Zwilazkowiec Alliancer, January 15, 1969

              I?
i
M
l
&
¥t
Ml
F
r
k- -
t i
s
Ś C0
fp
!l
"'MiUM'
"Związkowiec" (The Alliancer j
l3rlntcd and Publlahcd for-cVfr- y Wedncaday
and Satureay by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
M Wolnlk Chnlrman of The rnarrt S Pni-nnom- W Sncrflary
OffiHal Organ of Tho Pnlub AHIano Krlt-ncI- K 5nM'-ł- v of Cnnaila
'i
Kliitor In-Chl- ef II He denkom —
ISuslness Manager R Frlkke —
Subwrlption In Candda S7 00 per
Aulhorlzed as second class nuil by
and for pa) mer t
1475 Oueen Sł WeM Toront 1
General Manager — S F KonopKa
Printlng Manager M Poczynlal
year In other Cuntres V fili
the Pobt Office Depurlment Ottawa
of postage In cash
Ontario Te!: 531-249- 1 531-249- 2
I
P K E NLMERATA
Roczna w Kanadzie &7 0J Zagranicą — Roczna S8 00
P''ó"łro''cmzna l-- i oO Półroczna $4 50 ' s Poiplvńczv numer 15t
PRZYGRYWKI ROZGRYWKI
Dokładnie w mieniąc po zachorowaniu — 9 bm — prem
zwciał koiifirencję prasową w Quebecu by
poinformować społeczeństwo o swoich planach Czekano na
jego wypowiedzi z dużym zainteresowaniem gdyż rozeszło
się sporo niepokojących plr ek Takt ze w czasie choroby za-stępował
go min Cardinal uważany za rzecznika skrajnie
nacjonalistycznego skrzd!- - w partu rządzącej uznano jako
zapowiedź zaostrzenia stosunków z Ottawą wzmocnienia ten- -
uuhl-j- i oasroaKowycn
W czasie choroby prem Bertranda projekt ustawy o za-bezpieczeniu
szkolnictwa w jeżyku angielskim został odesła-ny
do komisji co oczywiście dało wiele do myślenia Niektó-rzy
utrzymywali ze min Cardinal jest w opozycji wobec
prem Betranda i jest kandydatem na przywódcę 1'Union Na-tional- e
Po krótkim okresie odprężenia między Ottawą a Que-be- c
znowu nastąpiło napięcie Ż powodu choroby prem Ber-tranda
trzeba było odroczyć konferencję w sprawach kon-stytucyjnych
a przymusowa przerwa nie wpłynęła na złago-dzenie
nastrojów Jednodniowa konferencja ministrów skar-bu
dolała oliwy do ognia W opozycji wobec Ottawy znalazły
sie inne prowincje nie tylko cjuebec
Na kilka dni przed konferencją prasową dziennik "La
Presse" ogłosił odpowiedź prem Bertranda na kilka zasad-niczych
pytań Była ona podobnie zresztą jak niektóro inne
wypowiedzi jego przed chorobą daleka od ducha porozu-mienia
Można by ja nawet określić jako ostrożnie separaty-styczna
Nie powiedział wprawdzie wręcz że jest zwolenni-kiem
samodzielności i niezależności państwowej Quebecu
ale wypowiedział się za plebiscytem w tej sprawie Uznał
więc że jest to dostatecznie aktualny problem by zwrócić
się do społeczeństwa o ostateczną decyzję
Stwierdził dalej że system rządów prezydenckich jest
dla Quebecu najbardziej odpowiedni czyli dyskretnie zade-klarował
się jako republikanin Coprawda można wskazać
ze to ani zaskoczenie ani tajemnica jako że już wcześniej u-jawni- ono
iż memoriał Quebecu w sprawach konstytucyj-nych
przewiduje dla całego kraju ustrój republikański
Wypowiedzi jednak polityków w szczególności
należy brać dosłownie i co jeszcze ważniejsze
nie można ich rozpatrywać w oderwaniu W zależności od
sytuacji to samo zagadnienie jest niesłychanie ważne i sta-wiane
na ostnu noża lub też uważane za nieistotne
Przed zapowiedzianą konferencja w Ottawie formułowa-no
w Quebec skrajne postulaty a później można było oma-wiać
te samet zagadnienia spokojnie I tak zapewniano że
Quebec nie weźmie u'działu v( międzynarodowych konferen-cjach
oświatowych w1 składzie ogólnokanadyjśkiej delegacji
Na konferencji prąspw)ij'9sVycznia prem Bertrarid zakomu-nikował
że delegacja na konferencję do Konga została już
wyznaczona — w ramach ogólno krajowej — i zapewne wol-no
oczekiwać iż niebawem poda do wiadomości iż wyśle de-legację
do Njgerii t)' ręm Bertrand — co jest najważniejsze — oświadczył
ze nie zamierza ustąpić że zdrowie jego pozwala mu
na pozostanie na obecnym stanowisku Nie zapowiedział ter-rnin- u wyborów powszechnych ale wyznaczył wybory uzupeł
niające w okręgu opróżnionym przez liberała Będzie to wiec
ponowna próba sił w przeciągu kilku miesięcy" Od wyniku
tych wyborów zapewne zależeć będzie dalsza taktyka
W odpowjedziach na pytania był powściągliwy i ostroż-ny
nie afakował ale raczej szukał płaszczyzny porozumiewa-wczej
Bardzo dyplomatycznie usprawiedliwiał swoja odmo-wę
wyjazdu do Paryża na rozmowy z prez de Gaullem Nie
krytykując min Cardinala który zastępował go w ciągu
miesiąca poinformował dziennikarzy iż podczas nadchodzą-cego
urlopu zdrowotnego zastępować go będzie minister skar-bu
Dozois
Do Paryża poleci min Cardinal ale towarzyszyć mu bę- dzie min Beaudry który jest federalistą Ponadto ' mini- strowie udadzą się na rozmowy również do Londynu
Prem Trudeau odpowiadając w Londynie na konferen-cji
prasowej na pytanie kiedy Kanada stanie się republika
zauważył z uśmiechem że nie w najbliższej przyszłości nie
w okresie jego urzędowania
A jak długo powstanie w urzędzie nie potrafi natural-nie
powiedzieć
przedWktileknomspaosómbiesniiąecjaamkoi zwbaOgatttealwizioewarłepujbalkikatońsjkuiże udcezkylna-ił
racje quebeckich i innych polityków
Konferencja konstytucyjna w lutym będzie pierwsza
próbą wielkiej gry politycznej między nowym premierem
Quebcu a nowym premierem Konfederacji Dla przywód-cy
l'Union Nationalc będzie miała decydujące znaczenie
gdyż pozwoli na opracowanie platformy wyborczej
— i- - i W" " " ł-v-vs-wOV
r-iri-nr-i-iri
mi Mi- n-ł
—
34-Jef- ni "Canada ĄNnegwus PCiohneererrjngFtoorundjaetsitonz"ałożkytcóireeljemcelefmundajecsjit
!?łv° "sodów ludzkich przez umiejętność życia Orga-"jzaci- 3 powstała w wyniku odpowiedzi 400 osób na
P9f°??enie w dzienniku toContońskim które brzmiało w ten sposób: "Na pewno istnieje jakaś inna droga w życiu
Pr?w?zaca t'° zachowania pełni władz umysłowych sza- cunku dla samego sjebie znalezjepia zadawalających
przyjemności życia Czy masz dosyć wyścigu i konkuren-cji
choć chcesz żyć wśród ludzi? Zgłoś się do nas"
Angus Cherrington twierdzi iż osoby które zgłosiły się
zgadzają się na kupno ziemi w Brytyjskiej Kolumbii
celem 'założenia samowystarczalnej osady-kooperatyw- y
na zasadach pionierskich Szczególnie pożądane są osoby
p specjalnościach takich jak księgowość rolnictwo archi-tekturą
sfolarjca djefefyką inżynieria leśnictwo prawo
mechanika pielęgniarstwo i edukacja
A
KULTURA
Motto: (Z przemówienia
senatora A Thompsona
"Thinkers Conference"
Toroj]to 13-1- 5 grudzień
1988) "Kultura oderwana
od źródła kurczy się i usy-icha- "
Czy chodzi nam o polskości? W jakim
stopniu "an integrated Ca-nadia- n"
staje się nim nie
tracąc związku z krajem swe-go
pochodzenia? I jakiego
charakteru ma być ten zwią-zek?
Czy polega tylko na me-chanicznym
powtarzaniu zwy
czajów narodowych zjadaniu
kiełbas wielkanocnych tań-czeniu
krakowiaczka na ob-chodach
3 Maja?
Taki niestety obraz maja
bardzo często Anglosasi W
ich pojęciu kultura grup etni-cznych
sprowadza się do za
chowania pewnych form kul
tury ludowej — śpiewu stro- -
j6w l tancow Nie neguiac
wartości form kultury ludo
wej należy stwierdzić ze for-my
te nie wyczerpują istoty
wielu kultur Polacy np nie są
jedynie narodem wieśniaków
którzy poza tańcem i pieśnią
nie wytworzyli nic innego
Ale jaka jest nasza własna
postawa wobec kultury pol-skiej?
Jeden 7 członków Polsko-Kanadyjskieg- o
Instytutu Ba
dawczego w Toronto oświad- -
czył mi że Instytut nie będzie
sponsorował odczytów na te
mat literatury polskiej chy-ba
że będzie to literatura
tworzona w Kanadzie A wiec
Wacław Iwaniuk — tak a Ró-żewicz
Harasymowicz Her-bert
Białoszewski i dziesiątki
innych poetów piszących w
Polsce — nie
Dlaczego? Bo sa w kraju
bo to nie "nasi" bo "statut
tego nie przewiduje"
W tej samej rozmowie pa
dły znamienne słowa: "Nie
należy się zacieśniać (sic!) do
spraw krajowych dla nas rze-czą
istotną są sprawy grupy
polonijnej"
Inny działacz społeczny do
którego sie zwróciłem z tym
samym apelem o pomoc w
organizowaniu odczytów dla
Fałszywe i
W związku z obecną polity-ką
PRL walką wewnętrzną i
czystką" w partii komunistyćz
nej prowadzona min pod za
wołaniem "antysyjonistycz-nym"
w wielu ośrodkach za-granicznych
oskarża się Pola-ków
o "tradycyjny i history-czny
antysemityzm" a nawet
nie cofa się przed straszliwy-mi
oskarżeniami o współdzia-łanie
z okupantem niemiec-kim
w zagładzie Żydów
Wszystko to jest z gruntu
fałszywe sprzeczne z faktami
Za taką czy inną politykę Go-mułki
naród polski Polacy
na szerokim świecie nie są
odpowiedzialni i nie mają na
niej wpływu podobno jak nie
posiadali go kiedy rządził
Bierut Berman Zambrowski
i niezniszczalny Cyrankiewicz
Pod płaszczykiem "syjoniz-mu"
toczy się w rzeczywisto-ści
ostra walka o władzę
Obok tego jest jeszcze pro-blem
Izraela Czy negatywna
ocena polityki tego państwa
jest dowodem antysemityz-mu?
Chyba nie! Nie należy
tego przeoczyć nawet gdy zaj-muje
się skrajnie odmienne
stanowisko
Dla ułatwienia sobie ata-ków
na obecną politykę PRL
poniektórzy fałszują historię
i piszą o "tradycyjnym anty-semityzmie
polskim" W naj-większym
dzienniku amery-kańskim
"New York Times"
w jednym z artykułów wstęp-nych
wskazywano nawet na
podobieństwo między polity-ką
Piłsudskiego a Gomułki
Zareagowali na te wywody
znany historyk dr Kamil Dzie-wanowski
'' profesor Boston
University oraz mgr John
Weiss bibliotekarz Harvard
College
W liście wystosowanym do
redakcji "New York Times"
napisali:
"W artykule wstępnym
z dnia 23 listopada 1968 r
pt i-yrru-sowe
zwycię-stwo'
Gomułki" porównano
jego antysemicka politykę
z polityka marsz Józefa
Piłsudskiego Powstaje py- tanie: Czy Piłsudski był an- tysemita? Otóż zarówno
dokumenty historyczne jak
również wszystko co sie w
NYT znalazło w maju 1935
r a więc po jego" śmierci
— zaprzeczają temu
W numerze' z 14 maia
znajdujemy serdeczny hołd
złpżony jego talentom mę-ża
stanu Czvtamy tam ni in: "Jeśli Piłsudski w po--
OPINIE I PRZYSŁOWIA
Tępy nóż nie pokrajc nawet
mięsa Leniwy człowiek nie wy-kona
nawet najlżejszej pracy
♦
Człowiek jest tyle wart ile
jego zamierzenia
♦
Człowiek mądry liczy na $wo
jq pracę głupi "ufa złudzeniom
y5 V-- "''
POLSKA CZY
Polonii oświadczył źe Toron-to
ma i tak za dużo (sic!) od-czytów
Nikt na ])ie pie-chc- e chodzić °
Pytam: Jakiego rodzaju' sa
te odczyty i kto to jest
"nikt"? (Bo ludzie telefonują
i proszą) Czy naprawdę nikt
nie chciałby -- posłuchać Koła-kowskiego
czy Tyrrrianda
którzy i tak mają tu przyje-chać
na zaproszenie Uniwer-sytetu
Torontońskiego i moz-nab- y ich pobyt wykorzystać''
naprawdę nikogo nie
interesują zagadnienia
rozwoju literatury polskiej
tak w kraju jak i poza kra-jem?
Ignorancja na temat współ-czesnych
pisarzy polskich
jest wprost zastraszająca 0-g- ół Polaków nie tylko nie
zdaje sobie sprawy z tego kto
pisze w kraju i kogo warto
jest czytać'ale nawet nie wie
kto z polskich pisarzy został
przetłumaczony na angielski
i z jakim spotkał się przyję-ciem
Poza nieśmiertelnym Sien-kiewiczem
mamy wielu pisa-rzy
współczesnych Wszystkie
powieści Gombrowicza uka-zują
się seryjnie w "paper-backs"- :
Bruno Schulz Mro-zek
i Lec ukazali się w do-brych
tłumaczeniach Poza
tym mamy szereg antologii
wydanych zagranica np "Pol- -
ish Writing Today" za
wierająca tłumaczenia prozai
ków i poetów krajowych któ-re
wywołały duże zaintere-sowanie
ale nie u Polonii
Bo Polonia jak powiedział
jeden z moich studentów "ży-je
w tamtych czasach Dla
mojej mamusi historia skoń-czyła
sie w 1939 roku" Lub
inny: "Moi rodzice twierdzili
że w Polsce nawet słońce
świeci inaczej ale o Polsce
obecnej nie umieli mi nie pu-wiedzie-ć"
Tego rodzaju postawa nie
zachęca młodych do zajmowa-nia
się tematyką polska I
rezultaty są Klub studentów
polskich w ciągu sześciu lat
raz tylko poprosił mnie o od-czyt
do którego nawiasem
mówiąc nie doszło bo "orga
stepowaniu swoim był'dyk-tatore- m
to iednak nie nczv- -
"ńlV'obywateir(a'nPhieVoIfiP
kami' ani nie źamieriifićh
t w auiornaiy nawa ay- -
watelskie nie zostały tez w
Polsce zniesione jak w in-nych
państwach rządzo-nych
autorytatywnie ąle
pozostawiono warunki któ-re
by w przyszłości umożli-wiły
prawdziwie wolne
rządy Jego stosunek do
mniejszości narodowych
był sprawiedliwy i uprzej-my"
W numerze z dnia 15
maja pismo doniosło iż "ca-ła
Warszawa składa hołd
Piłsudskiemu Wszystkie
warstwy społeczne dzieła
smutek Nie ma też w tej
mierze różnic narodowoś-ciowych
Opłakują Piłsud-skiego
bowiem chrześcija-nie
jak i Żydzi"
W numerze z dnia 17
maja zamieszczono notatkę
o wystosowaniu depeszy
kondolencyjnej na ręce
ambasadora polskiego Sta-nisława
Patka przez Ameri-can
Jewish Committee W
depeszy tej podpisanej
przez prezesa tej organiza-cji
Cyrusa Adlera i sekre-tarza
Morrisa S Waldma-n- a
znajduje sie m in na-stępujące
zdanie- - Pragnie-my
szczególnie uwypuklić
jego (Piłsudskiego)" zdecy
dowana opozycię wobec
wszelkich ruchów szowini-stycznych
które zmierzały
do siania niezgody miedzy
różnymi elementami z którvch składa sie ludność
Polski"
Wreszcie w numerze z
dnia 20 maja znalazła się
krótka ale wielce wymow-na
notatka: "Nowa forma
uczczenia Piłsudskiego
przez Żydów" Była to de-pesza
żydowskiei Agencji
Telegraficznej z Warszawy
informująca że rabinat w
Równem mieście zamiesz-kałym
przez 50000 Żydów
postanowił by wszystkie
noworodki płci męskiej u-rodz- one
w tym mieście w
mani otrzymały imię Jó-zef"
Godne przypomnienia
jest również iz Piłsudski
był tym który udzielił pol-skiego
obywatelstwa ponad
600000 uchodźcom żydow-skim
którzy w Polsce szu- kali schronienia przed ro- syjskimi pogromami w 3-kre-sie
latach woiny domowej w 1918-192- 1
W tych warunkach nie
należv sie dziwić że prof
Joseph Rotschild z uniwer-sytetu
Columbia w swoim
d?iele "PiłsudskPs Coup
d'Ętat" na str 230 stwier-dza
że Żydzi w Polsce
"obdarzali Piłsudskiego
wysokim szacunkiem'
Mamy_ nadzieieie „W
świetle fycfi faktów" aby
h
ii -- Jh i A"-- ''
KULTURA "POLONIJNA" ?
nizatorzy w międzyczasie się
rozmyślili nie dając mi o tm znać Tego samego rodza-ju
incydent miał miejsce ze
iw lązkiem młodzieży "Polo-nia"
— "Młodzież woli tańczyć i
grać w-kar- ty raczej niz cho-dzić
na odczyty" Z tego po-wodu
niektórzy studenci
których znam nie chcą do
tch związków należeć bo
tam się nic nie dzieje" Nie
wszyscy chcą tylko tańczyć i
grać w karty Ukraińskie or-ganizacje
młodzieżowe (stu
denckie np ) prowadzą inne-go
rodzaju akcje Charaktery-styczną
jest rzeczą że Ukraiń-cy
jako grupa nie Polacy
wykazują największe zainte-resowanie
slawistyka
Nie ma kultury "polonij-nej"
jest tylko kultura pol-ska
Jeśli przywódcy polonn-n- i
tego nie zrozumieją ich
instytuty naukowe będą pro-wadzić
tylko statystykę zgo-nów
działaczy polonijnych a
cały nasz wkład do kultury
Kanady sprowadzi sie do pro-pagowania
polskich kiełbas i
wódek i potańczenia krako-wiaczka
przed City Hall
Ilu z Polaków wie np że na
Uniwersytecie Torontońskim
można robić magisterium i
doktorat z polskiego i rosyj -
skiego (nawet a me jarowycn sjjoiow zuo
— polski jako przed- - polarów Fundacji Mickiewi-mio- t
główny)9 Polaków cza przyznawane corocznie
wie że od przyszłego roku polonistyce torontonskiej jest
można będzie studiować doI- -
ski jako "credit course" nie
tylko z rosyjskim ale z każ-dym
innym przedmiotem9
'Petitions" nie będą potrzeb-ne
Ale czy to na cokolwiek
wpłynie? Ukraińcy napewno
przyjdą ale Polacy9
Paradoksem jest że stu-denci
pochodzenia nie-pol-skie- go specjalizują się w pol-skim
Wymaga to oczywiście
ogromnego wkładu pracy
Jedna z moich byłych studen-tek
którą 5 lat temu uczy-łam
"a b c" po polsku pisze
w tej chwili pracę doktorską
na Uniwersytecie Columbia
(New York) na temat polskiej
prozy międzywojennej Jest z
pochodzenia Irlandką Była
okazać się sprawiedliwym
wobec zmarłego Marszałka
ri" 'śpfbstowtać niesprawiedl-iwe'
porównanie 'zamieści
Pan nasz list"
Autorzy listu — niestety
— pomylili się "New York
Times" nie uznał za stosowne
sprostować swojego błędu w
oparciu o własne cytaty Smu-tne
to i wymowne!
szkodliwe porównanie
Pod koniec 1968 roku stan
sił zbrojnych Stanów Zjedno
czonych stacjonujących poza
granicami na obszarze całego
świata wynosił przeszło 1
500000 ludzi Znajdują się 0-- ne
na wszystkich kontynen-tach
i oceanach pełniąc nie-przerwanie
ciężką służbę u-trzym- ania
pokoju na naszym
globie
Ilość ta z uwagi na stały
wzrost napięcia politycznego
jest najwyższa od zakończe
nia drugiej wojny światowej
Jak z tego wynika prawie po
łowa ogółu sił zbrojnych USA
wynoszących 3450000 żoł
nierzy znajduje sie poza
granicami państwa
Na obszarze Wietnamu na
którym toczy się ame-rykańs- ke
siły zbrojne liczą
616000 ludzi Armia lądowa i
lotnictwo składa się z 535
000 żołnierzy siły morskie z
oduuu marynarzy łieszta to
lotnicy 1 rożnego rodzaju służby Na terenie
Syjamu jest ich 45000 w Ja-ponii
na Filipinach i na wy-spie
Okinawa stacjonuje 116
000 ludzi obsługujących ba
zy zaopatrzeniowe lotniska
szpitale i inne instalacje woj-skowe
Oprócz tych sił mniej lub
więcej bezpośrednio związa
nych z działaniami wojenny-mi
w Wietnamie 280000 żoł-nierzy
amerykańskich znajdu
je się na innych obszarach A-z- ji
i wyspach Oceanu Spokoj-nego
w tym 55000 w Połud-niowej
Korei i 15000 na For
mozie
Na terenie Europy znajdu
je się 320000 żołnierzy ame-rykańskich
wchodzących w skład oddziałów armii lnrln
wej lotnictwa i marynarki
Największa ich ilość stacjo-nowana
jest w NRF wyno-sząc
220000 ludzi
6 Flota USA znajduje sie
na obszarze Morza śródziem
nego 1 uczy 30 tys marvnarzv
Mniejsze sny stacjonują w
Wielkiej Brytanii Portuealii
TUr9J! Hiszpanii i Włoszech
na Islandii w Afryce zaś w
tego roku w Warszawie na
kursie wakacyjnym Wróciła
zachwycona Wybiera się do
Polski na rok A kto z Po-laków
wie o tych kursach wa-kacyjnych7
Informacje są
Należy się tylko pytać Kto
wie o corocznym stypendium
Unesco na rok studiów w Pol-sce?
tzw "Pohsh
major"
Ilu
wojna
B roniąc swego nieskazi telnego" oblicza politycz
nego tracimy wszelkie obli-cze
Stajemy się jak to mó-wią
Rosjanie "bywszymi
lud'mi" (ludźmi którzy byli)
którzy żyją cieniami dawnej
chwały ("my spod Monte Cas-sino")
i którzy toczą nieustan-ne
spory na tematy które już
nikogo nie obchodzą (Studen-ci
pytają np "Jaka jest róż-nica
między Związkiem Pola-ków
a Związkiem Narodo-wym
Polaków''" Może po pro
stu oba związki powinny co
jakiś czas umieszczać komu
nikat na temat tego co ich
dalej różni
A czym jest właściwie Kon
gres co reprezentuje jaką
ma postawę ideową? Prasa
podaje tylko długie debaty na
temat tego czym powinien
by być Kongres A czym jest9
Młodzi ludzie chcą faktów
ime łów akcji rzeczywistej
w Kategorii taktów które się
liczą
Jak często odpowiedzialne
zadania trafiają w niewłaści-we
ręce! Czy naprawdę nie
mamy ludzi? Dlaczego książki
wydawane nakładem Polonii
lub na temat Polonii są tak
często na tak niskim pozio-mie?
(Dr Turek jest tu szla-chetnym
wyjątkiem innych
przykładów mniej szczęśli-wych
boję się wymieniać I
tak wszyscy o nich wiemy!)
Dlaczego na zebraniach pu-blicznych
naogół przemawiają
ludzie nie umiejący mówić
po angielsku? Czy naprawdę
dlatego że ci którzy umieją
mówić nie mają nic do po-wiedzenia?
Lista pytań prawie się nie
kończy Czy są na nie jakieś
odpowiedzi?
źródła żywej kultury pol
skiej pulsują nad Wisłą nie
na Queen Street (wbrew ży-częnib- łą niektórych" ' --naszych
przywódców) Jeślf stamtąd
nie będziemy czerpać nasza
kultura stanie się surogatem
— "pieśnią łabędzią" ludzi
"którzy byli" i teraz dbają o
to żeby na ich nagrobkach'
nie zabrakło odpowiednich
napisów
Danuta Bieńkowska
Libii Każdych 2 z 3 maryna-rzy
floty amerykańskiej jest
w służbie poza Stanami Zjed-noczonymi
w Większości na
Oceanie Spokojnym Atlanty-ckim
oraz na Morzu śród-ziemnym
na jednostkach pły-wających
bądź też w znajdu
jących się tam bazach
Ogólna liczba 1517000 żoł-nierzy
poza obszarem USA
składa się z 663000 członków
armii lądowej 468000 mary-narzy
260000 lotników i
126000 członków korpusu
piechoty morskiej
Przed 7 laty — 22 grudnia
1961 roku pierwszy żołnierz
amerykański poległ w Wiet-namie
Do dnia dzisiejszego
zginęło ich tam przeszło 30
000 w porównaniu do wojny
na Korei w czasie której i-l-ość
zabitych wyniosła 33
629 ludzi
Każdy 1 z 5 żołnierzy ame- -
' rykanskich bierze udział w
wojnie Wietnamie Prowarl7P
nie jej kosztuje Stany Zjed
noczone więcej niż walki re-wolucyjne
wojna w 1812 ro-ku
wojna z Meksykiem i woj-na
hiszpańsko - amerykań
ska Jedynie tylko wojna do-mowa
i dwie wojny światowe
pociągnęły za sobą więcej 0-fi- ar
w ludziach
Prawie połowa strat w
wojnie wietnamskiej przy-padła
na 1968 rok mirno roz-poczęcia
13 maja rozmów po-kojowych
w Paryżu Pomię
dzy 1 czerwca i połowa grud
nia 1968 r zginęło w Wietna
mie 14035 amerykańskich
żołnierzy Przewidywane stra
ty w bieżącym roku mogą 0- -
kazać się jeszcze wyższe z u--
wagi na możliwość większej
ilości zgonów wśród rannych
żołnierzy W 1968 roku na ka-żdych
1000 rannych umiera-ło
17 ludzi w wojnie koreań-skiej
25 w drugiej wojnie
światowej 45
Ogólnie biorąc woina w
Wietnamie jest dla Stanów
Zjednoczonych czwartą z ko-lei
najbardziej kosztowną ze
wszystkich jakie toczyły one
na przestrzeni ich dziejów
Potencjał zbrojny USA
MnmnintnMmnmnimmmiimimiM jŁt """"' — - : '™mm
! WIEŚCI z POLSi
I (Jpracowane na pocłilawh prauj krajowej {'jl
WYTWÓRCZOŚĆ
SUPERFOSFATU
W tarnobrzeskim kombina-cie
'chemicznym przystąpiono
do wstępnej eksploatacji no-wego
obiektu produkcyjnego
— tzw drugiego oddziału su-perfosf- atu
granulowanego
Nowy obiekt który do pełnej
eksploatacji przekazany zo-stanie
w II kwartale br już
w tym roku dostarczy ok 300
tys ton superfosfatu granulo-wanego
W bież roku obydwa od-działy
superfosfatu tarno-brzeskiego
kombinatu siarko-wego
wyprodukują ok 850
tys ton tego cennego nawozu
mineralnego
STARE MONETY
W Falencicach i Pniach k
Białobrzegów nad Pilicą zna-leziono
skarby monet srebr-nych
mające dużą wartość
fiskalną i zabytkową Dzięki maszyny częściowo ii
społecznej postawie kuku 0-s- ób
setki monet z 15 i 16 oraz
17 oraz 18 i wieku nie uległy
rozproszeniu i zniszczeniu
Pieczołowicie oczyszczone i
zabezpieczone zostały prze-kazane
muzeum w Radomiu
BUDOWA STATKÓW
Stocznie produkcyjne wy-konując
w pełni roczny plan
zbudowały w 1968 r łącznie
61 statków o nośności 477 tys
DWT Z liczby tej 47 statków
360 tys DWT przypada na
eksport do 7 krajów: ZSRR
Norwegii Anglii Indii Mek-syku
Rumunii i Iranu '
Warto podkreślić że wśród
zbudowanych statków znalaz-ło
się szereg jednostek proto-typowych
zaprojektowanych
przez polskich konstrukto-rów
PAMIĘCI BOHATERÓW
W Wytwórni Filmów Doku
mentalnych w Warszawie do-biegają
końca prace nad fil-mem
ukazującym jedna z
najpoważniejszych akcji pol-skiego
podziemia w okresie
ostatniej wojny jaką" 'byłd
rozszyfrowanie hitlerowskiej
"Wunderwaffe" V-- l Powsta-je
film o tych którzy —
jak twierdzą sami Anglicy —
ocalili Londyn
f'm+m
NIEZNOŚNE DECYBELE
Nazwą "decybel" określo-no
jednostkę hałasu Okazało
się iż słynny wodospad Nia-gar- a
w swym naibardziej ha-łaśliwym
miejscu jest źród-łem
dźwięku o nasileniu 90
decybeli Kto by pomyślał że
czynny w mieszkaniu zwykły
odkurzacz elektryczny wijda-j- e hałas dochodzący do 80
decybeli A przecież człowiek
powinien żyć wśród dźwię-ków
nie przekraczających 20
decybeli co byłoby najko-rzystniejsze
dla jego zdrowia
Okazuje się że jest to rzecz
absolutnie nieosiągalna
HORMON WZROSTU
Na uniwersytecie Barkeleii
w Stanach Zjednoczonych
grupa badaczy wydzieliła sub-stancję
uznaną jako hormon
wzrostu u ludzi 1 ustaliła do-kładną
jej strukturę składa-jącą
się ze 18 składników Od-krycie
to otwiera dalszą dro-gę
do szukania preparatu re-gulującego
wzrost człowieka
GROŹNE GÓRY LODOWE
Pływające góry lodoioe sta-noio- ią groźbę dla żeglugi mor-skiej
nawet i w okresie let-nim
na trasie pomiędzy Euro-pą
i Kanadą Oczywiście obe-cnie
zderzenie się z mmi mało
jest dla statku prawdopodob-ne
ponieważ są one w czas
wyknjwane przez urządzenia
radarowe znajdujące się na
każdej pływającej jednostce
W dawniejszych czasach
gdy o mdarze jeszcze nikomu
się nie śniło na obszarach w
których grasowały góry lodo-we
pobierano dość często wo- dę z morza i badano e tem
peraturę Jeśli była ona co- raz niższa — był to bez-sprzeczny
dowód iż gdzieś to
pobliżu musi znajdować się góra lodowa
Obecnie jak już powiedzie-liśmy
niebezpieczeństwo ko-lizji
jest minimalne i góry lodowe są jedynie wielką
atrakcją dla pasażerów stat-ków
ponieważ widok ich wy- jątkowo pięknij zwłaszcza to dni słoneczne i w czasie za- chodu słońca
JUBILEUSZ KOLĘDY
150' lat minęło już od chwi-li
gdy powsńta znana na ca- łym świecie kolęda "Cicha
iimiunuummnutiuwiuiuumuti
SMIIT1W ptiJ
II wojnę światowa ii
cilo życiem 602800nll
teli Polski żaden nWl
poniósł tak wielkich str]
unubuowycn z
proc ludności pnkii
mieszkałej 1 9 1939 i)W$
czesnych granicach MW
Taki był rezultat ofif
go planu zdziesiątkofj1
następnie wyniszczenia!
czeństwa polskiego 'fjgf1
ZA MAŁO SŁODYCJiPf
Fabryka czekolady M?
rozbudowuje się by spjlil?
olbrzymiemu zapotr
waniu na słodycze w Ptijjw
W tej chwili na gWEbE
pada 8 kg cukierków Jas!
lady i ciastek rocznie' jjk'
więcej niz w roku kWu
Obecnie wraz z myhlo
fabryki następuje nontlifar
cja produktów i zaostnMw
kontroli Ustawia si'p M£
%?W MO™
w ane
W iakości czekolado
nastąpiła w ostatnich t6"??
niewątpliwie duża popl
ale do jakości preednoJga
jeszcze trochę brakuje feSew
NAJPIĘKNIEJSZA !
JASKINIA
Zakończone zostały &
ma jaskini Raj"
przypadkowo w Górach 4
tokrzyskich w rejonie Ckl
Badania wykazały że jsl
ma powstała ok 300 tvif
temu i była dawniej
kała przez ludzi W ja
znaleziono wyroby z yl?
krzemienia oraz zab mai
szczątki renów wołów pj
wyer 1 niedźwiedzi jasfc
wych
"Raj" jest najpiękti
jaskinią z dotychczas
tych na terenie Polski !
laktyty i stalagmity uh
ły na ścianach "Raju"!
formacje o pięknych fc i
stycznych wzorach Dfcifeto
podziemnego labiryntu v leja
si ponad 200 m m Jaskinią stanje ząg:
darowana udostępniwKS
ryptjom prawdopodotassij
w toku iab do naju
tyczony zostanie szlak
styczny i doprowadzotl
nergia elektryczna
VVbrfl
noc święta noc" którąt
ponował austriacki orrm
Franz Gruber
Z okazji tego jwbiM
poczta austi tacka wywltu
cjalny znaczek pocztoifjf
którym widmeie zwbehv
wiomi w kavhcv mmmm
w miejscowości Óbernin
PRODUKCJA DIAMENTti
Poszukiwania diam
miały swój początek v
diach w latach około
przed Narodzeniem Chm&
sa jak wynika z zaclwuciW
na ten temat dokunemĘfl
starożytności JK3S nimii iTnmL-M!m- t riOKtt?
trum produkcji tych Ł-?-
w$
nych kamieni jest #rijp!
Największe kopalnie 2#$jjwf
się w De Beeis w ArHjfysa
łudniowej w WiUiamMffifc
Tanzanii i z nich włriM-fójj- i
dobywa się najpiękmepmp
egzemplarze JpĘ
Prócz tego sporo ial
tów dostarcza na WfWM
towe Kongo Republika W$$
koivo-Afrykańsk- a "nWX
Ghana Sierra Leone &£&
niektóre z vanstw MiM-J-m
Południowej
KRÓLESTWO ROŚLIN
Rntmnrii ustalili H $
ronin ~„°n™ nlnhll !$
ni mniej ni więcej pk U M
000 rozmaitych gaiww
ślin Krótkie charakter
ich zawarte sa 10 50 W"1' ii!8"?
tomach R#?i
Niezależnie od tego t
tu dodać że nie wszus?
tunki roślin zostały J"2 "
dane i sklasyfikowane
REKORDOWY GŁODOM?
Inhtinlnnnmip a wi( C "''
?iś zajmujący się bf
s-i™- v ™h iicmjJ no tf'i
doświadczeniach U ty
jest rekordowym 5°
rempotrafiącyn '--
W
dwóch lat Traci orrtrf£
OKÓW ITZy CZIUUUZ "- -'
ale nie wpływa to " "'ng
gotuj stan zdrowoiw--
Drugim rekordzistą &
nie jednak mniej F£
lym od miętusa jest w
który bez szcodt_ aia j
mri7f riir nip ieŚĆ V rJ
480 dvi podczas któm
ci około_65 procent W
itMM'VM
WAŻNE i NIEWAŻNE
fli