000743 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
1 1'
f
ł ju k i- - - 4vJu 4u fc "T +łj- - ja - - 1 i'
JTR i ZWIĄZKOWIEC" LISTOPAD (November) piątek 16-1- 973 NR 91
X=V "Związkowiec" (Tłie Alliancer) '
Prtnttd md PubUlhid łYtrjr Tu--U- jr
ud rridiy
u WLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
OfflcUl Ort Th Pollih Alllane rriattoty itfdaty ot Caaada
M LoplflJkl — Chilrraaii ot
dltor€!ilłf Heydeakorn Geniril Minaftr fcondfla
BuitnłM Miniłtr frikk
ubKrl?aoa: Cantdi 110
j
o
— B — — I F
— R
In 00
Second cliii mail reglstratlon number 1673
M75 Qun St Wf Toronto 156 Ontario Tal 531-249- 1 531-M- tl
M6R 1A2
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $1000 ii Zagranicą — Roczni $1100
Półroczna $ 550 Półroczni $ 800
Kwartalna $ 3 50 Pojedynczy numer 15#
ok mpizód
ierwsza bezpośrednia akcja dyplomatyczna dra Kissin-ger- a I~y na Siodkowym Wschodzie uwieńczona została po-wodzeniem
Zapewne można powiedzieć że jest ona bardzo
ograniczona ale gdy zważy się istniejącą sytuację nasta-wienie
stron walcząc} eh to trzeba stwierdzić iż jest to na-wet
poważne osiągnięcie
Egipt domagał się wycofania wojsk izraelskich na linię
cicmarkacjjną z dnia 22 października co uwolniłoby 3 ar-ni- ę
egipską z okrążenia i przywróciło łączność między Sue-ze- m
a Kairem Izrael żądał wymiany jeńców To tylko za-sadnicze
postulaty stron ale obok nich było wiele innych
sytuacja była poważna i groziła wznowieniem działań o
czym zresztą obie strony mówiły otwarcie Drobne starcia
są na porządku dziennym i każde z nich teoretycznie może
przerodzić się w wielką bitwę która może oznaczać wzno-wienie
wojny
Wydaje się u to niebezpieczeństwo zostało zażegnane
Ź:-dn-a ze stron nie przeprowadziła swoich żądań ale każda
poszła na pewne ustępstwa I tak wojska izraelskie nie wy-cofały
się na linię pierwszego zawieszenia działań i nie
zwolniły z okrążenia 20000 żołnierzy egipskich ale Izrael
zgodził się na utworzenie korytarza dozorowanego przez
ONZ który pozwoli na zaopatrzenie tych wojsk Egipt w
zamian za to przystąpi do wymiany jeńców Nie zanosi się
na uzyskanie przez Egipt linii demarkacyjnej z 22 paździer-nika
ale dowódcy wojskowi obu walczących armii w bezpo-średnich
rokowaniach dążyć będą do pewnej poprawy obec-nej
linii co oczywiście piaktycznie oznacza iż po obu stro-nach
naotfcpią jakieś poprawki Egipskie jednostki morskie
mogą rozluźnić blokadę cieśniny Bab el Mandeb co umoż-liwi
nich statków wpływających do portów izraelskich przez
Worze Czerwone O ile wszystkie punkty odnoszą się do
utrzymania rozejmu to ostatni punkt porozumienia dotyczy
podjęcia bezpośrednich rokowań pod auspicjami Stanów
Zjednoczonych i ZSRR dla osiągnięcia trwałego pokoju
Naturalnie jensite stoposjóebdybnyieło zsakpłoonwićiedsźtrondedkolarpaocdjaobnleegcoz
oświadczenia a więc jest to postęp krok naprzód we właści-wym
kierunku Niewątpliwie przesadny optymizm byłby nie-uzasadniony
ale przebieg czwartej wojny arabsko-izrael--kl- ej
musiał wpłynąć na reorientację stron
I tak państwa' arabskie-mim- o zaskoczenia i mimo og-romnej
przewagi w sprzęcie i w' ludziach nie zdołały osiąg-nąć
zwycięstwa Wojska egipskie uzyskały wprawdzie nie-znaczny
teren w rejonie Kanału Sueskiego i Płw Synaj ale
wojska izraelskie utworzyły przyczółek na terytorium egip-skim
i zamknęły w kleszczach trzecią armię Wojska syryj-skie
nie tylko oddały co zdobyły w pierwszych uderzeniach
w paninie Wzgórz Golan ale wojska izraelskie posunęły się
głębiej w terytorium Syrii Stało się to jednak wielkim kosz-- :
lem Strony walczące straciły tysiące w zabitych i rannych
i olbrzymie ilości sprzętu
Z oficjalnie ogłoszonych danych przez Izrael wynika iż
ilość zabitych wynosi ponad 1800 żołnierzy co jest bardzo
wiele Jest to najwyższa liczba ofiar jakie wojska te ponio-sły
w dotychczasowych wojnach Dla państwa którego lud-ność
wynosi mniej aniżeli 3000000 taki upływ krwi jest
zbyt poważny by nie wywarł wpływu na dalsze postępowa-nie
Koszty materialne wojny wynoszą grubo ponad $2000-00000- 0
nie licząc olbrzymich strat w gospodarce narodo-wej
Straty i koszty państw arabskich są wprawdzie kilka-krotnie
większe ale dysponują one wielokrotnie większą
ludnością oraz zasobami gospodarczymi Egipt np w odróż-nieniu
od Izraela nie musiał przeprowadzać mobilizacji gdyż
ma stale pod bronią więcej żołnierzy aniżeli strona przeciw-na
jest w stanie zmobilizować Koszty wojny pokrywają
wszystkie państwa arabskie albo nawet ściślej przede
wszystkim te które nie wojują
Użycie przez 'państwa arabskie ropy naftowej jako oręża się bardzo skuteczne Embargo naftowe jest
celnym ciosem w gospodarkę niemal wszystkich państw za-chodnich
ze Stanami Zjednoczonymi na czele l Nie ulega
wątpliwości iż nie tylko Stany Zjednoczone ale' i inne państ-wa
dały Izraelowi do zrozumieniaze ustępstwa są koniecz-ne
że w przeciwnym razie będą musiały zrewidować swój
stosunek Bez amerykańskich dostaw sprzętu bez pomocy
materialnej Izrael nie byłby zdolny przeciwstawić się państ-wom
arabskim utrzymać swoją niepodległość A ta pomoc
została uzależniona od koncesji na rzecz państw arabskich
Nie zostały one jeszcze dokładnie sformułowane ale zako-munikowane
w formie nie pozostawiającej żadnej wątpli-wości
Pierwszy krok dotyczył w zasadzie rozejmu ale zawie-ra
zapowiedź dalszych: pod auspicjami Stanów Zjednoczo-nych
i Z"SRR
Czy oba supermocarstwa uzgodniły swój program wobec
swoich podopiecznych?
W wyborach uzupełniają-cych
w-- Glasgow mandat zdo-była
szkockiej partii nacjonalisty-cznej
Margo MacDonald uzy-skując
6360 głosów podczas
gdy kandydat Partii Pracy
otrzymał 5789 Mandat z te- -
W bydgoskiej dzielnicy For-don
w latach
powstanie nowoczesny ośro-dek
szkół wyższych
W pierwszym etapie do
1977 foku kosztem około 600"
min zł się zes-sp- ół
obiektów Wyższej Szkoły
Akademii Rol
for
thł Bord S Link — Bierłtir
ptr yii Jn othtr CountrUf $llo4
so okręgu w wyborach pow
szechnych zdobył kandydat
Partii Pracy
W dwóch innych okręgach
kandydaci konserwatystów
zdobyli mandaty ale znacznie
mniejszą głosów
niczej i Akademii Medycznej
W przyszłym roku staną
obiekty wydziału elektroniki
ł WSI w 1975
r — dwa domy 'akademickie
dla przeszło 1200 studentów
stołówka z 2200 miejscami-obiekt- y
wydziału budownic-twa
lądow"eg5 6tii zespołu
międzywydziałowego
Zwycięstwo szkockich nacjonalistów
wiceprzewodnicząca
Ośrodek szkół wyższych
najbliższych
wybudowuje
Inżynierskiej- -
większością
elektrotechniki
Jtiralewicz Skandynawskim szlakiem
Cała IJanfa a Kopenhaga w
szczególności jest ftiilistenl (ego
typu że każdy czuje się w' nim
J swobodnie- - prawie' beztrosko
Jest w tym kraju i w fyiń naro-dzie
Coś charakterystycznego co
Wzbudza zaufanie i zaprasza do
przyjaźni Słfopa i styl życia jest
bardzo upodobniony do pozosta-łych
krajów skandynawskich'
szczególnie Szwecji Te same
śrecfnio-mieszczański- e zwy czaję
i zbliżony średnio-mieszczańs- ki
dobrobyt
Poza standardowymi obiekta-mi
turystcznymi jak słynna sy-rena
nadmorska pałac królew-ski
z tradycyjną zmianą warty
słynny park rozrywkowy Tivb'i
— uderza niesamowita ioić ro-werów
W samej Kopenhadze
jest ich oół miliona Starzy mło-dzi
mężczyźni kobiety używają
roweru do pracy na zakupy
Nic zakłóca to wcale ruchu sa-mochodowego
bo rowerzyści ko-rzystają
ze specjalnych ścieżek
rowerowych wzdłuż chodnika
Byłoby nie 03 rzeczy żeby nai
ojcowie miasta wzięli to pod u-wa- gę
szczególnie w nowo roz-budowujących
się przedmieś-ciach
Innym charakterystyczny m
zjawiskiem w tym kraju to wo-lność
seksualna — przynajmniej
na papierze i w oknie wystawo-wym
Co prawda nasza w pode-szłym
wieku przewodniczka usi-łuje
nas przekonać że ta "La
dolce vita" jest tylko dla tury-stów
ale zaraz dodaje że staty-styka
wykazała iż i'ość prze
stępstw kryminalnych na tle
seksualnym zmniejszyła się o
SOJ kiedy nowe' wolnościowe
prawa weszły w życie Nie przy-puszczam
żeby te przestępstwa
poprzednio popełniaj tylko tu-ryści
Co prawda chyba jest na-turalne
że każdy chce przed
stawić swój naród swój kraj
w jak najcpszym swieile Mimo
tej wolności życie nocne wygasa
około północy nie tak jak w
New Yorku czy Londynie
MONARCHIĄ
i PÓŁŚOĆJALIZM
Wszystkie kraje skandynaw-skie
cieszą się demokracją z
wolnymi wyborami wielopar-tyjności- ą
ale każde z nich poza
Finlandią ma swego monarchę
Rodziny królewskie nie mają
wielkiego dziś wpływu ale cie-szą
się popularnością wśród na-rodu
Program ekonómiczno-go-spodarcz- y
zakrapiany jest po-żywką
umiarkowanego socja i-z-mu
Socjalizm ten jest raczej
szeroko rozwiniętym ruchem
spółdzielczym z bardzo duża
kontrola państwa szczególnie w
dziedzinie rolnictwa i hand'u
Mimo tego ten jak go nazy-wam
pół-socja'iz- m zostawia wie-le
miejsca na inicjatywę pry-watną
Duńczycy tak jak i Ho
lendrzy czy Szwedzi są dobrymi
kupcami i dają sobie radę mimo
grubo narastającej biurokracji
i wysokich podatków
i '
Z wszystkich krajów skandy-nawskich
Szwecja jest najbar-dziej
socjalistyczna Ostatnie
wybory we wrześniu tego roku
wyraźnie wykazały że popular-ność
partii socjaldemokratycz-nej
znacznie się zmniejszyła i
premier Olaff Palmę utrzymał
się przy sterze tylko dzięki po-parciu
paru komunistów Ba-lans
rządu jest bardzo chwiejny
i nie jest wykluczone że partia
postępowa która jest bardziej
konserwatywna może dojść do
władzy po 30 latach socjalde-mokratów
Sztokholm jest pięknym mia-stem
i takiak Lizbona Rzym i
Madryt położony jest na sied-miu
wzgórzach które są raczej
wyspami powiązanymi wodami
zatoki i rzeki
Po Sztoknotaie odwiozła nas
urocza i inteligentna Polka
Chlubą Sztokholmu tak jak i w
Toronto jest ich ratusz miejski
(City Hall) Zbudowany w la-tach
2&tych w Vikingowskim
stylu jest hietylko siedzibą ad-ministracji
miasta ale miejscem
koncertów] oficjalnych przyjęć
łącznie z uroczystością udziela-nia
słynnej nagrody Nobla
Szwecja współczesna jest tym
szczęśliwym krajem a Szwedzi
przemyślnym narodem który u-m- iał
uriiknąć obu 'wojen świa-towych
— zarabiając pokaźnie
na każdej Kiedy Hitler posta-nowił
zaatakować Norwegię
Szwedzi pozwolili nazistom prze-maszerować
przez swój kraj
bez oooru narażając się w ten
sposób norwegom którzy dziel-nie
walczyli Mimo tego pacyfi-zmu
a może dzięki niemu woj-sko
w Szwecji jest bardzo popu-larne
i Szwedzi są bardzo dum- -
ni zer swojej nie wojującej ar-mii
f _ Koszta utrzymania w krajach
skandynawskich s% bardzo wy-sokie
a sscMgólnJ po isUtniej"
ifou-alnar- it łolafa
?-C58--
-aJ H~ortXi&i~£l"Ći-- -
źz~&rz&iz&£j&iz£2zś2'i "' ~ cjiiliiri
PWSZ ŚAŁTYK bO TURKU
Wieczofem ładujemy się na
pięknie Utrzymany statek fin
landzki "Bowera" Byłem ni
wie U statkach w różnych częś-ciach
świata ale takiej schlud-nej
czystości i porządku nigdzie
nic widziałem Niemal każda
kfamka u drzwi każda balustra-da
schodów wypoerowana jak
lustro Obsługa statku zastawa i
kuchnia w niczym nie ustępuje
wielkim liniowcom oceanicznym
jak Batory Leonardo da Vinci
czy Queen E izabeth
Odkrywam tu jedną z cech
Finnów — o której nic po
przennio nie wiedziałem Łubu
i limieją zdrowo popić Widocz-nie
idzie to w parze z mrozem
sanną i długą zimą w tym krajd
Nad ranem jesteśmy w fiń-skim
porcie Turku Pełno por- -
Na placówce Kanadzie
Alfred Fiderkiewicz: Na
telnik — Warszawa 1973
Dr" Alfred Fiderkiewicz był
pierwszym posłem PRL w Ka-nadzie
Była to jego druga
p 1 a c ó w k 'a dyplomatyczna
Pierwszą był London dokąd
udał się jako charge d'aftai-re- s
a wreszcie ostatnią Buda-peszt
Jego cala kariera dy-plomatyczna
trwała niespełna
3 lata Nie wiązała się ani z
jego wykształceniem ani tez
chyba z zainteresowaniami
Urodził sie w 1886 r w Ma-łopolsce
Wschodniej i od
wczesnej młodości brał udział
w kiełkującym wówczas ru-chu
robotniczym Wyemigro-wał
do Stanów Zjednoczonych
w 1904 r gdzie imał się każ-dej
pracy Zdołał jednak w
sześć lat po przybyciu do USA
skończyć wieczorowe kursy
na poziomie szkoły średniej
co umożliwiło mu wstąpienie
na uniwersytet na wydział
medyczny Pozostał w Sta-nach
Zjednoczonych do 1922
r Był czynny w polonijnych
organizacjach socjalistycz-nych
oraz należał do amery-kańskiej
partii socjalistycz-nej
Po powrocie do Polski uzy-skał
mandat do Sejmu kandy-dując
z listy PSL "Wyzwole-nie"
— radykalnego odłamu
PSL "Piast" Nie zagrzał jed-nak
długo miejsca w tej par-tii
jakoże już w 1924 r doko-nał
wraz z kilkoma innymi
rozłamu i utworzył Niezależ-ną
Partię Chłopską która by-ła
zakamuflowaną przybudów-ką
względnie filią Komunisty-cznej
Partii Polski Została
ona w 1927 r zdelegalizowa-na
Fiderkiewicz był prawdo-podobnie
jeszcze w USA dys-kretnie
związany z komunista-mi
a po powrocie do Polski
był członkiem KPP Wszystko
zdaje się przemawiać za tym
iż jako wtyczka komunistycz-na
znalazł się w "Wyzwole-niu"
Dr Fiderkiewicz praktyko-wał
w Milanówku utrzymując
MIESIĘCZNIK
KULTURA
Numer 9 — wTzesień 1973 r
zawiera minn następujące
pozycje:
Czesław Miłosz: Język na
rody
Gustaw Herling Grudziński:
Dziennik pisany nocą
WA Zby szewski Sikorski
Juliusz Miereszewski Polska
"Westpolitik"
Dominik Morawski: Kores-pondencja
z Rzymu
Brukselczyk: Widziane z Bru-kseli
Adam Kruczek: Sułtan Gali- -
jew po 50-ci- u latach
Karol Szwedowicz Kronika
czeska i słowacka
Aridrzej żak: Oświata w Pol-sce
Leszek Kołakowski: Siła filo-zofii
czy filozofia siły
Witold Wirpsza: Notatki po-lemiczne
Książki omawiają: M Broń-ski
Czesław Dobek i Witold
Zahorski
Ponadto w numerze Hu-mor
krajowy Wydarzenia
miesiąca" Kronika amerykań-ska
i Kronika kanadyjska
Listy do Redakcji Komuni-katy'
Numer objętości 160 str
Cena pojedynczego egzem-plarza
$ŹÓÓI
Do nabycia w' Ksiegani
"Związkowca" t
towvych dźwigów warsztatów rc-peracyjny- ćh
i siosunsowo duży
ruch statków
Między krajami skandynaw-skimi
nie ma kontroli paszpor-tów
tak że pół godziny po zagi-nięciu
do portu mkniemy
wzdłuż wybrzeża do Helsinek
Szwecja w dużej mierze prz-ypominała
swoją topografią Ka
nade ale Finlandia to bliźnia-cza
siostra naszej Muskoid
Georgian Bay czy Sudbury
Droga ujC :ę korytarzem
saroczerwonego granitu i cały
kuuobraz iście kanadyjski Bu-dynki
gospodarcze podobne c!6
lycłi w Szwecji tylko zamiast na
crerwono ma owane sa na b-r- -no
NarćfJ umiarkowany pra-i-wit-y
i stanowczy Ceni swą me-pod'egło- -ć
i kiedy w 1939 i
Rosja Sowiecka chciała zagar
placówce w Kanadzie Czv- -
i' — Str 207
łączność z działaczami komu-nistycznymi
Jego pozycja i
zawód były odpowiednio wy-korzystywane
przez nielegal-ną
organizacje zarówno w
okresie niepodległości jak i
podczas okupacji niemieckiej
W 1943 r został aresztowany
i zesłany do obozu koncentra-cyjnego
w Oświęcimiu W
styczniu 1945 r wojska sowie-ckie
wkroczyły do Oświęcimia
i zwolniły wszystkich więź-niów
Dr Fiderkiewicz udał
sie do Krakowa gdzie miano-wano
go prezydentem miasta
później dyrektorem Głównej
Komisji Badania Zbrodni Nie-mieckich
w Polsce Po cofnię-ciu
uznania rządowi RP
przez Wielką Brytanie i uzna-nia
nowych władz w Polsce
dr Fiderkiewicz zamiast do
Norymbergii na proces zbro-dniarzy
hitlerowskich wyje-chał
do Londynu W listopa-dzie
1946 r mianowany został
posłem pełnomocnym w Ka-nadzie
ale dopiero pod koniec
kwietnia 1947 r przybył do
Ottawy a listy uwierzytelnia-jące
wskutek protokolarnego
bledu złożył dopiero 31 maja
W rok później jest znowu w
Warszawie gdzie otrzymuje
nominację na posła w Buda- -
peszcie Ze służbą zagraniczną
rozstaje się w 1948 r
Tom "Na placówce w Ka-nadzie"
jest ostatnim z cyklu
wspomnień spisanych przez
Fiderkiewicza który zresztą
ukazał się już po śmierci au-tora
Wspomnienia nie są
oczywiście — podobnie jak
pamiętniki — obiektywnym
materiałem Należy je kon-frontować
z innymi źródłami
i dopiero wówczas uzyskuje
sie bardziej obiektywny
obraz Jeśli chodziło wspom-nienia
dra Fiderkiewicza to
należy mieć na uwadze iż nie
był obojętnym obserwatorem
wypadków o którym relacjo-nuje
ale jak najbardziej za-angażowanym
w nich człowie-kiem
Ze znanych mi pięciu
tomów jego wspomnień naj-ciekawsze
są ''Wojna i ludzie
PPR" Właśnie dlatego iż pi-sał
o sprawach żywo go ob-chodzących
i ludziach bardzo
mu bliskich
Fiderkiewiczowi powierzo-no
bardzo ważne zadania w
Kanadzie: miał odzyskać złoto
Banku Polskiego zdeponowa-ne
w Ottawie oraz tak zwane
Skarby Wawelskie Zabrał się
zresztą do dzieła bardzo ener-gicznie
Relacja o tych jego
poczynaniach stanowi trzon
książki Wspomina również i
inne swoje' akcje ale też dys-kretnie
przemilcza jeszcze in-ne
O brak obiektywności gdy
chodzi o relacje natury polity-cznej
nie można mieć preten-sji
ale Fiderkiewicz nie szczę-dzi
pod adresem przeciwni-ków
systemu komunistyczne-go
złośliwości by nie użyć
bardziej dosadnego i ściślej-szego
określenia
W Monachium 7 listopada
zmarł nagle w wieku lat 63
pisarz i publicysta Czesław
Dobek Na łamach "Związ-kowca"
ogłosił on szereg
opowiadań oraz felietono-wych
korespondencji z Lon-dynu
Po przeniesieniu się
do Monachium gdzie praco-wał
w rozgłośni "Wolna Eu- -
'ropa" nadsyłał juz tylko
opowiadania
Szereg jego opowiadań u-kaz- ało
się w paryskiej "Kul-turze"
"Tygodniu
"Orle Białym" oraz innych
pismach Emigracyjnych Tom"
opowiadań wyszedł nakładem1
nąć ten kraj ówczesny dowódca
fińskich sił zbrojnych gen
Mannerheini tląc Rosjanom po-rządną
nauczkę Chociaż Finlan-dia
w końcu straciła część swe-go
terytorium utrzymała nie-podległość
Wdzięczy naród
wzniósł w samym centrum Hel-sinek
wspaniały pomnik gen
Marierheimowi
Dziś chociaż Finlandia w za-sadzie
jest niepodległym pań-stwem
suwerenność ta jak i w
innych krajach sowieckiej hege-monii
je?t uzależniona w dużym
stopniu od dyktatu polityki -- o
wieckiej Tutaj leż więcej ani-ż- e
i w Polsce widzę w sklepach
importowanych sowieckich pro-diikt- ó
a w prasie dość dużo
tej samej drętwej mowy dręt-wego
piśmiennictwa podobnie
jak w ZSRR
w
Polskim"
Utrzymuje np iż Wiktor
Podoski pierwszy poseł RP
w Kanadzie odwiedzał go po-tajemnie
Wyraża sie o nim
bardzo życzliwie by mocniej
oskarżać dra Wacława Babiń-skiego
Relacja z rozmowy z
Gubernatorem Generalnym
lordem Haroldem Alexan-dre- m
jest wręcz nieprawdo-podobna
Jest nie do pomyśle-nia
by tak wysoki oficer
czynnej służby zdecydowany
antykomunista podczas
pierwszego oficjalnego spot-kania
z przedstawicielem dy-plomatycznym
rządu komuni-stycznego
oceniał akcje Dru-giego
Korpusu pod Monte
Cassino i wyrażał sie tak kry-tycznie
o gen Andersie
Marsz Alexander był dżentel-mane- m
w pełnym tego słowa
znaczeniu a z gen Andersem
pozostawał aż do śmierci w
bliskich i seidecznych stosun-kach
To nie marsz Alexan-de- r
oceniał tak krytycznie
gen Andersa ale dr Fider-kiewicz
włożył w jego usta
swoje słowa Red Głogowski
zamieścił artykuł o Skarbach
Wavelskich p E Semila po-nieważ
pokrywał się ze stano-wiskiem
"Związkowca" Nie
był to wiec żaden wyczyn któ-rego
bal sie A podpisu p Se-mila
zresztą jego profesora
francuskiego w gimnazjum
Batorego w Warszawie nie
umieścił za zgodą autora
Fiderkiewicza przemilczał
np swoje oświadczenie roze-słane
prasie kanadyjskiej w
związku z odmową powrotu
do Polski poważnej ilości żo-łnierzy
oraz osób cywilnych
którzy znaleźli się na Zacho-dzie
Pisał wówczas min:
"Jeżeli część tych 200000
przytoczonych żołnierzy pol-skich
uważa' że nie może po-wrócić
do domu to nie dla-tego
ponieważ walczyli prze-ciwko
nazizmowi ale wprost
przeciwnie ponieważ walczy-li
oni jako żołnierze niemiec-cy
jako członkowie SS jako
Volksdeutche i jako przeróżni
zdrajcy przeciwko wolności
nie tylko Polski ale i innych
sprzymierzonych narodów"
Można przytoczyć i inne
kwiatki z urzędowania dr Fi-derkiewicza
w Kanadzie ale
to bezcelowe już chociażby
dlatego iż już nie żyje Histo-ryk
dla konfrontacji znajdzie
mnóstwo materiału zarówno
w prasie kanadyjskiej jak w
innych źródłach
Takich "kwiatuszków" jest
sporo podobnie jak niesłycha-nie
naiwnych i bardzo samo-chwalczych
opisów Powtarza-my
jednak iż jest to osobista
relacja spisana po lalach
przez autora o wyraźnie okre-ślonych
poglądach politycz-nych
Traktował on niewąt-pliwie
swoje wspomnienia nie
tylko jako przyczynki history-czne
ale również jako oręż
polityczny Najciekawsze w
tej książce są dane o akcji po-selstwa
dla odzyskania Skar-bów
Wawelskich
B H
Instytutu Literackiego w Pa-ryżu
a powieść wydana zos-tała
w Londynie Pogrzeb od-był
się 10 listopada w Mo-nachium
Straciliśmy cennego współ-pracownika
i dobrego kole-gę
Pozostawił szczery żal u"
wszystkich którzy z nim się
zetknęli
MAŁO ŁÓŻEK
SZPITALNYCH
W Polsce przypada na"
lOOOO mieszkańców zaledwie
51 łóżek szpitalnych gdy w
Bułgarii 75 w ZSRR ponad
100 a w krajach" skandynaw-skich
15Ó
Zmarł Czesław Dobek
Wieści z Polski
Opracowań na podstawia prasy kraow
GIGANTYCZNA
ELEKTROWNIA
Od września br blisko 700-osobow- a
ekipa specjalistów z
wałbrzyskiego przedsiębior-stwa
robót górniczycn prowa-dzi
prace rzy budowie
czwartej w Polsce elektrowni
szczytdwo-pompowe- j Powsta-nie
ona u podnóża góry Zam-kowa
Kopa we wsi Młoty w
pow bystrzyckim Będzie to
najnowocześniejsza i najwięk-sza
zarazem tego typu elek-trownia
w kraju Jej moc wy-niesie
750 MW Zakończenie
tej inwestycji przewidziano
do 1980 r
ROZBUDOWA IWONICZA
Walory klimatyczne i lecz-nicze
właściwości wód mine-ralnych
Iwonicza — przynio-sły
temu podkarpackiemu u-zdrowi- sku
zasłużona sławę
Od wielu lat jednak liczba ku-racjuszy
musiała być ograni-czona
ze względu na szczu-płość
bazy przyrodoleczniczej
Rozpoczęła się budowa no-wego
zakładu który będzie w
stanie wykonywać 2750 za-biegów
na dobę Koszty bu-dowy
obiektu szacuje sie na
62 min zł Niewiele mniej ko-sztować
będzie nowoczesne
sanatorium dla budowlanych
którego budowa ruszyła nie-dawno
DOM KULTURY
Wrocławskie Stare Miasto
wzbogaciło sie o nowa pla-cówkę
kulturalną — Dzielni-cowy
Dom Kultury W nowej
siedzibie znajdują się min
gabinety muzyki dawnej i
współczesnej W niedługim
czasie do działalności klubo-wej
przystosowane zostaną
podziemia budynku
NA ODBUDOWĘ ZAMKU
Do połowy listopada ub ro-ku
zebrano na odbudowe
Zamku Królewskiego w War
WAŻNE I
GCfOgQtXyxyKyy'jei&yr
PSZCZELI KOŁCHOZ
W leżącym około 400 km
od Moskwy mieście Lipieck
poiostał jedyny 10 swom o- -
darjił kombinat pszczelarski
Znajdują się m hi po- -
mieszczenia do zimowania
uli Są one tak obszerne że
mogą pomieścić 10 tys ro- -
joty Utrzymanie czystości
zapewniają wyłożone kafelka- -
mi ściany Wszystkie pomie- -
szczenią zaopatrzone są 10 sy--
stem ocjizeioalmczy i aklima- -
tyzacyjny W jednym z pawi- -
lonow znajdują się urządzę- -
nia przeznaczone do odwiro- -
wywanla miodu z plastrów
oraz przetapiania ivosku w
innym zaś pizewidziano miej- -
sce do podkarmiania pszczół
Rocznie w kombinacie bę- -
dzie się produkować setki
ton miodu i dużą ilosc wos- -
ku Oprócz tego kombinat
będzie dostarczał jad pszcze- -
h wykorzystywany w przemy--
sie farmaceutycznym Jak
przewidują inwestorzy budo- -
ica ma się zwrocie w ciągu
3-- 4 lat
REKORDOWE POŁOŻENIE
Najwyżej na świecie poło- -
żonę lotnisko znajduje się w
pobliżu Mount Everest w
szawie 200 milionów zł w
czym 30 milionów z loterii
fantowej i 200000 dolarów
ZIMOWE FERIE
Około 2 miliony dzieci i
młodzieży objętych zostanie
różnymi formami zorganizo-wanej
opieki i wypoczynku w-okres-ie
nadchodzących ferii
zimowych Z lej liczby 230
tys uczniów spędzi dni wolne
od nauki poza miejscem za-mieszkania
Przerwa w zaję-ciach
szkolnych trwać będzie
od 22 grudnia do G stycznia
POMOC
DLA MŁODYCH PAR
Od lipca do września br 3
tys młodych warszawskich
małżeństw skorzystało z kre-dytu
na łączną sumę ponad
55 min ?1 przyznawanego za
pośrednictwem PKO urzadza-jac- m
sie rodzinom Najwię-cej
kredytów udzielono na za-kup
artykułów przemy sio-wyc- h
i tekstylnych służących
do wyposażenia mieszkań a
także na bieliznę pościelowa
i wózki dziecinne
Jak wiadomo uprawnienia
do uzyskania kredytu w wy-sokości
6-krotn-ych
miesięcz-nych
zarobków obu współ-małżonków
przysługują w wy-padku
jeżeli od daty ślubu
nie upłynęło jeszcze 5 lat a
jedna ze stron nie przekio-czyl- a
30 roku życia
O OCHRONĘ BAŁTYKU
W Helsinkach spotkali się
eksperci z 7 krajów bałtyc-kich
którzy pizygotowują
projekt konwencji o ochronie
wód Bałtyku przed zanieczy-szczeniem
W 5-dnio-wej
kon-ferencji
uczestniczą delegacje
z Danii Finlandii NRD NRF
Polski Szwecji i ZSRR nato-miast
Czechosłowacja przysy-ła
do Helsinek grupę obser-watorów
NIEWAŻNE
naaaOOOaoOOOOOOCO'
POCZYTNA KSIĄŻKA
bardńąpocąCną ksiaż- -
W- u Szwecji sta o nęo- -
beclue dzieiko: Jak wPtwa rz" S™1 T wodk? [zwe% obowl ff fs{nJ al
PASJONUJĄCA ZAGADKA
w Ttnmenil zmmie się
kjlka głębok2ch słonych je
zhr w których góma warsi
wa wody mml w mjwięk
sze h pozostaje chł0dna
naiomiast mrstwa przyden- -
m stale utrzymuje tempera- -
t około 50 st c zjawisko
to wystcpuje mwet w zimiei
gdy iom te są skute lo
de
Naukowcy me roziuiązah
dotąd t - 2agadfci Nie zmle
ńom zadnych konkretmjch
iródel t wysokiej tempera- -
t badając dno jezior
Przypuszcza 'się że łożnica
temperatwy może wynikać z
róznego stopnia mineralizacji mrs{m (órnej dQlneji sła
bo zmineraUz0Wam warstwa
górna sama nagrzewa się od
Słońca w małym stopniu na- -
tu""u?1' "
to silnić zminerahzowanei
dolnej warstwie Jest to jed- -
miejscowości Shyangboche ™k lko 3edm z hlV°tez-- w
Sło-"-
Nepalu Bieżnia startowa e 1eao!a 20sfl?"?
i stacja meteoiologiczna znaj- - ' uu "'uu teM'"'
dują się na wysokości 3750 c '
?n nad poziomem morza NIEZWYKŁY WYPADEK
rząIdnwNesetpyacljuę itę insdfyinjsakniseowtoa-ł- śliwPioencuconCyowparizrezFpJU06oia mwyy warzystwo "Trans-Himataya- n- ladowai samodzielnie na za- - Tours" kosztem 11 mm ru- - śnieżonych polach Montany
Pu- - Pilot opuścił samolot na wy- -
PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI sokości 14 tys stóp i bez- -
W NRF wprowadzono os- - Pocznie wylądował na spado- -
tatnio przepis uznający kie- - chrome Specjalna komisja
rowci za znajdującego się USAF stwierdziła brak ja- -
pod wpływem alkolwlu jeśli klch kolwiek powodów do tak
ma we krwi więcej niż 08 ™dłego rozstania się z samo- -
promille Prasa podaje loska-- dc}em zT?za' ieosarnot
zówki praktyczne Granicę momJ F'10G szczęśliwie pi- -
08 na--
1 promille osiąga męzczyz- - miasteczko Box Elder
na o wadze 70 kg jeśli wy- - Powinął się między wzgo- -
pije litr 4-procento-wego
pi-- zam l wylądowała ko wiel- -
wa pół litra 10-procento-we-km
P°(u zrywając nieco
go ióinadub 120 gramowy pPr™zewoLdądóowwaznioekolbicyznoycthak sdiue-- -
sznaps o mocy 38 proc likatne ze przez blisko dune
TEŻ JUBILEUSZ godziny pracował jeszcze sil- -
Babcia klozetowa z angiel- - nik samolotu aż do chuńli
skiej miejscowości Saint Pa- - wyczerpania paliwa
uls Cray utządziła 15-lec- ie
swej pracy Gościom stałym M„WYEJ ~ 7 Y DROzE'„
bywalcom toalety podano slubH P°d chmurami"
wódkę kanapki i ciasto aeszd sle C0Ja mzą po-pularnością
W Japonii Spec- -
ZNALEŹLI WYJŚCIE jalne towarzystwo lotnicze
Po przeprowadzeniu prac wynajmuje nowożeńcom sa- -
wodociągowych przy głównej móloty w których podczas
ulicy Los Angeles brakło lotu urzęduje pizedstawiciel
miejscd na zieleń Zarząd urzędu stanu cywilnego God- -
miasla znalazł na 'to rddę: ne podkreślenia jest to iż
posadzono plastykowe drzewa czym wyżej leci samolot tym
i hrłćwy ślub kosztuje drożej '
i
--- -
1- - ł~ -- — -- ~ A-- J %--- A - y sa - a' -- -t e v
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, November 16, 1973 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1973-11-16 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2001050 |
Description
| Title | 000743 |
| OCR text | 1 1' f ł ju k i- - - 4vJu 4u fc "T +łj- - ja - - 1 i' JTR i ZWIĄZKOWIEC" LISTOPAD (November) piątek 16-1- 973 NR 91 X=V "Związkowiec" (Tłie Alliancer) ' Prtnttd md PubUlhid łYtrjr Tu--U- jr ud rridiy u WLISH ALLIANCE PRESS LIMITED OfflcUl Ort Th Pollih Alllane rriattoty itfdaty ot Caaada M LoplflJkl — Chilrraaii ot dltor€!ilłf Heydeakorn Geniril Minaftr fcondfla BuitnłM Miniłtr frikk ubKrl?aoa: Cantdi 110 j o — B — — I F — R In 00 Second cliii mail reglstratlon number 1673 M75 Qun St Wf Toronto 156 Ontario Tal 531-249- 1 531-M- tl M6R 1A2 PRENUMERATA Roczna w Kanadzie $1000 ii Zagranicą — Roczni $1100 Półroczna $ 550 Półroczni $ 800 Kwartalna $ 3 50 Pojedynczy numer 15# ok mpizód ierwsza bezpośrednia akcja dyplomatyczna dra Kissin-ger- a I~y na Siodkowym Wschodzie uwieńczona została po-wodzeniem Zapewne można powiedzieć że jest ona bardzo ograniczona ale gdy zważy się istniejącą sytuację nasta-wienie stron walcząc} eh to trzeba stwierdzić iż jest to na-wet poważne osiągnięcie Egipt domagał się wycofania wojsk izraelskich na linię cicmarkacjjną z dnia 22 października co uwolniłoby 3 ar-ni- ę egipską z okrążenia i przywróciło łączność między Sue-ze- m a Kairem Izrael żądał wymiany jeńców To tylko za-sadnicze postulaty stron ale obok nich było wiele innych sytuacja była poważna i groziła wznowieniem działań o czym zresztą obie strony mówiły otwarcie Drobne starcia są na porządku dziennym i każde z nich teoretycznie może przerodzić się w wielką bitwę która może oznaczać wzno-wienie wojny Wydaje się u to niebezpieczeństwo zostało zażegnane Ź:-dn-a ze stron nie przeprowadziła swoich żądań ale każda poszła na pewne ustępstwa I tak wojska izraelskie nie wy-cofały się na linię pierwszego zawieszenia działań i nie zwolniły z okrążenia 20000 żołnierzy egipskich ale Izrael zgodził się na utworzenie korytarza dozorowanego przez ONZ który pozwoli na zaopatrzenie tych wojsk Egipt w zamian za to przystąpi do wymiany jeńców Nie zanosi się na uzyskanie przez Egipt linii demarkacyjnej z 22 paździer-nika ale dowódcy wojskowi obu walczących armii w bezpo-średnich rokowaniach dążyć będą do pewnej poprawy obec-nej linii co oczywiście piaktycznie oznacza iż po obu stro-nach naotfcpią jakieś poprawki Egipskie jednostki morskie mogą rozluźnić blokadę cieśniny Bab el Mandeb co umoż-liwi nich statków wpływających do portów izraelskich przez Worze Czerwone O ile wszystkie punkty odnoszą się do utrzymania rozejmu to ostatni punkt porozumienia dotyczy podjęcia bezpośrednich rokowań pod auspicjami Stanów Zjednoczonych i ZSRR dla osiągnięcia trwałego pokoju Naturalnie jensite stoposjóebdybnyieło zsakpłoonwićiedsźtrondedkolarpaocdjaobnleegcoz oświadczenia a więc jest to postęp krok naprzód we właści-wym kierunku Niewątpliwie przesadny optymizm byłby nie-uzasadniony ale przebieg czwartej wojny arabsko-izrael--kl- ej musiał wpłynąć na reorientację stron I tak państwa' arabskie-mim- o zaskoczenia i mimo og-romnej przewagi w sprzęcie i w' ludziach nie zdołały osiąg-nąć zwycięstwa Wojska egipskie uzyskały wprawdzie nie-znaczny teren w rejonie Kanału Sueskiego i Płw Synaj ale wojska izraelskie utworzyły przyczółek na terytorium egip-skim i zamknęły w kleszczach trzecią armię Wojska syryj-skie nie tylko oddały co zdobyły w pierwszych uderzeniach w paninie Wzgórz Golan ale wojska izraelskie posunęły się głębiej w terytorium Syrii Stało się to jednak wielkim kosz-- : lem Strony walczące straciły tysiące w zabitych i rannych i olbrzymie ilości sprzętu Z oficjalnie ogłoszonych danych przez Izrael wynika iż ilość zabitych wynosi ponad 1800 żołnierzy co jest bardzo wiele Jest to najwyższa liczba ofiar jakie wojska te ponio-sły w dotychczasowych wojnach Dla państwa którego lud-ność wynosi mniej aniżeli 3000000 taki upływ krwi jest zbyt poważny by nie wywarł wpływu na dalsze postępowa-nie Koszty materialne wojny wynoszą grubo ponad $2000-00000- 0 nie licząc olbrzymich strat w gospodarce narodo-wej Straty i koszty państw arabskich są wprawdzie kilka-krotnie większe ale dysponują one wielokrotnie większą ludnością oraz zasobami gospodarczymi Egipt np w odróż-nieniu od Izraela nie musiał przeprowadzać mobilizacji gdyż ma stale pod bronią więcej żołnierzy aniżeli strona przeciw-na jest w stanie zmobilizować Koszty wojny pokrywają wszystkie państwa arabskie albo nawet ściślej przede wszystkim te które nie wojują Użycie przez 'państwa arabskie ropy naftowej jako oręża się bardzo skuteczne Embargo naftowe jest celnym ciosem w gospodarkę niemal wszystkich państw za-chodnich ze Stanami Zjednoczonymi na czele l Nie ulega wątpliwości iż nie tylko Stany Zjednoczone ale' i inne państ-wa dały Izraelowi do zrozumieniaze ustępstwa są koniecz-ne że w przeciwnym razie będą musiały zrewidować swój stosunek Bez amerykańskich dostaw sprzętu bez pomocy materialnej Izrael nie byłby zdolny przeciwstawić się państ-wom arabskim utrzymać swoją niepodległość A ta pomoc została uzależniona od koncesji na rzecz państw arabskich Nie zostały one jeszcze dokładnie sformułowane ale zako-munikowane w formie nie pozostawiającej żadnej wątpli-wości Pierwszy krok dotyczył w zasadzie rozejmu ale zawie-ra zapowiedź dalszych: pod auspicjami Stanów Zjednoczo-nych i Z"SRR Czy oba supermocarstwa uzgodniły swój program wobec swoich podopiecznych? W wyborach uzupełniają-cych w-- Glasgow mandat zdo-była szkockiej partii nacjonalisty-cznej Margo MacDonald uzy-skując 6360 głosów podczas gdy kandydat Partii Pracy otrzymał 5789 Mandat z te- - W bydgoskiej dzielnicy For-don w latach powstanie nowoczesny ośro-dek szkół wyższych W pierwszym etapie do 1977 foku kosztem około 600" min zł się zes-sp- ół obiektów Wyższej Szkoły Akademii Rol for thł Bord S Link — Bierłtir ptr yii Jn othtr CountrUf $llo4 so okręgu w wyborach pow szechnych zdobył kandydat Partii Pracy W dwóch innych okręgach kandydaci konserwatystów zdobyli mandaty ale znacznie mniejszą głosów niczej i Akademii Medycznej W przyszłym roku staną obiekty wydziału elektroniki ł WSI w 1975 r — dwa domy 'akademickie dla przeszło 1200 studentów stołówka z 2200 miejscami-obiekt- y wydziału budownic-twa lądow"eg5 6tii zespołu międzywydziałowego Zwycięstwo szkockich nacjonalistów wiceprzewodnicząca Ośrodek szkół wyższych najbliższych wybudowuje Inżynierskiej- - większością elektrotechniki Jtiralewicz Skandynawskim szlakiem Cała IJanfa a Kopenhaga w szczególności jest ftiilistenl (ego typu że każdy czuje się w' nim J swobodnie- - prawie' beztrosko Jest w tym kraju i w fyiń naro-dzie Coś charakterystycznego co Wzbudza zaufanie i zaprasza do przyjaźni Słfopa i styl życia jest bardzo upodobniony do pozosta-łych krajów skandynawskich' szczególnie Szwecji Te same śrecfnio-mieszczański- e zwy czaję i zbliżony średnio-mieszczańs- ki dobrobyt Poza standardowymi obiekta-mi turystcznymi jak słynna sy-rena nadmorska pałac królew-ski z tradycyjną zmianą warty słynny park rozrywkowy Tivb'i — uderza niesamowita ioić ro-werów W samej Kopenhadze jest ich oół miliona Starzy mło-dzi mężczyźni kobiety używają roweru do pracy na zakupy Nic zakłóca to wcale ruchu sa-mochodowego bo rowerzyści ko-rzystają ze specjalnych ścieżek rowerowych wzdłuż chodnika Byłoby nie 03 rzeczy żeby nai ojcowie miasta wzięli to pod u-wa- gę szczególnie w nowo roz-budowujących się przedmieś-ciach Innym charakterystyczny m zjawiskiem w tym kraju to wo-lność seksualna — przynajmniej na papierze i w oknie wystawo-wym Co prawda nasza w pode-szłym wieku przewodniczka usi-łuje nas przekonać że ta "La dolce vita" jest tylko dla tury-stów ale zaraz dodaje że staty-styka wykazała iż i'ość prze stępstw kryminalnych na tle seksualnym zmniejszyła się o SOJ kiedy nowe' wolnościowe prawa weszły w życie Nie przy-puszczam żeby te przestępstwa poprzednio popełniaj tylko tu-ryści Co prawda chyba jest na-turalne że każdy chce przed stawić swój naród swój kraj w jak najcpszym swieile Mimo tej wolności życie nocne wygasa około północy nie tak jak w New Yorku czy Londynie MONARCHIĄ i PÓŁŚOĆJALIZM Wszystkie kraje skandynaw-skie cieszą się demokracją z wolnymi wyborami wielopar-tyjności- ą ale każde z nich poza Finlandią ma swego monarchę Rodziny królewskie nie mają wielkiego dziś wpływu ale cie-szą się popularnością wśród na-rodu Program ekonómiczno-go-spodarcz- y zakrapiany jest po-żywką umiarkowanego socja i-z-mu Socjalizm ten jest raczej szeroko rozwiniętym ruchem spółdzielczym z bardzo duża kontrola państwa szczególnie w dziedzinie rolnictwa i hand'u Mimo tego ten jak go nazy-wam pół-socja'iz- m zostawia wie-le miejsca na inicjatywę pry-watną Duńczycy tak jak i Ho lendrzy czy Szwedzi są dobrymi kupcami i dają sobie radę mimo grubo narastającej biurokracji i wysokich podatków i ' Z wszystkich krajów skandy-nawskich Szwecja jest najbar-dziej socjalistyczna Ostatnie wybory we wrześniu tego roku wyraźnie wykazały że popular-ność partii socjaldemokratycz-nej znacznie się zmniejszyła i premier Olaff Palmę utrzymał się przy sterze tylko dzięki po-parciu paru komunistów Ba-lans rządu jest bardzo chwiejny i nie jest wykluczone że partia postępowa która jest bardziej konserwatywna może dojść do władzy po 30 latach socjalde-mokratów Sztokholm jest pięknym mia-stem i takiak Lizbona Rzym i Madryt położony jest na sied-miu wzgórzach które są raczej wyspami powiązanymi wodami zatoki i rzeki Po Sztoknotaie odwiozła nas urocza i inteligentna Polka Chlubą Sztokholmu tak jak i w Toronto jest ich ratusz miejski (City Hall) Zbudowany w la-tach 2&tych w Vikingowskim stylu jest hietylko siedzibą ad-ministracji miasta ale miejscem koncertów] oficjalnych przyjęć łącznie z uroczystością udziela-nia słynnej nagrody Nobla Szwecja współczesna jest tym szczęśliwym krajem a Szwedzi przemyślnym narodem który u-m- iał uriiknąć obu 'wojen świa-towych — zarabiając pokaźnie na każdej Kiedy Hitler posta-nowił zaatakować Norwegię Szwedzi pozwolili nazistom prze-maszerować przez swój kraj bez oooru narażając się w ten sposób norwegom którzy dziel-nie walczyli Mimo tego pacyfi-zmu a może dzięki niemu woj-sko w Szwecji jest bardzo popu-larne i Szwedzi są bardzo dum- - ni zer swojej nie wojującej ar-mii f _ Koszta utrzymania w krajach skandynawskich s% bardzo wy-sokie a sscMgólnJ po isUtniej" ifou-alnar- it łolafa ?-C58-- -aJ H~ortXi&i~£l"Ći-- - źz~&rz&iz&£j&iz£2zś2'i "' ~ cjiiliiri PWSZ ŚAŁTYK bO TURKU Wieczofem ładujemy się na pięknie Utrzymany statek fin landzki "Bowera" Byłem ni wie U statkach w różnych częś-ciach świata ale takiej schlud-nej czystości i porządku nigdzie nic widziałem Niemal każda kfamka u drzwi każda balustra-da schodów wypoerowana jak lustro Obsługa statku zastawa i kuchnia w niczym nie ustępuje wielkim liniowcom oceanicznym jak Batory Leonardo da Vinci czy Queen E izabeth Odkrywam tu jedną z cech Finnów — o której nic po przennio nie wiedziałem Łubu i limieją zdrowo popić Widocz-nie idzie to w parze z mrozem sanną i długą zimą w tym krajd Nad ranem jesteśmy w fiń-skim porcie Turku Pełno por- - Na placówce Kanadzie Alfred Fiderkiewicz: Na telnik — Warszawa 1973 Dr" Alfred Fiderkiewicz był pierwszym posłem PRL w Ka-nadzie Była to jego druga p 1 a c ó w k 'a dyplomatyczna Pierwszą był London dokąd udał się jako charge d'aftai-re- s a wreszcie ostatnią Buda-peszt Jego cala kariera dy-plomatyczna trwała niespełna 3 lata Nie wiązała się ani z jego wykształceniem ani tez chyba z zainteresowaniami Urodził sie w 1886 r w Ma-łopolsce Wschodniej i od wczesnej młodości brał udział w kiełkującym wówczas ru-chu robotniczym Wyemigro-wał do Stanów Zjednoczonych w 1904 r gdzie imał się każ-dej pracy Zdołał jednak w sześć lat po przybyciu do USA skończyć wieczorowe kursy na poziomie szkoły średniej co umożliwiło mu wstąpienie na uniwersytet na wydział medyczny Pozostał w Sta-nach Zjednoczonych do 1922 r Był czynny w polonijnych organizacjach socjalistycz-nych oraz należał do amery-kańskiej partii socjalistycz-nej Po powrocie do Polski uzy-skał mandat do Sejmu kandy-dując z listy PSL "Wyzwole-nie" — radykalnego odłamu PSL "Piast" Nie zagrzał jed-nak długo miejsca w tej par-tii jakoże już w 1924 r doko-nał wraz z kilkoma innymi rozłamu i utworzył Niezależ-ną Partię Chłopską która by-ła zakamuflowaną przybudów-ką względnie filią Komunisty-cznej Partii Polski Została ona w 1927 r zdelegalizowa-na Fiderkiewicz był prawdo-podobnie jeszcze w USA dys-kretnie związany z komunista-mi a po powrocie do Polski był członkiem KPP Wszystko zdaje się przemawiać za tym iż jako wtyczka komunistycz-na znalazł się w "Wyzwole-niu" Dr Fiderkiewicz praktyko-wał w Milanówku utrzymując MIESIĘCZNIK KULTURA Numer 9 — wTzesień 1973 r zawiera minn następujące pozycje: Czesław Miłosz: Język na rody Gustaw Herling Grudziński: Dziennik pisany nocą WA Zby szewski Sikorski Juliusz Miereszewski Polska "Westpolitik" Dominik Morawski: Kores-pondencja z Rzymu Brukselczyk: Widziane z Bru-kseli Adam Kruczek: Sułtan Gali- - jew po 50-ci- u latach Karol Szwedowicz Kronika czeska i słowacka Aridrzej żak: Oświata w Pol-sce Leszek Kołakowski: Siła filo-zofii czy filozofia siły Witold Wirpsza: Notatki po-lemiczne Książki omawiają: M Broń-ski Czesław Dobek i Witold Zahorski Ponadto w numerze Hu-mor krajowy Wydarzenia miesiąca" Kronika amerykań-ska i Kronika kanadyjska Listy do Redakcji Komuni-katy' Numer objętości 160 str Cena pojedynczego egzem-plarza $ŹÓÓI Do nabycia w' Ksiegani "Związkowca" t towvych dźwigów warsztatów rc-peracyjny- ćh i siosunsowo duży ruch statków Między krajami skandynaw-skimi nie ma kontroli paszpor-tów tak że pół godziny po zagi-nięciu do portu mkniemy wzdłuż wybrzeża do Helsinek Szwecja w dużej mierze prz-ypominała swoją topografią Ka nade ale Finlandia to bliźnia-cza siostra naszej Muskoid Georgian Bay czy Sudbury Droga ujC :ę korytarzem saroczerwonego granitu i cały kuuobraz iście kanadyjski Bu-dynki gospodarcze podobne c!6 lycłi w Szwecji tylko zamiast na crerwono ma owane sa na b-r- -no NarćfJ umiarkowany pra-i-wit-y i stanowczy Ceni swą me-pod'egło- -ć i kiedy w 1939 i Rosja Sowiecka chciała zagar placówce w Kanadzie Czv- - i' — Str 207 łączność z działaczami komu-nistycznymi Jego pozycja i zawód były odpowiednio wy-korzystywane przez nielegal-ną organizacje zarówno w okresie niepodległości jak i podczas okupacji niemieckiej W 1943 r został aresztowany i zesłany do obozu koncentra-cyjnego w Oświęcimiu W styczniu 1945 r wojska sowie-ckie wkroczyły do Oświęcimia i zwolniły wszystkich więź-niów Dr Fiderkiewicz udał sie do Krakowa gdzie miano-wano go prezydentem miasta później dyrektorem Głównej Komisji Badania Zbrodni Nie-mieckich w Polsce Po cofnię-ciu uznania rządowi RP przez Wielką Brytanie i uzna-nia nowych władz w Polsce dr Fiderkiewicz zamiast do Norymbergii na proces zbro-dniarzy hitlerowskich wyje-chał do Londynu W listopa-dzie 1946 r mianowany został posłem pełnomocnym w Ka-nadzie ale dopiero pod koniec kwietnia 1947 r przybył do Ottawy a listy uwierzytelnia-jące wskutek protokolarnego bledu złożył dopiero 31 maja W rok później jest znowu w Warszawie gdzie otrzymuje nominację na posła w Buda- - peszcie Ze służbą zagraniczną rozstaje się w 1948 r Tom "Na placówce w Ka-nadzie" jest ostatnim z cyklu wspomnień spisanych przez Fiderkiewicza który zresztą ukazał się już po śmierci au-tora Wspomnienia nie są oczywiście — podobnie jak pamiętniki — obiektywnym materiałem Należy je kon-frontować z innymi źródłami i dopiero wówczas uzyskuje sie bardziej obiektywny obraz Jeśli chodziło wspom-nienia dra Fiderkiewicza to należy mieć na uwadze iż nie był obojętnym obserwatorem wypadków o którym relacjo-nuje ale jak najbardziej za-angażowanym w nich człowie-kiem Ze znanych mi pięciu tomów jego wspomnień naj-ciekawsze są ''Wojna i ludzie PPR" Właśnie dlatego iż pi-sał o sprawach żywo go ob-chodzących i ludziach bardzo mu bliskich Fiderkiewiczowi powierzo-no bardzo ważne zadania w Kanadzie: miał odzyskać złoto Banku Polskiego zdeponowa-ne w Ottawie oraz tak zwane Skarby Wawelskie Zabrał się zresztą do dzieła bardzo ener-gicznie Relacja o tych jego poczynaniach stanowi trzon książki Wspomina również i inne swoje' akcje ale też dys-kretnie przemilcza jeszcze in-ne O brak obiektywności gdy chodzi o relacje natury polity-cznej nie można mieć preten-sji ale Fiderkiewicz nie szczę-dzi pod adresem przeciwni-ków systemu komunistyczne-go złośliwości by nie użyć bardziej dosadnego i ściślej-szego określenia W Monachium 7 listopada zmarł nagle w wieku lat 63 pisarz i publicysta Czesław Dobek Na łamach "Związ-kowca" ogłosił on szereg opowiadań oraz felietono-wych korespondencji z Lon-dynu Po przeniesieniu się do Monachium gdzie praco-wał w rozgłośni "Wolna Eu- - 'ropa" nadsyłał juz tylko opowiadania Szereg jego opowiadań u-kaz- ało się w paryskiej "Kul-turze" "Tygodniu "Orle Białym" oraz innych pismach Emigracyjnych Tom" opowiadań wyszedł nakładem1 nąć ten kraj ówczesny dowódca fińskich sił zbrojnych gen Mannerheini tląc Rosjanom po-rządną nauczkę Chociaż Finlan-dia w końcu straciła część swe-go terytorium utrzymała nie-podległość Wdzięczy naród wzniósł w samym centrum Hel-sinek wspaniały pomnik gen Marierheimowi Dziś chociaż Finlandia w za-sadzie jest niepodległym pań-stwem suwerenność ta jak i w innych krajach sowieckiej hege-monii je?t uzależniona w dużym stopniu od dyktatu polityki -- o wieckiej Tutaj leż więcej ani-ż- e i w Polsce widzę w sklepach importowanych sowieckich pro-diikt- ó a w prasie dość dużo tej samej drętwej mowy dręt-wego piśmiennictwa podobnie jak w ZSRR w Polskim" Utrzymuje np iż Wiktor Podoski pierwszy poseł RP w Kanadzie odwiedzał go po-tajemnie Wyraża sie o nim bardzo życzliwie by mocniej oskarżać dra Wacława Babiń-skiego Relacja z rozmowy z Gubernatorem Generalnym lordem Haroldem Alexan-dre- m jest wręcz nieprawdo-podobna Jest nie do pomyśle-nia by tak wysoki oficer czynnej służby zdecydowany antykomunista podczas pierwszego oficjalnego spot-kania z przedstawicielem dy-plomatycznym rządu komuni-stycznego oceniał akcje Dru-giego Korpusu pod Monte Cassino i wyrażał sie tak kry-tycznie o gen Andersie Marsz Alexander był dżentel-mane- m w pełnym tego słowa znaczeniu a z gen Andersem pozostawał aż do śmierci w bliskich i seidecznych stosun-kach To nie marsz Alexan-de- r oceniał tak krytycznie gen Andersa ale dr Fider-kiewicz włożył w jego usta swoje słowa Red Głogowski zamieścił artykuł o Skarbach Wavelskich p E Semila po-nieważ pokrywał się ze stano-wiskiem "Związkowca" Nie był to wiec żaden wyczyn któ-rego bal sie A podpisu p Se-mila zresztą jego profesora francuskiego w gimnazjum Batorego w Warszawie nie umieścił za zgodą autora Fiderkiewicza przemilczał np swoje oświadczenie roze-słane prasie kanadyjskiej w związku z odmową powrotu do Polski poważnej ilości żo-łnierzy oraz osób cywilnych którzy znaleźli się na Zacho-dzie Pisał wówczas min: "Jeżeli część tych 200000 przytoczonych żołnierzy pol-skich uważa' że nie może po-wrócić do domu to nie dla-tego ponieważ walczyli prze-ciwko nazizmowi ale wprost przeciwnie ponieważ walczy-li oni jako żołnierze niemiec-cy jako członkowie SS jako Volksdeutche i jako przeróżni zdrajcy przeciwko wolności nie tylko Polski ale i innych sprzymierzonych narodów" Można przytoczyć i inne kwiatki z urzędowania dr Fi-derkiewicza w Kanadzie ale to bezcelowe już chociażby dlatego iż już nie żyje Histo-ryk dla konfrontacji znajdzie mnóstwo materiału zarówno w prasie kanadyjskiej jak w innych źródłach Takich "kwiatuszków" jest sporo podobnie jak niesłycha-nie naiwnych i bardzo samo-chwalczych opisów Powtarza-my jednak iż jest to osobista relacja spisana po lalach przez autora o wyraźnie okre-ślonych poglądach politycz-nych Traktował on niewąt-pliwie swoje wspomnienia nie tylko jako przyczynki history-czne ale również jako oręż polityczny Najciekawsze w tej książce są dane o akcji po-selstwa dla odzyskania Skar-bów Wawelskich B H Instytutu Literackiego w Pa-ryżu a powieść wydana zos-tała w Londynie Pogrzeb od-był się 10 listopada w Mo-nachium Straciliśmy cennego współ-pracownika i dobrego kole-gę Pozostawił szczery żal u" wszystkich którzy z nim się zetknęli MAŁO ŁÓŻEK SZPITALNYCH W Polsce przypada na" lOOOO mieszkańców zaledwie 51 łóżek szpitalnych gdy w Bułgarii 75 w ZSRR ponad 100 a w krajach" skandynaw-skich 15Ó Zmarł Czesław Dobek Wieści z Polski Opracowań na podstawia prasy kraow GIGANTYCZNA ELEKTROWNIA Od września br blisko 700-osobow- a ekipa specjalistów z wałbrzyskiego przedsiębior-stwa robót górniczycn prowa-dzi prace rzy budowie czwartej w Polsce elektrowni szczytdwo-pompowe- j Powsta-nie ona u podnóża góry Zam-kowa Kopa we wsi Młoty w pow bystrzyckim Będzie to najnowocześniejsza i najwięk-sza zarazem tego typu elek-trownia w kraju Jej moc wy-niesie 750 MW Zakończenie tej inwestycji przewidziano do 1980 r ROZBUDOWA IWONICZA Walory klimatyczne i lecz-nicze właściwości wód mine-ralnych Iwonicza — przynio-sły temu podkarpackiemu u-zdrowi- sku zasłużona sławę Od wielu lat jednak liczba ku-racjuszy musiała być ograni-czona ze względu na szczu-płość bazy przyrodoleczniczej Rozpoczęła się budowa no-wego zakładu który będzie w stanie wykonywać 2750 za-biegów na dobę Koszty bu-dowy obiektu szacuje sie na 62 min zł Niewiele mniej ko-sztować będzie nowoczesne sanatorium dla budowlanych którego budowa ruszyła nie-dawno DOM KULTURY Wrocławskie Stare Miasto wzbogaciło sie o nowa pla-cówkę kulturalną — Dzielni-cowy Dom Kultury W nowej siedzibie znajdują się min gabinety muzyki dawnej i współczesnej W niedługim czasie do działalności klubo-wej przystosowane zostaną podziemia budynku NA ODBUDOWĘ ZAMKU Do połowy listopada ub ro-ku zebrano na odbudowe Zamku Królewskiego w War WAŻNE I GCfOgQtXyxyKyy'jei&yr PSZCZELI KOŁCHOZ W leżącym około 400 km od Moskwy mieście Lipieck poiostał jedyny 10 swom o- - darjił kombinat pszczelarski Znajdują się m hi po- - mieszczenia do zimowania uli Są one tak obszerne że mogą pomieścić 10 tys ro- - joty Utrzymanie czystości zapewniają wyłożone kafelka- - mi ściany Wszystkie pomie- - szczenią zaopatrzone są 10 sy-- stem ocjizeioalmczy i aklima- - tyzacyjny W jednym z pawi- - lonow znajdują się urządzę- - nia przeznaczone do odwiro- - wywanla miodu z plastrów oraz przetapiania ivosku w innym zaś pizewidziano miej- - sce do podkarmiania pszczół Rocznie w kombinacie bę- - dzie się produkować setki ton miodu i dużą ilosc wos- - ku Oprócz tego kombinat będzie dostarczał jad pszcze- - h wykorzystywany w przemy-- sie farmaceutycznym Jak przewidują inwestorzy budo- - ica ma się zwrocie w ciągu 3-- 4 lat REKORDOWE POŁOŻENIE Najwyżej na świecie poło- - żonę lotnisko znajduje się w pobliżu Mount Everest w szawie 200 milionów zł w czym 30 milionów z loterii fantowej i 200000 dolarów ZIMOWE FERIE Około 2 miliony dzieci i młodzieży objętych zostanie różnymi formami zorganizo-wanej opieki i wypoczynku w-okres-ie nadchodzących ferii zimowych Z lej liczby 230 tys uczniów spędzi dni wolne od nauki poza miejscem za-mieszkania Przerwa w zaję-ciach szkolnych trwać będzie od 22 grudnia do G stycznia POMOC DLA MŁODYCH PAR Od lipca do września br 3 tys młodych warszawskich małżeństw skorzystało z kre-dytu na łączną sumę ponad 55 min ?1 przyznawanego za pośrednictwem PKO urzadza-jac- m sie rodzinom Najwię-cej kredytów udzielono na za-kup artykułów przemy sio-wyc- h i tekstylnych służących do wyposażenia mieszkań a także na bieliznę pościelowa i wózki dziecinne Jak wiadomo uprawnienia do uzyskania kredytu w wy-sokości 6-krotn-ych miesięcz-nych zarobków obu współ-małżonków przysługują w wy-padku jeżeli od daty ślubu nie upłynęło jeszcze 5 lat a jedna ze stron nie przekio-czyl- a 30 roku życia O OCHRONĘ BAŁTYKU W Helsinkach spotkali się eksperci z 7 krajów bałtyc-kich którzy pizygotowują projekt konwencji o ochronie wód Bałtyku przed zanieczy-szczeniem W 5-dnio-wej kon-ferencji uczestniczą delegacje z Danii Finlandii NRD NRF Polski Szwecji i ZSRR nato-miast Czechosłowacja przysy-ła do Helsinek grupę obser-watorów NIEWAŻNE naaaOOOaoOOOOOOCO' POCZYTNA KSIĄŻKA bardńąpocąCną ksiaż- - W- u Szwecji sta o nęo- - beclue dzieiko: Jak wPtwa rz" S™1 T wodk? [zwe% obowl ff fs{nJ al PASJONUJĄCA ZAGADKA w Ttnmenil zmmie się kjlka głębok2ch słonych je zhr w których góma warsi wa wody mml w mjwięk sze h pozostaje chł0dna naiomiast mrstwa przyden- - m stale utrzymuje tempera- - t około 50 st c zjawisko to wystcpuje mwet w zimiei gdy iom te są skute lo de Naukowcy me roziuiązah dotąd t - 2agadfci Nie zmle ńom zadnych konkretmjch iródel t wysokiej tempera- - t badając dno jezior Przypuszcza 'się że łożnica temperatwy może wynikać z róznego stopnia mineralizacji mrs{m (órnej dQlneji sła bo zmineraUz0Wam warstwa górna sama nagrzewa się od Słońca w małym stopniu na- - tu""u?1' " to silnić zminerahzowanei dolnej warstwie Jest to jed- - miejscowości Shyangboche ™k lko 3edm z hlV°tez-- w Sło-"- Nepalu Bieżnia startowa e 1eao!a 20sfl?"? i stacja meteoiologiczna znaj- - ' uu "'uu teM'"' dują się na wysokości 3750 c ' ?n nad poziomem morza NIEZWYKŁY WYPADEK rząIdnwNesetpyacljuę itę insdfyinjsakniseowtoa-ł- śliwPioencuconCyowparizrezFpJU06oia mwyy warzystwo "Trans-Himataya- n- ladowai samodzielnie na za- - Tours" kosztem 11 mm ru- - śnieżonych polach Montany Pu- - Pilot opuścił samolot na wy- - PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI sokości 14 tys stóp i bez- - W NRF wprowadzono os- - Pocznie wylądował na spado- - tatnio przepis uznający kie- - chrome Specjalna komisja rowci za znajdującego się USAF stwierdziła brak ja- - pod wpływem alkolwlu jeśli klch kolwiek powodów do tak ma we krwi więcej niż 08 ™dłego rozstania się z samo- - promille Prasa podaje loska-- dc}em zT?za' ieosarnot zówki praktyczne Granicę momJ F'10G szczęśliwie pi- - 08 na-- 1 promille osiąga męzczyz- - miasteczko Box Elder na o wadze 70 kg jeśli wy- - Powinął się między wzgo- - pije litr 4-procento-wego pi-- zam l wylądowała ko wiel- - wa pół litra 10-procento-we-km P°(u zrywając nieco go ióinadub 120 gramowy pPr™zewoLdądóowwaznioekolbicyznoycthak sdiue-- - sznaps o mocy 38 proc likatne ze przez blisko dune TEŻ JUBILEUSZ godziny pracował jeszcze sil- - Babcia klozetowa z angiel- - nik samolotu aż do chuńli skiej miejscowości Saint Pa- - wyczerpania paliwa uls Cray utządziła 15-lec- ie swej pracy Gościom stałym M„WYEJ ~ 7 Y DROzE'„ bywalcom toalety podano slubH P°d chmurami" wódkę kanapki i ciasto aeszd sle C0Ja mzą po-pularnością W Japonii Spec- - ZNALEŹLI WYJŚCIE jalne towarzystwo lotnicze Po przeprowadzeniu prac wynajmuje nowożeńcom sa- - wodociągowych przy głównej móloty w których podczas ulicy Los Angeles brakło lotu urzęduje pizedstawiciel miejscd na zieleń Zarząd urzędu stanu cywilnego God- - miasla znalazł na 'to rddę: ne podkreślenia jest to iż posadzono plastykowe drzewa czym wyżej leci samolot tym i hrłćwy ślub kosztuje drożej ' i --- - 1- - ł~ -- — -- ~ A-- J %--- A - y sa - a' -- -t e v |
Tags
Comments
Post a Comment for 000743
