Zwilazkowiec Alliancer, September 10, 1971

              Wolanowskie
Wfunrh
a'j
btoria która chciałbym
Haś opowiedzieć roz- - j„ HiPkn stad
K bardzo wiem jak ją
:„- - 71CZ3C A Więc iie- -
razu za górami za la- -
BCzv to będzie bajka?" '
ve wcaie iu i ""'"
Uićp n iuułi-- ' '"r-™- ! Kują do krainy złudzeń
smo!c- a- „0 a „„„
k to jest bajka!
Kie to tlko przekład
j wyrażenia Fachowe- -
jcśli tak rzec inuw
I Czyli będzie 10 praca owa?
Też nie Ja widziałem
-- chsz_aii_ei" nwn—mtrin—Hfllin
lik Dowiedział mors u
03 nadszedł czas aby
dać sobie o przeróżnych
tach Aby jecmaK w iuj
czas sie nam nie dlu- -
nieeli to nie będzie refe- -
ni wkład iteponaz len
i cie dla mnie wtedy
samochód którym wyje
m z mego uoieiu w
--k&ngu
Znouu Hongkong?
Jeżeli bed-tieci- e mi prze- -
ji to nie dobrnę do koń- -
toż byl to mgnsiy uzien
ciężko pracował woz
ał się coraz wyżej i wy-- i
wreszcie zatrzymał się
bramą z napisem "Tai
i małą tabliczką wy
jąca IZ przejście jesi
omone jaKO ze oDieiu
uje sie w gestii Admini- -
!ji niezienniciwct ii
mskiej Mości to oyio
wejście w mury za kto-przebywa- ją
handlarze
otkami i ich ofiary
Jak to? Razem?
Tak Ale to już jest tyl- -
argines dramatu Aby
ezycie zrozumieć trzeba
wejściem do Tai Lam
w temat Nie nie —
dna przedmowa Taki
ti kurs wstępny bez któ- -
jiie będzie zrozumiałą
iowiesc o ludziacn Kto-narkotyk- ów
żyją jak i o
którzy z nich umierają
W GOSPODZIE
ID KULAWĄ KACZKĄ"
wbijamy sie wf-dum- ę
człowiek z własnej no- - f pan wszelkiego 'stwo- -
a ma monopol na sto- -
le środków odurzaia- -
Owszem bez przesad-skromnoś- ci
stwierdzić
a ze człowiek od ja- -
dziesięciu tysięcy lat
ł się tymi czy innymi
ratami Owszem — jak
a Jean-Lou- is Brau' w
"Historii Narkotyków"
czwarty człowiek zażv--
becnie coś co prowadzi
jdmiennego od ustalone- -
'osobu patrzenia i mvśle- -
A jednak w poszukiwa- -
tucznego raiu zwierze--
is ubiegły
istralijscy hodowcy by- -
niepoKojem patrzą na
jakie wvczvninia ih
ti i owieczki kiedy się
: rożnych dziko rosną
i™ w tym samvm
a w dole globusa" oglą- -
Przyjemne misie knn
dne pokrewieństwo1" '7
iedziem tylko z wv- -
Przypominają misie z
które objadaia sie
'zawierającymi środki
jace Koala sa mJp ™
bo lekko Dodrlirniplnno
Jeż mają łagodnego ka-ri
W nońlo ntnU
1 bardzo nrnszn ~ nhv
'e budzić
1887 roku zdumieni
N'OWtie snłutrcvhea1liriairelaAcjli„l„o
j° w inclochinach gu:
'"°tywKaotynkaawchpf mTiaPłtvpńya
J którąwpędzil y„ną- -
ł"wL-icie- i w Kambod-skor- o iii? iirf"- - ujj:- -
to dr Ludovici Jam- -
opowiadał że pewien
it0r miewtńinoTr !„
Sajgonu niiał "wiel- - $ który wyleguje ł"u polowym nie
tyki do palenia
V° wieczór wdycha
fm_i mruczy zroz- -
US1 Sie WtP(1v An cna'
J? bawi przyrządami
'any" -- 6
le nie stnń r„ „„:
?°ła domnu-- a vn„J
Kia __ Juyua
I ~ przepada za wale
ra tlńrn __' ' ' '
— via 1 7anTa L-- nł- Jle 1qu-- v „ _j:1_„?
v„v" ' fu iunycnzaT
gdzie łvllrn wo
"troni nVfiioi„ l„u_ iJ buteleczki z kro
tni iUrio -
rWac nnu-o- f v- -
r "Zaoba 1rnn in-_- j n wa 2_fz aou
? m prze-"a- i
godzinarnismęlrly
iiV—#
C'J wn W łcMr ifti" uyim— — _ K
L - i
1 markotny z typowymi obja- wami łaknienia narkotyczne-go
Ożywiał się dopiero gdy klienci kładli mu na dziobie
szczyptę kokainy Dumnie
Wtedy stroszył pióra i udawał
się w obchód soji w nadziei
na dalsze dawki umiłowane-go
narkotyku1
Huxley opowiada w swej
relacji zBorneo jak chińscy
kupcy przewożą świnie prze-znaczone
na rzeź w bardzo
ciasnych klatkach których
niewielkie rozmiary umożli-wiają
wykorzystanie każdego
kąta w niezbyt pojemnych ła-downiach
statków rzecznych
A jednak w tej swej ostatniej
podróży nierogacizną nie mę-czy
się ani nie szamoce nie
domaga się ani jadła ani na-poju
ponieważ w charakte-rze
strzemiennego domiesza-no
jej do paszy odpowiednie
dawki opium
Indianie Ameryki Łaciń-skiej
wrzucają do wody pew-ne
odmiany korzeni po kil-ku
minutach zgarniają słodko
śpiące na powierzchni rzecz-ki
ryby dla których ta nar-kotyczna
drzemka jest w ogó-le
ostatnią
Tubylcy australijscy wy-prawiający
się na łowy na
terenach obecnego stanu
Queensłand maczają uprze-dnio
groty swych strzał w
wyciągu z rośliny która usy-pia
"trafioną zwierzynę W Sa-rawa- ku
na Borneo widziałem
przyrządzanie podobnych w
działaniu preparatów przez
zamieszkałych tam Dajaków
A zresztą i ludy Europy też
maczały groty strzał w wy-ciągach
roślinnych chociaż
— jak wynikaze starych kro-nik
— nie były to środki
oszałamiające lecz silne tru-cizny
O ŻARŁOCZNYM OSESKU
CESARSKIM CIECIU
POD' 'NARKOZĄ
I POŁOŻNICY PIĘKNEJ
JAK CYPRYS
Pisał na początku naszego
stulecia ' toksykolog' ' Ludwig
Lęin że nie ma' poza poży-wieniem
innych substancji
na Ziemi które tak ściśle
jak narkotyki łączyłyby się
z życiem ludów we wszyst-kich
krajach-- i 'wszystkich cza-sach
W "Księdze Królów" wiel-kiego
perskiego poety Fidru-s- i
zachował się bardzo dokła-dny
opis narkozy jaką zasto-sowano"
przed cesarskim cię-ciem
Położnica zwała się Ru-clab- eh
i '!była piękna niczym
cyprys" Dzięki temu zabie
gowi który operowana po
prostu przespała (jak' i całą
następną dobę pewnie daw-ka
narkotyku była silna) uj
rzał światło dzienne chłop- -
czyna imieniem Rustem Kar
miło go dziesięć mameK
miał trzy latka gdy dosiadł
rumaka szedł mu szósty ro
czek gdy zajadał jak doro-sły
zaś w wieku lat ośmiu
— porównywano go do boha
terów epoki O ile w krzepę
Rustema można wierzyć iud
nie wiecie jacy są poeci!)
to precyzja opisu podawania
narkozy małżonce władcy i
samego zabiegu nie może bu-dzić
zastrzeżeń co do auten-tyczności
tej relacji
Opium — właściwy temat
naszej opowieści jakkolwiek
występować będzie pod roż-nymi
postaciami — jest wy
suszonym sokiem mlecznym
z naciętych niedojrzałych
ełówek maku lekarskiego
czyli Papaver somniferum W
Łvm swvm wcieleniu przybie
ra (barwę szarobrunatną jest
gorzkie w smaku zachowuje
swoistą woh maku
Mak1' byl z dawien dawna
znany w krajach nad Morzem
c!m£l?ińmnvm nlf "PaBaver
somniferum występował po-czątkowo
w Azji Mniejszej
W każdym razie stamtąd
sprowadzali go Grecy którzy
też ustalili ze opium koi uui
Już jako lek przekazali opium
Uzyniianom Znacznie póź-nieichv- ba
iakieś 700 lat tę--
(mu preparat ten dotarł do
Europy Sprzedawano go w
aptekach najpierw w stanie
'surowym dopiero od ubiegłe-go
stulecia wprowadzono ko-deinę
i' morfinę Ale czar nar-kotycznych
snów nigdy jakoś
nte zawładnął Europą na-'
szyAch?lupdryzodAkzójwi Mniejszej za-smakowały
w opium Ten
-- kto spożył ów produkt zau-iważ- ał
szybko że obojętnieje
wobec' trosk dnia powsze-dniego
a ustaje też ból fizy-czny
Kiedy zwiększano daw-kę
wokół ludzi roztaczała się
'cudowna-- ' kraina' złudzeń na-wet
niewolnik skopany przez
życie" ńa kilka czy kilkana-ście
godzin stawał się półbo- -
giem dla "którego wszystko
ł5ł TUCX ! 'rt-- j
' złiidz(ti
" ' uuyio laiwe ' piuste i osiągal- &
ne
Współczesna relacja z
Hongkongu nie odbiega od
opowieści z wypraw w"' krai-nę
złudzeń w zamierzchłych
czasach: "Palacz opium zanu-rza
sie w marzeniach Jest w
półśnie jego umysł staje się
lekki i zwiewny wędruje
gdzieś poza czas i przestrzeń
chociaż ciało człowieka spo-czywa
na brudnej wprost na
ziemi rozpartej macie Po-wrót
w rzeczywistość iest tru
dny Czuje się łamanie w ko
ściach opium grzebie ducha
i ciało Człowiek gwałtownie
chudnie jego żółta skóra na- biera zielonkawego odcienia
Zastraszająco niknie odpor
ność organizmu nawet błaha
choroba wpędza w grób"
Jeszcze wyraźniej alarmuje
organizm ludzki kiedy zet
knie się po raz pierwszy 1
Heroiną Najpierw wymioty
zawroty głowy ciezki sen po
tern przez cały dzień nastep
ny człowiek dźwiga brzemię
wielkiego zmęczenia To or
ganizm ostrzega przed heroi
ną nim dojdzie do nawyku
Heroina jest białym kry-stalicznym
proszkiem bez za-pachu
rozpuszczalnym w wo-dzie
mającym gorzki smak
Narkotyk ten uzyskuje się
pnzez acetylowanie morfiny
bezwodnikiem octowym W
działaniu przeciwbólowym
kilkakrotnie silniejszy od
morfiny już 50 do 75 mg wy-starczy
do zabicia człowieka
Jest łatwo wchłaniany przez
błonę śluzowa co nie jest
obojętne dla produkcji Wdy-chany
przez robotników za-trudnionych
w potajemnych
fabryczkach tego preparatu
— wciąga ich w narkomanię
Niegdyś heroina była stoso-wana
przeciw kaszlowi ale
zarzucono jej stosowanie w
takich przypadkach gdyż
zbyt wielkie było niebezpie
czeństwo wciągnięcia -- pacjen
ta w nalog
CHINY: TAK ALE
RACZEJ PÓŹNO
Heroina wyprodukowana
została na bazie opium sto
sunkowo niedawno a do
Hongkongu jak i do innych
miast t zamieszkanych" przez
Chińczyków — opjum stoso
wane nic jako lek dotano ra
czej późno
Bliski Wschód miał już na
dobre0 do czynienia z opium
w VII wieku Prorok Maho
met 'zabronił swym wyznaw
com picia wina kto wie czy
to właśnie szukanie innej
podniety nie skłoniło -w- yznawców
islamu do zażywa
nia narkotyku Gdy miecz ich
gromił niewiernych to w
plecaku żołnierzy — by użyć
tego nowoczesnego wyraże-nia
— było i opium
Wieźli -- je do Indii arabscy
kupcy Dostarczali narkotyk
!aż na drugi koniec Azji kie
dy wystawiali go na sprzedaż
na rojnych 1 gwarnych targo
Iwiskach wysp które dziś na
leża do Filipin czy Malazji A
'stamtąd' :już był tylko krok
do Chin Wszędobylscy chin
iscy kupcy rozglądali sie za
towarem który by znalazł na
bvwców w Krainie środka
Gdy Holendzy zajęli w 1634
cześć Taiwanu 10 icn niaiaj
scy słudzy przywieźli ze so
bą opium Co prawda w lbbi
Holendrzy opuścili wyspę w
trybie niejako przymusowym
ale pewnie i z Taiwanu opium
dostało się na ląd 1 tam zy-skało
szybko popularność
Zwłaszcza że palenie tytoniu
zostało przez ostatnich cesa
rzy Mine zakazane innymi
słowy Chiny których sama
nazwa przez dziesiątki lat ko- -
iarzyła się z opium — na
wielką skalę poznały ten nar
kotyk stosunkowo pozno
Co nie znaczy wcale aby
już wcześniej nie był używa
ny w celacr leczniczycn de&i
o nim mowa w księgach bo
tanicznych zestawionycn dla
użytku lekarzy już 15 wieków
przed naszą erą! Cytowany
iest także w późniejszych
Vsieeach ale zawsze jako me
dykament Prawdziwe kłopo
ty ż opium Chiny miały jesz
c7R nrzed sobą
EksDort opium z Bengalu
wzbogacał władców Dochody
z intratnego 'handlu szły na
budowę tronów ze szczerego
yłnta' nabywano do ozdób ka
mienie szlachetne tak wiel:
kie że pamięć o nich prze
trwała aż po dziś dzień Było
tolbogactwo tak ogromne że
warto sie wokoi juegu
krzithąć — musiał pewnie
Domyśleć lord Clive — a w
wyniku tego rozważania mo-nnDo- l
eksportu opium prze
jęła Kompania Wschodnią- -
Indyjska Od połowy 'XVIII
wieku Brytyjczycy wysyłali
wielkie transporty opium do a
'ifS t- -
Chin Produkcja lokalna Kra-ju
środka już nie wystarcza
la całe prowincje opanowa
ne były namiętnością narko
tyczną Pod uprawę "białego
maku' przeznaczono coraz
więcej gruntu wreszcie nie
starczało ziemi która by ro-dziła
ziarno żywiące ludzi
Import narkotyku był jed
nak w Chinach na tle tej
rosnącej" fali narkomanii za-kazany
już od 1729 roku
Tym edyktem cesarskim nie
przejmowali sie zbytnio Por-tugalczycy
którzy szmuglo-wal- i
opium ze swej posiadło-ści
w Goa potem zaś — jak
się rzekło — włączyli się do
złotego interesu także i Bry-tyjczycy
Cesarz Chin widział że
brytyjska Kompania Wscho-dnio-Indyjs- ka
pcha się na ry-nek
jego kraju i że zahamo-wanie
szmuglu nie leży w je-go
możliwościach Wdał się
w rokowania domagając się
przynajmniej tego aby za
opium płacono herbatą Bry-tyjscy
kupcy nie przejmowali
się zbytnio tymi układami
Opium dostarczano dalej do
Chin wywożąc w zamian szta-by
złota srebra czy też dzie-ła
chińskiej sztuki na które
właśnie w Europie nastała
moda
KONKURS NA DOWÓDCĘ
Z Bombaju i Kalkuty pły-nęły
więc do Chin szybkie
żaglowce Cesarz Chin sial li-sty
do królowej Wiktorii za-pytując
gniewnie dlaczego
akurat ten produkt którego
sprzedaż w Anglii była kon-trolowana
— ma być bez żad-nych
ograniczeń narzucany
Chinom
Opowiem później obszer-niej
o wojnach opiumowych
gdyż to co zyskali w nich
wtedy Brytyjczycy — po-przez
paradoks historii wró-ciło
ku nim niby bumerang
w sto lat później Ale wtedy
jeszcze nie przewidzieli tego
rozwoju wydarzeń Cesarz
Chin wysłał do Kantonu swe
go admirała który 7 czerwca
1839 roku zagarnął 20291
skrzyń z opium i wrzucił je
do morza Nakazał tez aresz
towania personelu europej-skich
faktorii ' ' '
W obronie wolności handlu
i zachodniej cywilizacji Wiel-ka
Brytania ruszyła na woj-nę
Chiny nie„potrafiły upo-rać
sie z ( taką potęgą Miały
przestarzały system admini-stracyjny
ich archaiczna
sztuka wojenna niewiele się
zmieniła od wiekpw Gdy
trzeba było wyznaczyć głów-nodowące- go
na froncie Ning-p- o
to wyboru dokonano dro-gą
konkursu między trzy-dziestoma
zacnymi mężami
biegłymi w piśmie Tematem
nie były problemy strategicz-ne
kandydaci mieli wier-szem
zredagować obwieszcze-nia
o rozgromieniu białych
barbarzyńców
Między łupami wojennymi
znalazła sie i wyspa Hong- -
Listy Chopina
(Ukażą się niebawem w druku)
Pq długich latach badań i
przygotowań ukaże się nieba-wem
w druku nieznana jeszcze
szerszemu ogółowi koresponden-cja
miłosna Fryderyka Chopin3
z jego 'intymną przyjaciółką i
uczennicą Delfina Potocką Wy-dawnictwo
to zapowiada się sen-sacyjnie
Poprzedziła ją przewle-kła
polemika w toku której au-tentyczność
listów była podawa-na
w wątpliwość Dopiero przed
kilku laty kiedy udało się od-naleźć
fotokopie listów Chopina
do Delfiny odpadły wszelkie
wątpliwości i autentyczność ko-respondencji
została udowodnio-na
bezspornie
Listy ukażą się w opracowaniu
znanego szeroko chopinologa
prof Mateusza Glińskiego pod
auspicjami Międzynarodowej
Fundacji Chopinowskiej i Pol
skiego Instytutu Naukowego w
Ameryce Inicjatywa wydawnic
twa została zrealizowana przy
poparciu Fundacji Kościuszkow-skiej
Obfity tom będzie się składał
r
'J
P4S to m ~~ & a xtfa'ł
szej opowieści Płeć nortów
Chińskich ntwnrtn Hln tinnrlln
eiiropejsjcicgo Opium uznane
uMaio po prostu za "to(war"
którym ukazał się w wolnej
sprzedaży
Może wydawać się dziwne
że w epoce która wydala w
Europie tylu śwjatlyeh ludzi
nie protestował właściwie
nikt przeciw kilku kolejnym
napaściom wojskowym mają-jcy- m
na celu wymuszenie na
'dalekim państwie otwarcja
narkotykowi drogi do milio
nów ludzi
Nie ma to chyba nic wspól
nego z sytuacją że narkoma-nia
powoli zaczęła przenikać
do Europy że pojawiły się i
były głośne relacje narkoma-nów
nawet i na bogobojnych
Wyspach Brytyjskich Tho-mas
de Quincey cierpiał na
ból zębów w 1804 roku i
ktoś mu poradził aby szukał
ulgi w zażywaniu opium Bry-tjjczy- k doszedł do wręcz nie-wiarygodnej
dawki 8000 kro-pel
nalewki z opium dzien-nie!
W i 822 roku wiele ha-las- u narobiła jego książka w
której opisuje swe odczucia
— zresztą to jedno tylko z
jego licznych dzieł literac-kich
1 lepiej nie powoływać
sie na przykład de Quinccy'a
kiedy mowa o szkodliwości
narkomanii jako że dożył 74
lat co było wtedy pięknym
wiekiem i dochował się oś-miorga
dzieci
W półtora wieku po ukaza-niu
się "Zapisków angielskie-go
zjadacza opium" — jak się
zwała owa książka de Quin-cey'- a
narkomania stała się
problemem światowym W
Europie ofiarami są często
ludzie' żyjący w dostatku któ-rych
stać na nabycie narko-tyku
lekkomyślne ofiary
"mody" względnie ludzie
szukający "silnych wrażeń"
W Azji Południowo-Wschodnie- j
sprawa przedstawia się
inaczej Tam wpadają w na-łóg
zazwyczaj biedacy któ-rzy'
swe nikłe dochody prze-znaczają
na zakup opium czy
heroiny Narkotyk jest dla
nich ucieczką od rzeczywisto-ści
pełnej nędzy i upoko-rzeń
Podróż do krainy złu-dzeń
ma być wędrówką do
sztucznego raju
' Widać to jasno na podsta-wie
Hongkongu który nie
tylko handluje narkotykami
ale jest jch odbiorcą Ostąt
jiie-- 1 dostępne mi na 'miejscu
statystyki podawały że 45%
ofiar narkomanii to kulisi
czyli robotnicy niewykwalifi-kowani
15% to bezrobotni
cała reszta ma już „bardziej
zróżnicowany skłaa zawodo-wymi
bardziej wysokie do-chody
Jeszcze ciekawsze są
wyniki badań dla ustalenia
mo'tywów pierwszych kro-ków
w narkomanię Na Da-lekim
Wschodzie ponad poło-wa
narkomanów "chciała
uciec od rzeczywistości"'
24% wspomniało o "chęci
pokrzepienia duchowego i
cielesnego" Ci którzy w Eu-ropie
zachodniej po raz
pierwszy zażyli narkotyk
uczynili to (w 81 procentach)
"dla z'abawy bądź z ciekawo-ści'-':- -
do Delfiny
z trzech zasadniczych części
Teksty listów zaopatrzone w ko-mentarze
historyczne i anali
tyczne oraz przypisy poprzedzi
wstęp zawierający dzieje kores
pondencji wyczerpującą analizę
tekstów argumenty stwierdzają
ce (autentyczność korespondencji
i uwagi końcowe W części trze
ciej podana będzie dokumenta
cja "sporu o listy dclfińskie"
bibliografia indeksy Tom bę-dzie
obficie ilustrowany
Listy mają się ukazać w dru
ku już pod koniec b roku i już
została otwarta prenumerata po
ulgowej cenie S500' (łącznie
przesyłką) Zamówienie z poda
niem imienia 1 nazwiska oraz
dokładnego adresu należy prze
syłacnod adresem: Polish Insfi- -
tułe of Arts and' Sciences in
America (Chopin 'Publishing
Fund) PO Box 623 Posfal Sta
tionr"A" Toroito Ont
Do zamówienia należy załą
czyć przekaz pocztowy albo czek
wystawiony na Chopin Publi
shingFund
l von c uv
iDtd ?Vrii %- - e-u- cz'
ISHTHIHTHSHTKTHlHHErniMTfflHiafEriHTniHIHIBl
3 KONOPKA FUfLS
LIMITED'
i QliYa opałowa
I 24-godzijr- ina
1 bezpłatna obsługa
Ś Techniczna porada lfaehowa"
j§ utrzymanie pieców w dobrym' słani
1 422 GilBert Aye TorontolO Teł 783-220- 0
B Nie-znajdzie- cie lepszej'- - obsruginiź iijel Konopka - t
Y£Bimmmrmm2BsmmmmmBtmvmmimMzwiki
u W 'i-- i "' 'ĄMi'%Wtl& 'ilf 'if!"X"" W t J Jf _ Autostop
~uoca't1Ki miasta! 1uŁ'UcnMw
lewa się tutaj zwąwozu blo-ków
i ' zamienia w szeroką
szosę która prosto jak z łuku
strzelił zmierza ku linii hory-zontu
Na poboczu drogi stoi
grupka młodych dziewcząt i
chłopców w turystycznych
ubraniach z plecakami lub
torbanii podróżnymi przerzu-conyc- h
"przez" ramię Z nieba
leje śię sjoneczny żar a slup
i tablice drogowskazu pod
którym przystanęli młodzi
ludzie rzucają tylko namia- -
--stkę cienia Dają jednak coś
więcej: nadzieję dalekich po-dróży
Czarne litery na żół-tym
tle głoszą: Zakopane
Gdańsk Szczecin Wrocław
Może być też Pcim Grójec
Pacanów — to nie takie waż-ne
Wszędzie jest coś cieka-wego
do odkrycia i obejrze-nia
Zresztą im mniej znana
nazwa im cia)sztl odległość
— tym większa pokusa wę- drówki
Wstaje dzień zatłoczone
miasto opuszczają samocho-dy
Oto zbliża się pierwszy
Nasi znajomi spod drogo-wskazu
wyciągają ręce z ma-łymi
książeczkami na któ-rych
widnieje czerwone kół-ko
— symbol autostopu Sa-mochód
jest coraz bliżej Sta-nie
czy nie? Weźmie nas czy
przejedzie w pędzie? Nieste-ty
nie przystanął Tak samo
drugi trzeci a możp i dzie-siąty
Czyżby daremne ocze-kiwanie?
Pytanie to jest retoryczne
Już od 14 lat trwa w Polsce
zorganizowana akcja autosto-pu
w tym zaś roku — 9 lip-ca
zarejestrowano 540-tysię-czne-go
autostopowicza który
wykupił zieloną książeczkę z
czerwonym kółkiem A więc
'jednak kierowcy chętnie wo-'ż- ą amatorów' tej najtańszej
turystyki i' łańcuch dobrej
woli stale się powiększa
Bezpłatne przewożenie sa-mochodami
przygodnych
osób praktykowano powsze-chnie
juz od bardzo dawna w
wielu krajach nigdzie jednak
tym praKtyKom nie nadano
lormy zorganizowanej Pol-ska
uczyniła to pierwsza Ba!
— autostop stał się w Polsce
swojego rodzaju instytucją
A zaczęło się to wszystko
w 1958 roku edy redakcja
popularnego magazynu mło
dzieżowego "uooKoia spata
pusianuwna stworzyć mło-dzieży
szansę ' taniego podró-żowania
i zwiedzania ojczy-stego
kraju Wtedy właśnie
wystąpiła ona z-liasl- em: "Au-tostop
1958"
"Po długich lecz uwień-czonych
pomyślnym wyni- -
kieni" staraniach redakcji w
odpowiednich resortach i nie
co krótszym lecz bardziej
energicznym" kołataniu do
czułych na sprawy turystyki
kompetentnych czynników —
pisało wówczas "Dookoła
świata" — juź wkrótcp gdy
tylko wiatr deszcze wiosenne
rozwieje a ziemię słońce' osu-szy
i w ramach odgórnych
planów nastąpi cieple lato
rozpocznie się wielki ogólnoJ"
polski "Autostop"
O' dalszym rozwoju tej ak
cji opowiemy już tylko w
wielkim skrócie W pierw
szym roku zorganizowanego
autostopu wystarczyło wykur
pić w kiosku gazetowym
"Ruchu" książeczkę z kupo
nami na 1000 kilometrów i
już można było ruszać w sze-roki
świat Byłą toJtsiążeczka
bezimienna Amatorów na
nią znalazło się około 30 tyr
sięcy Byli wśród nich! £acy
którzy widzieli w autostopie
nie tylko możliwość odbywa
nia taniej wędrówki' pdznawr
czej lecz przede wszystkim
okazję do wyrwania się spod
opieki rodziców i"wychowawj
ców Wprowadzili oni trochę
zamętu na polskich szosach j
jak zwykłe w takich wypad-kach
— skupili ną sobie uwa(-g- ę
opinii publicznej Nie por
trzeba dodawać że wywołał)
oni sporo kryt'y"cznych ujvag
p autostopie
Trwało to jednak krótko
' Już w drugim roku akcji
wprowadzono obowiązek wy-pełniania
personalnych kart
udziału w autostopie i dokła--
dną ewidencję ' uczestników
a w irzecim roku ustalono
dolną granicę wieku autosto-powicza
na '18 laf- - nadto- - zaś
ustanowiono zasadę że musi
ón mieć przy sobie książecz
kę oszczędnościową PKO z
kwotą przynajmniej 400 'zło-tych
Miały to' być pieniądze
"na wszelki wypadek" Cho
dzr o to by austopowicz w
razie 'jakiegoś niepowodzenia
nie znalazł' się w-obcych-stron- ach
zupełnie beź 'pieniędzy
na polskm Htt TKt rpnmmmmmnmnTim
Yf —M " ' W Tj ' it i
PbTskłl7-- ~ zorganizowanie'1fcz-czycl- i
zachęciło autostopowi
czów do odwiedzania cieka-wych
zakątków kraju do pla-nowania
tras i wybierania
najbardziej interesujących z
turystycznego punktu widze-nia
szlaków wędrówki W re-zultacie
vszvstkich tvrh
zmiaji'z każdym rokiem mała-[l- a
liczba takich autostopowi--'
"czów 'którzy możliwość' "dar
mowego przejazdu- - wyKorzy-stywa- li
do bezmyślnego prze- -
rzucania się z jednego 'krańca
Polski' w drugi '
Jednemu z pierwszych kon-kursów
rrzvświecalo hasło:
"Tajemnicze miejscowości"
N& dołączonej cło książeczki
iiuiusioiJowL--j inupiu roisi--u
zaznaczono miejscowością o
dużych walorach krajoznaw-czych
Jecłnakz 51 miejsco-wości
opatrzono ' jedynie Łiifj
mepmi Zadanie kotikursp-w- e
polegało na tym żeby au-tostopowicz
dotarł do tych
miejscowości opisał znajdu
jącesię tam zabytki -- oraz wyr
konał zdjęcia lub rysunki
Napłynęło kilkaset prać1 z
których dwicKautorzy opraco-wali
niemal na poziomic nau-kowym
'' Drugi konkurs pod hasłom
"Otwarte oczy" polegał' ną
osobistym poznaniu i opisa-niu
'miejscowości znanych z
powstań narodowych z wyda-rzeń
' 'rewolućyj nych' ' '''wali}
partyzanckich i1 wojennych
W 'szczególności autostopowi-jcz- e
mieli sprawdzić ' stan
cmentarzy mogiłżólnie'rśkich
i pomników Laureaf-konkur- -!
jsu otrzymał w nagrodę apa-- !
'rat fotograficzny najwyższej
{klasy -- Jak się pętem okazało-iumła- ł
z
(
niego skorzystać
'gdyż obecnie zdobywa "pnjaił-r- y
na międzynarodowych
{konkursach fotogrąficzńyćlij
[A wicc nagrodą poszlace
iWiusciwu ręcu
Dalsze konkursy nawiązy
wały do obchodów 'Tysiącle
cia 1 uiiaiwu 1 uiaiuuyui luciu- -
wały uwagę młodzieży na
[piękno tprzyrodyaJtpą jej
ocuronę propagowały kujtu:
'rę jutową zachęcały do zwie-jdzani- a
miejscowości' związąj
nycii uz zycieni vwyoiinycUiu-dz- f
nauki iśżtuki oraz"boha-tcró- w'
narodowych' "
I Całą tą akcją kieruje Spo
łeczny Komitet Autostop
składający się z1 przedstawi
cieli różnych instytucji i or
ganizacji: Związku SZawodo
wego Transportowców i Dró
gowców (przewodniczący'-- ' te- -
vgoZwiązku'jest obecnie 'przc- -
wądniczącym Komitetu) Pol
skiego TowąrzystwajTyFystyr
czno-ftrajpznawcze- go swiąz
ku Młodzieży Socjalistycznej
Zyiązku Młodzieży Wiejskiej
Zwjązju Studcntów' Ifająkich-Ludowyc- h
Ześpojów Sport0
wych Ministerstwa Ośyyiaty
i Szkolnictwa! jWyższegoMGló- -
wnego Komitetu KulturyEi-zyczne- j
i Turystyki Rolskief
go Radia oraz kilku czaso-pis- m
a między nirnl-inięjatp- i
rar całej akcji— tygodnika
"Dookoła świata" Sprawami
organizacyjnymi kieruje-Bii- f
ro Autostop podległe Zarzą-dowi
Ęłównernu' fPoJsklęgo
Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczeg- o
„ „
Ale i- - sami autostopowicze
mają' wpływ ną przebieg ak-cji
OnPwłaśnie ria -- kiltakroU
nie Już organiżowphych'"!sej?
miKacn 1 zioiacn uomagau
się różnych zmiany w-reguł- a1
minie a przede wszystkim
wprowadzenia funkcji kon
trolerów społecznych ►Mórźyl
by czuwali nad porządkiem
na szosach- - Oni teżsanii 'za-proponowali
opracowanie1 'ta-kiego
systemu wydawania
książeczek autostopowych?' że
by można było'w każdym' wy
padkii szybko i- - bezbmyłki
zidentyfikować jej właścicie- -
-
Obecnie uczestnikiem au-tostopu
(tr-w- a on od 1 aja
do 30 września) ''rhpże'być
każdy kto ukończył 'l7flaU i
wvkubi w oddziale 7PTTK
albój-- w kole fLudowyclj Zps
poigw oporjpwycp Ksiijzecjftę autostonut zobowiąże -- sie„i do
przestrzegania'' regulaminu "I
wylegitymuje 'posiadaniem
książeczki' oszczędnościowej
rnuj z wKiaaemjiitjinniej-szyi- n
niz 200 "zJótyćh" Koszt
autostopowej książeczki' £ąc&j
nipf zKuponajnj fmyyoy ijuo
metrowi mapką "samochodo
wą całej Polski' oraz"ub'ezpie- -
czeniem oa meszczęsuwycu
wypadków'] ynjbsT45 #o'łycn
(dla cudzoziemców J?3 ź)ó-te)- !' tu warto 1 'wspomriiećjźg
aujpstop jest" całkowicie) śa
mowysiarczainy 1 nje Kprzy-stą„- Ł
niczyich 'dotacji Wpfyr
ichZarogachT'crf
TC' --'' kierowców (o czym za chwl
Ię na dopłaty do noclegów
dla autostopowiczów (którzy
mają prawo do zniżkowych'
pobytów w bazach turystycz
nych Związku Studentów Pol-skich)
na opłaty z tytułu
ubezpieczenia wypadkowego
na niezbędne wydatki admi-nistracyjne
itp Jeśli pozosta-ną
'jeszćzbjakieśnądwyżk! to
biuro Autostop ńreeznaezaMe
iia celespolećznie-- ' pozytecz-- '
ne meaąwno npt przcKazano
sporą 'kwotę na b'udowę Cen
trum! Zdrowia Dziecka
' Ńb więc książeczkę wyku- -
piliśmy i teraz juź możemy"
ruszać w "drogę Po( zatrzyma-niu
sahiochodu autostopowicz
wręcza kierowcy specjalnie
zredagowany przez organiza-torów
akcjij "List do kierow-cy"
(określający min- - zasady
prze wożenia' autostopowi-czów)
książeczkę Taustostopo- -
Wą' oraz kupony za cały otlci-- "
nek- - który zamierza przeje-chać
tym wozem Podstawą
obliczenia liczby [kilometrów jsj dołączona do książeczki
mapa ąamocjjodowa Polski
11 Kupony tc następnie kie-rowca
przesyła do I?iura Au-toslq- p
w Warszawie gdzie
biorą one udział w losowaniu
nagród W tym roku przewi'-5dziano09nagród''- do
rozloso-wania
wśród' wszystkich kie-fowc'óvTVktórzynad-c'ślą
kupo-ny
nadto zaś4'o nagród spe-cjalnych
dla' tych" kierowców
któnywykizą "się Jkuporiąml
ńa największą liczbę kilome-trów'
Ponadto przewidziano
200" nagród "za wytrwałość"
utrzymają' jc-- w arouze loso-wania
ci kierowcy którzy w
-- latach' 19G8-197- 1 nieprzerwa
nie przewozili autostopowi
czów nadsylalj kupo-n- Jęcz
mezdoDyit jeszcze nagroay
I iagrQuy uywają Daruzo
rożne W ubiegłych latach
jkierowcy zdobywali nawet sa- -
ingenoay osoDowe moiocy-kl- e
telewizory aparaty' foto-graficzne
radioodbiorniki
'nievmó'wląć już p%tąkich "dro--
biazgach" jak 'zegarki czy
maszynki do' gojenia W' tym
iunu iiŁtniuuju 0V iłuKŁUUjr 'wpostaci1 taloh'6vo'"wartóści
'pd'500do 12 tysięcy złotych
'dózrcalizowarila w do-nnach
towarowych"- - Jak' 'do
tychczas co ósmy kierowca
uiorący uaziai w KonKursie
otrzymywali nagrodę (ogólna
ićh wdrtość w ciągu' imiriio- -
nychiJ4 lat' wyniosła' jużoko- -
lof55i-milion- a złotych) Ale
nici' tylko nagrody 'są bodź-cem
do-zabieran- ia autostopo
wiczów Kierowcy prowadzą- -
cyi pojazdy wiedzą że !mło-dym- H
ludziom" którzy wy ru-szają
nplfószejjluh' dalsze
szlaki przyświpca jeden
wspólny cel: poznanie nasze-Boipiękne- go krajuM to war--
tp pppierać - '
"Spróbujmy jednak odszu- -
"kaćnaśzych znajomych tych
'którzy "stall po'd fdrpgpwska-zę- m
za rogatkami 'miasta: 'Pe-'wn- o'
już! sa w" drodz'e-Znaj- -
dżlemy' ich 'prawdopodobnie
w jeunym z lycn miasi aiuo
'jednej ż wsłkWepołecz-n- y
Komitet'1 Auto'śtop'w tym
"roku zalecił specjalnie do
zwiedzania Są tot miejscowo-fsc- i
} szczecólnie zasłużone w
tysiącletnich dziejach pań- -
ętwa polskiego "odznaczone
za nieustępliwy opór w wal
cach o polskość za trud
pierwszych lat odbudowy i
jbiidowy po ostatniej wojnie
'A' może też nasi młodzi zna-jó- m
ogladają(i udostępnione
uu ticuuiiiu &mvmuj )jłłm'
myślowe']' kfórychMjsteji po- -
uuuiiiu jun-- - &jjk wbiJujnum- -
nvćh" fiuż bohaterskich" 'miei- -
'sćówości 'można znaleźć w]wy-fdrukowanymfdodatku-do- -au-
'nością' blorąteżn udziały w te-'gdfoczn-ynr
konkursie pod' ha--
siem:' wsKazujemy nieroez-pieczn- e
'miejsca !ńa 'drogach"
[— ' ' 1 przygotowują opisy
miejsc w których": ó wypadek
samochodowa szczególnie la-'t- wb
by4przesłać 'odpowiedni
meiuuneK ao' Diura Auiosiop
t " ' } [ Mł 'lr ' Napewno spotkam ich w
rozśpiewanej gromadzie przy
"wieczornym ognisku' -- Usly-
SLyiuy luni siuwu uiu lyiKU
polskich piosenek Coraz
częśej_na drogach ' spotkać
można gości z mnycn kra- -
kupili około 4 tysięcyksiąze- -
czekautbslopu" przy czym w
ostatnim łóTresięrtztróku' na
trzeba chyba nikogo' zapew- -
1 njaći 'żerVVszysćy zagrarifczni
KWaWlC AiWKU llTb iitt 411U1KA pólśką gośćinnpść]tnnfft
v Biiiro AutóśtbpH PTTK„ w
iWarśzawie przytul Narbutta
'27A5 służy naka"źdezyćzenie
jwszelkimi-irifpcmacjamifo- l- ivs-- „w„™j ffi2ŁHSffls toą
m%
IĄ
'41 'f
V V
ł
'
i
i Ą' ti f 1Y
Ji fftri
t um i i
'f
i 'a ttl
f tsir
i ml
Z W '
I r
!' ł H
i
t tf
J M
%t
H"j
4ji
i
r
Au t Kt
m?n' m
Ku
jk? riimgj
skiA--nrnu- i nrnwitriz!) f1rvws?v „ wS(
ksk? sjagSz isia c%&& ™™-- sm: { iiii t
t!-- ! „t i--
m l JfA-- Wa ~tt±Mi VV-U- ii :?wttg'Onrfc fWiAUi'Vi"-t——-~"-M- i