Zwilazkowiec Alliancer, April 10, 1968

              Jyczsnioz a©i-©nt- ©
cyo-mwrrtKHrałtfmrawwrtt-n-
-cw-„__ —--!(
tf47LEPSZE ŻYCZEA7IA ŚWIĄTECZNE
składa
Spółdzielnia Kredytowa
forontońskich Orup lhń[
pdish AMiance (Toronoł) Credit Union Ltd
loM ZWIĄZKOWY 62 Claremont St
loronro Unr
lgJfl3Sf!jmJ!mBHS!(
YESOLYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy
:iWiler's Meal Market & Grocery
dze naszych Pań polecamy codziennie świeże
Sfcesa różnuh gatunków — pienvszorzędnej ja- -
:)Sd W) borowe KiełDasy fialerony salcesony
pKoraz drób grzypy sieazie iozne delikatesy
meczą o w piąiKi i sodów awa razy dziennie
Lezę kiełbasy własnego wyrobu Ceny niskie
fchiga rzetelna Zadowolenie gwarantowane
Queen St W Toronto Ont
w przy kościele sw Stanisława)
Tel 368-920- 4
a1f1 fil
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA
Z OKAZJI ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
zasyła
ASTRA JEWELLERY
J BARYCKY
fegarki — diamenty — pierścionki — srebra —
iizuteria — kryształy — naprawy ' zegarków i
--fbizutern
2548 Bloor St W Toronto 4 Ont
Tel 531-873- 5
£30t4QEam$£tXm™3£ : AMA4 AILłJOUf ULl-l(ŁL-j- Ol tyŁ-IUl- ł
WESOŁYCJf 5WJAT WIELKANOCNYCH
sfcada swej X2ie?iteli i caiej Polonu
KARLS BUTCHER & GROCERY
Właściciel KAROL JARZĄBEK
Posiadamy na składzie zawsze świeże mięsa
fdbny własnego wyrobu smaczne i świeże oraz
importowane z Polski i Europy artykuły
spożywcze
105 Roncesvailes Ave Toronto Ont
Tel 531-16- 22
KK:%::::o::o::5a::H:::::{:o::::K
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
l WESOŁEGO ALLELUJA
składa swym Klientom i Przyjaciołom
ONTARIO MEAT PRODUCTS
Hurtownia wyrobów mięsnych wyrabianych na
sposób europejski Dostarczamy do sklepów
gajcie naszych wyrobów w swoich sklepach
N3 Queen St W — Tel 364-772- 0
157 RoncesvalIes Ave Tel 535-464- 8
Toronto Ont
PSBGtSffift wmłBiiivii
%m cl
SERDECZNE ŻYCZENIA
WESOŁEGO ALLELUJA
składa IY1LT
550-55- 2 Queen St W Toronto
Teł: 364-472- 6
vi Zbimipin Tł™nn 1 a -- _
' - h ~ kM-mi-m luwonii TAmnM :&' ł4"
_ __ _ -- - -- —~-- — „ „ _VJ M (Ą Ha W La m ' CJ ET Evnł " KI " T""l S raren --n i f??1"" f j
IW
(ST
b?
8?
irvs
W
&11s®®
(£
8? ąi&
(ST ai
(3
iw
(5?
"(#T £i
(W tai (ST
ą
(5?
tai
jat
ai (Si
ja (W
ja (
(3?
ja
§ui
a
uyi
uVj ai
ś
ja (a
Cii
a
(
(37
(57
IiVj al (W jai
ja (W jai
ai
łrnmoi K-er- ri tiwww wW3S iA
i
Wł pm y? Ifu C""ł r—
jai
(
(Sj ai
a
(
CSf
śtai
tai
(
5
H?
I1"1 (??
t(atii
S?
(W
b?
e?
b?
o ~w -- sr
Jak powstało polskie abe-cadło?
— Rodowód jego wiąże
się z ciagłymi sporami ó to
jak należy za pomocą alfabe-tu
łacińskiego oddawać o wie-le
bardziej zróżnicowane
dźwięki naszej mowy
Różnice zdań na temat pi-sowni
polskich imion i nazw
miejscowości musiały pow-stać
zapewne już pośród kan-celistów
pierwszych naszych
władców
Musimy sobie uprzytomnić
jakie ogromne trudności na-potykali
uczeni w łacinie
skrybowie w zetknięciu sić z
mową Polan Największe clo-po- ti tak pisali "kłopoty"
sprawiały im trzy szeregi gło
sek: syczących s c z szu
miących sz cz ż oraz ci-szących
ś ć i nie znanych
w żadnym innym jezykii za
chodnio-europejski- m Miękko
ści gtosek nie umieli zresztą
oznaczać w ogóle Nie rozróż-niali
i j y Trudność stwarza-ły
też samogłoski nosowe ę
ą an
Z połowy IX w pochodzi
dokument zwany Geografem
Bawarskim Zawiera on kilka-ści- e
nazw plemion które za-mieszkiwały
obszary później-szego
państwa polskiego Oto
niektóre z nich Lenicjiżi Lę-dzic- y
Sleenzane Siekanie
Dadosesani Dziadośzapię
Golensizi Golęszyce Uelun-zan- i
Wieluńczanie — 'Wol}-niani- e
Uarizane 'Wierżycża-ni- e
— "u" i "w" mylono je-szcze
i u nas przez 'długie
wieki Spotykamy tu chyba
po raz pierwszy próbę zapisa-nia
głoski szumiącej przez po- dwójne gotyckie c — Prissa-n- i
Pyrzyczanie
Ten typ niekonsekwentne-go
"poszukującego" zapisu
niewiele zmienił się przez 300
lat W bulli z 1136 r znajdu-ją
się między innymi wyrazy
tak zapisane że mogą dzisiaj
budzić wesołe skojarzenia
Teples podobniejsze do dzi-siejszego
"toples" niż do cze-goś
polskiego — to Cieplesz
Nemiris nic jest królową e--
gipską lecz staropolskim i'
mieniem Niemirzysz Rado- -
aech Radociech przypomi-na
najowsze złożone nazwy
przedsiębiorstw techniczno-usługowyc- h
Wreszcie Stres—
i
ś
1
B
%
Ś
I11
1
Ą
1
i1
t
R§
iii i
gWMłmrog
JRyi&iM
to Strzesz Inne ciekawsze "za
pisy: Cousscc — Kożuszek
goli suc — goły żuk Pampie
— Pępik
W następnych wiekach ma
my już pełniejsze polskie tek
sw me tyiKo zoiory nazw
czy nazwisk Ich pisownia o
czywiście mowa tutaj o ten
dencjach ogólnych przecięt- -
nycn do o żadnych przepi
sach me można było jeszcze
marzyć zmieniała się wolno
częściowo zresztą pod wpły
wem zmian fonetycznych
które w ciągu stuleci dokony
wały się w naszym języku
Zaczęto zaznaczać już dość
konsekwentnie zmiękczenie
np przez y — nyesye nie
sie Zdarzały się teksty
gdzie eh oznaczało ć modlich
— modlić Tak jest w "Ka
zaniacn świętokrzyskich " z
XrV wieku W tym samym
zabytku zarówno ę jak i ą pi-sze
się za pomocą oryginalnej
litcy: przekreślonego ukoś-nie
o
Ponieważ w pewnym okre-sie
ć pisano jak t głoskę t
musiano oznaczać th co u-trzym- ało
się niepotrzebnie
później przez kilka stuleci
Żeby dróżnić j od i zaczęto
w XV w oznaczać j przez g
Stąd zapis "slodzeg" nie zwia-stuje
bynajmniej czegoś słod-kiego:
to po prostu złodziej
"Jest" pisało się "gest"
Pierwszym polskim grama-tykiem
był rektor Akademii
Krakowskiej — Jakub prze-wróciłby
się w grobie gdyby
zobaczył swoje imię napisane
według XX-wieczn- cj ortogra-fii
Parkoszowic Żył on w
pierwszej połowie XV stulecia
a więc kilka pokoleń przed
Rejem! W swoim wierszowa-nym
łacińskim traktacie o
polskiej ortografii Parkosz
wolał: "Kto chce pisać dosko-nale
język polski niech umie
abecadło moje boć ono każ-demu
słówku nada głos róż-ny"
To właśnie on dal Pola-kom
jeszcze jedno urozmaice-nie
pisowni "odkrył" iloczas
— samogłoski krótkie' -- jasne
a e 'o obok długich' póź-niej
"pochylonych" ć a ó Do
dziś znamy ó To właśnie owo
długie o sprzed wieków Po-chylone
a oraz e dotąd zacho-wały
jeszcze niektóre gwary
np wielkopolskie — mleko
ml} ko stara Staro Dy-skusje
nad tym czy i jak o-znac- zać te różnice trwały pe- tem przez piec wieków Sta-wiano
kreseczki nad literą
jedni nad długą inni nad
krótka lub ja podwajano Tę
metodę stosował na przykład
w roku 1449 tłumacz Statu-tów
Wiślickich na język pol-ski
aliści bardzo nieporząd-ni- e
— poozwan waszoon wa-zon
sąndzaa sędzia' szmaal
śmiał
Myśli Parkosza rozpowszech-nia- ł
kilkadziesiąt lat później
Stanisław Zaborowski "Je-go"
zasady pisowni doczekały
się ośmiu wydań ostatnie w
XIX w — osiągnięcie nieby-wałe!
Za Parkoszowicem Za-borowski
zalecał rozróżnianie
nosówek pisząc jedną jako ą
z całym drugą zaś jako ą z
półogonkiem
Prawdziwe ożywienie spo-rów
o ortografie rozpoczęło
się w czasie triumfu języka
narodowego w złotym wieku
XVI literatury polskiej Du-żą
rolę odegrali tutaj niezwy-kle
światli drukarze ówcześni
jak Wietor czy Januszowski
Ten ostatni drukował w swo
jej "oficynie" trzy różne pro-jekty
pisowni Kochanowskie-go
Górnickiego i własny
Największy nasz poeta tam-tych
czasów upodobał sobie
literę i której radził używać
jak najczęściej Kochanow
ski czilał
Wiele było wówczas prze
różnych pomysłów propono
wano najdziwniejsze oznacze
nia i znaczki — kreseczki w
lewo i w prawo kropki nad
literami i między nimi dasz
ki itd Oburzył się na to wy
dawca Jan z Siekluk stwier-dzając:
"wiele punktów nad
literami — druku bynajmniej
nie chędoży ładzi"
W tym okresie weszło do
powszechnego użytku ł
(Przez następne dwa stule-cia
dysputy ortograficzne mo
cno przygasły co wiąże się
niewątpliwie z "zahamowa
niem rozwoju kultury Bar-dzo
światły skądinąd Krasic-ki
przysparzał wydawcom o-gromn- ych
kłopotów swoim
wyjątkowym niechlujstwem
w pisowni
Polecamy korzystne możliwości nabycia
budynków biurowych i przemysłowych
i sprzedaży apartamentów hoieli
Firma nasza specjalizuje sig
w obiektach inwestycyjnych
Korzystne okazje
Doświadczeni sprzedawcy
Solidna obsługa
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA
Z OKAZJI ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
składa
SWYM PRZYJACIOŁOM KLIENTOM
I CAŁEJ POLONII
274 EGLira Mimi WEST - TEL
TORONTO ONTARIO
Mimo to ortografia polska
krystalizowała się coraz wy-raźniej
Co prawda niektó-rych
spraw do dziś jeszcze nie
uporządkowano całkowicie
np imię Mania piszemy tak
samo jak niania prześladow-cza
a wyrazy te wymawia-my
inaczej
W twórczych dyskusjach w
zaciekłych sporach oprócz ję-zykoznawców
różnych epok
Knapski Kopczyński Dand-tki- e
Loś Nitsch Doroszew-ski
brali też udział uczeni z
innych dziedzin — np Sniadc-ck- i
Staszic literaci i publicy-ści
— Trembecki Boy a na-wet
założyciel poznańskiej fa-bryki
— Cegielski zresztą fi-lolog
z wykształcenia autor
rozprawy "O pisowni"
186&7
Pierwszemu urzędowemu
uporządkowaniu zasad naszej
pisowni przygotowanemu w
r 1030 przez warszawskie To-warzystwo
Przyjaciół Nauk
przeszkodziło Powstanie Li-stopadowe
i jego następstwa
Dopiero rok 1917 przyniósł
uchwałę Akademii Umiejętno
ści Dziesięć lat później na-stąpiło
jej uzupełnienie wro-k- u
1936 reforma PAli i wre-szcie
przed tuzinem lat pew-ne
zmiany wprowadziła Pol
ska Akademia Nauk
Wszystkie odgórne decyzje
w sprawie pisowni spotykały
się zawsze z takim samym
przyjęciem Z jakim? Najle-piej
wynika to z tytułu
traktatów: "W obronie języka
polskiego '„ "Domagajmy się
odwołania"! "Gwałt ortogra-ficzny"
iKKftKOSSSWHKKtWWHWWSSKOSISM)!
481 --7241
$- 2u"fiawgaBga Xł u luruu tor I ł S2Ł s
— — — !
-
&
¥
¥¥¥¥¥
HP & tai ' ŹjLfsssp xgssVK i- - I
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
całej Polonii swoim Klientom
składa
DOSTAWA MLECZNYCH WYROBÓW
DO DOMU SKLEPÓW I RESTAURACJI
459 Rogers Road
Teł 769
%s
fAt ¥
h RADOSNYCH ŚWIĄT by l WESOŁEGO
życzy swym odbiorcom
IR
8 & CHEMICAL
WIELKANOCNYCH
ALLELUJA
i całej Polonii
CO LTD
Wł M Pawłowski
2087 — 7 Hwy — Concord Ont
Polska fabryka farb i lakierów poleca wyroby
najwyższej jakokl po cenach umiarkowanych
nabycia sklepach prowincji Ontario
Właściciel jedynej polskiej fabryki serdecznie
dziękuje 10-lctn- ic poparcie wszystkim klien-tom
firmom używającym oraz sklepom sprzeda
¥¥
¥¥¥¥
15 jącym nasze
s
Wi!KiMWWKHMWWHWKHKHSWWWH!a)a)Xl1WHWHSWWW)SWMWttMH(!j{
W DNIU ZMARTWYCHWSTANIA PAflSKIEGONta!
i całej Polonii
SAUSAGE CO
sklepów wędliny
sinosńlii kraiowvv
w'sw'oicK'kieiiach r '"l1}!?5
Ycl 531-842- 2 §
3Ont $?
' $
iR WESOŁYCH ŚWIĄT ¥ zliczy swej Klienteli ¥¥
¥ SUPERIOR ¥¥ ProiśclDowosovtararricla)zisatznmoi(y!wnędadoliny ¥
ty) 1004DundasStt W
¥ _____
Toronto
¥ ¥ NAJLEPSZE NADCHODZĄCYCH
ZASYŁA SWYM KLIENTOM
V)
¥ LE0N'S MEN'S ¥ LEON ¥ Ubrania gotowe i ¥ Płaszcze i wszelka "" Wielki wybór ¥¥
680 Quccn St W
#
'Al
¥¥
¥¥¥¥
18
V)
Joseph J
Toronto
7193
PAIT
produkty
WIELKANOCNYCH
Ś
$
Rajca Furs i
Toronto
5545
"''i'j''+~~w
wiFTirANnrfwrii
Toronto
ŻYCZENIA OKAZJI
ŚWIĄT WIELKANOCY
CAŁEJ POLONII
CL0THING
robione miary
garderoba męska
kapeluszy
Toronto 3„Onr
JDO-gu- di 'fMd fi
Najserdeczniejsze życzenia
WESOŁEGO ALLELUJA
składa Klientom Przyjaciołom
POLSKA FIRMAKUŚNIERSKA
Wykonujemy futra miary najlepszych Bkórek
przyjmujemy naprawy przeróbki
J__przyjmujemy przechowania pełnym
ubezpieczeniem ¥¥ 921 College St ¥ Tel 534
~- - ~ ~ ~
ltv't
ją f ai
Do w w
za
—
'V
i"''
ą
ś
"ąś
9 Ont
- l'A
w-- a
łiVt
ś
(ST
sa
Zińl
t
iVi
rli
£
i--j
lł7 PłJł
tlV Sr
ą8
ś
ń
Ont
-
r?
(ST
:8
rl'
„ ~''~'
' iw
vjąi
Ont rez
Z
I
włafc
do
inna
i ci
swym i
do z
— — oraz
do na za
Najserdeczniejsze życzenia
RADOSNYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
składa swym Klientom i Przyjaciołom
J0E SUPER MARKET
składzie świeże mięsa — wędliny — owoce
— importowane towary Self-servic- e
Bezpłatna dostawa do domów
329 RonccsYolles Ave Toronto Ont
¥¥¥¥
i) ™™™ y"~ "~~~ ~~
nAinnNvrn świat
'a
~~
życzy swej Klienteli i całej Polonii
BL0SS0M FL0WER SHOP
POLSKA KWIACIARNIA
Właścicielka J Dudków
składzie kwiaty na wszystkie okazje
Specjalność bukiety ślubne - Dostawa bezpłatna
1658 Qucen St W
i%i
tai
tai
jai
tai
tal
tai
W
8r
8
m
!ST
(ST
sf
JX£
m
lalo
Na
ska
Na
li
i
T
??)s
ś
A "i
l 'i
r
Tel 534-682- 6 (ST io --łVŁłiiłsiJ t£ -- tfjtiji1 Ti )
~-- r - - (&
r „ _— smimmmsmsfflim f$sssssisi M
v v rvt Jv?v?i igf
ryVyWyvyy— y y —y
1