvjiziiie przeuwojen
ne aane niemieckie
Zacznijmy od sprawy zasadni
i_ -- I V i
J- - ') isuuaia na iei enie 11C
™cc'iinicjszość polska? Wystai- -
czy sięgnąć do statystyk niemicc- -
Kicn aoy 10 stwierdzić Mniej-szość
ta składała się z dwu grup
Po pierwsze: ludność polska za-mieszkująca
ziemie należące w
przeszłości do Polski: Slask Po-morze
Warmia Mazury a więc tzwpolska ludność rodzima Po
drugie: ludność polska która za- -
mieszKiwaia ona w dużych nie
raz skupiskach np w Westfalii
gdzie istnieje do dziś dnia duże
skupisko ludności polskiej liczą-ce
wiele dziesiątków tysięcy
Kiedy Polska' objęła w 1945 r ziemie nad Odrą Nysą i Bałty-kiem
polska ludność rodzima
która te tereny zamieszkiwała od
wieków stała sie znów integral-na
częścią narodu polskiego Na
odzyskanjch zachodnich i pół
POLACY CZY NIEMCY?
cjalnych ośrodków propagando- - oni ze Polska "za-wye- h Jeśli jednak zestawie obok 'trzymała i "zatrzymuje siłą" taką
tak
Ministerstwo
zamie-szkuje
Niemcowi!)
pomnożyłoby
samo
v anMu auiwisi-- j c _u u iyoo wcarowaia ao isiemicc w ra-- r informację oceniającą liczbę-mac- h emigracji zarobkowej: za- -
ud
prostu
w
li i T
zapalne
założe-nie
w
w
w
WOJNY
stiony która w końcu okaże się
silniejsza Miało to nastąpić albo
w W7niku wojny albo przez na-cisk
dyplomatyczny "z pozycji si-ły":
im bardziej nieprawdopodo-bna
stawała się wojna tym więcej
myślano o tej drugiej możliwości
Idea koegzystencji ze swej strony
była w tym czasie polityką stabili
zacji powojennego status quo i żą
dała od obu stron by zrezygnowa
ły z rozwiązania istniejących pro-blemów
po swojej myśli oraz by
zatwierdziły (a nawet "zalegalizo-wały")
powojenne status quo In-nymi
słowy zimna wojna była do
tychczas rewizjonistyczna a ko-egzystencja
konserwatywna
Gdy rozwój techniki wojennej
zrobił mrzonkę nawet z polityki
"pozycji siły" (bo szantażować woj-ną
można tylko gdy się do niej
jest gotowym a trudno uchodzić
za gotowego do samobójstwa)
sytuacja się odwróciła: zimna woj-na
ma odtąd służyć stabilizacji
powojennej status quo (do tego
przecież sprowadza się metoda
"wojen zlokalizowanych" wzoro-wana
na wojnie koreańskiej) czyli
staje się konserwatywna a koe-gzystencja
zmierza do usunięcia
Rosji i Ameryki z pewnych tere-nów
to znaczy staje się rewizjo-nistyczna
Jest rzeczą nieprawdopodobną
by zimna wojna czy ewolucja tech-niki
wojennej zmieniły do tego
stopnia stanowisko partnerów w
sporze Prawda wygląda zupełnie
inaczej Zimna wojna była konser-watywna
nawet wtedy gdy ucho-dziła
za rewizjonistczną a koegzy-stencja
była rewizjonistyczna na-wet
wtedy gdy nadawała sobie po-zory
konserwatyzmu Prowadząc
zimną wojnę Waszygton pragnął
zapewnić sobie poparcie wszyst-kich
rewizjonistów by zdobyć nad
nimi kontrolę i uzależnić ich od
siebie ale ani na chwilę nie my-ślał
o tym by ich zadowolić
Wszystkie żądania rewizjonistyczne
jakie wj suwał pod adresem Mo-skwy
były wysuwane by Moskwa
je odrzuciła Rosja poszła na tę
grę bo rozpętany u granic jej
imperium rewizjonizm wiązał z
nią jej satelitów a więc cemen-tował
to imperium Nie darmo
Ameryka objęła protektorat nad
pokonanymi a Rosja nad bene
ficjentami drugiej wojny świato
wej Stabilizacja powojennego sta-tus
quo jest dziełem zimnej wojny
i to było je j zadaniem
Ze swej strony koegzystencja-liz- m
zmierzał do stabilizacji status
quo tylko tam gdzie zimna wojna
zagrażała temu status quo (a i tam
stabilizacja miała nastąpić dopiero
po zrzuceniu jarzma kolonialnego)
a więc tam" gdzie Rosja i Amery-ka
rozpoczęły swoją penetrację
:od pozorem "rywalizacji" o spa-dek
po europejskich imperiach
kolonialnych Natomiast wszędzie
lam gdzie zimna wojna stabilizo-wała
status quo koegzystencjalizm
zmierzał do jego rewizji proponu-jąc
zastąpienie zimnej wojny ncu-tralizme- m
Jak zmusić Rosję
i Amerykę by przestały sięgać po
cudze albo by oddały co wzięły?
Przez położenie kresu grze która
nocnych ziemiach Polski odzy-skaliśmy
13 miliona ludności
polskiej miejscowego pochodze-nia
Taka właśnie liczba tej lud-ności
zadeklarowała z własnej
woli swą przynależność do naro-du
polskiego w czasie akcji we-ryfikacyjnej
która trwała w la-tach
1945—1948
Nie byli to oczywiście wszyscy
ludzie polskiego pochodzenia
którzy przed wojna zamieszkiwa-li
te ziemie Tych było wiele wie-le
więcej Wielowiekowa akcja
niemiecka odniosła skutek i du
ża część dawnej ludności tych
ziem została zgennanizowana
Ten podział przebiegał często na
wet wewnątrz rodzin Ta zniem
czona część ludności opuściła w
latach 1944 —48 te ziemie i zna-lazła
się w Niemczech
Dlatego też w czasie trwającej
od dwu lat akcji łączenia rodzin
szereg osób narodowości pol-skiej
wyemigrowało do swych
krewnych do NRF czy NRD
Przyczyny które na to wpłynęły
oprócz więzów rodzinnych to
przede wszystkim chęć polepsze-nia
sobie warunków ekonomicz-nych
Wiąże się to z prosperitą
trwająca od szeregu lat W Niem-czech
Natomiast przygniatająca
większość polskiej ludności ro-dzimej
czuje się nierozłączną
częścią naszego narodu
Pozostaje problem rzeczywis-tych
Niemców którzv zamiesz-kują
Polskę Otóż ilość ich przed
kilku laty przekraczała jeszcze
100 tys Obecnie po dwu latach
akcii łączenia rodzin liozha la
spadła do niespełna sześciu ty
sięcy uoszio ao lego ze z braku
uczniów trzeba hvłn 7likwirimvań
szkoły niemieckie Mn kfńrvnh
swobodnie uczęszczały dzieci nic--
miecKie) a nismo tygodniowe w
języku niemieckim "Die Woche
in Polen" nrzcstałn ? hrakn ptv
telników uka7ywać się z dniem
31 12 1958 r
polega na tym że Rosja albo Ame-ryka
zatrzymują cudze lub sięgają
po cudze pod pozorem że może
wpaść w ręce drugiej strony Ko-egzystencja
zmusiłaby Moskwę i
Waszyngton do odkrycia kart do
wyraźnego powiedzenia czego
chcą i wówczas okazałoby się że
chcą tceo samego
OKUEHY
"' im
Raymond Aron powiedział że
zimna wojna była formą koegzy- -
istencji Zapewne zimna wojna by- -
łd koegzj stencją Rosji i Ameryki
a równocześnie permanentnym
konfliktem między ich satelitami
Neutraliści w gruncie rzeczy nic
chcą niczego innego jak rozsze-rzenia
tej koegzystencji na in-nych
Byłby to rzeczywiście roz-kład
ale nic tylko Zachodu —
jak mówią zwolennicy wiecznej
zimnej wojny — lecz także Wscho-du
To byłaby likwidacja bloków
czyli zarazem imperium amery-kańskiego
i rosyjskiego Czy Ro-sja
i Ameryka mogą się na to zgo-dziś- ?
Czy jest dziwne że po każ-dym
geście koegzystencji robią
gest zimnej wojny i że tcn szkocki
prysznic przbicra coraz szybsze
tempo? Nic to nie jest dziwne to
jest logiczne Koegzystencja jest
dla Moskwy i Waszyngtonu do
przyjęcia tylko pod jednym wa-runkiem:
że będzie formą zimnej
wojny Pewnego dnia będziemy
szkockim prysznicem tak zmęcze
ni że i z tym się pogodzimy Or-well
przewidywał że w nowym
świecie który budujemy wolność
będzie się nazywała niewolą a nie-wola
wolnością Zanim to nastąpi
ale jako wstęp i prolog zimna
wojna będzie się nazywała zimną
wojną W końcu cały ten nomina-liz-m
stanie się nam obojętny
Jan Ulałowski
lESKI I
Propaganda jest potężną bro-nią
wchodzi obecnie nawet w
skład nie tylko arsenału poli:
tyczno dyplomatycznego ale i
militarnego ale jak każda bron
ma wiele niewypałów i napotyka
na ogromne przeszkody
Wysiłek oficjalnej propagan-dy
w Polsce idzie w kierunku
spopularyzowania rozpowszech-nienia
ideologii komunistycznej
na wszystkich odcinkach Oczy-wiście
dużą wagę przywiązuje
się do takiego instrumentu ma-sowego
oddziaływania jakim
jest film
Przed październikiem publicz-ność
polska była karmiona nie-mal
wyłącznie obrazami "pozy-twnym- i"
produkcji soc-rcali-stycz- nej
Widziano raj komuni-styczny
i piekło kapitalistyczne
Po październiku nastąpiły i na
tym odcinku poważne zmiany
Centralne Biuro Wynajmu Fil-mów
przystąpiło do zakupywa-nia
również różnych zagranicz-nych
obrazów Niedawno insty-tucja
ta ogłosiła sprawozdanie
za rok działalności dostarczając
niezwykle charakterystycznych
danych o powodzeniu poszcze-gólnych
filmów a więc o zainte-resowaniach
i gustach publicz-ności
polskiej
Rekord powodzenia osiągnął
wesoły film francuski ze znanym
komikiem Fcrnandelem pt "Ali
Baba" Obejrzało go ogółem
4100000 osób Tuż obok upla-sował
się sensacyjny film ame-rykański
"Syn hrabiego Monte
Chrislo" klory oglądało 3800-00- 0
widzów W dalszej kolejnoś-ci
film francusko-szwedzk- i "Cza-rownica"
— 3600000 widzów
film francuski "Czerwone i czar-ne"
— 3600000 po 3200000
widzów miały filmy: francuski
"Fernand cowboy" francuski
"Królowa Margole"" i amerykań-ski
"Człowiek w żelaznej mas-'-c- "
Największy sukces polski
osiągnął "Kanał" którego obej-rzało
3100000 widzów Taka
sama ilość osób obejrzała film
irancusKi "Julielta oraz szwedz-ki
"Ona tańczyła jedno lato"
Komedia polska' "Kapelusz pana Anatola" ściągnąła 2900000 wi-dzów
Najniższą frekwencję miały
filmy które eksperci uważali za
wybitne a więc japoński "Po-nieważ
kocham" — 100000 wi-dzów
wioski "Umberto D" — 200000 widzów oraz sowiecki — "Osiołek Magdany" — 300000
widzów 1 jaki z tego wniosek?
Nie tak łatwo zmienić gust ma-sowej
publiczności
W Drasifi 7apłinHn!ni wr -- MiMTł
ku z imponującymi osiągnięcia-mi
cnwif-rkip- h iwinmnli inn
się dyskusja na temat wartości
się konieczność większych dota-cji
państw owvch dla 'wyższych
uczelni zakładów badawczych
fiuiuwuiftuw państwowych
W naihnT9tr-„- v „„i i!_
świata — w Stanach Zjednoczo
na lii — unansowamem badań
Drzrfntnu-anin- m l-o- rl : --- va —w naui (JlrtLUtt JU-KÓW
naukowych zajmowały sie
osoby i instytucje prywatne Wiele wyższych zakładów nau- -
nnurvwwycanlnp ioiifrp7rvzmeciiieoż„„ instytucje r " :: ""-'ują- Lc s—ię„"_ł wie- - k"nmilionowych dotacii Z majat-- rvrvu-3tr!vrV- i n:_i ---ii nach Zjednoczonyic'hi"ibdoigvawte au fun-dacj- e finansujące badania szko
źiINNNtfeŁ ' s6 s%Vb&EKE3
' ' '" "' "
i i - - u i — " _ '
'
i-
-
M
v
ROSALIE AUGER
sekretarka Królowej
Rosalic Augcr z pomocniezja oddziałów kobiecych Kanadyjki
Królewskiej Marynarki (WRENS
w stopniu "Pctty Officcr" została
wyznaczona do osobistego sekrt tariatu Królowej Rosalic Augcr
pochodzi z Winnipeg Latem bie
zącego roku towarzyszyć będzie Królowej i Księciu Filipowi w ich objeździe po Kanadzie (CS )
Zawiadomienie
Administracja "Związkowca" m
liczne zapytania Czytelników
uprzejmie wyjaśnia ie w mii
jednorazowego zakupu 50 lub wif
cej egzemplarzy naszego pismi
cena 1 egzemplarza wynosi 7c
Zawiadomienie jednak o umii
rzonym zalłupfe '" musi dotrzeć dj
WydawnictwJrónajmniej na 3 dni
przed pubJką£J5 tego wydanii
które zamawiane a to w celu
odpowiednjoopowiekszonia ni
kładu l''''ft'---% Administracji
lenie nic-tylKfi-- n siebie w kraju
lecz na cątym} świecie
Na poluoswialowo-kullura- l'
nym rozwlhclyfżywa działalność
trzy wielkie fundacje: Rockefe-llera
Gugcnheima i Forda
Najstarszą jest pierwszą a na-jmłodszą
ostatnia Z obu tych fu-ndacji
korzystają1 od dwóch lat
również polskie 'wyższe uczelnie
instytucje badawcze oraz prac-ownicy
naukowi
W ostatnim kwartale 1958 r
Fundacja Rockefellera przyzna-ła
dotacje w wysokości $8850-32- 7
z lego na badania biologiczne
i medyczne $2555760 Stype-ndia
otrzymało 57 pracowników
naukowych z 16 krajów
Fundacja Forda w roku spr-awozdawczym
zamkniętym 30
września 1958 r przeznaczyła na
różne cele $77954152 a warM
majątku na ten dzień wyniosła
$565601330
#
Piulelyn Kun dacii Rockefelle
ra z lutego mv podaje listę sij-pendió-w
przyznanych w czwa-rtym
kwartale 1958 Znajdują się
na niej następujący Polacy:
Dr Bohdan! Dobrzański z ż-oną
wydział gleboznawstwa szk-oły
rolniczej w Lublinie na zwi-edzenie
ośrodków badań roln-iczych
w US $5600
Prof Henryk Szarski rektor
i prof zoologii na Uniwersytecie
im Knnnrnikn w Toruniu na
zwiedzenie laboratoriów zoologi
cznych w us i z-ac- n ruroj)it
$3650
Prof Stefan Slopck dyrektor
Instytutu imunologii i doświaa--czalne- j
terapii Polskie] Akademii
Nauk w Wrocławiu i prof mi
krnliinlnfii Akarlr-mi- i Lckarikicj
w Wrocławiu na zwiedzenie la
boratoriów biologicznych w ia
Kanadzie i Zach Europie $3009
Tir TWncn Tlnlmuif? HSVslcm- -
ka profesora cytogenctyki szkoły
rnlnirzni w f)1s7lvnin na zwie
dzenie ośrodków badawczych gc
netyki w US 53250
Prof Jan Roguski dyicktorll
Kliniki intnrnistvcznci Akade
mii Lekarskiej w Poznaniu ra
zbadanie rozwoju w wyszkoleniu
lekarskim i w leczeniu chorób
wewnętrznych w szkołach leka-rskich
US i Ettropy $2975
Dr Józef Bogusz dyrektor I
Kliniki chiiurgiczncj i profdii
rurgii Akademii Lekarskiej
Krakowie na zbadanie mętoa
nauczania w ośrodkach leka-rskich
US i Kanady $2850
Prof Walenty Hnrtwig dyre-ktor
I Kliniki w Warszawie ra
zbadanie dodatkowego szkolenia
i endokrynologii w szkolarh l-ekarskich
'US i Europy $2870
Dr Zbigniew Apolinary Z-awadzki
z Instytutu hematologu
Warszawie na zbadanie orgam R
zacii nracy i badań nad krwa ff
czasie pobytu wvUS $4000
i?
i
Pr7vtn!nw-!- Ó wsnnniala jaje W
cznico i nie "mqc jci 'spozye Io
naprawdę p'ech To właśnie pij)
darzyło sie 31-Jetnjc- mu
Chorte
Jennings który "w wielkim voa
cieżarnwvm rvr7n7nan7nl1m SP- - cjalnie dla przewozu iaj Ao&' ' looomi i1 a-- i ao rnn iimno i-- jajek W drodze zepsuł-si- c
elek i tryczny system ogrzewania
wnriiiinp w rlnrlafkii nnłar i iaj-- ' k
wartości $20000 usmażyły
Nip tvll--n nin mńol yinir tei KO"
sztowhej jajecznicy aie iesrc
musiał gasić Dożar wozu Rzeczy s
wiście fe-- pech i:L