Zwilazkowiec Alliancer, December 18, 1968

              181
5555155555
w„'j''-wpi7jy- A 'jjr-rar_'c'-r'y'5'ji75r_-
rif ' i-ł--
au AiawswrywsriŁ rvi& PŁl§a?irMgjm'gli3"£835KS8SS£Kte
-- Tr 2 T iTW-- _" rt i' - aiaiMsMw~MyvM-vMtua- I
_ __ EMIE r¥mV10AR B Crt i- - JŁ V — — - - - — -- _ t -- _ & _r & - a - &A & -- - — 1
- — — — - m m -i)t'-
-'T7-rifvr' "#i'afłi" i ( f w rw-ims- -i" ™raK'_ r w er łwi-t- s : j 'Tars z —uui zi # k i iuj mm i-- vt mttl ihmimliluiwiu "—mmisiŚK3QCgZC2g5C?gJCSg5CSg — {S &&4 wr
Rwttkmsiun '" '" ' """ --a:'?F?$! w) LW#5K32:£J --r USUam' II 7W 7?nr'h & yezerais z t l 2C= ?lW-v£er- H HHfJl 'j£ H HGJl&BgSB ILfcJB H ir uihUwi n
( KI u -"- --- __„_ ~ _ „ D?''''''''''''''''''' jw-- rnnn wvvvi - -
i' "W
5 1' i
'
I
i4
HA
l -
{
U--
jga fia roi Ir m fi Pt H ii 'J
WESOŁYCH JSW4T
BOŻEGO NARODZENIA
I DUŻO SZCZĘŚCIA
W NOWYM KOKU
2YCZY
B
CENTRĘ STEAM BATH
M fi S ii Ż E
Otwarte: poniedziałki wtorki środy od 8 rano
do 1 po północy czwankS piątki soboty od
8 rano do 5 rano
Bruno i Eugenia Kołodziejscy
1285 Main Sr E — Hamilton Ont
Tc! LI ''y'''''jy''5-44'- 56'''''''''j"j-' e -
NAJLEPSZE ŻYCZENIA
ŚWIĄTECZNE
Z OKAZJI
BOŻEGO NARODZENIA
1 NOWEGO ROKU
SKŁADA
SWOIM KLIENTOM
I CAŁEJ POLONII
'"
BEACII ROAD WiEAT MARKET
Ted KWIATKOWSKI właściciel
Polski sklep rzeźniczo spożywczy
słynny z w j rolni świetnej polskiej kiełbasy
117 Bcach Rd — Hamilton Onh
Tcl 544-9- 1 1 1
VVVVVVVVVVV'VV-'V- V
NAJLEPSZE ŻYCZENIA
ŚWIĄTECZNE
Z OKAZJI
BOŻEGO NARODZENIA
I NOWEGO ROKU
SKŁADA
SWOIM KLIENTOM
I CAŁEJ POLONU
gi MARIAN KRAWCZYK właściciel firmy Ę
'i wnnnAiii n™jri AnAmnA 'V
y Wielki wybór rodzaju materiałów
5r! bardzo przystępnych cenach
M 701 StE i 1357 Main St E
Hamilton uui
A
'V'VV-- J
różnego
po
Barton
WVVVV#VV#VVVVVVVV"
SERDECZNE ŻYCZENIA WESOŁYCH ŚWIĄT
B0ŻEC0 NARODZENIA 1 DUŻO SZCZĘŚCIA
l DOMYŚLNOŚCI W NOWYM ROKU
zasyła wszystkim Czytelnikom "Związhoroca"
wszystkim ogłaszającym się to "Związkowcu"
hPrzyjamciołom oraz mcałej Pmolonii
PRZEDSTAWICIEL "ZWIĄZKOWCA"
NA HAMILTON I OKOLICE
95 South Bcnd
S3??irTpI
R49KM&
CULTilRE
Rd Hamilton Ont
3R3-797- 3
vi
&
x
un
i3
v:i
8
I
ń
Po ciszy i skupieniu adwentu
w dawnej Polsce Boże Narodze-nie
było świętem radości i we-sela
Zaczynał się okres zabaw
karnawałowych przedstawień i
tańców Trwał on aż do środy
popielcowej Otwierały się na
rozcież drzwi przed wesoło wi-tanymi
gośćmi a jeśli jeszcze
spadł śnieg i była dobra sanna
sąsiedzi chętnie i dużo się od-wiedzali
albo wręcz gwarnym
i hucznym kuligiem jeździli od
dworu do dworu
Wstępem do tego okresu była
wigilia Bożego Narodzenia —
jedno z najważniejszych i naj-uroczystszych
świąt w roku
"Wigilia Bożego Narodzenia
— pisze w swyc wspomnie-niach
Julian Ursyn Niemcewicz
— była wielka uroczystością
Od świtu wychodzili domowi
słudzy na ryby robiono na rze-ce
i toniach przeręby i zapusz-czano
niewód niecierpliwie ocze-kiwano
powrotu rybaków ( "
Dnia tego jednakowy po cak4
może Polsce był obiad Trzy zu
py migdałowa z rodzynkami
barszcz z uszkami grzybami i
śledziem kucja dla służących
krążki z chrzanem karp do
podlewy szczupak z szafranem
placuszki z makiem i miodem
okonie z posiekanymi jajami
i oliwą itd Obrus koniecznie
być musiał zasłany na sianie
w czterech kątach izby jadal-nej
stały cztery snopy jakiegoś
nic młóconego- - zboża Niecier-pliwie
czekano pierwszej gwiaz-dy
gdy ta zajaśniała zbierali
się goście i dzieci rodzice wy-chodzili
z opłatkiem na talerzu
a każdy z obecnych biorąc
opłatek obchodził z nim wszyst-kich
zebranych nawet służą-cych
i łamiąc go powtarzał sło-wa:
"bodajbyśmy na przyszły
rok łamali go z sobą"
Opisany przez Niemcewicza
obiad wigilijny nie wyglądał
jednakowo w całej Polsce
Niemcewicz urodził się w Sko-kach
koło Brześcia Litewskiego
i tam ra kresach wschodnich
yv -- kutia aino 5J owa wspomniana
kuc5a Potrawa z kaszy pszen
nej lub jęczmiennej z makiem
i miodem była tradycyjnym
przysmakiem wigilijnym — po-dobnie
jak na całej Rusi i Lit-wie
W centralnej Polsce jej
nic znano
Jedno danie powtarzało się
na wszystkich wigilijnych sto-łach:
ryby Przyrządzano je w
sposób bardzo różny często-kroć
wręcz wymyślny Na pa-miątkę
12 apostołów w zamoż-niejszych
domach podawano 12
ich odmian
Siano rozesłane pod obrusem
a nawet i na podłodze rozrzu-cone
a także snopy w kątach
pokoju poustawiane nawiązywać
miały do tradycji urodzin Chry-stusa
w stajence
Stary zwyczaj w tym mają
[chrześcijańskie domy
Na Boże Narodzenie po Izbie
[słać słomy
KB °"S f-!'91JH-
5Srł LUZO sariteKxmirli ?iir7Pn nn HiniPtn hW £=- -
W WkMłim%?&iŚ i Nom Rok -- 3 fr
w SliMs¥SSSiPl składa m F5
Wir ŁE£MWRWJirXLT-- X ? M-"- ł' "S£S£VS" ' I
1 llll MBELFIIieO li
Że w stajni Święta Panna
[leżała połogiem
— pisał Potocki W gruncie
rzeczy jednak zwyczaj ten był
zdaje się starszy niż chrześci-jaństwo
i nawiązywał do rolni-czego
święta dobrych zbiorów
obchodzonego za czasów pogań-skich
Następnie zwyczaj ten
przyjął i przyswoił sobie ko-ściół
W epoce Reformacji pro-testanci
bardzo go krytykowali
dopatrując się w nim zabobonu
Wigilia przede wszystkim by-ła
wielkim świętem rodzinnym
Gromadziła w jednej izbie przy
dzieleniu się opłatkiem gospo-darzy
i służbę W domach w
których panowały bardziej fa-miliarne
stosunki dnia tego
służba siadała razem z chlebo-dawcami
przy wspólnym stole
gdzie indziej kończyło się na
łamaniu opłatkiem
Stara tradycja nakazywała za-chować
przy stole dwa nakry-cia
dla nieobecnych i podróż-nych
którzy akurat mogli za-witać
w czasie wieczerzy wigi
lijnej pod dach tego domu Na-zywano
je miejscami dla "za-górskich
panów" Pamiętano
także o tych którzy odeszli na
zaws?e Po skończeniu wigilii
albo wykładano jadło na ze-wnątrz
domu albo po prostu
pozostawiano je na stole dla
duchów zmarłych członków ro-dziny
Jak twierdzi prof Byst-ro- ń
w zwyczaju tym kryły się
jeszcze resztki starych pogań-skich
obrzędów obchodzonych
ku pamięci zmarłych
Starano się o nikim nie za-pomnieć
w wieczór wigilijny —
nawet o zwierzętach Panowało
przekonanie że domowe zwie-rzęta
jako przyjaciele człowie-ka
także powinny brać udział
w wieczerzy Wynoszono więc
resztki jadła z wigilijnego stołu
bydłu i koniom Siedemnasto-wieczny
pisarz protestancki Gda-cjus- z
nastawiony bardzo kry-tycznie
do różnych przesądów
tłumaczył w swojej "Postylli"
że obyczaj dzielenia się ze zwie
rzętami jadłem ze stołu pocho
dził z pokutującego wśród ludu
wierzenia według którego "te
mu bydłu które takowe potra-wy
w wigilię warzone jada
czarownice i guślarki zaszko-dzić
nie mogą" Kurom rzuca-no
ziarno rozsypane po stole'-ab- y
się lepiej niosły koniom
i krowom dawano w obroku
pokruszony opłatek
Fantazja ludowa zaludniała
wieczór wigilijny niezwykłymi
wydarzeniami Wierzono po-wszechnie
że radość z narodze-nia
się Zbawiciela odczuwają
nie tylko ludzie lecz także i
zwierzęta że tego wieczoru dziać
się mogą cuda że woda zmie-nia
się w wino a zwierzęta mó-wią
ludzkim głosem i że wróż-by
wtedy czynione spełnią się
niechybnie
A więc wychodzono przed
dom i rzucano symboliczne ka-wałki
pożywienia "dla wilka"
v tvczem®%
1 Tcl 549-226- 4 Sg ora Balon
M ?? WŁAŚCICIELE
którego zapraszano — ten je
dyny raz w roku ale pod wa
runkiem że więcej się nie po
jawi Zapraszano także i mróz
by nie srożył się zanadto w
okresie nadchodzącej zimy A
gdy przed domem dopełniano
takich praktyk w izbie zaba-wiano
się właśnie wróżbami
Jak łatwo zgadnąć wróżyli so-bie
przede wszystkim młodzi
Lano więc wosk a także panny
i kawalerowie ciągnęli źdźbła
spod obrusa: zielone oznaczało
ślub jeszcze w tym karnawale
zwiędłe — oczekiwanie żółte
— staropanieństwo lub staro-kawalerstw- o
Popularnych dziś choinek w
dawnej Polsce nie znano Tyl-ko
na Pomorzu w początkach
XVIII wieku panował zwyczaj
przystrajania świecidełkami róz-gi
i dawania do zabawy dzie-ciom
Nazywano je "panny
Brzozowskie" Podobnie postę
powano też na Podhalu Oby
czaj ubierania "drzouka" przy-wieźli
ze sobą na przełomie
XVIII i XIX wieku Prusacy po
trzecim rozbiorze Polski Zra-zu
tylko sfery mieszczańskie
pruscy urzędnicy i wojskowi j
&f~inirttfttr&&'#&ttfttff&3fjf'2jf'&~itif&-tt:tE- 0 0ti~i
Miejsce przy stole
Dokończenie ze str 34
Niedługo śnieg przestał pa-dać
niebo się przejaśniło i
wspaniały przezroczysty gra-nat
zimowej nocy wypełnił
świat Gwiazdy błyszczały ja-sno
Przeklinając niespodziewa-ną
zmianę pogody Magda po-deszła
do ściany na pół zbu-rzonych
domów skąd spod
ziemi jakby z katakunibów
dochodziły' odgłosy kolęd
Złość się w niej wzmogła I co
ma teraz robić? Chyba naj-gorszy
dzień w jej życiu! Ka-żdy
ją teraz pozna Nagle
przypadła do ziemi gdyż w
dole przed nią smuga światła
buchnęła z otwieranych
drzwi i mała dziewczynka
wybiegła po schodkach na gó-rę
— Mamusiu — zawołała
radośnie patrząc na niebo —
Już pełno gwiazdek na nie-bie!
Już rpożemy zaczynaćwi-gilię- !
I taki duży śnieg!
Pjuż prawie zawróciła gdy
nagle dostrzegła Magdę na
ziemi
— Tu ktoś leży! — zawoła-ła
zmieszana podbiegając do
Magdy — Mamusiu! Mamu-siu!
— zawróciła pędem do
piwnicy — Tam jakaś pani
loży na śniegu Może jest cho
ra
Magda ani drgnęła Nielu
dzkie wyczerpanie przydu-szał- o
ją ziemi Gdzieś
olbrzymiej dali widziała ma-łą
dziewczynkę siebie
nieznajomą wypatrują
S) lrTSSSrT®®?®?®ri
W W£i$dH?lWMi- - 3$ UJ rl
Serdeczne Życzenia Wesołych Świąt Bożego
Narodzenia i wiele pomyślności Noioym
Roku dla wszystkich naszych Klientów
Przyjaciół i Polonii
składają IMf&WbgilMl &y Bmrin M!PrrvcłnW Riclum S
do w
ni to
ni lę
w
n
wmmmmm&mmmmmmmmmmmmmmmmri (Burlington) L T D
I % 2397 Fairview Ave Burlington Ont SPI §'i 637-58- 34 fo
i
i U
$L OOi ŁŁ__ c : „ ~ i Inn Ti
W
W
Ti
$J
W & &
Tcl
W @ i-- A Avy
ubierali na wigilię choinkę
lecz w następnych latach trady-cja
ta rozszerzyła się stopniowo
po całej Polsce i dziś mało kto
chyba pamięta jakie są począt-ki
tego zwyczaju
O północy ruszano wspólnie
na pasterkę Większość doro-słych
była już niezgorzej pod-pita
i ponad miarę objedzona
Zrozumiałe więc że nastrój w
kościele panował dosyć swo-bodny
wesoły a nawet swa-wolny
Młodzież tu i ówdzie do-puszczała
się nieprzystojnych
żartów Wiadomo np że w ko-ściołach
krakowskich nalewała
do kropielnicy atramentu Prak-tykowała
też zaszywanie modlą-cym
się kobietom sukien nich
albo przyczepianie końca spód-nicy
do kołnierza Podobno
zbytków takich dopuszczali si?
nie tylko żacy lecz także i nie-którzy
ich co weselsi mistrzo-wie
Po pasterce w wesołym na-stroju
wracano do donu Mło
dzież gotowała się do rożnych
przyjemności które przynieść
miał następny okres zabaw
tańców wesela i różnych in-nych
karnawałowych uciech
cą pierwsze] gwiazdy i nie
mogła myśleć o niczyi) Było
jej wszystko jedno Słyszała
czyjeś kroki gdzieś z daleka
czyjś starczy głos powtarzał:
— Niech przyjdzie do nas
do stołu! Obcy czy nie obcy
kto by nie był niech przyj-- '
dzie na wigilię!
Nieznajoma kobieta pomo-gła
jej wstać i prowadziła ją
pół z sobą do piwnicy Ko-lędy
było słychać coraz głoś-niej
Mggda zamrugała oczami
na progu dużej ciepłej piw-nicy
rozjaśnionej świecami i
wysypanej żółtym piaskiem
Mała choinka -- stała w rogu
przy niej na posadzce leżała
szara torba z której wyglą-dała
piła i drewniana węgiel-nic-a
Przy stole na którym
dymiła zupa z garnka i karto-fle
na dużym półmisku sie-działo
kilkoro dzieci a stara
ślepa babka powtarzała drżą-cym
głosem:
— Zróbcie jej miejsce przy
stole obcy czy nie obcy kto
by nie był niech siada do wi-gilii
Pan Jezus dziś sie naro-dził!
Nagle przez parę unoszą-cą
się znad stołu Magda doj-rzała
mężczyznę siedzącego u
szczytu Właśnie wyciągnął
rękę po opłatek Poznała go
i dzikie przerażenie chwyciło
ją za gardło
Stolarz wstał ciężko nie
patrząc na nią Biały opłatek
--fwyglądał dziwnie krucho w
jego dużych czerwonych rę-kach
"Wpatrywał de w ten o-pła- tek
tak mocno jak gdyby
chciał w nim coś z trudem
odczytać Na czole nabrzmia-ły
mu żyły wielkie dłonie się
trzęsły i lada chwila zdawa-ło
się połamią ten kruchy o-pła- tek
Na koniec podnosząc
głowę i wyciągając opłatek
ku żonie rzekł mocno:
— Chrystus dziś sie naro-dził!
A taka ulga pełna radości
w jego głosie jak gdyby stra-szny
ciężar spadł mu z serca t
Magda stała nieruchomo
Mała mglista przepaść o- -
twierała się przed nią stół za
wirował świece upadały i
wszystko nagle porwało ją z
sobą Zachwiała sie i runęła
zemdlona na ziemie I I W™Sw 1 ti&J&s&s&s&z® '
J-L-Kcdzie-rski
H KŁ-SŁf-e
I H Wesołych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku życzy
p Przyjemnych --Świąt Bożego Narodzenia J {wiŚćJŚ=2 1 !
H i Szczęśliwego Nowego Roku życzy m 1 J ' ii I
' " " "
fil P-OLSK- IE PRZEDSIĘBIORSTWO I - K°rt°nJV-- 0i B'rCh W i I ' Właściciel WALLY MACK 1 w 1309 Hamilton Te 9-24- 17 łftrt „ - i
W ii °" Hamilton Ont
-
f3
u
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
""
SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
całej Polonii kanadyjskiej życzą
CZŁONKOWIE BRATNICH GRUP
fjj Grapa ZPwK Gnip 27 ZPwK
fi Preston Gali
w i r#ł -"-i-—-
— j 2 wy — -- i _r ll ' ' rrrrrrrrrrri-rrrrrr- r w + + 44W4M'' ~ zi -- i
!-
- T A 1 VTQ7V 'TWyrWlA
ŚWIĄTECZNE
Ucc
ri
ri
u
17 fi
lV
wp
'O! fi
fui
TJ
XX a
ri
ri
$!
TA
TJi
17
Si
17 fi
17
rs
17
17
17 fi
17
Ti
L7
Ti
17
Ti
17
TA
17
17
Ti
17
£X
17
TJi
17
?j
17
Ti
Tj
17
17
Si
17
17
Fi
1 17
5v!
17
TJi
Ti
$
6
Z OKAZJI
BOŻEGO NARODZENIA
1 NOWEGO ROKU
SKŁADA
SWOIM KLIENTOM
1 CAŁEJ POLONII
£W
ŁycJtrty
Właściciele B i P ZAJĄC
Najlepszy wybór wędlin
Import polskiego wyrobu konserw:
gołąbków flaczków i bigosu
52 Water St — Galt Onh
(naprzeciwko Urzędu Pocztowego)
COMPLIMENTS
103 Elain N —
n
Dealers in
Scrap Metals — Structura! Steel
BUYING & SELLING
-- k
10f i 'tifc&t&X3viiSJ
WSW flSWPft
Ont
TED FRANTZKE
Catering to Special Occasions
20 Water S — Ont
Teł 621-234- 1
sPNI
31
oraz
OF
=35
St
UehcaTessen
ITENENTAL
[jjVVVVVVWVVV(v
COMPLIMENTS
LEMITED
?JVVVVVVVVVVVVVVVVVV
10R0FEAM DELIGATESSEN
''VVVVVVVVWVV'VVA i
Serdeczne życzenia Wesołych
Bożego Narodzenia
zasyła całej Polonii Galtońskiej
i Klientom Firma
Właściciel TADEUSZ SŁAWEK
Dostawcy i instalatorzy najlepszych
i dywanów
Dickson — Ont
Tel 621-90- 70
1l'lKfc:KllJL'JKŁ
mmMmMMmMmM'm
26 Ainslie
OF
St
St
St
f r S+ Sjr
n i '_ ęs W s i' 0 iVA X7i
COMPLIMENTS OF
Repairs and Alterations
Laundering Expert
Tel 621-770- 6 SWWWJMW
U
Owner
Galt
iim
świąt
swoim
tapet
Galt
iPk"c mM
IRS
Ont
SERDECZNE ŻYCZENIA
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZEMA
I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
dla wszystkich Czytelników n i ogłaszającycli się to "Związkoiccu
oraz całej Polonii
CZEOAW JMiSśU
Przedstawiciel Związkowca
27 Drew Avenue — Ont
m& ?-
-
l--M Teł 621-20- 47 ?IMv ec £ T i v- &
4WY
{
Galt
Galt
składa
Galt
cKSjoSSCaSSjiS- -
9I
1
1
tfWm
H
ii
niLjT i 1 — i imnffBB