Zwilazkowiec Alliancer, April 20, 1973

              I"V-- v si
FB?J2łJ6
Życzenia z Toronto "JILbanler WatjL
czftlajieideczniejize Zliczenia
WeSotjch JVif Wieikanocnijch
ii luda Stirj --Słnnlrti i całej polonii
ZABŁOCKI S
SOCIAL CATERERS
Właściciel KAZIMIERZ ZABŁOCKI
Przyjmujemy zamówienia na wesela bankiety
przyjęcia przedślubne i wszystkie inne okazje
Najlepszej jakości potrawy pierwszorzędna
obsługa kuchnia europejska
802 Danforth Ave — Toronto 6 Ont
Tel 466-077- 7
f v i—rr-- r
j) Moc serdecznych życzeń Wielkanocnych
l składa swoim Klientom i całej Polonii
Joseph J Rajca Furs
Łfl POLSKA FIRMA KUŚNIERSKA
'fi Vkonujemy futra do miary z najlepszych skó- -
} rok — przyjmujemy naprawy — przeróbki oraz
C-- jiijuiMjinj uu łf:iiuuiiia na laiu rrj
"j za peinym ubezpieczeniem
Ę 921 College Sr
Tel 534-554- 5
to
Toronto Ont
rt!V1ŁttTltTŁTt-lt'Łtre- y
liPx7ijjcmnijcl2 Świąt TUićfhanocmjcfi
t nUcsoićąo cfłllcluia
i li la (I a
Wk fsĘ
UĄJOOl
MEAT
PRODUCTS
1242 Dundas St W — Toronto Ont
K Tel 531-100- 6 531-161- 1
Ł'A'AŁVff''-''i'H'ttt't-- tt t t -
T --Dcnleczne ź— uczenia lUcsolijcli Jwiąl
ff icszystkim naszxjm Klientom Przyjaciołom i całej
m ' Polonii zasyła
Mother's Bakery
Delikatesy — Produkty nabiałowe — Pierwtztj (u
jakości wędliny — Grocerme — Świeży chleb
A] dwa razy dziennie — Ciasta ciastka i torty na
rożne okazje
7364 The Oueensway - Toronto 18
Tel 251-92- 97 w'uunmuuuttMwmM4l
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
składa
Y ONYSCHUK
i Pracownicy Firmy
Y Onyschuk & Co Ltd
UBEZPIECZENIA WSZELKIEGO RODZAJU
oraz KUPNOSPRZEDAŻ REALNOŚCI
M 2406-- A Bloor St W - Toronto 21 Ont
Tel 767-540- 8
VVi'V''VAfVW-AHmwt- M
NAJLEPSZE ŻYCZENIA WIELKANOCNE
składa klientom i przyjaciołom
STAN'S FARM FRUIT MARKET
Polski sklep ze świeżymi jarzynami i owocami
Właśc STANISŁAW STECKIEWICZ
757 Queen St W Toronto Ont
Tel 366-261- 1
LŁ-jiŁfmmwmimwiww-twtw
Wesołego Alleluja i dużo radości
w dniu Zmartwychwstania wszystkim
Przyjaciołom Klientom i całej Polonii
Jj składa
I UKRAIŃSKA KNYHA
% 962 Bloor St W Tel 534-755- 1
E
j i iox Lunaas jt tt lei jj-oyz- o £
Istnieje dziś na całym
świecie znaczna liczba ludzi
powiązanych ze sobą już
przez choćby tylko ten fakt
że od dhigiego czasu syste-matycznie
czytają polską pra-sę
emigracyjną lub co wię-cej
do niej pisują To powią-zanie
bynajmniej nie jest
wcale błahą sprawą jeśli
wziąć pod uwagę jak daleko
sięga ogólna duchowa i in-telektualna
dezintegracja
wielu środowisk dawniej
bardzo spoistych Nie należy
oczywiście przeceniać wagi
faktu że wokół polskiej pra-sy
emigracyjnej skupiła się
pewna liczba ludzi Przecież
różnice między nimi są nie-raz
bardzo znaczne od skraj-nego
konserwatyzmu aż po
rozmaicie pojmowaną ultra-postepowo- ść
Polska prasa
emigracyjna stwomła jed-nak
dla nas wszystkich pe-wien
wspólny język po pro-stu
dała możność porozumie-wania
się ponad dzielącymi
nas przegrodami
Klimat intelektualny i mo-ralny
który ukształtował się
wokół "Związkowca" można
byłoby wykorzystać dla dal-szych
działań integracyjnych
Warto abyśmy jako czytelni-cy
"Związkowca" spróbowa-li
bardziej zbliżyć się do sie-bie
lepiej nawzajem sie poz-nać
Związki przyjaźni pro-pagowane
swojego czasu
przez Abramowskiego mog-łyby
stać się podstawa skon-solidowania
uniwersalistycz-neg- o
środowiska Mam na
myśli swojego rodzaju lokal-n'- e
koła przyjaciół "Związ-kowca"
wymieniające się na-wzajem
prelegentami orga-nizujące
różnego rodzaju dys-kusje
itp Takie nieformalne
ko(ła już może nawet w nie-których
miejscach istnieją i
działają wcale skutecznie
ftzecz w tym aby ich było
więcej i aby kontakt między
nimi stał się ściślejszy
' Sprawą bodajże jeszcze
ważniejszą jest kontynuowa-nie
tradycji "Związkowca" w
językach obcych przede
wszystkim w języku angiel-skim
Młode pokolenie czyta
p'o polsku z coraz większą
trudnością i aby do tego po-kolenia
trafić trzeba sięgnąć
do języka mu najbliższego
Zbyt ciasno dotąd traktowa-liśmy
nieraz polskość utożsa-miając
ją jednoznacznie z ję-zykiem
A przecież wcale nie
musimy godzić się ze stratą
młodego pokolenia dla pol-skości
tylko dlatego że ję-zyk
polski ono już utraciło
lub jest w trakcie tracenia
go- -
Żyjąc i działając zawodo-wo'
w środowiskach niepol-skich
moglibyśmy wiele wię-cej
zdziałać dla polskiej
sprawy mając oparcie w cza-sopiśmie
w języku angiel-skim
które kontynuowałoby
tradycję polskiej prasy emi-gracyjnej
ale nie byłoby li
tylko zbiorem tłumaczeń ar-tykułów
"Kultury" lub inne-go
polskiego czasopisma emi-gracyjnego
na język angiel-ski
Powinno być to czaso-pismo
o charakterze uniwer-salistyczny- m
troszczące się
o sprawę polską w bardzo
szerokim kontekście nawią-zujące
żywo do humanistycz-nej
tradycji "Związkowca" i
innych postępowych czaso-pism
emigracyjnych
Były już uprzednio próby
powołania do życia takiego
czasopisma ale rozbiły się
jak dotąd o trudności natu-ry
finansowej Zdaję sobie w
pełni sprawę jak bardzo bę-dzie
dziś trudno zapewnić
byt takiemu pismu Jednak- - t l
"ZWIĄZKOWIEC" KWIECIEŃ (April) 20 - 1973
Co dalej '?e moim zdaniem zacząć n
leży od zapytania jak naj-szersze- go
grona czytelników
Mak dalece widzą inicjatywę
'za celowa jak ewentualnie
byliby skłonni ją wesprzeć
:zego oczekiwaliby od czaso-pism- a
Warto o tej sprawie
podyskutować zastanowić
Aę rozejrzeć się wokół czy
aby nie ma jakichś praktycz-nych
możliwości zrealizowa-nia
tej koncepcji Grono czy-telników
"Związkowca" jest
dostatecznie szerokie na to
aby można było choćby zare-jestrować
rozmaitego rodzaju
okazje mogące co najmniej
ułatwić zrealizowanie inicja-tywy
Przede wszystkim trzeba
siegnac do młodego pokole-nia
które najlepiej z nas
wszystkich włada językiem
angielskim siłą rzeczy jest
bliższa anglo-saskieg- o czytel-nika
(choć oczywiście chodzi
nie tylko o niego ale w ogó-le
o ludzi władając} eh języ-kiem
angielskimi jest w bli-skim
kontakcie z anglosaski-mi
społeczeństwami Warto
tu wspomnieć o interesującej
inicjatywie młodego grona z
Artur Czarny Zawisza
(Dokończenie ze str 4)
przedwczesinch działań Tym
razem jednak węglarze pol-scy
stanowiący większość
"porebu" wśród nich Zawisza
Wollowicz Winnicki Dziewi-ck- i
Dmowski Borkowski
świetoslawski nie usłuchali
go Plan Zaliwskiego urzekł
ich A był to niestety plan
źle przemyślany Rok zale-dwie
uplynal od kieski ponie-sionej
przez wcale liczebne
wojsko regularne jakim dys-ponowało
powstanie listopa-dowe
Sytuacja na ziemiach
polskich zaboru rosyjskiego
nigdy nie była mniej sprzy-jająca
walce rewolucyjnej
Zaliwski jednak impet} k i
fantasta nie chciał sie z tym
faktem liczyć 'Ci których
zwerbował do zamierzonej ak- -
'cji zbrojnej w pełni zawie-Irzy- li
mu
Jako początek akcji party-zanckiej
wyznaczono marzec
1
1833 r Oddziały partyzan-ckie
wkroczyć miały do Kró-jlestw- a
od strony Galicji W
Ks Poznańskiego i Pomorza
'Na jakiś czas przed rozpoczę-ciem
działań emisariusze z
Paryża bjli już nad granica
Dla Zawiszy punktem oparcia
było Turzno w okolicy Toru- -
nia majątek jego krewnych
1 Działowskich Miał dowodzić
'powstaniem w obwodzie war-szawskim
i sochaczewskim
Istnieje wersja wedle któ-rej
Zawisza przed rozpocz-ęciem
walki partyzanckiej udał
się sam potajemnie z Turzna
do Warszawy na rekonesans
iW Warszawie — tak brzmi
dalej ta relacja — rozpozna-in- y
przez Rosjan schwytany i
osadzony w wiezieniu w jakiś
bardzo zagadkowy sposób wy- dostał sie z niego Inne źródła
I jednak nie potwierdzają tego
faktu wątpliwe więc jest czy
Zawisza był w ogóle w tym
czasie w Warszawie
' Natomiast faktem stwier-- '
dzonym jest ze odwiedzili go
w Turznie na pewno pota-jemnie
i z zachowaniem o-strożności
matka i najmlod-isz- y
z braci Zaniepokojonej o
niego matce obiecywał ze
wróci wkrótce do Francji
gdzie będzie bezpieczny W
istocie rzeczy jednak trwał
przy swym zamiarze
!
Przed wyruszeniem na wy-prawę
partyzancką napisał
testament
irs
Toronto które zbiorowym
wysiłkiem społecznym w da-Ejechpoolsk"
o-angelTsk-oi właśnie g"Mroangoazydon-brze
w czuwa potrzebę po- dobnego rodzaju publikacji Denodcznch zdolnych tra-fie
do całkowicie niesłusznie
zanedbanego dotąd czytelni-ka
któn jeszcze z polskością
ma dużo wspólnego ale już
po polsku nie mówi albo tyl-ko
z trudem
Poza hm msmn w iP7vkn
I angielskim dałoby szeroką
I okazje do współpracy auto-- i rów polskich z autorami nie-polskimi
Biab to droga do
vyjścia z ciasnego siłą rze-czy
podwórka na szeroki
świat pokazania obcym ze
przecież m Polacy nie jes-teśmy
zasklepieni wyłącznie
do własnych praw Szkoda
dotąd tjlj ciekawjch i cen-nych
rzeczy publikowanych
po polsku a więc niedostęp-nych
szerszemu kręgowi czy-telników
niepolskich Jeśli
polska sprawa ma mieć ja-kiekol- uei
znaczenie dla cu-dzoziemcom
to musimy ja
przedstawić w języku dla
nich dostępnym a zarazem
! Liczy sie tu z wszystkim co
20 może spotkać najgorszego
Wyobraźnia ukazuje mu w la- -
i sną jego postać zawieszoną
na szubienicy Nie przeraża
j go ta możliwość Taki finał
życia uważa za rzecz zupełnie
naturalna bo takie jest prze-znaczenie
człowieka: "śmierć
na siebie przyjąć powinien
byle by zamierzonego dosieg-nd- ł
celu" W tjm romantyku-entuzjaści- e
nie było ani cie
nia kordianowej skłonności
do upajania sie tragicznym
patosem własnego ofiarnego
czynu Byl prosty w swym
myśleniu i odczuciach
Pragnieniem Zawiszy było
by inni kontynuowali jego
trud "Braciom krewnym
przyjaciołom moim" — pisał
ten nieustraszony weglarz-re-wolucjonist- a
— "przekazuję
wieczną zemstę wieczna nie-nawiść
dla wszystkich wład-ców
i samowolnych ustaw
Niech wolność w całym zna-czeniu
wolność jedynym ich
będzie bożyszczem jedynym
przewodnikiem — prawda je-dynym
celem — szczęście
ludzkości" "Niech zawsze w
działaniu unikają półśrod-ków"
— oto wskazanie które
znakomicie określało postawę
ówczesnej polskiej lewicy nie-podległościowej
Wolą jego było by ziemia
jaka miała mu przypaść w
spadku została podzielona
pomiędzy rodziny chłopskie
Ukochanej zostawiał upomi-nek
i ciepłe z wielką prostotą
wyrażone słowo
Z małym oddziałkiem prze-prawił
sie przez graniczną
Drwęce Rozbroił straż rosyj-ska
Oddział jego wzrósł li-czebnie
dzięki napływowi oko-licznc- h
chłopów Zaszył się
w lasach Skępskich w Płoc-kim
po czym przeprawiwszy
się przez Wisie wszedł w lasy
krośniewickie miedzy Wło-cławkiem
i Łęczycą Akcja Za-wiszy
skończyła się żałośnie
podobnie jak akcja wszyst-kich
pozostałych oddziałów
które wkroczyły na teren
Królestwa Otoczony przez
znaczne siły rosyjskie po sze-ściu
godzinach upartej walki
straciwszy w boju większość
towarzyszy ranny wpadł w
ręce wroga
Osadzony został w wiezie-niu
w budynku pokarmelic-ki- m
w Warszawie na Lesznie
r
WESOŁYCH ŚWIAT WIELKANOCNYCH
I WESOŁEGO ALLELUJA
ŻYCZY
Cishusinitssht AtRniiMf
STR 5
w sposób dla nich przekony-wujący
Przy czm oczywiś-cie
trzeba wystrzegać sie ja-kiejś
taniej propagandy po-litycznej
wszelkiego poucza-nie
że to niby my Polacy
wszystko wiedzieliśnn lepiej
od początku tylko ze' nas nie
chciano słuchać Publikacje
w języku angielskim inspiro-wane
przez Polaków nieraz
w przeszłości poważnie błą-dziły
pod tym właśne wzglę-dem
Sprawa czasopisma o któ-iy- m tutaj mowa jest między
innymi sprawą naszej włas-nej
ldenbczności Czy mia-nowicie
chcemy aby coś z
nas trwało w dalszych poko-leniach
ludzi na emigracji
czy tez godzimy się z góry
na zatracenie wartości dla
nas ceninch odejście od
nich młodego pokolenia roz-ołynięc- ie
się tego ostatniego
bez re?zty w niepolskiej ma-sie
Wszyscy stajemy się
współcześnie członkami ze-Handaryzowa- nego
społeczeń-stwa
masowego w którym
dokucza ludziom poczucie o-samotn- ienia bezradności ho- -
(Dokończenie na str 6)
— "u karmelitów" jak ma-wiano
wówczas w uproszczę-'i- u
w tym samym wiezieniu
które bło dawniej jrszcze
przed powstaniem miejscem
kaźni Łukasińskiego i wielu
innych patriotów Poddany
został w myśl rozkazu car-skiego
namiestnika "najsu-rowszym
badaniom" Wytrzy-mał
mężnie katusze śledcze
nikogo nie wydal Skazany
został na śmierć tzw hańbią-ca
przez powieszenie W os-tatnim
swym liście z wiezie-nia
do matki pisał ze z dumą
odda życie za sprawę wolno-ści
Relacja z pobytu Artura
Czarnego Zawiszy w wiezie-niu
"u karmelitów" zawiera
zaskakujący szczegół: napisał
tu wodewiL wzorowany na
farsie francuskiej widzianej
poprzednio w Paryżu Nieby-wała
to rzecz w dziejach mar-tyrologii
polskiej zapewne
nie tylko polskiej a wytłu-maczenie
może tu być tylko
jedno: była to samoobrona
Drzed czarnymi myślami ja- kie zawsze nawiedzają ska-zańca
w ostatnich godzinach
życia Rachunki swe ze świa-tem
już poprzednio skończył
a teraz chciał spotkać śmieić
z cechująca go przez całe ży-cie
brawurą rzucał jej prze-korne
wyzwanie
Egzekucja odbyła sie 26 li-stopada
1833 roku na tym
właśnie placu który po stu
latach nazwany został imię-jnie- m Artura Zawiszy Ro-zstrzelano
tu najprzód na jego
i oczach trzech jego towarzyszy
walk partyzanckich Potem
i przyszła kolej na niego
Opis ostatnich chwil Zawi-isz- y
pod szubienica przedsta-wił
sumiennie historyk rosy-jski
Berg w oparciu o relacje
'rosyjskiego generała który
I był świadkiem sceny stracę-- I
nia:
j "Przez cały czas do chwili
'egzekucji stał wyprostowany
Iz głową wzniesiona do góry"
Rzucił w otaczający go tłum
słowa: "Gdybym miał żyć sto
lat wszystkie bym ofiarował
mojej ojczyźnie"
Testament Zawiszy pisany
w Turznie był wyrazem jego
wyzwoleńczej idei ogólnoludz-kiej
myśl ostatnia przed
śmiercią zwracała sie ku Pol-sce
byta wyznaniem patrioty
Te dwie idee żyły w nim nie-rozłączne
Józef Żmigrodzki l
CZECH0SL0VAK AIRLINES
Simpson Tower 401 Bay Street Suitę 2420 Toronto 103
General Information: Reservations:
363-31- 74 366-99- 77
Zenith No: 00890 Zenith No 63600
%
— _-- ~ —fW Życzenia z Toronto
WESOŁE
AŁIELU W? O Bi' l
15
67 Richmond St West Toronto Ont
M5H 1Z5
??źs:-rS=ł£CS- Sl
l
UJr & Hahi T
ll'i tulili li --Jtud [['itlhiiiiOiiKiili
Shutdii Uiuj ~liiiil(li i difii I' niiimi
Three Star Meat Packers Co
OLGA i TADEUSZ KUROSAD wlaśc
Świeże gotowane i wędzone mięso
Mamy tylko na składzie mięso badane nrzez rząd
Dostarczamy nasze wyroby do sklepów
restauracji na wesela bankiety zabawy
po cenach hurtowych
196 Shaw St (Rear) — Toronto 3 Ont
Tel 532-734- 4
asa
Jloc sculecznych życzeń na Świętu Wielkanocne
składa
Futurę Fuel Osi Ltd
& Seryice Station
Czyszczenie i obsługa furnace'ów bezpłatnie
Dostarczamy oliwę do palenia czjkimy i napra-wiamy
piece Sprzedajemy benzynę maiki BA
Smarujemy samochody i naprawiamy — solidnie
dobrze i tanio Każda robola gwarantowana
945 Bloor St W Toronto Ont
Tel 536-355- 1 po 7 wiecz 762-949- 4
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA
Z OKAZJI ŚWIĄT WIELKANOCY
składa
PEAC0CK'S HARDWARE LTD
lt!ll! t--
Z_ r_u 1-_- _1 o hicim wyuur idiu Tapei naczyń' ii:m__oiieum lu!Tie_a
narzędzia plumberskie — Wyrób kluczy
D
? 1 026-2- 8 Queen St W (przy Ossington) i Tel 532-070- 3
Toronto Ont
-ł----- jl-— " — Ci% — — — - - p
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy
M0NARCH ELECTRIC CO
%9-- p
Właśc THOM JUSKOW '
Naprawa wszystkich motorów elektrycznych '
Pralki żelazka i
693 Queen St W — Toronto Ont t
Tel 363-096- 3
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy I
M-- C DAIRY CO LTD PRODUCTS !
Dostarczamy wszystkie znane produkty mleczne
do każdego sklepu w Toronto Wyrabiamy kwa-śną
śmietanę "Yogourt" sery oraz bryndze
Żądajcie naszych wyrobów w swoich sk'epach
212 Mavety St Toronto Ont
Tel 766-671- 1 fe fs&C?&£:sC£=££)&F&i
§
lM
s- -