Zwilazkowiec Alliancer, May 26, 1972

              PC 'li" fejy J 't i VnaiMtftMlWW'AMiWta--- ?
STR 12 'ZWIĄZKOWIEC" MAJ (Maj) piątek 26 — 1972 NR 4243
ercy Grobicki
0 pistoletach Michała Czajkowskiego Sady3m Paszy
Nie jest moja intencja pi- -
cać życiorys Michała Czajków- -
skiego-Sadyk- a Paszy lecz dla
ogólnej wiadomości 'Czytelni- -
Ków nie obeznanych z jego
ooba milsze podać parę da- - nv władający kilkoma języ-nyc- h
z jego zvciorysu kami Poznaliśmy się w Te- -
Obywatel z Ukrainy oficer gdzie tez nawiaza-Jazd- y
Rewuskie- - Kśmy bliższe
go w 1830 roku po tym agent m°im nauczycielem jeżyka
polityczny księcia Adama perskiego a zbMzyło nas to
Czartoryskiego na terenie mo zamiłowanie mianowi-Turcj- i
pisarz wróg cie kolekcjonerstwo wschod
Rosji carskiej owładnięty "ko- -
zakomania na początku woj
ny krymskiej organizator i
dowódca Kozaków Otoman- -
skich przeszedłszy na maho-metaniz- m
otrzymał tytuł Sa-dyka-Pas- zy
Po zakończeniu
wojny krymskiej dowodził
dalej brygada Kozaków Oto- -
niańskich nad granicą grecka
Po pewnym czasie nadal o-władn- iety
swoja kozakomania
nie orientując sie w ogólnej
sytuacji porzucił Turcje i
złożywszy obywatelstwo ture-ckie
udał się do Rosii gdzie
pokłonił sie wiernopoddańczo
carowi Ten jednak zlekcewa--
zył niepotrzebna mu juz oso
Le Czajkowskiego który dot
kniety boleśnie osiadł sa- -
motnie w małej wiosce pod Sadyk Pasza I tu opo-Polta- wa
Widząc ogólne zni- - wiedział mi w w jaki
sczenie jego planów polity-cznych
o kozaczezjznie samo-tny
i opuszczony załamawszy
Mc duchowo popełnił samo-bójstwo
I tu dopiero rozpoczyna sie
moja histeria o jego pistole--!
lach a jednym z doko-- 1
iiui samoDOjczeco czynu uso-b- a
ogólnie znana na cmigra-cj- i
polskiej w polowie XIX
wieku silna indywidualność
która sie można było zga-dzać
lub nie zgadzać odegrał
w każdym razie na emigracji
wybitną role
Czajkowski popełnił samo-bójstwo
w miejscowości Bor-ki
Ponieważ żył jeszcze parę
£odzin zarządził przed ostate-czną
śmiercią aby byc pocho-wanym
na Huiorzc Parchino-w- o
będącym jego własnością
Całym obrzędem jak
przewiezieniem ciała do Par-chinow- a
i pogrzebem tamże
zajęli sie żołnierze archangiel-torodzkieg- o
pułku stacjono-wanego
w Borkach Likwida-cja
marnych pozostałości za-jęła
sie jego wdowa Greczyn-k- a Irena oddając wszystko na
licytacje na której oficer ar-changielsgorodzk- iego
pułku
nadzorujący cały obrzęd ku-pił
za marne grosze pistolety
(było ich dwa a nic jeden)
jednym z których Czajkowski
oddal fatalny strzał
Którym? Niewiadomo Pis-tolety
były dwururkowc ka-piszonó-wki
oksydowane o-prawi- one
w ciemne orzecho
we drzewo Nie miały
upiększeń jedynie wpu-szczone
w kolby srebrne kół-ka
z wyrytymi na nich łaciń-skimi
literami "M Cz" Ku-rek
jednego z pistoletów bjłł
uszkodzony i niezdatny do
użytku stało sie to przed
samobójstwem czy też w ja-kiś
czas potem — niewiado-mo
Oficer który nabył te pis-tolety
w pewien czas potem
przeniesiony został do Bucha-r- y
do konwoju ochronnego
tamtejszego konsula rosyj-skiego
Konsulem owym byl
Bończa-Romanows- ki Rosjanin
polskiego pochodzenia który
był namiętnym zbieraczem
wschodniej broni ów oficer
widząc w swoim przełożonym
namiętnego zbieracza broni a
wiedząc o jego polskim po-chodzeniu
prawdopodobnie
celem podchlebienia się ofia-low- al
mu posiadane przez
siebie pistolety zaznaczając
ich pochodzenie i opisując to
na piśmie W ten sposób pis-tolety
Czajkowskiego znalazły
sie w rekach konsula rosyj-skiego
w Bucharze
Bończa-Romanows- ki choć
rusntKjr- - a A
wwC0 KV I lTT-Afta- ? w Hf mm
"f'A~Ą — -- :
- I
uważał się za Rosjanina po
rewolucji przeniósł sie do
Persji gdzie przyjął perskie
obywatelstwo Był to człowiek
wysoce inteligentny i oczyta- -
cheranie
Wołyńskiej stosunki Był
Zdolny
tym
"
sposób
nich
zarówno
żad-nych
Czy
niej Drom iauczyiem sie ou
niego z tej dziedziny bardzo
tlLUU- - ""iuniie uu mc i- -
lc wyrobów broni ctamascen
skiej i podziału jej na po-szczególne
gatunki Zbierał
on przeważnie szable perskie
o damasceńskich głowniach i
"białe" szaszki kaukaskie To
le zdziwiło mnie gdy pew- -
nego razu ujrzałem w jego
szufladzie parę prostych pis-toletów
ponieważ broni pal-nej
zasadniczo nie zbierał
Na moje pj tanie skąd je
miał odparł: "To pamiątka
po jednym z waszych sław- -
nych Polakach Jednym z nich
popełnił samobójstwo znany
panu prawdopodobnie z lite- -
ratury Michał Czajkowski —
dostały sie do jego rak Ma
sie rozumieć zainteresowałem
sie bardzo tymi pistoletami ze
względu na ich pochodzenie
co widząc Romanowski ofia-rował
mi je w prezencie do- -
dając do tego dokument "z
przyłożeniem pieczątki" wy- -
lasniajacy lch pochodzenie
Przyłożenie do dokumentu
pieczęci jako byłego konsula
losyjskiego w Bucharze mia-ło
wzmocnić prawdziwość i
ważność tego dokumentu
Pistolety te wyjeżdżając z
Persji w 1936 r zabrałem ze
sobą a ponieważ broni pal-nej
nie zbierałem miałem za
miar oddać je do Muzeum
Wojskowego w Warszawie Tu
jednak spotkała mnie przykra
niespodzianka Oto zarówno
płk Gembarzewski jak i rtm
Geppert obydwaj spece od
broni wschodnich orzekli że
choć nie kwestionują auten-tyczności
pistoletów jednak-że
zaświadczenie Romanow-skiego
jest niewystarczające
aby je umieścić jako ekspo-naty
historyczne w Muzeum
Wojskowym
To tez nic mając osobiście
użytku dla nich oddałem je
w prezencie mojemu dobre-mu
znajomemu płk Markuso-wi
dcy PAN (pułku artyle-rii
najcięższej) który posia-dał
bardzo obszerny i cenny
zbiór broni "palnej"
Markus bardzo ucieszył sie
tym prezentem nie kwestio-nując
jego pochodzenia Pis-mo
Romanowskiego w zupeł-ności
mu wystarczało Odwza-jemnił
mi sie ze swojej strony
podobnym i tez bardzo cieka-wym
prezentem Jako zbie-racz
broni "palnej" nie miał
on zainteresowania w broni
"białej" Posiadał on kindżal
kaukaski który przy jakiejś
sposobności otrzymał od płk
Konstantego Przeździeckiego
Otóż --en kindzał wg oświad-czenia
Przeździeckiego pocho-dził
od- - stawnego ostatniego z
wodza górali kaukaskich Sza- -
snyla Pochodzenie to było je
_ _ 1 A 1 c:ynie usme lecz przywiązane
bezwzględnie do owego kind- - j zalu który podobno Szamyl
poddając sie władzom car
skim oddal w ręce namiestni
ka Kaukaru (bodaj księcia
Woroncow-Daszkowa?- )
W jaki sposób ów kindzał o
zwykłej rogowej rękojeści
przymocowanej srebrnymi
gwoździkami w zwykłej czar-nej
pochwie ze srebrnymi
okuciami dostał się w ręce
Przeździeckiego — niewiado-mo
Nastąpiło to prawdopo-dobnie
w taki sposób jak na
bycie pistoletów Sadyka-Pa-sz- y
przez Markusa Kindzał z
A 'M
oW
przyjąłem z wdzięcznością
Powędrował on w 1939 r z
innymi eksponatami resztek
mojego zbioru na skład do
Muzeum Wojskowego Dalsze
jego losy sa mi nieznane tak
samo jak i losy pistoletów
Czajkowskiego które zaginęły
wraz z całym zbiorem piK
Markusa w czasie działań wo-jennych
w Warszawie
Ani chwili nie watpie iż pis-lole- ty
które przeszły przez
moje rere tak jak wiele in-nych
ciekawych przedmiotów
były kiedyś własnością Micha-ła
Czajkowskiego Romanow-ski
oddając je w moje ręce
zupełnie bezinteresownie nie
miał powodu do sfabrykowa-nia
na predce jakiejś opowie-ści
o ich pochodzeniu a łaciń
skie litery wvgrawowane na i
srebrnych krążkach umiesz-czonych
na ich rekojeśchrh
w moim mniemaniu potwier-dzały
jego opowiadanie Za-równo
one jak i kindzał Sza my-lą
przepadły prawdopodobnie
bezpowrotnie w czasie ostat
niej wojny światowej ze stra
ta dla historii wojskowości
tak jak wiele innych przed- -
miotów teeo rodzaju natury
historycznej
Innego losu niż pistolety
Sadyka doczekał sie arabski
(a raczej ruski) naszyjnik pik
Ludwika Sas-Manasterskie-go
ostatniego dowódcy pułku
Dragonów Otomańskich w Li-banie
Ludwik Manasterski pocho-dził
z Królestwa lecz jako
młody człowiek brał już udział
w 1848 r w powstaniu Wiel- -
i inuiJuibiuui ro upauitu pow- -
tania uciekając przed repre -
sjami zarówno Prusaków jak
i Moskali skrył sie w szere
gach francuskiej Legii Cu -
dzoziemskiej w Algierze Tam!
uratował życie dowódcy put- -
kU ówczesnego pułkownika
a późniejszego marszałka
Francji Bazaina za co awan-sował
na sierżanta i otrzymał
Legie Honorową Wraz z puł-kiem
poszedł na wojnę krym-ską
a po skończeniu służby w
Legii wstąpił do formują- -
wh Clrt tifric n iornnio
Ttlrnii TTnl-mi- r Ołnnńwl
W tej formacji osiągnął sto- -
pień kapitana i dowódcy sot
ni
Po rozwiązaniu dywizji gen
Zamoyskiego przeniósł sie do
nowo utworzonego pułku Dra-gonów
Otomańskich Już ja
ko major pełnił służbę nad
granicą grecka a później jako
dowódca dywizjonu clirześ-ciańskieg- o
służył w Gwardii
Sułtana Dowodząc tym dywi-zjonem
w początku 1860 lat
wysłany został do Libanu ce-lem
ochrony ludności chrześ-cijańskiej
przed fanatyzmem
muzułmańskim W tym tez
charakterze ze swoimi drago-nami
składającymi sie prawie
wyłącznie z Polaków pełnił
słuzbe ochronną przy guber-natorze
Libanu Daud-Pasz- y
W czasie jednego objazdu
kraju przez eubernatora do-szło
do walki z bandą Dru-zów
która zaatakowała kon-wój
W miejscu gdzie obec-nie
stoi pomnik wodza arab-skiego
poległego w walkach
Francuzami po I Wojnie
światowej odbyła sie walka
pomiędzy ową banda Druzów
Hramnami trnnwnininwmi
tureckiego gubernatora Liba- -
nu W walce tej mjr Manas
terski który byl świetnym
szermierzem zabił w poje-dynku
szefa owej bandy któ-rzy
po tym uciekli z pola wal-ki
Major w zwykłym na
Wschodzie zwyczajem wziął z
zabitego kup wojenny które-go
część składową min sta-nowił
srebrny naszyjnik wy
kładany półszlachetnymi ka-mieniami
Do naszyjnika tego
przymocowane były dwie tu-lejki
w których wnętrzu znaj-dował)'
sie zwitki pergaminu
wersetami Koranu Za wy--
NA WAKACJE CZY TEŻ W GOŚCI -L-ECIEĆ
LOT-e-m JEST NAJPROŚCIEJ!
Sieć połączeniowa "LOTU" daje nieograniczone
możliwości w poruszaniu się po Europie Nowoczesne
samoloty odrzutowe Polskich Linii Lotniczych "LOT"
zapewniają doskonałą atmosferę 'wyśmienite posiłki
jak i sprawną obsługę Planując podróż do Polski czy
też innego kraju Europy korzystajcie z dogodnych
połączeń ze stolicami jak i wieloma miastami
europejskimi i Bliskiego Wschodu — jakie oferują
Polskie Linie Lotnicze "LOT' zarówno w powietrzu
jak i na lądzie
Rezerwacji miejsc w samolotach "LOTU"
dokonać można przez każdego Agenta Podróży
Jub w najbliższym biurze AIR-CANAD- A © LOT
Polish Airlines
1117 St Catherine St West
Montreal 110 Quebec
Phone (5141 844 2674
czn ten Manasterski miano-wany
został podpułkownikiem
i odznaczony orderem Me-dzid- z
A za owe zwitki perga-minu
z tulejek rodzina owego
szelka ofiarowała w pev icn
czas po tm Manasterskiemu
piękną szable o damascejskiej
głowni Pułkownik zwitki Ko
ranu zwrócił natomiast na-szyjnik
zatrzymał dla siebie
na pamiątkę owego pojedjn-k- u
Z rodzina Manasterskich
byłem od kilku lat w kontak-cie
listownym gdyż pisałem
monografie o Kozakach i Dra-gonach
Otomańskich To tez
gdy jadać do Persji w 1932 r
wstąpiłem do nich z wizyta w
Bejrucie Gdy statek mój
przybył do Ecjiutu na molo
powitało mnie tizech biaci
Manasterskich wnuków puł
zaś
się
na
ten sie
Zbyteczne umeblowanie
za-łbi- e ten
na od-al- e dużą cześć cia- -
glc sporej
któ- - skrzynkę zastaoił
le niby to shaza dziś nowymi
z w la- - Oto
domu W po- - ka o centvme-wiedzie- ć przomysl tra
wy juz setki róz-- tak zvanv
tylko dla
clmi unia- - tiadycyinogo tej
jedna z czynności zuia- - blok sie
z przygotowaniem po- - radia telewizora
nu mń1
czy Ale łatwo
sobie wyobrazić co sie me
kiedy gospodyni ma do
-- ~ -
ZJCJ1 V leccj tych mechanu- - 'rnów W lej masie
zaczyna rlh
Jest to rodzaj błed- -
kola: iak sie z nieco w
dostać?
nw
uuum 1111IJLI ii! MV i-W-ill-pleksowo
Taki pod-- 1 runął specjalistom od Uch
spraw rozwój kosmonauljki
Bo co by sie stało gdj by np
kosmiczna która
stwarza ży-cia
dla ludzi przebywających
w
IprOjeKtOWaC z
Tak jak często się
mieszkanie
Lepszym sposobem jest za-stąpienie
kilku mebli jed-nym
o wielokierunkowym
przeznaczeniu Wygospodaro-waniu
przestrzeni
tez miniaturyzacja
Jakie w so- -
CUDOWNE
LECZNICZE
#5: Pomaga schudnąć działa
f7: Reguluje oddawa-nie
mpvu #9: Usuwa powtite nadmiaru Kn?o lub
niTuoneRo przewrażliwienia żo- łądka 10: Usuwa zatwardzenie
-- Cli: Leczy I kaszel
#12: Pomaga na 13 Rumianek 14: Kwiat lipowy —
Cena za pudełko 7iol S123 Przy
upraiza sio poda- nie NUJICHU ądanjch ziół Od-wiedźcie
skład ziół lub wy- ślijcie doliczając
Money Order
Bałkan Imports
1099 St Easł
Toronto 8 Ont
Tel (416) 463-900- 5
3-- E4
kownika Była to dziwna ro-dzina
gdyż z nich był
obywatelem libańskim drugi
obywatelem francuskim
trzeci doktor medycyny oby-watelem
polskim Na progu
domu powitała mnie
córka pułkownika I tu
spotkała mnie wielka niespo-dzianka
Oto panna Manaster-sk- a
(była panna) wreczła mi
w imieniu zmarłego ojca ten
zdobyty przez nie-go
w owym pojedynku z szej-kiem
Druzów
Jak sie okazało
w swoim
przed zapi-sał
ów naszyjnik pierwszemu
i polskiemu
zainteresowawszy jego o-so- ba będzie jego grobie
Grób znajdował i znaj-duje
na cmentarzu katolic
Meble i sprzęty domowe khrunck najłatwiej
pewniaia wprawdzie wygodę 'prześledzić ewolucji
zabierają biormka radiowego Najpierw
zbyt małej powierzchni wielkości grająca mieszkalnej Przedmioty tranzstor
człowiekowi stajemy przed
zaczynają wypierać go szansami krzemowa plvt-sneg- o sterczy powierzchni 1
że świato- - kwadratowego tworząca
produkuje obwód scalony za-ny- ch sorzetów ku-'stepu- je kilkaset elementów
Każdy doskonale aoaratu W
'zeza 'sytuacji składający z zanych macnetofo-silk- u zmywaniem praniem i gramofonu hodzin
sprzątaniem
dzieje
dysno-in- n
sorzetów
brakować miejsca
[człowieka
jneso
wniosek
kabinę sztu-cznie
śiodowisko
przestrzeni pozaziemskiej
oddzielnych
elementów?
wyposaża
dotychczas
—
mieszkalnej
sprzyja
możliwości kryje
BUŁGARSKIE
ZIOŁA
roz-wnlnldja- c"
pivKioet
z
przeziębienie
l)C7hcnnośc
zamówieniach o
nasz
zamówienie
Gerrard
BIURO
jeden
starusz-ka
naszyjnik
pułkownik
Manasterski testa-mencie
śmiercią
oficerów który
kim przy ulicy Agrippa nic- - dalrko hotelu St Georgo Le-ży
on tam wśród innych ofi -
erów don odzonego przez sie -
bie pułku Dragonów Otoman -
_ - _ „_
h nindilpkiH mwinśpi wń
lelka płyta zawieszana
na śri™iP
----- —— ~
W zakresie mebli — wielka
przyszłość przepowiada się
dziś meblom nadmuchiwa-nym
W stanie "spoczynku"
— nie zabierają one wcale
mieisca Modele takich mebli
spotkać można na razie tylko
na wystawach Aichitckci
fiancuscy przedstawili taki
protohp mdmuchiwanego do-mu
Wszystko właściwie było
w tym domu pneumatyczne
Fotele krzesła tapczany a
nawet pewne szczegóły łazien-ki
Po wypuszczenia powie-tiz- a "meble" kryją sie w po-dłodze
która jest grubym
miękkim dywanem
Podobny w swym założeniu
jest tez inny projekt którego
autorem jest angielski archi-tekt
D Green Mieszkalny ko-kon
— bo tak nazwał on swo-je
mieszkanie — jest w po-lowie
zajęty przez nadmuchi-waną
podłogę o wielorakim
przeznaczeniu Kiedy napom-puje
sie tę podłogę w jednym
miejscu to powstaje coś w ro-dzaju
dywanu-kozetk- i i krze-sła
Dmuchanie w inny wen-l- l
powoduje znicsienic sie
przegrody oddzielającej miej-sce
do spania od pozostałej
części pokoju
Jeszcze dalej w swoich —
jak na razie fantastycznych
— projektach poszedł znany
urbanista Webb twórca tzw
czarodziejskiego dywanu In-tegralną
częścią tego pomysłu
jest system rurek ustawio-nych
pod różnymi kątami
PODROŻY
41-- P
m EATS
DEUCATESSEN
£SK%t%££iKGOi9i9£€9Votfitftf3%jjK
CANIAGA
811 Quccn St W — Toronto 3 Ont — Tel EM 4-55-
74
Loty indywidualne do Polski
$32800 i $39700
Czartery i Grupy od $28500
Wyrabianie dokumentów — Sprowadzanie krewnych
dOftAftOfóKAKiiiASKiStKuftjOEid
NAJWIĘKSZE W KANADZIE NAJŁADNIEJSZE
I NAJOBFICIEJ ZAOPATRZONE SKLEPY W
EUROPEJSKIE DELIKATESY
nailepszel lakcścl I w największym wyborił
po konkurencyjnych cenach
tip-to- p
OKAZJE KAŻDEGO TYGODNIA
1727 BLOOR ST WEST
(naprzeciw stacji kolejki podziemnej Kcclc)
YORKDALE SHOPP1NG CENTRĘ
FAIRYIEW MALL
Shcppard Aenuc Ilon Valiey Parkway
ZIGGY'S ot Sh£RWAY GARDENS
Quecn EUzabeth & Highway 27 36W-J- 4 I O
1 u
skich a którzy w taki czy in-ny
sposób życie swoje w Li-banie
zakończyli i na tym
cmentarzu pochowani zostali
Naszyjnik ten w 1936 r
wrócił ze inna do Polski i dzi-wnym
zbiegiem okoliczności
jest jedynvm przedmiotem o
wartości historycznej który
uszedł zagłady spośród moich
zbiorów z zawieruchy wojen-nej
w drugiej wojnie świato-wej
Przywiozła mi go z Polski
siostra mojej zony pani Irena
Dąbrowska u której na prze
chowaniu w czasie wojny sie 1
znajdował a ponieważ nie byl
"bronią" nie został skonfisko-wany
w czasie licznych rewi-zji
Obecnie wisi on w nmim
gabinecie pod obrazkiem
przedstawiający pojedynek
pik Manasterskiego z owym
szejkiem Druzów i mam na- -
1 dzieje iz bedzie tam jeszcze
jrilugo wisiał na pamiątko ku
! chwale ostatniego dowódcy
1 Dragonów Otomańskich
przez które wypływają stru-mienie
powietrza Taki mewi-doczn- y
materac podtrzymuje
człowieka w dowolnym poło-żeniu'
siedzącym czy lezącym
Ale mamy wątpliwości czy
przyjemnie jest siedzieć w
stałym przeciągu
' Webb jest tez autorem u-brania-mies-zknnia
Ka ten po-mj- sł
przywiodły po skafandry
kosmonautów Niecodzienne
ubranie składa sic z kilku
powłok Podstawowa warstwa
tworzy po prostu wierzchnie
okrycie ciała Kiedy w odpo-wiedni
wenll wdmuchiwać
powietrze to z ubrania utwo-rzy
sie wygodny mebel krze-sło
albo fotel Przy dalszym
pompowaniu układ zmieni sie
w rodzaj kapsuły stanowiącej
mini-pokó- j i izolującej czło-wieka
od otoczenia
Architektura w tej formie
w jakiej ja znamy dzisiaj —
twierdzi czołowy urbanista za-chodni
P Midcilton — zanik-nie
Idealną przestrzenią dla
stworzenia człowiekowi wła-ściwych
warunków do życia
może stać sie kabina kosmi-czna
a w jeszcze dalszej przy-szłości
— "fizjologiczny ska-iande- r"
Czy z fotelem na plecach
będzie wygodniej niż w dzi-siejszych
zagraconych nawet
mieszkaniach? Trudno prze-widzieć
MARS PEŁEN
FENOMENÓW NATURY
Uczeni studiujący zdjęcia
powierzchni planety Mars
wykonane przez kamery za-montowane
w amerykańskim
pojeździe kosmicznym "Mari-ne- r
9" krążącym w jej orbi-cie
stwierdzili obecność po-krywy
lodowej na jego biegu-nie
południowym Jest ona
rozległa liczy bowiem około
200 mil długości Stwierdzono
również iż zarówno ta powło-ka
jak i dalsze obszary o dłu-gości
2000 mil pokrywa war-stwa
zamarzniętego dwutlen-ku
węgla Znika ona w okre-sie
marsjańskiego lata i poja-wia
sie ponownie w okresie
zimowym gdy temperatura
spada tam do minus 150 sto-pni
Zjawisko to niespotykane na
Ziemi w postaci łącznego wy-stępowania
wody i dwutlenku
węgla świadczy dobitnie iż
Mars jest oryginalnym i peł-nym
zaskakujących zagadek
ciałem niebieskim Nie brak
na nim jak obecnie sie prze-konano
prawdziwych fenome-nów
natury Oczywiście w po-jęciu
ziemskim
s
g
Cali your
Travel Agent
Fly
Kryzys w fazie decydującej
Bardzo wiele przyczyn — w tym cały szereg istotnych
i — spowodowało rewizję stosunków USA
i Japonią
W pierwszym rzędzie chodzi o znaczne wzmożenie się
japońskiej potęgi gospodarczej rozwój jej we wszystkich
dziedzinach przemysłu oraz handlu ze Stanami Zjednoczo-nymi
który wykazuje coraz to rosnące nadwyżki po stro-nie
Japonii Wytwórczość Krainy Wschodzącego Słońca
poza tm coraz to skuteczniej konkuruje z amerykańska
Która nie jest po prostu w stanie z nią współzawodniczyć
z powodu niepomiernie wyższych cen robocizny w porów-naniu
do japońskiej Wszystko to razem wzięte łącznic ze
t kulkami dotychczas widocznymi tzw "zimnej wojny" ka-zało
zaj?ć się z większą niż dotychczas uwagą wzajemnymi
stosunkami
W pewnym sensie wielu ekonomistów i polityków
nmeryl-anskic- h wyrobiło sobie i trzyma się nadal nieco
błędnej oceny Japonii tak pod względem jej potencjału
gospodarczego jak i militarnego Cały szereg z nich —
zwłaszcza ze starszego jeszcze pokolenia — w dalszym cią-gu
uważa i traktuje Japonie jako państwo będące wro-giem
numer jeden Stanów Zjednoczonych zagrażające im
w wielkim stopniu podobnie jak miało to miejsce przed
i w czasie drugiej wojny światowej Sen z powiek spędza
im widmo nowego Pearl Harbor
Oczywiście nastawienie takie jest błędne i zarazem
wybitnie zle wpływające na dalszy rozwój stosunków ot-warcie
mówiąc — szkodliwe I to w wysokim stopniu
A przecież Japonia czego specjaliści ci nie chcą czy
nie potrafią dostrzec posiada bardzo stosunkowo wiele
"óżnych słabostek
Równolegle z tym na terenie Japonii trwa stopniowe się ustosunkowania do Waszyngtonu i jego
polityki otwarcie mówiąc mocno chwiejnej i nie wykazu-jącej
zdecydowania Cechuje je coraz to większa wstrze-mięźliwość
krytyka i niechęć i wiele wskazuje na to iż
w przypadku zaistnienia jakiegoś większego starcia czv nic--
jn'unrimuŁmiiiiMiniiv nin mn7fl rri ćn i n nt rn nrti'G7nnnn lłłMfiipii r_ ma utudu uujjt lani uu pvnatiivgu nijijJU) iu- -
niewaz nastroje opinii publicznej bynajmniej nie są obec-nie
zbjt przyjaźnie do Stanów Zjednoczonych nastawione
Zicżyło się i składa na io wiele przyczyn Najważniej-sze
z mcii to tradycyjna niechęć do Stanów Zjednoczo-nych
wspomnienie poniesionej z ich ręki klęski w minio-nej
wojnie widmo atomowej bomby nad Hiroszimą i Na-gasaki
różne zawody zadrażnienia narodowych ambicji
i cały szereg innych pretensji i żalów No i przede wszyst-kim
upadek zaufania jako do sojusznika na widok tego co
dzieje się obecnie w Indochinach
Japonia jest szczególnie wyczulona jeżeli chodzi o jej
gospodarkę i nie ulega najmniejszej wątpliwości iż w przy-padku
gdyby te czy inne zadrażnienia ze Stanami Zjedno-czonymi
miały niekorzystnie na jej funkcjonowanie wpły-nąć
spodziewać się należy poważnego niechybnego kryzy-su
w tych nieporozumieniach a co za tym idzie i w cało-kształcie
wzajemnych stosunków
Jak zwykle to bywa w takich okolicznościach jedna
strona oskarża drugą i na nią zwala wszystkie pretensje
W każdym bądź razie jest rzeczą pewną iż w przypadku
dojścia do jakiegoś ostrzejszego kryzysu w tej dziedzinie
politjka japońska niechybnie zmieniłaby się radykalnie
Jak — trudno powiedzieć Domyślać się jednak należy —
i wiele na to wskazuje — iż przede wszystkim mogłaby
ona przystąpić do zakrojonych na szeroką skalę zbrojeń
nie oglądając się co powie na to i własne społeczeństwo
i zagranica Poza tym — i to jest raczej pewniejsze —
odwróciłaby się ona od Stanów Zjednoczonych przystąpiła
do nawiązania jakiegoś ściślejszego porozumienia z Chi-nami
w dziedzinie politycznej i w pierwszym rzędzie han-dlowo-gospodarc- zej
Jeżeli chodzi o tę ostatnią mogłoby to
dla Tokio okazać się wielce korzystne — jak wiadomo Chi
ny rozbudowujące gorączkowo swój potencjał przemysło-wy
i militarny z całą pewnością stałyby się głównym od-biorcą
wytworów przemysłu tego wyspiarskiego kraju In-na
co prawda sprawa czym płaciłyby za nie Chyba tylko
surowcami bo czym poza tym?
Analizując te ewentualności prawic pewne wydaje się
raczej właśnie wstąpiłaby na tę drogę współ-pracy
i Pekinem aniżeli rozpoczęłaby zbrojenia To ostat-nie
nastąpiłoby bez wątpienia ale — jak sądzić należy i jak
wszystko na to wskazuje — dopiero wówczas gdyby Stany
Zjednoczone pozostawiły zupełnie Azję samą sobie i wyco-fały
się z niej definitywnie Wówcza Japonia mogłaby się
zupełnie zresztą słusznie poczuć poważnie zagrożona i w
konsekwencji musiałaby zacząć się zbroić po prostu z uwa-gi
na własne bezpieczeństwo
Ewentualności takiej wykluczyć nie można Najlep-szym
dowodem może tu być Wietnam i coraz wyraźniejsze
wycofywanie się Stanów Zjednoczonych z zobowiązań wo-bec
niego Drugim przykładem kto wie czy już niedługo
stanie się zapewne Formoza O Korci nie ma co już i mó-wić
Kryzys w Azji wchodzi w fazę decydującą Może on
pociągnąć za sobą więcej niż doniosłe skutki nie tylko w
odniesieniu do tego kontynentu ale i do całego bez wy-jątku
świata (j)
Artytłycznl Wykonu Wtulklt Prc Fotografiom
L P i I a c i ri s k i
ARTS PHOTO
7N QuMn St W (róg Gorenie) Tel 364-799- 4 Rm 233-719- 3
§S0CCCCCOSGCCCCC000CCC0OSO&9S00©S000C000CO9000000009S00000000e0
! $310
ii MniMTRFAl tn WARCAW
22-4- 5 days excursion farę
Travel independently for visits with friends and relatives
Depaftures daily except Sunday
Reservations immediately
Navigators
STUDIO
Sir
or SCUDi%VUJ¥ AiMMU
with the Scandinavians
of the world sińce it
199 Bay Street
Toronto 362-522- 8
was fiat
QSSsscsososoQaggoscisosooasQseigcie
rr-sK- A 5- - -- --S 4rwtł i l