Zwilazkowiec Alliancer, November 11, 1969

              BiPlWlil rvw:'rffs?'rr!nWKjraCsTt7óĘiTtO w-M-w-- -rr - -A-"- r'rrrrr-' r rr: „ iMm~!-wotwij-v-w-jvp :iaii'iKfeija'jmvaŁvai'vj
T'"łB'"W' J "l:i'"L r rrVSrjill ' " J-- v f ' V p-SŁir- O"- w -- rr wraiTM "Brwi !" t-~- ' - - Tji ' ity v ? wjY(Mi -- jf'rif "'" n4fWaril(1
- ni a łiiiirn i-- f r nur —iiijil mi fi u imj'if "''iiu' 't y'")"i : 'L"£'Xi"J"l""rflX'"rr~'rrT"T'r" ""'frj" '"' - "'?w
mimn
tów stk 10 "ZWIĄZKOWIEC" USTOPAft (rWmner) wtorek 11 — l$f9'
wW
l
?
Erki
h
ii
r?
f -
41
W A liki I i3ieaaa ?
Zygmunt Dulczewski
Młocie pokolenie na Ziemiach Zachodnich Polski 0)
MLODŁ SPOŁECZEŃSTWO
olskie Ziemie Zachodnie (zie-mie
przjłaczonc do Polski
na mocy Umowy Poczdamskiej
z 2 sierpnia 1945 r) zamieszku-je
obecnie ogółem ponad osiem
milionów osób co stanowi jed-ną
czwarta wszystkiej ludności
Polski W literaturze naukowej
i publicystyce weszło w zwczaj
określenie tej ludności "mło-dym
społeczeństwem Ziem Za-chodnich"
Ma to swoje podwój-ne
uzasadnienie
Po pierwsze-- chodzi tu o mło
dy wiek ludności Przeciętna
wieku ludności Ziem Zachod-nich
jest' bowiem niższa nż
przeciętna wieku ludności w po
zostałej części kraju i niższa
niż przeciętna wszystkiej ludno-ści
Polski Wjnika to z faktu
że na Ziemiach Zachodnich osie-dlili
się w większości ludzie
młodzi oraz ze w świeżo zawar
tych małżeństwach osadników
nastąpił wysoki przyrost ludno
ści Gdy porównamy dane doty-czące
ilości osób w poszczegól-nych
kategoriach wieku okaże
się że na Ziemiach Zachodnich
liczniejsze są roczniki w grupie
do 17 lat craz roczniki w gru-pie
18—34 lat (młodsze roczni-ki
tjtw grupy produkcyjnej
Natomiast niższe niż w pozosta-łej
części kraju są tu roczniki
grupy po 60 roku życia (wiek
poprodukcyjny) Różnice te mia-ły
tendencje wzrostu w okresie
1950—1960 (tj między gówny-m- i
spisami ludności Polski)
Określenie "młode społeczeń-stwo"
uzasadnione jest po dru-gie
młodym wiekiem instytucji
i grup społecznych formujących
się od nowa w związku z zasied-laniem
Ziem Zachodnich po
1945 roku W szczególności cho-dzi
tu o młody wiek wszelkich
grup społecznych których pod-stawą
jest stosunek do zamiesz-kiwanego
terytorium a więc
licznych nowych wiejskich i
miejskich społeczności lokalnych
i społeczności regionalnych Po-nieważ
większość obszarów Ziem
Zachodnich została całkowicie
ogołocona z poprzednich miesz-kańców
(ucieczka i wysiedlenie
ludności niemieckiej) historia
tych wszystkich społeczności za-częła
się od punktu zerowego
Okres który minął od tego cza-su
jest raczej krótki jeśli się
weźmie pod uwagę że grupy te-rytorialne
zachowują swoją cią-głość
rozwojową niekiedy przez
całe wieki Możemy więc mówić
o młodości życia społecznego na
Ziemiach Zachodnich
MŁODZI AUTOCHTONI
Pojęcie "młodzi autochtoni"
Ziem Zachodnich odnosi się do
potomstwa polskich rodzin osad-niczych
które przyszło na świat
na Ziemiach Zachodnich Licz-bą
tej kategorii osób sięga obec-nie
powyżej 4 milionów stano-wiąc
około 50% wszystkich mie-szkańców
Ziem Zachodnich
Przymiotnik "młodzi" jest tu
użyty z dwóch względów
Po pierwsze dlatego że mat
my do czynienia z częścią lud-ności
Ziem Zachodnich urodzo-ną
w całości po ostatniej woj-nie
a więc nie przekraczającą
22 lat życia Zaledwie najstar-sze
roczniki tych młodych ludzi
Monte Cassino piywatnie
CDofcoficzc7iie ze str 9)
Nie myślałem wtedy przyj-mując
tę ciszę za stan nor-malny
że tak cicho będzie
gdy stanę na Widmie?
Nasz szofer kolega
jeśli nie wojskowy
zawiózł nas w dół do wioski
Caira do Cavendishu do In-fer- no
do Portelh do San Mi-chę- le
Drogami wąskimi ka-mienistymi
złymi i przekor-nymi
jak wtedy docieraliśmy
do każdej grudki ziemi' któ-rą
ja i wy koledzy stojący
przy mnie dotykaliśmy sto-pą
czy nosem gdy nas po-chylił
nisko śmigający granat
niemiecki Byłem na placy- -
! flv4 nn płntirtłłticlnnn
piasek wysypał sie kamienie
belki zabrano
czy na budowę Ciężko
było przyznać że to właśnie
tu Czasem kłamałem sobie
i innym aby nie płakać ze
złości że świat tak prędko
zapomina o nas
Wzruszałem się Patrz Ma-rysiu
mówiłem to właśnie
tu- - w- - tym wąwozie koczowa-liśmy
przed kopaniem działo-bitn- i
gdy doszła nas paczka
od ciebie' i dziewcząt-z- e szko-ły
w Nazarecie Rozdzielali-śmy
po żyletce po kopercie
po jednym cukierku aby tyl-ko
każdy był obdarowany
aby każdy poczuł że ma ko-goś
kto1 o nimi myśli nad
nim czmya Ryliśmy wylęk-nie-ni
'?mecfeni„ niepewni co
dalei — była" to" nasza pierw- -
Bza{nbc4pod ogniem ffjemcowj
zaczęły "wchodzić w życie" tj
wchodzić w prawa i obowiązki
pełnoletnich obywateli kraju
Olbrzymią większość stanowi na-tomiast
młodzież szkolna i dzie-ci
Po drugie chodzi o odróżnie-nie
omawianej kategorii osób
od ludności autochtonicznej
osiadłej oddawna na Ziemiach
Zachodnich Ludność ta poczu
wająca się do polskości nie wy
emigrowała razem z Niemcami
lecz pozostała na miejscu włą-czając
się wspólnie z osadnika-mi
do dzieła repolonizacji Zien
Zachodnich Liczba tych "sta-rych
autochtonów" wynosiła w
chwili przejęcia Ziem Zachod-nich
przez Polskę 1 milion 200
tsięcy osób Główne jej sku
piska znajdowały się na śląsku
Opolskim oraz na Warmu i Ma
żurach
Młodzi autochtoni Ziem Za-chodnich
łącznie ze starymi au
tochtonami stanowią w obecnej
dominującą kategorię dc- - rewolucja mihuioi cnoazu zaraz
jeg0 blo „l(H T J""-- " '"""'
Zachodnie stanowią "kraj
rodzinnch" Dla jednch i dru-- i
gich ziemie te są miejscem
gdzie ukształtowały się ich wię-zi
do stron ojczystych
bardzo
Peman jaszczaK
plonem
gniaid
Socjologowie prowa- - '„ dzący 'IP' ierlowsi zagusii„oui_rov_ywZaaicikhoondkmucr mmlałacojdezieży temat mpaętduury") nauk
„„„„„„„„„„„„ jinc!:„A przedstawicieli
cicn auiocnionow Dogrywa uu- - i
minującą rolę w procesach au
tochtonizacji tj upowszechnia-nia
wśród całej ludności
osiedleńczej Ziem Zachodnich
postawy zasiedziałości Postawa
taka przyczynia się aktywi
zacji społeczno-kulturaln- ej całej
ludności do wytwarzania się
wśród niej poczucia odpowie-dzialności
za rozwój społsczno-gospodarcz- y
i kulturalny Ziem
Zachodnich
KONKURS NA PAMIĘTNIKI
Doceniając rolę młodego po-kolenia
autochtonów w prze-mianach
społeczno-kulturowyc- h
na Ziemiach Zachodnich Insty-tut
Zachodni miesięcznik
"Nurt" (Polska Poznań) podję-ły
inicjatywę zorganizowania
konkursu pamiętniki młodzie-ży
W marcu 1966 r ogłoszono
wspólną odezwę "do młodego
pokolenia Ziem Zachodnich i
Północnych" zachęcającą całą
młodzież urodzoną Ziemiach
Zachodnich nadsyłania opi-sów
swego życia Wskazywano
na potrzebę uwzględnienia in-formacji
o miejscowości
nej środowisku społecznym sto-sunkach
rodzinno-sąsiedzkic- h o
i wyborze zawodu o kon-taktach
społcczno-kulturalnyc- h
udziale w organizacjach młodzie-żowych
o poglądach ideałach
i aspiracjach życiowych Orga-nizatorzy
konkursu wyrazili na-dzieję
że młodzież przyczyni się
swym udziałem w konkursie do
historycznego wize-runku
młodego pokolenia uro
na Ziemiach Zachod-nich"
Fragment odezwy brzmiał:
Z życiorysów powstanie dzieło
zbiorowe życiu tego pokole-nia
o jego pragnieniach i dąże-niach
o ziemi ojczystej
Dzieło to stanowić będzie wiary-godny
autentyczny dokument"
Ostateczny termin nadsyłania
prac wyznaczono na 31 paździer-nika
1966 r W wyniku konkur- -
-
z Klasztoru pierwszy dzień
pod Monte Cassino W tej
właśnie dziurze gdzie rośnie
i tymianek i krzaki
napierają na piasek wy-schniętej
rzeczki tu przeży-waliśmy
wzruszenie małe
czułe serdeczne jakże waż-ne
bo niż strach gniew
zawziętość determinacja i
pycha zwycięzców
A może takie właśnie wzru-szenia
trwają dłużej?
Gdyśmy jechali bogatymi
winnicami ciężko zwisający-mi
od wielkich gron gdy żół
drogą wracaliśmy do mia-sta
spadł deszcz Rzęsisty
ciepły letni pełen
dziejstwa i życia deszczu
Cł w m'„iVn7 bYJSo
le-- i podnosiły się liście winogra-byłe- m miejscu gdzie du- - n7P cehrmW których szumiały wesoło oliwki 1
skruszały na
opał
rodzin
trawa
trawa przy drodze srebrzyła
radośnie A góry nad na-mi
owe góry dwadzieścia
pięć lat temu nade
mną pełne grozy i
dymiły łagodnie jak wielkie
ciche owce które wyszły z
kąpieli
Byłem tam sam prywatnie
Tak jak samemu chodzi się
na cmentarz aby w ciszy po-szukać
swojej prawdy zasta-nowić
się nad samym sobą
"W tym sam na sam z górami
na tym zazieleniałym pobojo
wisku odnalazłem coś więcej
niż wspomnienie odnalazłem
nadzieję Nie darmo Bene-dyktyni
na wspaniałym
klasztorze napisali
PA-X'Sił-y które budują zwy-ciężają
w końcu siły które
niszczą
Ale-edz-ie
pokój dla
ino 3"ftt ')AirCtVpBEK
su wpłynęło ogółem 1C7
wiedzi Uczestnicy konkursu po--
Polsce
życia
stro
rhnrbazPwszYstktchwoiewódtw ehodnich związare repoloni
Ziem Zachodnich najliczniej re- - ™W tch ziem tworzeniem
prezentowany jest Dolny śląsk się więzi społecznych
(woj wrocławskie) Ponad 80'Ł w tym zwrócimy
uczestników urodziło na Zie uwagę najważniejsze
miach Zachodnich W w ickszo-- ' Srupy zagadnień a
ści jest szkolna zagadnienie szkoły organizacji
tarszch klas szkol !iuku™j o"-j-'
średnich oraz studenci
Rozstrzygnięcie konkursu na
stąpiło w 1967 Sąd szvm regionem
konkursowy złocony w większo-ści
polskich profesorów socjo-logu
uznał plon konkursu 73
dobr 1 wartościowy pod
względem naukowm przziP-ją- c
łącznie 20 nagród i 20 wy II „l~r-- U
drugiej
ny
Za- -
nowych
się
młodzież
do
szkolną
roznien umii iiajieysm stpjącą pełnymi garściami
prac znalazła się możliwości
ma we(izv normal- -
pr7 że bacujących zaoczne
drut! rl„7v konkurs na na- - ltd Pamiętniki tej młodzież
polskich Ziem Zi- - dostarczają interesującego ma
tcnalu ilustrującego proces
zwązare KB wpaaKU go nagana
w "uiiurainn wyKazuj- - j- - jednak
do
tą
Po
dzieło pt "Pamiętniki osadni- - '" l-1-
"-
LK ')_
ków Ziem Odzyskanych" wyda- - lcmie acnoanie odgrywaj
new Poznaniu w 1963 Uczest-iszcze2°lni- e aktjwnąrolę Na
nicy pierwszego konkursu
krutowah się aspekty zagadnienia-- 1
iai= upowszccnnłanie się wsruu
polscy w%kształce- -
badania i„„ ae- - zemie ("zdawania
miach wielokrotnie do
ze ka'egona „ wśród starszego
się
oraz
dobro
wisiały
ciepłej
swym
nowym
artykule
Należy
i"u-- "
SU feuiij untutjjw UŁiJiy iui
później jest drugie pokolenie
pokolenie potomków osadni- -
ków-pionieró- w urodzone
wychowane Ziemiach Za
chodnich Na tym polega świe
żość specyfika no-wych
pamiętników jako doku
mentów o przeobrażeniach spo-łecznych
na Ziemiach Zachod
nich
WIZERUNEK POKOLENIA
Pamiętniki dają barwny obraz
młodego Ziem Zacho-dnich
całe
olbrzymie problemów
związanych z środowiskiem wy-chowawczym
z kształtowaniem
się ideologii światopoglądu
młodzie7y a ponadto dokumen-tują
postawy młodzieży wobec
wydarzeń zachodzących współ-cześnie
w kraju świecie
Ogólnie biorąc w autobiogra-fiach
znalazły wyraz z jednej
strony sprawy dotyczące całej
młodzieży polskiej wiążące się
przemianami społeczno-poli--
Miss Polonia Kanadyjska
1969 panna Joanna Gajda wy-korzystała
swą
podróż do Polski samolotem
Królewskich Holenderskich
Linii Lotniczych KLM i od-wiedziła
po powTocie raszą
Redakcję by podzielić się z
Czytelnikami swymi wraże-niami
w czasie swego pierw-szego
w życiu pobytu w kra-ju
Relację jej podajemy po-niżej
— Jak upłynął Pani przelot
do Polski?
Wspaniale Nie mam
wprost słów uznania ob-sługi
samolotu Opiekowano
się mną rozczula-jąco
O jedzeniu nawet nie
było znakomite
Drinki również Gdy
znalazł się nad terenem Pol-ski
ogarnęło mnie dziwne
uczucie trudne do określe-nia
Nie można sie temu dzi-wić
pravi3? Byłam nad
z kiurego pochodzą moi
przodkowie którego nigdy
jeszcze nie widziałam
Na lotnisku Warszawie
zostałam zaskoczona przyję-ciem
Towarzystwo "Poloni a"
przysłało swego reprezentan-ta
z wielkim bukietem róż
Polskie Radio
wywiad dla radia i telewizji"
Ni—ezależMnMiMeM od
tycznymi w z
rewolucją społeczno kulturalną
demokratyzacją społecz-nego
z industrializacją urba
nizacją kraju — z
sprawy specyficzne dotyczą
ce przemian na Ziemiach
z
i z
na cztery
mianowicie:
to i
(uczniowie w
łów młodzieży awansu społecz '
no-kulturalne- go pokolenia oraz
więzi lokalnej i więzi najbliz
r
z
V- -
SZKOŁA I ORGANIZACJE
MŁODZIEŻOWE
' Uczestnicy konkursu są w
większości młodzieżą'
kształcącą się korz
a z blisko jedna wszclkich zdobywa-czwart- a pamiętników (szkolnictwo
pomnieć jest ne (lla
to
mielniki
chodnich Pierwszy zorganzova- -
ny Zachodni
mograficzną
"sługują zwłaszcza
głównie 'stępujące
średnieso
re- - Zachodnich na
podkreślali mio- -
na
na
"stworzenia
dzonego
się
co
śmierci
na-- 1
„„„„
na
naszych
pokolenia
ukazując
bogactwo
na
nagrodę
dosłownie
mówię
samolot
kra-jem
w
nagrało ze
przydzie
Ludowej
minującej
społeczeństwa 3 wjbór kierun
ku wykształcenia zgodnego
uzdolnieniami zainteresowa-niami
młodzieży
Zjawisko upowszechniania sie
w Polsce zarówno w środowi-skach
miejskich jak wiejskich
średniego wykształcenia doku-mentowane
jest przez pamiętni-karz- y
przy różnych okazjach
Najczęstszą formą jest szczegó-łowa
informacja o rodzeństwie
pamiętnikarza zawierająca dano
o zainteresowaniach każdego
braci sióstr o szkołach do któ-rych
obecnie uczęszczają o za-mierzonych
dalszych studiach
o wyborze zawodu o prowadzo-nych
na ten tema w domu roz-mowach
itd oraz podobne in-formacje
o kolegach koleżan-kach
pamiętnikarzy Niekiedy
uczestnicy konkursu podają dłu-gie
listy wszystkich swoich ko-leżanek
kolegów kończących
razem nimi szkołę podstawo-wą
wymieniając równocześnie
nazwy wybranych przez nich
szkół średnich
łono specjalnego
oraz samo-chód
kierowcą miałam za-rezerwowany
zapłacony po-kój
w hotelu "Metropol"
W stolicy Polski bawiłam
niestety tylko 5 dni Byłam w
operze na "Madame Butter-fly- "
na operetce zwiedziłam
Stare Miasto katedrę św Ja-na
Łazienki zrobiłam wycie-czki
do Wilanowa Żelazowej
Woli Nieborowa Arkadii i
byłam w Łowiczu w święto
Bożego Ciała Wrażenia
wprost
Z uwagi na krótki bo tylko
3 tygodniowy pobyt nie by-łam
w stanie zobaczyć wszy-stkiego
co tak bardzo w Pol-sce
godne jest widzenia To
prześliczny kraj Musiałam
odwiedzić rodzinę zamieszka-łą
na Dolnym Śląsku w Pa-włowiczkach
Gliwicach Ru-dzie
Śląskiej i Wirku Sam
Pan rozumie że nie w
tym nic dziwnego iż popłaka-liśmy
się wszyscy z rozczule-nia
Z spędziłam tylko
7 dni O wiele za krótko ale
nie było na to rady mu-siałam
przecież zobaczyć w
Polsce jak najwięcej Szczęśli-wym
zbiegiem
spotkałam znajomego z To
ronto który miał sąmpchó i
Jtwnnt mzynsmy ILIIUŁ1ŁUII1MII
Rozivadoivshi
Na długo już przed wy-buchem
drugiej wojny świa
towej jasne się stało że bro-nie
konne straciły swą ra-cje
bytu że są przestarzałe
ze w przyszłych zmaga-niach
nie odegrają już żad
nej istotnej roli
Ot
od
tym
Dowództwo polskich sił w jakiej bolszewicy naj- -
zbrojnych niestety po-- nie wiele
tego ani rusz więcej Taka była wojna
mieć Zaślepione w doktry- -
nie walk pierwszej wojny
światowej a przede wszjst- -
ściśle
broni
Stare
swego
Miss Polonia wrażeniach Polski
opieku-na-przewodni- ka
niezapomniane
okolicjznośei
Jerzy
prawdopodobniej
Da-lej
czasie
siebie domu
szczono
KOM
Stare było
bra-ku
chwili
który
sotnie
został ze wszystkich
rąba-st- ą
"wojny bolszewikami łm pułku Tym razem strzał pistoletowy Naciskane
1919-192- 0 roku nak los się odwrócił wy-- zewsząd konie gryzły wierz-i- ż
się me zmieniło że jechali na sporą polane gały Z obu stron gęsto padali
przyszłej wojnie sa-- j droga przez ca!y szła la- - zabici ranni
rozstrzygać będzie bag- - sami się strzały Jaszczak został
net szabla lanca Oczywi-Ni- m zdązIi cofnac po- - przez kozaków przy-ści- e
bjli tacy którzy wrotem wachmistrza party prz drożnego płotu
przestrzegali zanł nozdrzami piach Do- - siodła pierwszego
to że czasy mi-'st- ał kulę między oczy nacierającego napastnika po--
nęly zadecjduje o Długi czas po tvm smutnm teznvm szabli drugie- -
- " --
_ -
chwil przez nttut z wyKonczi z czynnej służbie :flLLE
której Zicme ' i956 '
_ """ ' ""' zdania W
rc-uw- a8
osadni
ri--i
do
szkole
o
nas?
czerwcu
"
r
f a- - t(Af i- - i
I '
__ i -
i
i
— i
i
zarazem
i
i
z
—
—
—
tego
— i I I
z
i
z
z
" z
i
z
i
i
i
z
mi
z i
i
było
rodziną
—
v
JL- -
1
—
' i
i
i
i —
i
—
1 z i
i
__- -
1
r i „
s
„
— fr
z
fUJ4iM JIU UUUU V 11
i4iupaina wizesiuuwa Kampanie KiiowsKa renami i-540(r- nT-„ n : Tjyu
wykazała aż nazbyt boleś- - ny odwrót przedzielonego bijał ciosy Czuł ze I zdemobilizowany
błąd zasklepiania sie sobie nowego wierzchowca każda Wiedział że
w minionych bezpowrotnie
założeniach
Kawaleria polska ma
piękną złotymi zgłoskami
zapisaną historię w dzie-jach
orężnych walk Pola-ków
Skończyła się
definitywnie Przesiadła
się na czołg oddała swe
lotnic-twu
Poniższe opowiadanie
niech będzie hołdem złożo-nym
tej wspaniałej tak
zwhzanej z nami
— polskiej kawale-rii
Wszystko zaczęło się od te-go
że wachmistrz Jaszczak
otrzymał od dowódcy szwa-dronu
rozkaz udania się na
patrol w rejon miejscowości
Sioło jak należało
się spodziewać znajdowały się
większe siły bolszewików
Jaszczak był starym fron-towym
wygą i nie była to dla
niego bynajmniej pierwszyz-na
Wyznaczył ze plu-tonu
pięciu ludzi ze
ułanem Bąkiem na czele
sprawdził czy wszystko mają
porządku i świcie wyru-szył
w drogę
o z
dla
mna
sile
oczv
Odwiedziliśmy okręg katowi-cki
Kraków Zakopane Wie-liczkę
z jej przecudną kopal-nią
Ojców makabryczny
Oświęcim Częstochowę Opo-le
Wrocław Malbok Inowro-cław
i Poznań W tym ostat-nim
byłam na słynnych Tar-gach
Międzynarodowych
trasa nasza wiodła przez
Gdańsk Sopot i Gdynię
tylko się dało i ile na to czas
pozwolił obejrzałam jak naj-dokładniej
Udzieliłam w mię-dzyczasie
kilku wywiadów
prasowych min "Przy-jaciółki"
Wszędzie przyjmowano
mnie niezwykle gościnnie
Muszę stwierdzić iz przez
a
rzyszenia związki
dzięki wiadomościom praso-wym
poznawano mnie jako
Miss Polonię Kanadyjską
Może opowie
wrażeniach odnie-sionych
w pobytu
Polsce?
— Jak i jak naj-bardziej
wyobraża-łam
sobie nigdy że Polacy są
aż gościnni i serdeczni
Wszędzie czułam jak
w
mnie ofiarowywano
kwiaty prezenty
złam Wszystkich
byłam w stanie zabrać —
zabrakłoby miejsca w waliz
kach
Najbardziej chyba podobał}'
mi się Tatry też
raz w mym życiu zobaczyłam
bociana i usłyszałam śpiew
słowika To wzruszające
Muszę przyznać że poczułam
Polką i jestem
dumna że należę tepo
wielkiego i bohaterskiego Na-rodu
Opuszczałam Polskę z
prawdziwym żalem Wiem
odwiedzę ją znowu gdy
będę mogła i mi na
to pozwolą
— -- amolotem stat
kiem?
— Tylko I to li
innej Wąt
by któraś mna mogła za
pewnić o pasażerowLibardziej
e)
Sioło nie daleko
jakieś najwyżej trzjdzie-śc- i
kilometrów miejsca po-stoju
szwadronu W
wiadomości o nieprzyja-cielu
nie było nic
nasi nie wiedzieli gdzie on
właściwie w dr:nej jest
nie
trafiło zrozu-- i to
wy-sianą
przód
między
pomiędzy
koza-ków
Jaszczak miał szczęście stron
nadzwyczajne był specjali- - Rozpoczęła się zawzięta
patroli znanvm w Buchnął jeden
kim jed- -
sądziło Gdy
w tak czas
posypały otoczony
iku
wskazywali w Zwalił
dawne
jej ciosem
na K1UC
nie chwila
jednak
husarskie skrzydła
gdzie
starszym
o
dla
o
Nie
nii
nina
nic
patrzł jak dobrego
obcego tym momencie Iskra
serca wscie
Niechęć bła nęła zadzie wzniesio-pełni- e
nieuzasa- - wysoko górę kopyta
Iskra nazywa-- dły jak piorun ścieśnioną
zarekwirowana jed- - gęstwę koni
kresowych tylnych nóg zwa-- w
wachmistrza hła następnym ułamku
była najbliższego napastni-śc- i
suchych bolszewicki
cinac pięknie wygiętej linii pierścień pouiosła pole
karku osadzona by-- jak wicher
mała główk? ciemnymi
mądrymi oczami Nie sierpień 1920 roku
strzałów nie drgnę-'sta- ł Jaszczaka łozku Ujaz-ł- a
nawet gdy idowskiego Szpitala Warsza-strzela- ł
siodła zaraz pierw-'wi- e Zraniona kozacką szablą
szego dnia gowa goiła się powoli Odzia-kozakó- w
jn'-- szpitalny wach- -
Wszystko razem składało mislrZ l°? d-rZ?-'-
em irlpał wccsu
niosła jak kołysce
będąc posłuszna jak IB""" n"'""ei"
dziecko jakim marzy łeb szyję
dy rasowy ułan jednak "" "uluf1
ńr7v kdpi nfemi tym siedział
wzdychał wspominał Szpa-ka
ułan nie zapomi-na
bowjem nigdy wierzchow-ca
którym związał
wspólnych nieraz
nieraz przygód
Wachmistrz był rasowym
ułanem pod każdym wzglę-dem
wzorem bojowego podo-ficera
Potrafił jak nikt wyjść
patrolem na głębokie tyły
poszarpać niespodziewają-cyc- h
niczego bolszewików
umiał unikać zasadzek zdo-być
niemożliwe zdawałoby się
zdobycia wiadomości
każdy dobry lubił
sobie czasu czasu
Gdy poszła jedna druga bu-telka
zwykł rozmawiać
ten sposób swjmi podko-mendnymi:
Widzisz byku jeden
prawił słucha-jących
skupieniu
kużden kuń jest kuń
musicie tym wiedzieć Wie-cie
czy wiecie?
Tak jest! Wiemy panie
wachmistrzu
No! kunia czyli
też kobyły mieć serce
cały czas pobytu Polsce duszą niego musisz pod
prawie spałam taki chodzić Kuń swój rozum
musiałam większość zapro-- 1 lepszy jak wszyscy ra-sze- ń
odmówić prostu Rozumiecie?
czasu na brakło Zaprasza-- ] Tak jest panie szefie!
mnie zupełnie nieznane to czemu pan szef taki jest
osoby harcerze różne stówa- - bez serca dla swojej kobyły?
wszędzie
nam Pani
swych
najlepsze
miłe
tak
się
Wszędzie
Przywio
ich wiele
nie
Pierwszy
było
się naprawdę
tylko
warunki
czy
samolotem
Żadnej
dziwnego
czego
jednak
uderzeniem
zgrabną
konia
Rasowy
dobrych
ułan
ułanów
Głupiś jak stare podo-gonie
Bez serca jestem
ino zawsze jak nią spojrzę
Szpak oczach staje Do-bra
była szkapa dobra
Nalej Bąk!
Od kilku dni wiadomo było
wszystkim sjluacja jest
więcej niż kiepska Masy ka-walerii
Budiennego przedarły
sie tyły zaszyły lasach
bagnach Polesia Szwadron
miał odciętą drogę odwrotu
Dowódca rotmistrz Rokicki
starał wszelką cenę zna-leźć
jakieś wyjście niebez-piecznej
tu dużo mówić
sytuacji Okazało się nie
było łatwe
Wczesny mrok opadał na
ziemię Niskie włóczy
mokradłami cze-piając
rzadkich karłowat-ych-
sosenek brzóz zarasta-jących
gdzie niegdzie bagna
boku długa linia
lasu zlewającego ciem-niejącym
horyzontem wieczo-ru
strony tego lasu
plunęły nagle kule Biło naj
mniej parę karabinów maszy-nowych
stłoczone na wąs-kiej
grobli czwórki Powstał
zamęt ale nie trwał długo
Goniony pociskami szwadron
ruszył cwałem zagłębił się
lesie naprzeciw który
szczęście nie był dalej jak
dwieście kroków Na grobli
zostało-tedna-k iki&alnicrucho--
HJJJ5
pożegnanie Jl
(Opowiadani
Straty były dotkliwe ale to
b)ł jeszcze koniec Gdy
następnego dnia kapral Ja-błoński
dowodził
szpicą wjechał
pierwsze chałupy wsi
wysypały sie nich
co najmniej trzy
Na ucieczkę nie było już
czasu W mgnieniu jadą
cy Ie szwadron otoczony
od ca- - drugi
mo
sie
Szpak do
na
ze
mu
~j-- j
OiUdld hlUIYIII V_Uiq L103
Malejącymi ou--- !
soli
że
pię
na cos nadchodzi koniec
ale do nie ma W
złych
-
się prostu [tTJI1 5
ta zu- - na i jej
niesłuszna i ne w spa-dnio- na
— tak
ła sie w i ludzi Potężnym
nm z dworów
a wierzchów ka w se- -
— ciemnej ma-'kund- y
kasztanką o ka i rozerwawszy
i się w
na której
ła z
bała sie i
15 za-zupełn- ie
i w
wachmistrz w
z
do I
w kitel
- to
fY% cip fcaua1prvisV-ipff- n "d "w-- e ' ='"-- "
— w
popić
dudnienia dział walących
d " łagodna i L
kaz-- 1 fa3Wmi się na na
A ja
rak--
' W tydzień po
i
z go los
a
i
zi
się
do
Jak
od do
i
był w
ze
— z
— do
go w
— to i
o
nie
—
— Ale do
trza i
w z do
nie i ma
wy tu
— po i zem
to —
ły A
—
w
go
do
—
me
na
mi w
o
że
na i w
i
się za
co
że
to
ły się nad
się
i
Z czerniała
się z
Od właśnie
w
i w
-- na
o
ł
!
nie
w
z
oka
w t
z
w
z
w
po
w
pe--
na
-- o
z
w siodle Iskra przywitała
sie z czule — zarżała
krótko i musnęła wąsatą
twarz wachmistrza miękkimi
poezji Iwaniuka
W amerykańskim czasopiś-mie
uniwersyteckim "Books
Abroad" dr Mieczysław Gier-gielewi- cz
profesor Universi-o- f
Pennsylvania ogłosił zwię-złe
ale wnikliwe omówienie
tomu poezji Wacława Iwaniu-ka
"Ciemny czas" które po-zwalamy
sobie przedrukować
The brilliant new vol-um- e
verse by Iwaniuk
has confirmed his excep-tion- al
standing among the
Polish emigrant poets A
protagonist of the post-Skamand- er
tradition he
has worked hard to achieve
maturity and individual
expression He has conden-se- d his style admirably
pruned superfluous trim-ming- s
and reached a
smooth naturalness
amounting to virtuosity
Yet his drive toward sim-plici- tv
has not resulted in
aesthetic ascetism and his
use of metaphors is admi-rabl- e
In his self-impose- d
aesthetic disciplines he is
guided bv an urge to con-ve- v
a definite message
Suffering from postwar
prostration Iwaniuk has
madę strenuous attempts
STANISŁAW JERZY LEC
maja oczy
wskazuję!" — zapiszczał
są
narody
co zębami szczękały
iH„ 6 9
chrapami S?ła teraz w p-
-
oŁCJ turce Szwsfrf
nwabirzeąłóswajkąnc z vfavnt~az:ją :„
po raz klepał ja dW
wie -- po lśniącej szyi Cott
zo gaaac — zetn nie fcobi aawno juz lezatby gJae§
aarnią zraoany kozacj szablami
Koniec wojny zastał c M
aron w OKoucach Mińsk
pili się wszyscy z radofch
me pu czin zaiauoiani i warowe wagony t dzień
su wlekli sie do Wara- - wystając godzinami na
t%
stkich stacjach zapefeisjitt'
transportami £0JA
Wachmistrz nie wjoba §tL'sz
sobie innego życia niż w'j WGI
sku Czuł się dobrze choćs !?
re rany dolegały mu ode: SDE
do czasu Chciał zosW rKAPE bł
dla -- uisce ~0~j ulcuU innego V
2
jego
inne
wypo
(Ul
i pamiei- -
Na słabnie z IkOSS
Co
u
się
drugim
mgiełki
Wachmistrz zameWelM''
swoje odejście dowódcy mlKO"1 tTfffiK
kła Si lhW
no-- 1
uciekających
już
nim
of
in i Ł(uuiaił jut JJU tyl
nemu szeui w Kierunku rj jen Stojący koło nich rtś
townik zatrzymał go- - li
— A dokąd to panie cjtk
Bolesny skurcz serca j — uuz to me poznajt --ą mnie Sikora? i
— To pan wachmistrz' E
ny Doskie me poznałem aw
piaguę zuiuwia: -- tivr
Wnętrze stajni jest m Ax]
ne Pachnie siano i koi ijjy
pot Iskra opiera swą zgrai £1
główkę na ramieniu wack "ifl'
strza Jaszczak całuje ją fm
chrapy Raz Drugi Potj jjL
w szyję A po tym znów $
chrapy j£L
Z oczu wachmistrza kp Xj_
jedna po drugiej na wąsy '%L
be ciężkie łzy
Ciemne oczy Iskry &
wilgotnym połyskiem w nr
ku stajni Czy wie ona o tp
że jest to ostatnie ich pts
gnaniem
Wie na pewno
O
to rebuild his shatteredtJjJE
sion of the world andii&l
find reconciliation tf
the continuous streanr
life He seems to oscillat lnfnnn 4Vio fVl 1 C T
' STO JJCICG11 LIIC błoniu '"
iure ana me suieiiuuui
f Vt!R(
gr
rm ftf
urban civilization Moli 'W
of memory and death 'W
responding respectivelyf Jr
the tenacity of exisia
and its sporadic collap Jr
often reappear in --Jl
poems A mediative not SSC
contributes to the intrint
unity of the volume i j&
fiped bv the poet asr
poetic chronicie His &)yf
tinn denends basicallr efffc
the manioulation of voo
bularv and svntax: heetf
intimates his design -
practice "muscular se
tences" Prosody ishisle
obtrusive concern i
though it is bv no mci:
ignored His blank verse:
not merę avoidance of c
form rhymina buta searr
for refreshing harmont
The publication may
considered as reorese
tive modern Polish $
tic diction and snouiuu-b- e
overlooked- -
W
cc
fi
—
Myśl i n ieuczesa n e1 U
TmAnn rni~~nA „„ - 7 -- _ łł Jfliurii Lulf£Cl L#KZ UUIUC ILU ŁffCfl L„U„ IlU„mlli n' imi f-flSlf£cS'
Dmą głośno w róg obfitości musi być pusty
Niósł wysoko sztandar nie chciał go itidzicć
Pięść chciała uderzyć Jeden palec cofnął "Ja 'F &
Oto męczennik — trwał na krzyżu nieprzybity
i
s
W naszej epoce lud musi być zmotoryzowany by wici
muice
Gdy nie ma się z czego śmiać rodzą się satyrycy
Niektóre charaktery są niezłomne ale rozciągliwe
Nie chodi utartymi drogami bo się pośliźniesz
Konstytucja państwa powinna być taka nartiWSk
konstytucji obijwatela
BEZZĘBNE NARODY
Bezzębne
"przezzpjekutiwd
„Czasem & a - słowo
nieopalrarią wypadnie
nie zatrzymane n f
zaciśnięciem
ft
m
11
zu
a
fi
:F
I
sie:
&'
(
of P&
Hi
&
11
'u
3'
iC
0
G
G
by nie
% — —— 1
"