Zwilazkowiec Alliancer, May 01, 1955

              s I P DZIAŁ
gopularno- - dla
Jrti auKowj kobiet dzieci
i
kfiłeracki łterrirmtfTtttWg v™'rr~mm Ffszarse ssssscisse: 3SZSSSS ŁŁLLimylilUiJLMiMLamiWłM-Jiłłiitiaroiu!!!- ! czytelników
g_—— Sekcja Druga nr u "ZWIĄZKOWIEC" KWIECIEŃ (APRIL) 17 — 1955 Second Section
&
L I- -!! Life"
5- - ii nnoanino
Siei Azjatom religie
się mtelek--&
oś ackie w porównaniu
Sodów zacnoan en wie- - -
zuuuv y --i- Sii
Ale obecnie naio
Sjace starożytne religie IS córa'-- S to większego i wykaują we kie ani
%Hv dzisiejszym świecie
rodów oleglych Waż-S- c
rozumieć ich spo-Stepowan- ia
W tym celu
Im zacząć od poznawania ittLnń Rplieie nie tłuma- -
&adHeBo co się tyczy po- -
&$t
?~5jii„nji _ hv v zawsze
i & kierowcami ludzkiego
stępowania ¥M t w
jjgjc lat temu przed czasami
Ha Buddy czy Chrystusa
aw stali nad brzegami rzek jiając swe pierwsze
Sfłeligijne natchnienie do Sf jak twierdzili danym
£S przez "tchnienie Boga"
Hfch P'eśni połączonych
kjfrościa i uduchowieniem
artdff powstała następnie reli
- Mana dzisiaj pod nazwą lun-SSJe- st
to religia narodowa
ipjasiejszvch mająca 300 mi
Wyznawców w tym kraju
KJi milionów dodatkowych
jftkfetanie na Cejlonie i w
Spawy tej religii twierdzą
kptała ona 4000 lat temu
sfiiiajstarsza religią świata
: F"Aież źródłem1 wszystkich
ycffod czasów starożytnej
jeji-- hinduizm wpływał bez
Kdaio na kształtowanie sic
Mdzkiej i pyl podnieta oia
imerson A jednak hindif
[usiał zagauhii uia £iaiiiu--
lOJKljMiiic luiiuuiiin jcaw iv
SMeskomplikowaną V prak-Bpa- k
jest ona niesłyćha- -
Btójoną W swym założeniu
najczystsza a
tihgia Mistyka
bywają
hinduska
atrakcyjność dla
które sa
idejeśnie odpychane syste-społeczny- m
wynikającym
Iranie się z wiecznym du-iokreśla"nv-m
zwykle prze
mx jako Brahman Glow
iijOj zauuiuem icoiogu tani
fflest określenie tego du
Mierzą że ta "Ostateczna
ijwimusc jesi iaK tajemni-raeograniczon- a
że 'dokład- -
łpieiue jej jesi niemozn- -
pimej Indusi czynili fan- -
my! wprosi piooyiego o
jicuid jtuen xyiKO len ren
iyjpór epicki Mahabharata
m razy uiuzszy oa biDin
pieoo hinduskie roi się ód 330
mm bogów uważanych
niui tll iiiuusuw za lsiu
ne na których jednak
EE
Mt&nćń KnV„l„-- u rn„ P ptrzymuje pewną pomoc
lW % J Łivłii xjioui auLc
on niemniej są jeszcze
pswuure sa cawowicie po
gMone same sobie Niedaw-?jwrzywdze- ni
przez los ma-flosjwyzyskiwa- nia ich bierlj
glffmunistów dla celów po SjF 7~ poczęli się masowo SMod sponsorowanej przez S§ó "Union of Unem
'stworzyli antykomu-£S3Associatio- n of Unem-te?'1- ?
zwAa-ze-k
wynajął
JCTokalk- - 8dzie bezrobot--
igUSSea L reszta giowme z braku dostatecznej fcStó
58Prow"Poco?BynaWo
rswśs yy"10 Bezrobotnym
gMegosdlascnhircohnispkrzayncazjy b)' nie potrzebowali sie
!Mo ulicach? Bynajmniej'
oni sumę która Sfafi i"3orgPaanliizkoowwanaine iew
SgS?pslf Pnej rozgrywki ful-Sfe- y ?"? która na-sSkf- l0
podoi- -
f"ftji]ących się jak
ljJW?ło pismo "Canadiah
SMilii n obywatele Onta- - Uszyć" Prowincje JII?fcV r£?3 Piwa i wó
i!!! li
filozofowie tamtejsi patrzą jako
na' różne przejawy tego samego Brahmana
Tyle jest najrozmaitszych od-łamów
hinduizmu tyle sekt że
hinduizm robi raczej wrażenie
"kongresu wierzeń" a nie jakiejś
jednej skrystalizowanej religii
Starożytni mędrcy Indii zda
wali sobie sprawę że wszystko
na tym świecie nawet najbar-dziej
solidnie wyglądające góry
— w końcu rozkładają się i nik-ną
Byli oni jednak równocześnie
zafrapowani wiecznym odradza-niem
się życia Przyszli wiec do
przekonania że za tą przejściowa
maską świata musi być niewi-dzialne
źródło wszystkiego co ist
nieje czysty i niezmienny duch
Według nich w tym wielkim
planie wszechświata indywidu-alne
życia których człowiek jest
najwyższą formą — odradzają
sie w długim szeregu reinkarna-cji
przechodząc ze świata roślin-nego
do zwierzęcego stamd
zaś do ludzi — ż jednego ciała
do nowego — czSsem podnosząc
się czasem zaś opadając znowu
aż" wreszcie osiągną stan dosko-nałości
który pozwala im do po- wrotu do ich źródła do Brahma-na
Ci mędrcy musieli dojść do in-nego
logicznego wniosku: skoro
świat fizyczny jest przejściowa
— wszystkie nasze pożądania rze
czy świeckich skazane są na za-wody
a te zawody są źródłem
naszych cierpień Prawdziwy po-kój
może być osiągnięty prze2
panowanie nad naszymi pragnie
! niami przez skierowanie nasze
go umysłu ku jedynej prawdzi-wej
trwalej rzeczywistości — ku
Bogu
Te wnioski uczyniły Indusów
zapewne najbardziej religijnym
narodem świata
Mają oni nadzieję uzyskania
połączenia się z Brahmanem (nie
mieszać z braminem — człon-kiem
najwyższej kasty) nie tylko
przez zachowywanie przepiso
wych rytuałów lecz przez ideały
etyki hinduskiej: czystość opa-nowanie
nieprzywiązywanie wa-gi
do rzeczy świeckich akcję do-broczynną
i współczucie w od
niesieniu 'do wszelkiego żywego
stworzenia Religia ma wpływ
decydujący na induską struktu
re społeczną i jest1 ona tematem
prawie całej literatury Indii
sztuki plastycznej i scenicznej
łącznie z ponad połową filmów
kinowych Każdy akt w codzien-nym
życiu prawowiernego Indu-s- a
— wstawanie rano kąpiel
spożywanie posiłków nawet sto-sunek
płciowy — wszystko jest
związane z pewnym rytuałem re-ligijnym
Hinduizm niejest taki pesymi-styczny
w odniesieniu do świata
jakby mogło sie wydawać na pod-stawie
samej filizofii Przy obfi-tości
świąt którym towarzyszą
publiczne przedstawienia teatral-ne
bankietów weselnych biciu
w bębny i cymbały rozpalaniu
ognisk z drzewa kamforowego
pochodach V barwnie przybrany-mi
słoniami — jest to icligia peł-na
życia kolorów i wzruszeń
TAK
dek W ciągu 12 miesięcy kończą-cych
siel marca — wypito w
Ontario" napojów alkoholowych
na niebotyczna sumę 258 milio-nów
dolarów "Czyli o 12 milio-nów
więcej niż w ostatnim po-przedzającym
okresie dwunasto-miesięcznym
Nic wiec dziwnego że sprawy
kulturalne pozostawia się nie
wiedzącym co robić z milionami
browarom i rafineriom wódcza-ny- m
One to urządzają wystawy
obrazów kanadyjskich po mia-stach
europejskich browar ma
stworzyć w Toronto tak tu po-trzebny
"Civic Center" na które
miasto samo nie mogło czy nie"
chciało sie zdobyć itp
# Jak to jest błogo urzynac się
w sztok z tym przekonaniem ze
przyczynia się w ten sposób do
akcji kulturalnej!
R Harkness pisząc w "Star
WeekW" o r?sistowskim rządzie
premiera Afryki Południowej
Strydoma powiada: "Był on jed-nym
z głównych sponsorów
"wzorowej konstytucji republi-kańskiej"
stosownie do której
prezydent byłby odpowiedzialni
jedynie przed Bogiem — innymi
słowy absolutnym dyktatorem
nn'j cTv7ÓćrM'o vr niesiCzesriS
konstytucja "polska z roku '3ó
tak pieczołowicie pnechowywa- -
„— nniittri-ń- w 1nndvnsk:ch
1 _ ióc-7P7- P dodatkowo
prezydentowi odpowiedzialność
przed historią W ten sposób p
ZalssM inóże si? bronie iirzed za
Tak jak wierzenia hinduskie
dzielą życie na wyższe i niższe
formy — tak leż i społeczność
induska podzielona jest na wyż
sze i niższe kasty Odcienie tego
podziału czynią budowę społe-czeństwa
incłuskiego równie
skomplikowana jak religia hin-duska
U szczytu jest kasta Kajar Ko-latu- r
ciesząca się wieloma spe- cjalnymi przywilejami i bramini
— kasta kapłanów Potem idą ka-it- y
wojowników kupców i robot-ników
Najniżej jest kasta "nie
dotykalnych" (untouchables) sa
mo dotknięcie których ma kalat
członka wyższej kasty
W sanskrycie( starożytnym je-żyku
Indii słowem dla określę
niatkasty jest "varna" co znaczj kolor W dawnych czasach jasno-skorz- y
Aryjczycy z północy na-rzucili
swe rządy ciemnoskórym
mieszkańcom doliny rzeki Indus
Później podział na kasty obejmo
wał pewne zatrudnienia az
wreszcie podział ten stal się tal
skomplikowany że Indie dzisiej-sze
posiadają pkoło 3000 róż-nych
poddziałów kast
W ciągu wieków ustaliło sie
przekonanie że bramini kasta
kapłanów — są bardzo zbliżeni
do bogów
Początkowo bogowie byli uo-sobieniem
sił przyrody — był
więc bóg słońca wiatru ognia
itd Następnie bogom poczęto na-dawać
pewne cechy moralne
Wreszcie w miarę powstawania
i kształtowania się filozofii poza-fizyczne- j
— teologowie przyszli
do przekonania że wielobóstwo
jest niezadowalające i wyrobiła
się koncepcja "rzeczywistość
jest jedna" chociaż przedstawia
na w różnych kształtach
Nie przeszkodziło to pozosta-niu
tysięcy bogów przypomina-jących
swymi kształtami ludzi
i zwierzęta A różne cechy tych
bóstw znajdują wyraz w sposobie
fizycznego ich przedstawiania
Tak na'(przykład bóg Indra m?
tysiącoczu-Brahm- a przedstawia-ny
jest zwykle z czterema głowa-mi
„Ganesza z 16 rękami itpt
Ponieważ nawet Indusi wyż-szych
kast przyjmują te mnóstwa
bóstw i historie z nimi związane
— hinduizm jest często uważany
za zbiorowisko bajek i przesą-dów
Ale hinduizm działa ru
dwóch płaszczyznach' — popular-nej
i filozoficznej
Najwyższa istota — Brahman
— jest jednym niepodzielnym
niezmiennym poza dobrem i
złem Zawarta jest w nim jednak
siła życia' która gdy się przeja
wialw stworzeniu świata — przy
biera formę Mai która jeM
czymś realnym ale jedynie 'tak
jak realnymi dla śniącego jest
świat snów
Tak więc Maja jest jedynie
jakby odbiciem rzeczywistości
ale nie właściwą rzeczywistością
świat fizyczny według wie-rzeń
hinduskich — istnieje
4320000000 lat po czym ulega
zniszczeniu i Maja powraca do
łona Brahmana Ten proces two
rżenia istnienia i niszczenia świa-ta
powtarza się bez końca
rzutem dyktatury
ów premier Strydoni musi to
być "sympatyczny facet" bo jost
on zaciekłym antysemitą i anty-brytyjski- m
fanatykiem zaś pod-czas
ostatniej wojny gromił z
mównicy "brytyjsko - żydowski
imperializm" i wychwalał Hitle-ra
i Mussoliniego
Felietonista "Globe and Mail"
McAree przypomina że obecnj
nowy premier brytyjski Eden
— jest rozwodnikiem Gdyby
podczas jego premierowstwa
umarł arcybiskup Canterbury —
Eden mianowałby 'następcę gło-wę
tego oficjalnego Kościoła an-glikańskiego
który jest przecie
płanbm dawać śluby rozwodni-kom
Sytuacja istotnie dosc para-doksalna
Amabasador sowiecki w War-szawie
Michajlow został odwoła-ny
dojMoskwy gdzie obejmie sta
nowisko ministra kultury
Pociągniecie całkiem logiczne
Po przeszkoleniu w kraju znacz-nie
kulturalniejszym od Rosji —
Hann mu stanowisko do którego
się przygotowywał
Kilka dni temu w jednym z
H7ipnnikńw łorontońskich uka
zała sie notatka ńa temat jakiej- -
oszustki Jctóra Kazana naiwnej
knAoto! Ifnhiofip nhwinań chora
Tintrp banknotami co miało spo
wodować cudowne uzdrowienie
Spowodowało ono jedynie cu-downe"
ulotnienie się bankno-iń-w
7astarjionvch nodczas na
kładania przez oszustkę "opa
trunku" KawaiKami zwyKiego pa-pieru
Notatka ta nosiła tytuł (dzięki
pomyłce drukarni): "Londyn bije
Według mitologii hinduskiej
Brahman przyjmuje formę bogr
Brahmy by każdorazowo twoizyc
nowy świat boga Wisznu by go
podtrzymywać i boga Sziwy b
w końcu być jego niszczycielem
Brahma przypomina Boga
chrześcijańskiego z tą tylko róż-nica
że stwarza on nowy świat z
wiecznie istniejącego materiału
podczas gdy Bógchrześcijan we
dług ich wierzeń stworzył świat
z niczego
Wobec hinduskiej koncepcji
rzeczywistości — wyznawcy tej
religii szukają prawd raczej w
podaniach i symbolach niż w hi
stoi ii i nauce gdyż dla nich mity
są prawdziwsze od tak zwanych
faktów historycznych Tak na
pizyklad twierdzą oni że chrze-ścijanie
przywiązują zbyt wiele
wagi 'do detali życia Chrystusa
Według Hindusów — nie to jest
ważne jak i czy w ogóle Chrystus
żył ale że podstawy nauki chize-ścijański- ej
sa słuszne Sądzą oni
że ludzie Zachodu biorą wiele
rzeczy zbyt dosłownie
Niemniej Hindusi przyznają
że i mało wykształconei warstwy
Indii też mają tendencję brania
pewnych stron religii zbyt do-słownie
Tak na przykład traktu
ją oni nieraz wyobrażenia bogów
jak żywe istoty ofiarowując im
pożywienie kąpiąc je ubierając
w kosztowne szaty itp W jednej
ze świątyń bogini jest co wieczni
umieszczana w "sypialni" boga
Ostatnio daje się zauważyć
wzmożenie sie religijności hindu-skiej
co wynika zapewne ze wzro
stu nacjonalizmu z którym się
zlewa
Chrześcijanizm istnieje w In-diach
od 1600 a jak niektórzy
twierdzą — nawet od 1900 lat
jednak jedynie 2% ludności jest
chrześcijańska czyli że religia
ta ma mniej zwolenników niż
mahometanizm Tłumaczy się to
jakoby tym że religia hinduska
zaabsorbowała znaczną cześć
chrześcijanizmu jak to uczyniła
również z buddyzmem Wieiu
Hindusów uważa obecnie Chry-stusa
za dziesiąte wcielenie boga
Wjsznu Niektórzy twierdza na-wet'
że Chrystus przebywał w
Indiach ód 19 'do 30 roku swego
życia to jest w okresie co do
którego podobno religia chrze-ścijańska
nie ma pewnych da-nych
Ostatnio cale osiedla któ-re
były dawniej chrześcijański-mi
— przeszły z powrotem na
hinduizm Rozwija się również
praca misyjna Hindusów poza
granicami Indii W samych Sta-nach
Zjednoczonych jest tych
misji 12
WIELBICIELE PRACY
Praca nie ma jak praca
człowiek żyje dla pracy Praca
uszlachetnia Praca jest powo-łaniem
człowieka
Stare oklepane obrzydliwe
komunały
Rozsądny obywatel wzdycha: H
— Uwszcm spoiKaiem w ży-ciu
paru ludzi — gorących vy-znawcó- w
ciężkiej nieustannej
pracy I taki już mój pech że
wszyscy akurat byli moimi sze-fami
brawo stanowisku Pearsona"
(kanadyjskiego ministra spraw
zagranicznych)
K Z z "Dziennika" londyń-skiego
podaje wyjątek ze wspom-nień
starego Anglika:
— Poznałem dobrze Lenina
i nie miałem o nim wysokiego
mniemania Jego poczucie humo-ru
było prymitywne Lubił usU
wać krzesło akurat gdy ktoś za-mierzał
na nim usiąść Obrzydli-wy
człowiek!"
"Inni doszli do lego samego
wniosku" komentuje K Z
Tego zdania był z pewnością
Kiprpńsld snnd któreeo Lenin
tak sprytnie wysunął krzesło
przywoucy rewuiuuji
w Mnntrpalii sad uniewinnił
niejakiego A Savard jednego
z uczestników awantury hokejo-wej
kieszenie którego były wy-pchane
zrabowaną z okolicznych
sklepów biżuterią
Sad uznał tłumaczenie Sa-varH- 'a
ip "ynalazł te biżuterie na
ulicy" Jest to precedens sądo-wy
o którym z pewnością hic
zapomną złod7ieje kanadyjscy
Można się spodziewać że odtąd
"szczęście" ich sie wyraźnie po
prawi i że beda "znajdywali na
ulicy" futra -- "niinkowe" apara-ty
telewizyjne itd
7 s
Niedawno jeden z czytelników
"Związkowca" broniąc z wielkim
sentymentem "ciemnego śred-- i
ninu-ipp7a- " słvnne20 z tortur i
inkwizycji pławienia czarownic!
i ip — zapyiywai to uaiy iuui
kósci' czasy nowożytne t Wspomniany już K Z twier
H71 ip i =nn lat Hpmokracii i do
koju dały Szwajcarii zegar zj
kukułka Nie jesi io może wieie
ale lepsze od tortur i inkwizycji
Ks ŁUCJAN ZBIGNIEW KRÓLIKOWSKI
liLWl
m
A skąd znamy-tekst- y Nowego
Testamentu? Kiedy one powitały?
W streszczeniu artjkulu "Dziwna
historia Biblii" z Maelcan's Maga
zine "Związkowiec" podaje że
"przez 300 lat po śmierci Chry-stusa
nie blo Nowego Testamen
tu" Twierdzenie mija sie całkowi
cie z prawda Wszystkie phnia
Nowego Testamentu powstały w
drugiej połowie pierwszego wie
ku a niektóre wcześniej Brak
kompletnjch rękopisów Nowego
Testamentu aż do IV w nic dowo
d7i że Ewangelie nie istniały
Rzućmy na to trochę światła" Do
naszych czasów nie dochowały sic
rónież żadne oryginały słynnych
autorów starożytności jak Home-ra
Platona Cicerona Tacyta Rę-kopisy
dzieł tych autorów mamy do-piero
od XI w po Chrystusie i póź
niej Dlaczego oryginały nie prze-trwały
do naszych czasów? Mate-riał
piśmiennny w owych czasach bł b kruchy i delikatny Pisano
na zwojach papirusów Zwoje te
niszczały już przez 'samo rozwija
nie ich Treść listu św Pawła do
Rzymian miała podobno pokryć
trzy lub czterometrowy zwój papi
rusu Rzadkie fragmenty papirusu
z tekstem ewangelicznym pocho
dzaee z pierwszej polowy drugie-go
i trzeciego wieku naszej ery
zachowały sie w suchych piaskach
egipskich Mimo jednak nictrwa-- '
łości materiału piśmiennego pisa
no w owych czasach zadziw iajoco
wiele &w Łukasz zaświadcza że w
czasie rozpoczynania swej ewan-gelii
czyli mniej więcej 30 lat po
śmierci Chrystusa "wielu już usi
łowało ułożyć opis zdarzeń któn
się wpośród nas dokonały jako nam
przekazali ci którzy od początku
bjli świadkami i sługami ewange
lii" (Łuk 1 1-- 2) Teksty ewange-liczne
listy apostolskie były roz-syłane
do wszystkich cmin chrze
ścijańskich w każdym zakątku
rzymskiego imperium
W trzecim wieku 'poczęto używać
bardziej trwałego materiału pi-śmiennego
— "skóry barana z Per-gamonu- "
t zw pergaminy to teź
manuskrypty pergaminowe zacho-wały
się w wielkiej ilości Arku-sze
pergaminu łączono w zeszyty
tak że miały format obecnych ksią
żek Na pergaminach bizantyj
skich z IV i V w gdzie mamy
kompletny kodeks Starego i No
wego Testamentu w jęz greckim
i łacińskim widzi się już przepych
Bizancjum z casów Justynianów
Komoneuszów i Paleologów
Na temat owych pergaminów
Daniel Kops w swej książce p t
"Dzieje Chrystusa" str 35 pisze:
"One stanowią najpewniejszą nod
stawę naszych wiadomości nowo
testamentowych one są tymi ko-deksami
które się tak podziwia w
Bibliotece Watykańskiej i innych
księgozbiorach dwa najsłynniej-sze
kodeksy pochodzą z IV wieku
— są to pisane wspaniałymi uncja
łami kodeks Vaticanus i kodeks
Sinaiticus
Vaticanus zdaje się być jednym
z egzemplarzy które około roku
340 cesarz Konstantyn otrzymał od
św Antoniego Sinaiticus ma być
jednym z 50 manuskrytów o któ
rch mówi Ezebiusz biskup Ceza
rei że napisał je dla cesarza Kon
stantyna i na jego rozkaz zapewne
około r 331 te 50 egzemplarzy
były rozdane głównym kościołom
posiadany pracz nas cgzemplan
nazwę swą zawdzięcza miejscowo
ści w której został znaleziony w
r 1844 mianowicie w klasztorze
greckim na Snaju Doniosłość
tych kodeksów uświadomimy so-bie
gdy zwrócimy uwagę że Sy- -
naitlcus składa się z 34C i pół
kartek bardzo delikatnego perga-minu
zrobionego prawdopodobnie
ze skóry gazeli Każda karta ma
43 cm długości i 37 szerokości
Poszło na to chyba całe stado ga-zę!
Także i Vaticanus skopiowa-ny
z jeszcze starszego manuskryp-tu
pochodzącego prawdopodobnie
z Egiptu uważany jest za jeden z
najdoskonalszych tekstów Ewange-lii"
Teksty Nowego Testamentu po
większej części wyszły spod pióra
autorów między 50 a 100 rokiem
nas7ej ery- - Czyli od chwili zreda
gowania ich do pierwszych posia
danych przez nas kompletnych rę-kopisów
upłynęło 300 lat Czy od
stęp czasu jest duży? Zestawmy I
Ewangelię i pisma klasyków staro
żytnoścl Okres czasu jaki upłynął
od chwili zredagowania ich pism
do najstarszej kopii z jakiej czer
piemy jest daleko większy "Okres
(en [wynosi 1400 lat gdy chodzi n
tragedie Sofoklesa również jak o
dzieła jĄiscłiylosal Tucydydesa
Arystoranesa 1600 dla Eurypide-sa
i Katullusa 1000 dla dziel
Hatona 1200 dla Demostcncsa Te-rencju- sz
i Wergiliusz są uprzywi-lejowani:
oki es ten wynosi dla
pierwszego siedem wieków czte-ry
dla drugiego Tak więc Nowy
Testament jeśli chodi o rozpię-tość
czasu między oryginałem t
kopią znajduje się w sjtuacji wy
jątkowo korzjstnej (ib)
Zwróćmy następnie uwagę na
liczbę manuskryptów Pisma
Wszystkich starożjtnych klnsjków
zachowały się albo we fugmen-tac- h
albo nieliczni eh kopiach
"Tacyt znany nam jest tylko z ko
pii fragmentaiycnyeh często je-dynych"
(ib) Co się t j cy ?aś Pi-sma
św Nowego Testamentu sta-jemy
wyobec zalewu manuskryp-tów:
Samych tylko manuskryptów
Ewangelii istnieje około 2500 w
języku greckim a i nich i górą
40 ma przeszło 1000 lat! Ponadto
istnieje 1 % lekcjonarzy zawiera-jących
więką część tekstu ewan-gelicznego
Od najdawniejszych
już' starożytności tekst tłumaczono
na różne języki: na syryjski grec
ki koptyjski gocki armeński gru
ziński etiopski i oczywiście lació
ski niektóre z tych tłumaczonych
tekstów są nawet starsze od tek-stów"
greckich (Np Tłumaczenie
tebańskie na język koptyjski po-chodzi
z wieku 3 Jedno ze staro
CO
Z bieżącym numerem wprowa-dzamy
stały 'dział p t "Co czytać"
w którym w krótko ujętych recen
zjach pragniemy zapoznawać czy
telnikow"z książkanu w języku pol
skim które dostępne są na rynku
kanadyjskim dla czytelnikajczy to
W' wypadku kiedy-- pragnid on na
być książkę na własność czy teł
chciałby ją wypożyczyć z którejś
7 polskich' bibliotek
Szereg organizacji prowadzi swe
własne biblioteki Większe biblio
tekUcanadyjskie t zw "Public Li-brarie-s"
także prowadza dział
książek polskich jeśli spotykają się
z zapotrzebowaniem Nasz więc
dział "Co czytać"j który w popu
larnej i przystępnej formie zgo
dzill się opracowywać pp Jadwiga
i Adam Tomaszewscy ma pa celu
popularyzację polskiej książki na
emigracji
Chodzi nam o to żeby czytelnik
którv bierze do ręki katalogi cy to
księgarski czy biblioteczny wie-dział
o wartościowych pozycjach
i miał się czym kierować piy kup-nie
czy wyborć książki do czy-tani- ał
Spodziewamy się ze miłośnicy
polskich książek dowiadując się
z tego działu o książkach których
nie ma w bibliotekach wpływać
będą na 7arządy bibliotek by uzu
pełniały swe zbiory w te egcmpla
rzcktórvch w danej bibliotece nic
ma a które warte są przeczytania
Pragniemy w ten sposób przy-czynić
się do rozpowszechnienia
książki polskiej lej najpewniejszej
dziś więzi narodowej I ostoi pol
skości
Wydawnictwo "Związkowiec"
stanowiące własność społeczną
prowadzi księgarnię polską nie w
celach dochodowych ale po to bj
zaspokoić potrzeby kulturalne na-szej
emigracyjnej społeczności
Cele te spełniać będzie tylko wte-dy
należycie gdy książki sprowa-dzane
pre7 księgarnie nic będą
Zalegać półek naszego wydawnic-twa
ale dptrą do szcrokUn rzew
nvioinlńw do kadei nnlskiei
rodziny w Kanadzie Dział "Co C7y- -
tać" pomyślany jest wice ni: tyle
jako dział recenzyjny ale jako za
hM-- i dn e7vtclnictwa i ułatwienie l
czytelnikowi doboru książek Za
nadesłane uwagi dotyczące tego
działu redakcia l recenzenci będą
bardzo zobowiązani
Antoni Gołubiew
CYKL "BOLESLAV CHROBRY"
"Posicia" — "Siło Nowe" —
"Złe Dni" tom I — "Złe Dni"
lom II
Wielu zapewne czytelników po
przeczytaniu tomów "Bolesłavza
Chrobrego" zgodzi się z opinią
Karola Zbyszewskiego uważające-go
dzieło Antoniego Gołubiewa za
szczytowe osiągnięcie powojennej
literatury krajowej
Od dawna nie było książki "gło-śniejszej"
bardziej porywającej
budzącej tyle entuzjazmu Książki
historyczne sięgające do odle
głych zamierzchłych niemal epok
w erze atomowo-- w odorów ej wyda
wać się mogą anachronizmem
Drzcżytkiem zbyt oderwanym od
iwiatopogladu ludzi żyjących w
połowie burzliwego dwudziestego
wieku A jednak tak nie jest Już
pgprzczytaju pierwszych roz
k BIBL !
CZYTAĆ?
łacińskich tłumaczeń znane nam
jest z 50 lękopisńw Wulgatn (u-stalo- m
w IV w prc Św Hicinn)
ma) — z ośmiu lysięcy" (str 36)
Celem ustalenia pierwotnego
oryginalnego jtekstu ksiąg biblij-nych
uczeni poświęcają się gigan
tycznej i mrówczej pracy odczta
nia sklasyfikowania tysięcy kopii
tłumaceń które nosą na sobie
balast wariantów Jest recą zu-pełnie
7iozuiniałą że w takiej ilo
ści manuskryptów niejeden prze-pisywa- cz
robił pomyłki: zmieniał
pisownię przestawiał wyiazy da
wał własne objaśnienia opuszczał
zdanie Ale co jest godne podzl
w u to fakt że mimo tych wuian
tńw ' przepisywanych pomnaża-nych
po przez wieki mimo prze-śladowań
wojen które niscjl)
całe biblioteki żydowskie i chrze-ścijańskie
mimo sporów I colo
gicznych hereji któiu skłaniały
pewnych przepisywaczy do ten-dencyjnych
zmian tekstu mimo a
pomnleń przeoczeń pogaidy nie-zręczności
skrybów o najlepszych
zamiarach można 7 wielkim przy-bliżeniem
tekst oc7yścić a to
dzięki istniejącym w olbrzymiej
ilości rękopisów i dzięki odkrywa
niu coraz to nowych tekstów prc
archeologów Siedem ósmych tek
stu Nowego Testamentu jest poa
dyskusją więc oryginalny Jedna
ósma tworzy warianty bez znaczę
nia (jak: przestawienie słów blę
dy oitograficzne gramatyczne i
stylistyczne) Warianty tycące
istotnych cęścl tekstu są w znl
(Dokończenie na sir 12)
działów olbrzymiej pracy Gołubie-wa
sceptycyzm nasz znika bez Ma
du co więcej lekturą ta zaczyna
nas wciągać zachwycać porywać
To przemawia już w nas: "prasta
re odwieczne to wszystko czegn
nie wypowie dusza ludzka czego
pożąda i chce a uchwycić nawei
w tęsknocie nie zdoła"
Monumentalne dzieło Gołubiewa
rozbite na szereg podtytułów jako
epos historyczny nie ma w lilcia-tur- e
naszej poprzednika Nie ma
tu Kraszewskiego Sienkiewicza
Szczuckiej — jest tylko Goluhlcw
Oryginalny jest język slowotwńr-siw- o
archaizm forma zwięzła s
Iwarda pyszne dialogi wspaniałe
sugestywne opisy przyrody mocne
charaktery postaci prawdziwość
odtwarzanej epoki
At tym? "W twardym dębie to
porem kamiennym wyciosane obli-cze
Stfarożycą I ZJiak Kyrii Krysia
spięte wieńcem wyrynanych mię
ecm liści dębowych" Tak okro
slił książkę znany malarz
Głównym bohaterem książki nie
jest Micsko I ani nawet Bole
sław Wielki ale cały naiód pol-ski
wkraczający wówczas na aienę
diejową
A więc owi "wielmoże" grodo
diercy owi "woje" panccml a
hrezownicy należący do diużyny
"księdza"' wolni kmiecie I "loby"
klejmowane "świątki" smardy
scierciałki rybaki koniuchy bart-nik- i
"kołodzieje kowale a piwo
wary bednare zbijający klepki a
ludzie leśni 7bierający po lasach
gryby zioła i czerw po który
przyjeżdżają kupce aż z dalekiego
Bizancjum Na tle pici wolnej przy-rody
sprawy pierwotnych gru-bych
brutalnych ludzi Bitka woj-na
ucta myślowe rozpasahie
prosta rozrywka łowy Ale sprawy
te jak nitki zbiegają się w ręku
władcy wielkiego Bolka pana ży-cia
i śmierci poddanych "księ-dza"
"Sprawy księstwa trzy-mam
w garści mocno o't tak" —
mówi książę Bolesław A e spra-wami
księstwa splatają się sprawy
cesarstwa świata zewnętrznego
który otacza puszcę A nad w ład
cami ziemskimi stoi znak kiyża
znak "Kyrii Krysta" znak chrześci-jaństwa
które jest ową niepojętą
siłą zmieniającą bieg spraw ludz-kich
i los krajów
Są dzieła niezaprzeczalnie wiel-ki''
dzieła które gdy się w nich
rozezjtać rozsmakować rozmilo-wa- ć
— pozostają nieśmiertelne
pozostają z nami na zawsze Nale-ży
do nich cykl Antoniego Gołu-biewa
który powinien znaleść się
na półkach każdej polskiej biblio-teki
Za to że będzie rozchwyty-wany
przez czytelników ręczymy
Do nabycia w "Związkowcu"
Całoć 511 — pojedyncze lom pg
$- 3-