000014 |
Previous | 6 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
l&w I &£i-&o- i WAi --J Wlw™Vn$'tl£ywyWĄy'vFPtJWłvM2''l~'m"T?'i" ' "" rrrTfrrtKpi?" WS-tHifZ"'- ! wtfig"'-jii-" 'T"t"wnqpiiW'fnłitrwl''Hl'iry'y w ''ijAtftKi-"!- " T'yw!y?VS-'!yP'"?'llii''a'faJ'V°'Pj- t'
TF - -- i J 7 j" T7S "Ł'łw yąpj -- Tp-t-j4y Jiir 'rr- -
i
ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ (January) plotek 7 — 1972 NR 3
2
5- -
5f
Wiadom ości m ontrealsk ie
Honuelles de Montreal Montreal News
BIURA REDAKCJI I ADMINISTRACJI: 4617 Park Avenue
Teł 288-195- 3 Redaktor: ADAM JURYK
W Mazurkiewicz przedstawiciel: 4926 Dunn Av Cóte S Paul Montreal 205 PQ
Tel 766-648- 9 — Przyjmuje prenumeraty i ogłoszenia
Metropolitalna
Jednym z ostatnich aktów Trochę dziwne ale
cjuebeckiego we ze stowarzyszenia
przed wakacjami ne tak montrealskie jak i
zimowi mi było uchwalenie u- - prowincjonalne oświadczają
stawy o stworzeniu jednolitej się przeciw zbytniej centrali-sił- y
policyjnej podlegającej zacji władzy policyjnej Stan
nadrzędnej administracji me-- l taki zdaniem może do-tropo- lii
— Montreal Urban' prowadzić do policyjnego
Community znanej w skrócie
MUC Ustawa wchodzi w ży- -
cie z dniem 1 stycznia 1972
r natomiast zintegrowanie
27 różnych organizmów poli-cyjnych
działających na tere-nie
Metropolii Montrealskiej
nastąpi w kilku fazach w
okresie około trzech lat Pro-jekt
ustawy przeszedł zupeł-nie
gładko pi zez wszystkie
stadia i został uchwalony chy-ba
jednogłośnie jako obowią-zująca
ustawa
Siły policyjne Metropolii
wchłoną 4 000 policjantów
miasta Montrealu oraz około
1000 policjantów pozostałych
gmin miejskich i wiejskich na
terenie wyspy montrealskiej
Znajdą sie one pod dyrekcja
Rady Bezpieczeństwa Publicz-nego
— Public Security Coun-ci- l
składającej sie z 6 człon-ków
a wyłonionej przez
MUC i członków mianowa-nych
przez władze prowincjo-nalne
z każdej strony po trzy
osoby przew odniczacym Ra-dy
Bezpieczeństwa Publiczne-go
bedzie osoba mianowana
przez Gubernatora Prowincji
Jak każda nowa ustawa i
ta miała swoich entuzjastów
oraz przeciwników Na ogół
partie opozycyjne pozytywnie
odniosły sie do zagadnienia
stworzenia jednolitej siły po-licyjnej
w olbrzymim skupi-sku
ludzkim jakim jest Mont-real
i poparły wniosek rządo-wy
Jak zwykle niektórzy
"prezydenci" podmiejskich
przysiółków wysuwali obiek-cje
a nade wszystko i w
pierwszym rzędzie natury fi-nansowej
prorokując wzrost
wydatków budżetowych na ce-le
bezpieczeństwa Oczywiście
wydatki na ten cel wzrosną i
pociągną za sobą zwiększenie
podatków
Pamiętając jednakże że
Montreal stal sie od niejakie-go
czasu przysłowiowym
"Chicago z lat dwudziestych"
jakiś wreszcie rozsądny po-rządek
z służbą bezpieczeń-stwa
musiał być zrobiony
Budżet policyjny wyniesie juz
w przyszłym roku około 84
milionów dolarów pokryty
bez jednego grosza ze strony
skarbu ąuebeckiego Przynaj-mniej
na razie
KRYSTYNA
WASILEWSKA-DUMA- S
ADWOKAT
210 rue Ste-Catheri- ne Easf
Suitę 300
Montreal 18 Que
Biuro: telefon 861-306- 6
103-- P
Sklep jubilerski
CARON JEWELLERS
5043 Prk Av Montreal Qu
Tel 274-892- 2
Zegarki —' Pierścionki — Obryci- -
U ślubne — Bliuteria — Upo
minki — Naprawa zegarków
MSwImy po polsku 37-- P
§ HITACHI
RADIO
TV-COLO-UR
TAPE-Hi-- Fi
policja od 1 stycznia 1972 r
prawdzi-ustawodawczyc- h
policyj-parlament- u
ich
państwa
Fakt uporządkowania spraw
dotyczących publicznego bez-pieczeństwa
należy powitać z
uznaniem a także z nadzieją
Smętna statystyka
Zaskakującą smętną staty-stykę
ogłosiła jedna z fran-cuskich
gazet montrealskich
publikując artykuł na temat
oszustw i "przywilejów"
pieniących się w dziale opie-ki
społeczne prowincji
Dziennik podaje że około
23% sum wypłacanych na
pomoc podopiecznym jest
wypłacana na fałszywej pod-stawie
i jest po prostu zwy-kłą
permanentną kradzieżą
Ministerstwo Spraw Spo-łecznych
wydaje rocznie oko-ło
$300 milionów na ten cel
czyli owe 25% to byłoby tyl-ko
$75 milionów które nie
docierają do rąk podopiecz-nych
obywateli
Obecnie prowincjonalna o-pie- ką
społeczna utrzymuje
okało 190000 podopiecznych
co razem z członkami rodzi-ny
czyni około 600000 osób
utrzymywanych z fundu-szów
publicznych Jednym
słowem armia ludzi która
zyjena koszt państwa obok
drugiej armii o podobnej li-czebności
" czyli bezrobot-nych
i otrzymujących zapo-mogi
bezrobocia
Pismo to (opozycyjne) pi-sze
że rząd prowincjonalny
ani myśli wszczynać jakichś
masowycn dochodzeń o wy-łudzone
sumy z funduszu o-pie- ki
społecznej nie chcąc
przysparzać sooie Kłopotów
cierpliwie czekając na polep-szenie
sytuacji gospodarczej
a głównie na rynku pracy
Problem tego masowego
oszustwa nie jest zdaniem
pisma stary Istnieje od
około trzech lat Jest to więc
pewnego rodzaju spadek o- -
trzymany po rządach Unii
Narodowei ktorei rządy w
ostatnich latach cierpiały na
ciężką przypadłość psychicz-na
a mianowicie na "suwe-renność
mocarstwową" nie
pozwalającą na prowadzenie
przyziemnej pracy
Problem iest dobrze zna-- i
nv próbowano go w jakiś
czyć jeśli nie zlikwidować
ani komitety
ani dochodzenia po-licji
montrealskiej nie wy- -
M Rubinstein QC
ADWOKAT I OBROŃCA
360 St James St W
Room 811
Montreal — Tel 849-211- 1
RCA
RADIO
TV-COLO- UR
TAPE-Hi-- Fi
NDG RADIO TV
Sales & Service
G PASTUSZKO
właściciel
upominków
"Cepelii"
4920 Sherbrooke W Montreal PQ Tel 486-959- 8
ALFRED DALLAIRE INC
17 Pogrzebowych Montrealu
1 Kaplica każdej Dzielnicy
W potrzebie telefonować do głównego biura
270-31- 11
BADANIE OCZU
Dr Łorenzo P Faureuu
OPTOMETRIST
GABINETY LEKARSKI!
6945 Christopha-Colom- b Room 204
Tel w dzień AV 8-67- 03 wieczorami RA 7-49- 57
Na telefoniczne zamówienie każdego
7227 Pie IX Blvd ipt
V1LLE ST MICHEL
że warunki bezpieczeństwa
się polepszą A kto żałuje po-licyjnego
"folkloru" tych u-dekorowa- nych "chiefów"
swoistych komendantów jed-no-
lub kilkuosobowych "sił
policyjnych" podmontreal-skic- h
pipidówek niech uda
się w głąb prowincji póki
jeszcze czas i nie znikną i tam
te okazy operetkowej policji
(jad)
trzymały próby usiłując po-móc
lub wkroczyć prawnie w
licznych aferach oszukań-czych
Dziennik podaje parę
przykładów o "uprzywilejo-wanych"
podopiecznych o
specjalnych przypadkach w
których publiczny pieniądz
służy nie tym ludziom dla
których był przeznaczony
Jedna z naszych czytelni-czek
oglądała w telewizji de-monstrację
montrealskich
kobiet żądających zwiększe-nia
stawek z kasy opieki
społecznej Zwyczajnie po
kobiecemu dziwiła się ogrom-nie
że demonstrantki jed-na
w drugą maszerujące z
transparentami i żywym ma-teriałem
dowodowym były
dostatnio ubrane i potrząsa-jąc
eleganckimi "koafiura-mi- "
domagały się poprawy
warunków swego "welferow-skiego- "
bytu Autentyczne
NA FUNDUSZ INWALIDZKI
Zamiast kwiatów na trum-nę
śp Marii Sozańskiej A
Sas-Korczyńs- ki złożył $1500
— zamiast kwiatów na trum-nę
śp Tomasza Modelskiego
złożyli:
Jadwiga i Antoni
Jankowscy $10
Bolesław Lewandowski $20
— zamiast życzeń świątecz-nych
— złożyli
"OPŁATEK" 1 GRUPY
PTWP
Opłatek Grupy 1 PTWP
przy współpracy komitetu
szkolnego i zespołu taneczne-go
odbędzie sie w sobotę 8
br godz 8 wieczo-rem
w Domu Polskim im M
Kopernika
OPŁATEK SPK KOŁA NR 7
Zarząd Koła SPK Nr zapra-sza
członkinie członków i ich ro- - dżiny oraz przyjaciół i znaio- -
mych na wspólny Opłatek któr}
-- _— w~-- ~ w nuu wieczorem w sali Viclona Hall
4626 Sherbrooke St West
Doborowa orkiestra Bar i bu- fet dobrze zaopatrzony
Wstęp: dorośli 3550 młodzież
S3 od osoby łącznie z kolacją
Bilety można nabywać wcze-śniej
u członków zarządu Koła
Spotykamy sie wszyscy na
Opłatku Kombatantów bawimy
się do godziny 3 rano'
i obrani-- °ucuzle Slę w solJOię 10 stycz-spoaO- D umiejscowił ]f)72 _ pn„af„t CTniv o
Niestety spo-łeczne
IMPORTER
i
- -
Kaplic w
w
— wieczora
stycznia o
7
-- - v
i
PROGRAM:
POLONEZ I TAŃCE NARODOWE
PREZENTACJA DEBIUTANTEK
BAL I BANKIET
BANKIET I BAL '
Ę BAL
jjj MŁODZIEŻOWE
DWA BARY —
TAŃCE BEZ PRZERWY OD
Wszystkie miejsca na Balu
BILETY REZERWACJE B
I INFORMACJE:
Przed kilkunastu laty sporą
sensacje wywołała nipoieza ze
upadek Imperium Rzymskiego
bji spowodowany przez ołów
Mieszkańcy Wiecznego Miasta
Korzystali z wodociągów których
miejska sieć składała się głów-nie
z ołowianych rur A zatem
systematycznie w ciqgu kilku
pokoleń zatruwali się ołowiem
co im na zdrowie nie wyszło
stali się cherlakami niezdolny-mi
oprzeć się naporowi barba-rzyńców
Taką hipotezę mogą traktować
serio czytelnicy brukowej prasy
a nie Historycy oo przecież o
"wieikości i upadku Cesarstw!
Rzymskiego" podobnie jak ja-kiegokolwiek
wielkiego organiz-mu
politycznego decyduje wicie
złożonych i zazębiających się
przyczyn natury społecznej eko-nomicznej
demograficznej Up
Ale nie traktując serio tak naiw-nej
hipotezy warto zwrócić uwa-gę
na materiał z którego została
zbudowana Bo przecież nie ule
ga wątpliwości że ołowiane rtt
ry które w starożytnym Rz}mic
powszechnie stosowano w woJo
ciągach oraz tania zastawa sto
łowa z tego samego metalu mu-siały
negatywnie oddziaływać na
zdrowie mieszkańców tej naj
większej spośród starożytnjeL
metropolii Tym bardziej warto
zwrocie uwagę ze — choć dzisiaj
nic produkuje się rur wodocią-gowych
z ołowiu — mieszkance
współczesnych metropolii na ca-łym
świecie stoją w obliczu tego
samego zagrożenia
Zatrucia ołowiem i ich skutki
znane są mcdjcyn'e od dawna
Od dawna również wiadomo że
ołów bynajmniej nie przechodzi
przez organizm ludzki tranzytem
wyrządzając szkody niejako po
drodze lecz że kumuluje się w or
ganizmie Wyniki ostatnich ba
dań rzucają jednak znacznu
cięższe oskarżenia Brytyjsk
uczony prof Derek Bryco-Smll- l
stwierdził że związki olowu
wywierają negatywny wpływ n:
system nerwowy Ich oddziały-wanie
jest szczególnie groźne
gdy chodzi o organizm młodj
rosnący U dzieci mogą wywoły-wać
ciężkie uszkodzenia mózgu
u młodzieży różne choroby psy-chiczne
Wiele jest substancji silniej
trujących niż związki ołowiu
ale z tymi innymi substancjami
mamy do czynienia stosunkowo
rzadko więc też tylko sporadyez
nie stanowią one społeczne nie
TEXTILE EXP0BT
Sky krępolina zamsz i inne
atrakcyjne materiały
Ceny eksportowe — Dosko-nała
jakość — Wielki wybór
Wysyłamy paczki do Polski
gwarantowany przelicznik
400 zł za 1 dolara
TEXTILE EXPORT
112 St Paul Sr West
Room 405 4 piętro
Montreal Que Tel 844-692- 0
71a-J- i
WYPRZEDAJEMY KSIĄŻKI
Powieściowe: Kraszewskiego Tnisa
Żeromskiego Gąsiorów skiego Mor-cinka
Reymonta Słowniki jezka an-gielskiego
francuskiego hiszpańskie-go
niemieckiego oraz samouczki t eh
języków a także kilkanaście rodzai
słowników polskich Encyklopedie w
języku polskim: Pov szechnq Popular
ną Przyroda i Technika Zdrowia i
inne wartościowe i ciekawe kslaiki
— likwidując dzlal księgarski NOWY
spis książek (z cenami) zawierający
ponad 350 tytułów wy sn lamy DARMO
Piszcie jeazce dziś NEW CITIZENS
AID SERVICE REG'D PO Box 844
— St "B" Montreal 110 Canada
1045-- 3
Godz 800 wiccz
830 „
900 „
$1300 OD OSOBY
$ 700 „ „
$ 400 „ Jt
DWIE ORKIESTRY
GODZ 900 DO 300 RANO
i Bankiecie rezerwowane
Kongres Polonii Kanadyjskiej Qucbec
zaprasza całą Polonię na
BAL KONGRESU
sobota 22-g- o stycznia 1972r
w HOTELU WINDSOR
ATRAKCYJNY
BILETY:
Kmita Tel 8444481
J Sodo „ 672-73- 35 A Wysocki „ 324-449- 8
H Długokęcka „ 366-296- 5 Z Gaweł „ 486-785- 8
4894230
ra]HB!srE:HLH"KB!a
TADEUSZ KON BRAT ba LLM
ADWOKAT
4wn Wirizawa Koparnlka 11
Tel Biura: 642-550- 4 Mieszk 684-4S3- 2
60 St Jimu St Wttt pokój 600 — Montreal
iiniercionośny ©łów
bezpieczeństwo Natomiast jeśli
chodzi o ołów i jego związki —
to cywilizacja przemysłowa do-słownie
szpikuje nimi współczes-nego
człowieka Związki ołowiu
uchodzą w skład benzyn roz-maitych
stabilizatorów i filtrów
zawiera je polewa naczjń ku-chennj- ch
farby i lakiery któiy-m- i
są pokrjwane różne przed-mioty
codziennego użytku nie
wyłączając dziecicejch zabawek
Dostają się one do naszego orga-nizmu
bądź przez układ pokar
mowy bądź przez układ odde-chowy:
zjadamy je i wdychamy
Wyniki badań nad toksjeznym
oddziaływaniem ołowiu i jego
związków alarmują opinię pu-bliczną
która bardzo mocno wy-suwa
postulat zapobiegania za-trucia
przez ograniczanie stoso-wania
ołowiu w technice I od
tego momentu rozpoczyna się
spór: czy więcej ołowiu wdycha-my
czy zjadamy Spór pozornie
nieistotny bo przecież zatrute-mu
niewiele pomaga wyjaśnia-nie
że więcej zjadł niz wchło-nął
płucami albo odwrotnie Ale
juz dla profilaktyki jest to pro-blem
zasadniczy: określając głó-wne
źródło określa zarazem kie-runek
poczynań zapobiegających
Zaś dla przemysłu stosującego
ŁcchniKi i technologię wjmaga-jąc-e
używania ołowiu i jego
związków spór len jest sprawa
rozmiaru zysków — bo przecież
w ostatecznym rachunku chodz
o zmianę technologii łatwiejszej
na trudniejszą tańszej na droż-szą
A któż się łatwo zgodzi na
kłopoty technologiczne i podnie-sienie
kosztów produkcji?
Lepanto
Czterysta lat temu doszło do
jednej z najważnicjsz}ch bitew
morskich w dziejach świata lto-jegra- ła
się ona 17 października
1571 roku w pobliżu twierdzy
Lepanto w Zatoce Koryckiej
(zwanej też niekiedy zatoką Le-panto)
pomiędzy połączonymi
flotami państw tzw świętej Li-gi
(Rzjm Hiszpania Wenecja i
różne małe państewka włoskie)
— a flotą turecką Ta ostatnio
znacznie przeważała i to zarówno
liczbą okrętów jak też i obsady
ludzkiej: załóg i zaokrętowanego
wojska Dowódca floty tureckiej
—Ali Pasza miał pod swoimi
rozkazami 275 (według niektó-rych
źródeł 300) galer i około
75000 ludzi podczas gdy naczel-ny
dowódca floty chrześcijań-skiej
— Don Juan d'Austria dy-sponował
około 200 jednostka-mi
(wśród galer b}ło kilka ga-leonów)
i 33000 ludzi w więk-szości
Włochami
Dufny w swoja przewagę Ali
Pasza uderzył na przeciwnika ca
łą siłą podzieloną na trzy części
i dążył do abordażu Ligowcy po
witali Turków kanonadą artyle
ryjską Później zaś gdy doszło
do zbliżenia decydującą rolę w
walce odegrała broń palna chrze-ścijan
której Turcy mogli prze
ciwstawić jedynie kusze i łuki
Zarówno prawe skrzydło turec
kicj floty jak i jej centrum po
szło w rozsypkę a potem nastą
piła krwawa rzeź na pokładach
galer Ali Paszy Jedynie dowo
Jzący lewym skrzydłem Uluh
Ali zdołał uniknąć totalnego
zniszczenia i ratował się uciecz
ką na czele trzynastu jednostek
Z reszty galer ocalało trzydzie-ści
(lub może nieco więcej) ga-ler
inne spłonęły zatonęły ule-gły
rozprószeniu (a potem nie-rzadko
zatonęły wskutek bitew- -
łych uszkodzeń czy rozbicia u
wybrzeży) bądź wpadły w ręce
zwycięzców którzy ze swojej
itrony stracili jedynie 13 okię- -
tów
' "'
BUDOWNICZOWIE KOLEI W
1
mnina buło nrzerzucić o 25 mil
I tej' samej ilości robotników
Producenci benzjny samocho-dowej
twierdzą ie stosunkowo
niewielka część związków ołowiu
dodawana do paliwa dia podwjż- -
sbcnia ich liczby oktanowej tra
fia do organizmu człowieka ze
znacznie więcej ołowiu zjadamy
niż go wdychamy A zatem pro
filaktjka powinna pozostawić
w spokoju produkcje benzr
Twierdzenie to zdawało się
być uzasadnione wynikami ba-dań
dowodzącymi że rzeczywi
ście więcej zjadamy niż wdycha
my Ale uczeni dostrzegając
zbieżność między rozwojem mo-tor}
zacji a rozpowszechnianiem
się schorzeń związani eh z tok-sycznym
oddział} w aniem związ-ków
ołowiu nie poprzestali na
dylemacie "zjadamy czy w dj cha-my"
ale zainteresowali się po-chodzeniem
związków ołowiu
które zjadamy
Dr Tsaihwa J Chow z kali-fornijskiego
Instytutu Oceano-grafii
jeden z licznch badaczy
zajmujących się ty ni problemem
przeprowadził następujące rozu
mowanie: wpiawdzie większo-związk- ów
ołowiu dostaje się do
organizmu ludzkiego przez prze-wód
ponarmowy ale jeśli głów-nym
ich dostarcz} cielem są spa-liny
to zawartość zwiąków oło-wiu
w tym co spożywamy musi
się w} różniąc tmi samymi ce
chami co spaliny Benzyny w
różn}ch krajach a nawet w róz-n- }
eh miastach tego samego w iel-kieg- o
kraju mają różną zawar-tość
lzatopów ołowiu Trzeba za-tem
zbadać izalcwą charakte
ryst}kę zawartości ołowiu w gle
z perspektywy czterech wieków
Straty ludzkie u ligowców by- -
ły dość duże gd}ż wyniosły
tysięcy zabitych i dwa razy tyk
rann}di Katastrofalnie jednak
przedstawiały się straty tuiec
kie nawet jeśli już uwzględni
my pewną przesadę z jaką ów
cześni kronikarze chrześcijanie
opisywali tę bitwę Wynieść one
miały 25 —30 t}sięcy zabitych z
Prócz tego pięć (czy nawet dzie-sięć?)
tysięcy Turków dostało
się do niewoli Wieszcie zwy-cięzcy
oswobodzili blisko 15 ty-sięcy
chrzęści jan-niewolnikó- w na
tureckich galerach W sumie za-tem
straty tureckie wyniosły
około 50 (a może nawet i wię-cej?)
tysięcy ludzi
Tak wysokie straty w okrętach
i ludziach nie mogły pozostać
bez wpływu na stan tureckbj
potęgi morskiej Pod Lepanto
doznała ona niszczącego ciosu
i bjł to początek końca ekspan-sji
Turcji w rejonie Morza Śród-ziemnego
Prócz tego bitwa pod Lepanto
zakoncz}ła również pewien okres
w dziejach żeglugi i wojen mor-skich
a mianowicie erę okrętów
wiosłowych Właśnie to spotka-nie
było ostatnią walną bitwą
galer wiosłowych które odtąd
już nigdy nie odzyskały dawnego
znaczenia jakkolwiek i na Mo-rzu
śródziemnym i na Bałtyku
użjwano ich w różnych flotach
jeszcze do końca XV wieku
Wprawdzie era napędu wio
słowego — jak już powiedzieli-śmy
— należy do bardzo dawnej
przeszłości a takt}ka zastosowa-na
w Zatoce Korynckiej może
zainteresować tylko historyko a
żeglugi i wojen morskich to je-dnak
kilka lat temu właśnie bi-twa
pod Lepanto stała się obiek-tem
dość powszechnego zacieka-wienia
Chodziło jednak nie tyle
o jej aspekt wojenno-morsk- i i
strategiczno-taktyczn- y ile o społecz-no-
polityczny konflikt chrzc-ścijańsko-muzułmań-ski
który do
bitwy tej doprowadził
Zdjęcie
latach od 1881 do 1884 roku
dalei w przeciaau 24 aodzin
białych zabierało 'aż tydzień czasu
bie i porównać ją z charaktery
styka użjwanych w danym rejo
nie benz}n Zbieżność tch cha
rakterystk będzie palcew wska
żującym winowajcę brak zbież-ności
zaś dowodem niewinności
spalin przeciw któr}in wytacza
się tak ciężkie oskarżenie
Dr T J Chow przeprowadził
badania w dziesięciu miastach
trzech kontynentów: Amcrjki
Północnej Europy i Azji Wynik
był jednoznaczny i nie do zakwe-stionowania
Wszędzie izotopowe
proporcje zawartości ołowiu w
glebie pokrywały się z takimi
samymi proporcjami w benzy-nach
Winowajca został ujaw-niony
Zbadano także mechanizm zja-wiska
przenikania ołowiu ze spa-lin
do organizmu ludzkiego prze
przewód pokarmowy Okazał sit
on dość prosty Związki ołowiu
wyrzucane w powietrze w jego
warstwy nabnższe ziemi osadza-- ą
się w glebie Wypłukuje je wo-da
m m ta która trafia do
miejskich wodociągów połyka
fy je więc z wodą Znaczną ich
część pobierają rośliny m in
uprawnie więc zjadamy je w sa-łaś- ie
kapuście ziemniakach
chlebie Wiele roślin stanowi kar-mę
zwierząt hodowlanych w
tym przypadku związki ołowiu
zjadamy dopiero po przejściu
przez dwa ogniwa pośrednie: ro-śliny
paszowe oraz mleko bądź
mięso
Wiele się ostatnio mówi o
"cz}sl}m spalaniu" benzyny w
silnikach samochodow}ch W nie-których
rejonach najbardziej
zmotoryzowanych krajów (np w
Oto na fali wydarzeń ostatnie-go
II Soboru Watykańskiego
wśród wielu podobnych kroków
kościoła katolickiego zmierzają-cych
do pojednania a przynaj-mniej
do pewnych form porozu-mienia
z przedstawicielami ko-ściołów
odłączonych a także do
zbliżenia i nawiązania stosunków
wyznawcami innych religii —
doszło do pewnego przyjaznego
gestu pod adresem muzułman
skim Oto mianowicie papież Pa
weł VI zwiócił rządowi tureckie-mu
flagę Ali Paszy zdobytą w
bitwę pod Lepanto i od lego cza-su
przechowywaną jako trofeum
w Watykanie Jak się wydaje
wiązano z tym pewne nadzieje
na rewanż ponieważ w bitwii
pod Lepanto również i świętt
Liga utraciła jedną z cennych
bander a mianowicie flagę ko
mandora Zakonu Maltańskiego
zdobytą przez okręty Alucha Ali
Zdaje się jednak ze nadzieje tt
nie spełniły się dotąd
Na bitwę pod Lepanto może
my spojrzeć również niejako z
polskiego punktu widzenia Wy-wołała
ona w Polsce wielkie za
interesowanie co znalazło odbi-cie
w publikacjach na temat
morskiego zwycięstwa chrześci-jan
nad Turkami w} danych dru-kiem
w Krakowie już w 1572 ro-ku
A dodajmy że w bitwie tej
polscy rycerze również brali
udział
Niestety nie znamy ich na-zwisk
choć wiadomo że w dru-giej
polowie XVI wieku liczni
przedstawiciele polskiej szlachty
służyli w szeregach rycerzy mai
tańskich Dla przykładu wymie
nić można Szymona Latkowskie-go
który za Zygmunta Augusta
"przez długi czas w cudzych kra-jach
na chlebie rycerskim się
bawiąc kawalerem został mal-tańskim"
Teodora Lackiego
który u schyłku XVI wieku ró
wnież "do Malty w podróż się
puścił i morskiej żeglugi jako
rycerz maltański doświadczył"
ni r Cvk-'- 1
'% ' 0łfP??kw
Vancouver„City Archives
Kanada sprovadzila tysiące
podczas cdv przerzucanie
Chińczyków dla zatrudnienia ich przy budowie kolei CPR Zdjęcie przedstawia" ich zimo-we
pomieszczenia niedaleko North Bend w Brytyjskiej Kolumbii 2 tysiaee Chińczyków
Kalifornii) zaczyna się już wpro-wadzać
bądź silniki specjalnej
konstrukcji bądź dopalacze Tro-chę
to uspokaja opinię publicz-ną
ale przecież "czyste spala-nie'"
choć znacznie redukuje
ilość niespalonych substancji (ni
in trującego tlenku węgla) —
nic ma najmniejszego wpływu
na zawartość związków ołowiu w
spalinach Nie pomogą tu żadne
dopalacze Tylko wyeliminowa-nie
związków ołowiu z technolo-gii
produkcji benzyn samochodo-wych
może zmniejsz}ć niebez-pieczeństwo
zatruwania ludzko-ści
ołowiem
Jest to wprawdzie możliwe
ale bezkosztowne Z dwu wzglę-dów:
po pierwsze wymaga zmia-ny
technologii a więc inwesty-cji
za które trzeba płacić po
drugie technologia bezołowiowa
będzie droższa
W Zurychu samochody wyrzu-cają
w powietrze ok 20 ton oło-wiu
rocznie w Paryżu — dwu-krotnie
więcej w Stanach Zje-dnoczonych
motoryzacja osiągnę-ła
takie rozmiary że gdyby sku-mulować
powierzchnię wszyst-kich
dróg samochodowych dało-by
się z nich wykroić asfaltowo-betonow- y
stan wielkości Zachod-niej
Wirginii Przemysł petro-chemiczny
krajów gdzie tak
sprawy stoją ma więc nóż na
gardle: musi opracować i zasto-sować
bezołowiową technolog'?
produkcji paliw samochodowyr h
W Polsce takiego noża na gardle
nie ma i chyba nigdy nie będzie
bo rozwijając motoryzację bę-dzie
można z technologii paliw
skorzystać z rozwiązań które do
tego czasu będą już nic tylko
opracowane ale i sprawdzone w
praktyce
Z SIEDLECKI
Jerzego Rogoyskiego ze śląska
który w t}mże czasie walczył z
Turkami na Morci w Grecji czy
wreszcie najsławniejszego z pol-skic- n
kawalerów maltańskich —
Prokopa Odrowąż-rieniążk- a
Urodzony w 1506 roku jako ie-de- n
z sześciu synów starosty si-decki- ego
Prokop znalazł się w
szeregach maltańskich już w wie-ku
dojrzałym w latach siedem-dziesiątych
XVI wieku Po licz-nych
sukcesach odniesionych
nad Maurami na lądzie i morzu
został dowódcą floty maltańskiej
a więc niejako jej admirałem
Wysokie to stanowisko opuścił
dopiero na wiadomość o wojnie
Stefana Batorego z Gdańskiem
a więc w 1577 roku czyli w
sześć lat po bitwie pod Lepanto
Czy brał w niej udział — nie
wiemy choć jest lo bardzo muż-liw- e
Być może któryć z wymienio-nych
tu polskich szlachciców co
to służyli pod banderą maltań-ską
a może i ktoś inny dotąd
nam nie znany — kazał po swo-im
powrocie do ojczystego kra-ju
namalować na wieczną pa-miątkę
swojego chwalebnego
udziału w tej największej bata-lii
morskiej owych czasów —
obarz bitwy pod Lepanto do
dziś dnia zachowany w zbiorach
waw elskich
Jest to olbrzymi obraz o wy-miarach
6x65 metra Wykonał
go lwowski malarz artysta na-dworny
Zygmunta III i Włady-sława
IV — Tomasz Dolabclle
albo też któryś z jego uczniów
Jakie jest pochodzenie obrazu
tego dokładnie nic wiemy Już w
naszych czasach znajdował się
Dn w dawnym kościele domini-kanów
w Poznaniu a potem
przeszedł na własność tamtejsze-go
Muzeum Archidiecezjalnego
W połowie la dwudziestych ora
oddano w depozyt do Zbiorów
Państwowych na Wawelu gdzie
po gruntownym N odświeżeniu
umieszczono go w jednej z sal
zamkowych Szczęśliwie prze
trwał wojenną zawieruchę i na-dal
wchodzi w skład wawelskich
zmorow
Obraz przedstawia kulminacyj
ną iazę ouwy a mianowicie
zwarcie sie ze sobą noszczeeól- -
nJ'cn Sakr obordaż żołnierzy
oraz walkę na pokładach nad
którymi powiewają' bandery i
proporce zarówno państw świę-tej
Ligi jak i tureckie z półksię-życem
Na większości galer wi-dać
walkę wręcz na dwóch zaś
najbliższych po prawej u dołu
widnieją gotujący się do starcia
chrześcijanie z bronią palną i
muzułmanie ze wzniesionymi Jo
góry jataganami W samym pra-wym
dolnym rogu tonie turecka
galera
Natomiast w lewym rogu ró-wnież
u dołu widzimy procesję
dominikańską i wpatrzonego w
nią szlachcica na kolanach Pra-wdopodobnie
jest to właśnie ten
nieznany nam z nazwiska polski
uczestnik bitwy który na wiecz-ną
rzeczy pamiątkę kazał obraz
ten wykonać i siebie na nim
uwiecznić a potem "ofiarować go
któremuś z kościołów Możcspeł- -
niał w ten sposób złożone przed
starciem lub podczas bitewnej
rzezi ślubowanie" na intencję
szczeshweeo oowrotu ood nirv P'- -i
stą strzechę? ' 'fi
Jorzv Pnrtolr 7 f!Vn
V' ~i -- ii a & ?X--
& i % " S-%- 1 k fCrzt ::wl? ś& --„ " ą: --A && Ził''-- 7_„V_ t'Lfti- - V ł - K- --' _$—--_ iftMłMT"1" T'
--"#%-
'-%
'iC2U22„ ?„ n
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, January 07, 1972 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1972-01-07 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000869 |
Description
| Title | 000014 |
| OCR text | l&w I &£i-&o- i WAi --J Wlw™Vn$'tl£ywyWĄy'vFPtJWłvM2''l~'m"T?'i" ' "" rrrTfrrtKpi?" WS-tHifZ"'- ! wtfig"'-jii-" 'T"t"wnqpiiW'fnłitrwl''Hl'iry'y w ''ijAtftKi-"!- " T'yw!y?VS-'!yP'"?'llii''a'faJ'V°'Pj- t' TF - -- i J 7 j" T7S "Ł'łw yąpj -- Tp-t-j4y Jiir 'rr- - i ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ (January) plotek 7 — 1972 NR 3 2 5- - 5f Wiadom ości m ontrealsk ie Honuelles de Montreal Montreal News BIURA REDAKCJI I ADMINISTRACJI: 4617 Park Avenue Teł 288-195- 3 Redaktor: ADAM JURYK W Mazurkiewicz przedstawiciel: 4926 Dunn Av Cóte S Paul Montreal 205 PQ Tel 766-648- 9 — Przyjmuje prenumeraty i ogłoszenia Metropolitalna Jednym z ostatnich aktów Trochę dziwne ale cjuebeckiego we ze stowarzyszenia przed wakacjami ne tak montrealskie jak i zimowi mi było uchwalenie u- - prowincjonalne oświadczają stawy o stworzeniu jednolitej się przeciw zbytniej centrali-sił- y policyjnej podlegającej zacji władzy policyjnej Stan nadrzędnej administracji me-- l taki zdaniem może do-tropo- lii — Montreal Urban' prowadzić do policyjnego Community znanej w skrócie MUC Ustawa wchodzi w ży- - cie z dniem 1 stycznia 1972 r natomiast zintegrowanie 27 różnych organizmów poli-cyjnych działających na tere-nie Metropolii Montrealskiej nastąpi w kilku fazach w okresie około trzech lat Pro-jekt ustawy przeszedł zupeł-nie gładko pi zez wszystkie stadia i został uchwalony chy-ba jednogłośnie jako obowią-zująca ustawa Siły policyjne Metropolii wchłoną 4 000 policjantów miasta Montrealu oraz około 1000 policjantów pozostałych gmin miejskich i wiejskich na terenie wyspy montrealskiej Znajdą sie one pod dyrekcja Rady Bezpieczeństwa Publicz-nego — Public Security Coun-ci- l składającej sie z 6 człon-ków a wyłonionej przez MUC i członków mianowa-nych przez władze prowincjo-nalne z każdej strony po trzy osoby przew odniczacym Ra-dy Bezpieczeństwa Publiczne-go bedzie osoba mianowana przez Gubernatora Prowincji Jak każda nowa ustawa i ta miała swoich entuzjastów oraz przeciwników Na ogół partie opozycyjne pozytywnie odniosły sie do zagadnienia stworzenia jednolitej siły po-licyjnej w olbrzymim skupi-sku ludzkim jakim jest Mont-real i poparły wniosek rządo-wy Jak zwykle niektórzy "prezydenci" podmiejskich przysiółków wysuwali obiek-cje a nade wszystko i w pierwszym rzędzie natury fi-nansowej prorokując wzrost wydatków budżetowych na ce-le bezpieczeństwa Oczywiście wydatki na ten cel wzrosną i pociągną za sobą zwiększenie podatków Pamiętając jednakże że Montreal stal sie od niejakie-go czasu przysłowiowym "Chicago z lat dwudziestych" jakiś wreszcie rozsądny po-rządek z służbą bezpieczeń-stwa musiał być zrobiony Budżet policyjny wyniesie juz w przyszłym roku około 84 milionów dolarów pokryty bez jednego grosza ze strony skarbu ąuebeckiego Przynaj-mniej na razie KRYSTYNA WASILEWSKA-DUMA- S ADWOKAT 210 rue Ste-Catheri- ne Easf Suitę 300 Montreal 18 Que Biuro: telefon 861-306- 6 103-- P Sklep jubilerski CARON JEWELLERS 5043 Prk Av Montreal Qu Tel 274-892- 2 Zegarki —' Pierścionki — Obryci- - U ślubne — Bliuteria — Upo minki — Naprawa zegarków MSwImy po polsku 37-- P § HITACHI RADIO TV-COLO-UR TAPE-Hi-- Fi policja od 1 stycznia 1972 r prawdzi-ustawodawczyc- h policyj-parlament- u ich państwa Fakt uporządkowania spraw dotyczących publicznego bez-pieczeństwa należy powitać z uznaniem a także z nadzieją Smętna statystyka Zaskakującą smętną staty-stykę ogłosiła jedna z fran-cuskich gazet montrealskich publikując artykuł na temat oszustw i "przywilejów" pieniących się w dziale opie-ki społeczne prowincji Dziennik podaje że około 23% sum wypłacanych na pomoc podopiecznym jest wypłacana na fałszywej pod-stawie i jest po prostu zwy-kłą permanentną kradzieżą Ministerstwo Spraw Spo-łecznych wydaje rocznie oko-ło $300 milionów na ten cel czyli owe 25% to byłoby tyl-ko $75 milionów które nie docierają do rąk podopiecz-nych obywateli Obecnie prowincjonalna o-pie- ką społeczna utrzymuje okało 190000 podopiecznych co razem z członkami rodzi-ny czyni około 600000 osób utrzymywanych z fundu-szów publicznych Jednym słowem armia ludzi która zyjena koszt państwa obok drugiej armii o podobnej li-czebności " czyli bezrobot-nych i otrzymujących zapo-mogi bezrobocia Pismo to (opozycyjne) pi-sze że rząd prowincjonalny ani myśli wszczynać jakichś masowycn dochodzeń o wy-łudzone sumy z funduszu o-pie- ki społecznej nie chcąc przysparzać sooie Kłopotów cierpliwie czekając na polep-szenie sytuacji gospodarczej a głównie na rynku pracy Problem tego masowego oszustwa nie jest zdaniem pisma stary Istnieje od około trzech lat Jest to więc pewnego rodzaju spadek o- - trzymany po rządach Unii Narodowei ktorei rządy w ostatnich latach cierpiały na ciężką przypadłość psychicz-na a mianowicie na "suwe-renność mocarstwową" nie pozwalającą na prowadzenie przyziemnej pracy Problem iest dobrze zna-- i nv próbowano go w jakiś czyć jeśli nie zlikwidować ani komitety ani dochodzenia po-licji montrealskiej nie wy- - M Rubinstein QC ADWOKAT I OBROŃCA 360 St James St W Room 811 Montreal — Tel 849-211- 1 RCA RADIO TV-COLO- UR TAPE-Hi-- Fi NDG RADIO TV Sales & Service G PASTUSZKO właściciel upominków "Cepelii" 4920 Sherbrooke W Montreal PQ Tel 486-959- 8 ALFRED DALLAIRE INC 17 Pogrzebowych Montrealu 1 Kaplica każdej Dzielnicy W potrzebie telefonować do głównego biura 270-31- 11 BADANIE OCZU Dr Łorenzo P Faureuu OPTOMETRIST GABINETY LEKARSKI! 6945 Christopha-Colom- b Room 204 Tel w dzień AV 8-67- 03 wieczorami RA 7-49- 57 Na telefoniczne zamówienie każdego 7227 Pie IX Blvd ipt V1LLE ST MICHEL że warunki bezpieczeństwa się polepszą A kto żałuje po-licyjnego "folkloru" tych u-dekorowa- nych "chiefów" swoistych komendantów jed-no- lub kilkuosobowych "sił policyjnych" podmontreal-skic- h pipidówek niech uda się w głąb prowincji póki jeszcze czas i nie znikną i tam te okazy operetkowej policji (jad) trzymały próby usiłując po-móc lub wkroczyć prawnie w licznych aferach oszukań-czych Dziennik podaje parę przykładów o "uprzywilejo-wanych" podopiecznych o specjalnych przypadkach w których publiczny pieniądz służy nie tym ludziom dla których był przeznaczony Jedna z naszych czytelni-czek oglądała w telewizji de-monstrację montrealskich kobiet żądających zwiększe-nia stawek z kasy opieki społecznej Zwyczajnie po kobiecemu dziwiła się ogrom-nie że demonstrantki jed-na w drugą maszerujące z transparentami i żywym ma-teriałem dowodowym były dostatnio ubrane i potrząsa-jąc eleganckimi "koafiura-mi- " domagały się poprawy warunków swego "welferow-skiego- " bytu Autentyczne NA FUNDUSZ INWALIDZKI Zamiast kwiatów na trum-nę śp Marii Sozańskiej A Sas-Korczyńs- ki złożył $1500 — zamiast kwiatów na trum-nę śp Tomasza Modelskiego złożyli: Jadwiga i Antoni Jankowscy $10 Bolesław Lewandowski $20 — zamiast życzeń świątecz-nych — złożyli "OPŁATEK" 1 GRUPY PTWP Opłatek Grupy 1 PTWP przy współpracy komitetu szkolnego i zespołu taneczne-go odbędzie sie w sobotę 8 br godz 8 wieczo-rem w Domu Polskim im M Kopernika OPŁATEK SPK KOŁA NR 7 Zarząd Koła SPK Nr zapra-sza członkinie członków i ich ro- - dżiny oraz przyjaciół i znaio- - mych na wspólny Opłatek któr} -- _— w~-- ~ w nuu wieczorem w sali Viclona Hall 4626 Sherbrooke St West Doborowa orkiestra Bar i bu- fet dobrze zaopatrzony Wstęp: dorośli 3550 młodzież S3 od osoby łącznie z kolacją Bilety można nabywać wcze-śniej u członków zarządu Koła Spotykamy sie wszyscy na Opłatku Kombatantów bawimy się do godziny 3 rano' i obrani-- °ucuzle Slę w solJOię 10 stycz-spoaO- D umiejscowił ]f)72 _ pn„af„t CTniv o Niestety spo-łeczne IMPORTER i - - Kaplic w w — wieczora stycznia o 7 -- - v i PROGRAM: POLONEZ I TAŃCE NARODOWE PREZENTACJA DEBIUTANTEK BAL I BANKIET BANKIET I BAL ' Ę BAL jjj MŁODZIEŻOWE DWA BARY — TAŃCE BEZ PRZERWY OD Wszystkie miejsca na Balu BILETY REZERWACJE B I INFORMACJE: Przed kilkunastu laty sporą sensacje wywołała nipoieza ze upadek Imperium Rzymskiego bji spowodowany przez ołów Mieszkańcy Wiecznego Miasta Korzystali z wodociągów których miejska sieć składała się głów-nie z ołowianych rur A zatem systematycznie w ciqgu kilku pokoleń zatruwali się ołowiem co im na zdrowie nie wyszło stali się cherlakami niezdolny-mi oprzeć się naporowi barba-rzyńców Taką hipotezę mogą traktować serio czytelnicy brukowej prasy a nie Historycy oo przecież o "wieikości i upadku Cesarstw! Rzymskiego" podobnie jak ja-kiegokolwiek wielkiego organiz-mu politycznego decyduje wicie złożonych i zazębiających się przyczyn natury społecznej eko-nomicznej demograficznej Up Ale nie traktując serio tak naiw-nej hipotezy warto zwrócić uwa-gę na materiał z którego została zbudowana Bo przecież nie ule ga wątpliwości że ołowiane rtt ry które w starożytnym Rz}mic powszechnie stosowano w woJo ciągach oraz tania zastawa sto łowa z tego samego metalu mu-siały negatywnie oddziaływać na zdrowie mieszkańców tej naj większej spośród starożytnjeL metropolii Tym bardziej warto zwrocie uwagę ze — choć dzisiaj nic produkuje się rur wodocią-gowych z ołowiu — mieszkance współczesnych metropolii na ca-łym świecie stoją w obliczu tego samego zagrożenia Zatrucia ołowiem i ich skutki znane są mcdjcyn'e od dawna Od dawna również wiadomo że ołów bynajmniej nie przechodzi przez organizm ludzki tranzytem wyrządzając szkody niejako po drodze lecz że kumuluje się w or ganizmie Wyniki ostatnich ba dań rzucają jednak znacznu cięższe oskarżenia Brytyjsk uczony prof Derek Bryco-Smll- l stwierdził że związki olowu wywierają negatywny wpływ n: system nerwowy Ich oddziały-wanie jest szczególnie groźne gdy chodzi o organizm młodj rosnący U dzieci mogą wywoły-wać ciężkie uszkodzenia mózgu u młodzieży różne choroby psy-chiczne Wiele jest substancji silniej trujących niż związki ołowiu ale z tymi innymi substancjami mamy do czynienia stosunkowo rzadko więc też tylko sporadyez nie stanowią one społeczne nie TEXTILE EXP0BT Sky krępolina zamsz i inne atrakcyjne materiały Ceny eksportowe — Dosko-nała jakość — Wielki wybór Wysyłamy paczki do Polski gwarantowany przelicznik 400 zł za 1 dolara TEXTILE EXPORT 112 St Paul Sr West Room 405 4 piętro Montreal Que Tel 844-692- 0 71a-J- i WYPRZEDAJEMY KSIĄŻKI Powieściowe: Kraszewskiego Tnisa Żeromskiego Gąsiorów skiego Mor-cinka Reymonta Słowniki jezka an-gielskiego francuskiego hiszpańskie-go niemieckiego oraz samouczki t eh języków a także kilkanaście rodzai słowników polskich Encyklopedie w języku polskim: Pov szechnq Popular ną Przyroda i Technika Zdrowia i inne wartościowe i ciekawe kslaiki — likwidując dzlal księgarski NOWY spis książek (z cenami) zawierający ponad 350 tytułów wy sn lamy DARMO Piszcie jeazce dziś NEW CITIZENS AID SERVICE REG'D PO Box 844 — St "B" Montreal 110 Canada 1045-- 3 Godz 800 wiccz 830 „ 900 „ $1300 OD OSOBY $ 700 „ „ $ 400 „ Jt DWIE ORKIESTRY GODZ 900 DO 300 RANO i Bankiecie rezerwowane Kongres Polonii Kanadyjskiej Qucbec zaprasza całą Polonię na BAL KONGRESU sobota 22-g- o stycznia 1972r w HOTELU WINDSOR ATRAKCYJNY BILETY: Kmita Tel 8444481 J Sodo „ 672-73- 35 A Wysocki „ 324-449- 8 H Długokęcka „ 366-296- 5 Z Gaweł „ 486-785- 8 4894230 ra]HB!srE:HLH"KB!a TADEUSZ KON BRAT ba LLM ADWOKAT 4wn Wirizawa Koparnlka 11 Tel Biura: 642-550- 4 Mieszk 684-4S3- 2 60 St Jimu St Wttt pokój 600 — Montreal iiniercionośny ©łów bezpieczeństwo Natomiast jeśli chodzi o ołów i jego związki — to cywilizacja przemysłowa do-słownie szpikuje nimi współczes-nego człowieka Związki ołowiu uchodzą w skład benzyn roz-maitych stabilizatorów i filtrów zawiera je polewa naczjń ku-chennj- ch farby i lakiery któiy-m- i są pokrjwane różne przed-mioty codziennego użytku nie wyłączając dziecicejch zabawek Dostają się one do naszego orga-nizmu bądź przez układ pokar mowy bądź przez układ odde-chowy: zjadamy je i wdychamy Wyniki badań nad toksjeznym oddziaływaniem ołowiu i jego związków alarmują opinię pu-bliczną która bardzo mocno wy-suwa postulat zapobiegania za-trucia przez ograniczanie stoso-wania ołowiu w technice I od tego momentu rozpoczyna się spór: czy więcej ołowiu wdycha-my czy zjadamy Spór pozornie nieistotny bo przecież zatrute-mu niewiele pomaga wyjaśnia-nie że więcej zjadł niz wchło-nął płucami albo odwrotnie Ale juz dla profilaktyki jest to pro-blem zasadniczy: określając głó-wne źródło określa zarazem kie-runek poczynań zapobiegających Zaś dla przemysłu stosującego ŁcchniKi i technologię wjmaga-jąc-e używania ołowiu i jego związków spór len jest sprawa rozmiaru zysków — bo przecież w ostatecznym rachunku chodz o zmianę technologii łatwiejszej na trudniejszą tańszej na droż-szą A któż się łatwo zgodzi na kłopoty technologiczne i podnie-sienie kosztów produkcji? Lepanto Czterysta lat temu doszło do jednej z najważnicjsz}ch bitew morskich w dziejach świata lto-jegra- ła się ona 17 października 1571 roku w pobliżu twierdzy Lepanto w Zatoce Koryckiej (zwanej też niekiedy zatoką Le-panto) pomiędzy połączonymi flotami państw tzw świętej Li-gi (Rzjm Hiszpania Wenecja i różne małe państewka włoskie) — a flotą turecką Ta ostatnio znacznie przeważała i to zarówno liczbą okrętów jak też i obsady ludzkiej: załóg i zaokrętowanego wojska Dowódca floty tureckiej —Ali Pasza miał pod swoimi rozkazami 275 (według niektó-rych źródeł 300) galer i około 75000 ludzi podczas gdy naczel-ny dowódca floty chrześcijań-skiej — Don Juan d'Austria dy-sponował około 200 jednostka-mi (wśród galer b}ło kilka ga-leonów) i 33000 ludzi w więk-szości Włochami Dufny w swoja przewagę Ali Pasza uderzył na przeciwnika ca łą siłą podzieloną na trzy części i dążył do abordażu Ligowcy po witali Turków kanonadą artyle ryjską Później zaś gdy doszło do zbliżenia decydującą rolę w walce odegrała broń palna chrze-ścijan której Turcy mogli prze ciwstawić jedynie kusze i łuki Zarówno prawe skrzydło turec kicj floty jak i jej centrum po szło w rozsypkę a potem nastą piła krwawa rzeź na pokładach galer Ali Paszy Jedynie dowo Jzący lewym skrzydłem Uluh Ali zdołał uniknąć totalnego zniszczenia i ratował się uciecz ką na czele trzynastu jednostek Z reszty galer ocalało trzydzie-ści (lub może nieco więcej) ga-ler inne spłonęły zatonęły ule-gły rozprószeniu (a potem nie-rzadko zatonęły wskutek bitew- - łych uszkodzeń czy rozbicia u wybrzeży) bądź wpadły w ręce zwycięzców którzy ze swojej itrony stracili jedynie 13 okię- - tów ' "' BUDOWNICZOWIE KOLEI W 1 mnina buło nrzerzucić o 25 mil I tej' samej ilości robotników Producenci benzjny samocho-dowej twierdzą ie stosunkowo niewielka część związków ołowiu dodawana do paliwa dia podwjż- - sbcnia ich liczby oktanowej tra fia do organizmu człowieka ze znacznie więcej ołowiu zjadamy niż go wdychamy A zatem pro filaktjka powinna pozostawić w spokoju produkcje benzr Twierdzenie to zdawało się być uzasadnione wynikami ba-dań dowodzącymi że rzeczywi ście więcej zjadamy niż wdycha my Ale uczeni dostrzegając zbieżność między rozwojem mo-tor} zacji a rozpowszechnianiem się schorzeń związani eh z tok-sycznym oddział} w aniem związ-ków ołowiu nie poprzestali na dylemacie "zjadamy czy w dj cha-my" ale zainteresowali się po-chodzeniem związków ołowiu które zjadamy Dr Tsaihwa J Chow z kali-fornijskiego Instytutu Oceano-grafii jeden z licznch badaczy zajmujących się ty ni problemem przeprowadził następujące rozu mowanie: wpiawdzie większo-związk- ów ołowiu dostaje się do organizmu ludzkiego przez prze-wód ponarmowy ale jeśli głów-nym ich dostarcz} cielem są spa-liny to zawartość zwiąków oło-wiu w tym co spożywamy musi się w} różniąc tmi samymi ce chami co spaliny Benzyny w różn}ch krajach a nawet w róz-n- } eh miastach tego samego w iel-kieg- o kraju mają różną zawar-tość lzatopów ołowiu Trzeba za-tem zbadać izalcwą charakte ryst}kę zawartości ołowiu w gle z perspektywy czterech wieków Straty ludzkie u ligowców by- - ły dość duże gd}ż wyniosły tysięcy zabitych i dwa razy tyk rann}di Katastrofalnie jednak przedstawiały się straty tuiec kie nawet jeśli już uwzględni my pewną przesadę z jaką ów cześni kronikarze chrześcijanie opisywali tę bitwę Wynieść one miały 25 —30 t}sięcy zabitych z Prócz tego pięć (czy nawet dzie-sięć?) tysięcy Turków dostało się do niewoli Wieszcie zwy-cięzcy oswobodzili blisko 15 ty-sięcy chrzęści jan-niewolnikó- w na tureckich galerach W sumie za-tem straty tureckie wyniosły około 50 (a może nawet i wię-cej?) tysięcy ludzi Tak wysokie straty w okrętach i ludziach nie mogły pozostać bez wpływu na stan tureckbj potęgi morskiej Pod Lepanto doznała ona niszczącego ciosu i bjł to początek końca ekspan-sji Turcji w rejonie Morza Śród-ziemnego Prócz tego bitwa pod Lepanto zakoncz}ła również pewien okres w dziejach żeglugi i wojen mor-skich a mianowicie erę okrętów wiosłowych Właśnie to spotka-nie było ostatnią walną bitwą galer wiosłowych które odtąd już nigdy nie odzyskały dawnego znaczenia jakkolwiek i na Mo-rzu śródziemnym i na Bałtyku użjwano ich w różnych flotach jeszcze do końca XV wieku Wprawdzie era napędu wio słowego — jak już powiedzieli-śmy — należy do bardzo dawnej przeszłości a takt}ka zastosowa-na w Zatoce Korynckiej może zainteresować tylko historyko a żeglugi i wojen morskich to je-dnak kilka lat temu właśnie bi-twa pod Lepanto stała się obiek-tem dość powszechnego zacieka-wienia Chodziło jednak nie tyle o jej aspekt wojenno-morsk- i i strategiczno-taktyczn- y ile o społecz-no- polityczny konflikt chrzc-ścijańsko-muzułmań-ski który do bitwy tej doprowadził Zdjęcie latach od 1881 do 1884 roku dalei w przeciaau 24 aodzin białych zabierało 'aż tydzień czasu bie i porównać ją z charaktery styka użjwanych w danym rejo nie benz}n Zbieżność tch cha rakterystk będzie palcew wska żującym winowajcę brak zbież-ności zaś dowodem niewinności spalin przeciw któr}in wytacza się tak ciężkie oskarżenie Dr T J Chow przeprowadził badania w dziesięciu miastach trzech kontynentów: Amcrjki Północnej Europy i Azji Wynik był jednoznaczny i nie do zakwe-stionowania Wszędzie izotopowe proporcje zawartości ołowiu w glebie pokrywały się z takimi samymi proporcjami w benzy-nach Winowajca został ujaw-niony Zbadano także mechanizm zja-wiska przenikania ołowiu ze spa-lin do organizmu ludzkiego prze przewód pokarmowy Okazał sit on dość prosty Związki ołowiu wyrzucane w powietrze w jego warstwy nabnższe ziemi osadza-- ą się w glebie Wypłukuje je wo-da m m ta która trafia do miejskich wodociągów połyka fy je więc z wodą Znaczną ich część pobierają rośliny m in uprawnie więc zjadamy je w sa-łaś- ie kapuście ziemniakach chlebie Wiele roślin stanowi kar-mę zwierząt hodowlanych w tym przypadku związki ołowiu zjadamy dopiero po przejściu przez dwa ogniwa pośrednie: ro-śliny paszowe oraz mleko bądź mięso Wiele się ostatnio mówi o "cz}sl}m spalaniu" benzyny w silnikach samochodow}ch W nie-których rejonach najbardziej zmotoryzowanych krajów (np w Oto na fali wydarzeń ostatnie-go II Soboru Watykańskiego wśród wielu podobnych kroków kościoła katolickiego zmierzają-cych do pojednania a przynaj-mniej do pewnych form porozu-mienia z przedstawicielami ko-ściołów odłączonych a także do zbliżenia i nawiązania stosunków wyznawcami innych religii — doszło do pewnego przyjaznego gestu pod adresem muzułman skim Oto mianowicie papież Pa weł VI zwiócił rządowi tureckie-mu flagę Ali Paszy zdobytą w bitwę pod Lepanto i od lego cza-su przechowywaną jako trofeum w Watykanie Jak się wydaje wiązano z tym pewne nadzieje na rewanż ponieważ w bitwii pod Lepanto również i świętt Liga utraciła jedną z cennych bander a mianowicie flagę ko mandora Zakonu Maltańskiego zdobytą przez okręty Alucha Ali Zdaje się jednak ze nadzieje tt nie spełniły się dotąd Na bitwę pod Lepanto może my spojrzeć również niejako z polskiego punktu widzenia Wy-wołała ona w Polsce wielkie za interesowanie co znalazło odbi-cie w publikacjach na temat morskiego zwycięstwa chrześci-jan nad Turkami w} danych dru-kiem w Krakowie już w 1572 ro-ku A dodajmy że w bitwie tej polscy rycerze również brali udział Niestety nie znamy ich na-zwisk choć wiadomo że w dru-giej polowie XVI wieku liczni przedstawiciele polskiej szlachty służyli w szeregach rycerzy mai tańskich Dla przykładu wymie nić można Szymona Latkowskie-go który za Zygmunta Augusta "przez długi czas w cudzych kra-jach na chlebie rycerskim się bawiąc kawalerem został mal-tańskim" Teodora Lackiego który u schyłku XVI wieku ró wnież "do Malty w podróż się puścił i morskiej żeglugi jako rycerz maltański doświadczył" ni r Cvk-'- 1 '% ' 0łfP??kw Vancouver„City Archives Kanada sprovadzila tysiące podczas cdv przerzucanie Chińczyków dla zatrudnienia ich przy budowie kolei CPR Zdjęcie przedstawia" ich zimo-we pomieszczenia niedaleko North Bend w Brytyjskiej Kolumbii 2 tysiaee Chińczyków Kalifornii) zaczyna się już wpro-wadzać bądź silniki specjalnej konstrukcji bądź dopalacze Tro-chę to uspokaja opinię publicz-ną ale przecież "czyste spala-nie'" choć znacznie redukuje ilość niespalonych substancji (ni in trującego tlenku węgla) — nic ma najmniejszego wpływu na zawartość związków ołowiu w spalinach Nie pomogą tu żadne dopalacze Tylko wyeliminowa-nie związków ołowiu z technolo-gii produkcji benzyn samochodo-wych może zmniejsz}ć niebez-pieczeństwo zatruwania ludzko-ści ołowiem Jest to wprawdzie możliwe ale bezkosztowne Z dwu wzglę-dów: po pierwsze wymaga zmia-ny technologii a więc inwesty-cji za które trzeba płacić po drugie technologia bezołowiowa będzie droższa W Zurychu samochody wyrzu-cają w powietrze ok 20 ton oło-wiu rocznie w Paryżu — dwu-krotnie więcej w Stanach Zje-dnoczonych motoryzacja osiągnę-ła takie rozmiary że gdyby sku-mulować powierzchnię wszyst-kich dróg samochodowych dało-by się z nich wykroić asfaltowo-betonow- y stan wielkości Zachod-niej Wirginii Przemysł petro-chemiczny krajów gdzie tak sprawy stoją ma więc nóż na gardle: musi opracować i zasto-sować bezołowiową technolog'? produkcji paliw samochodowyr h W Polsce takiego noża na gardle nie ma i chyba nigdy nie będzie bo rozwijając motoryzację bę-dzie można z technologii paliw skorzystać z rozwiązań które do tego czasu będą już nic tylko opracowane ale i sprawdzone w praktyce Z SIEDLECKI Jerzego Rogoyskiego ze śląska który w t}mże czasie walczył z Turkami na Morci w Grecji czy wreszcie najsławniejszego z pol-skic- n kawalerów maltańskich — Prokopa Odrowąż-rieniążk- a Urodzony w 1506 roku jako ie-de- n z sześciu synów starosty si-decki- ego Prokop znalazł się w szeregach maltańskich już w wie-ku dojrzałym w latach siedem-dziesiątych XVI wieku Po licz-nych sukcesach odniesionych nad Maurami na lądzie i morzu został dowódcą floty maltańskiej a więc niejako jej admirałem Wysokie to stanowisko opuścił dopiero na wiadomość o wojnie Stefana Batorego z Gdańskiem a więc w 1577 roku czyli w sześć lat po bitwie pod Lepanto Czy brał w niej udział — nie wiemy choć jest lo bardzo muż-liw- e Być może któryć z wymienio-nych tu polskich szlachciców co to służyli pod banderą maltań-ską a może i ktoś inny dotąd nam nie znany — kazał po swo-im powrocie do ojczystego kra-ju namalować na wieczną pa-miątkę swojego chwalebnego udziału w tej największej bata-lii morskiej owych czasów — obarz bitwy pod Lepanto do dziś dnia zachowany w zbiorach waw elskich Jest to olbrzymi obraz o wy-miarach 6x65 metra Wykonał go lwowski malarz artysta na-dworny Zygmunta III i Włady-sława IV — Tomasz Dolabclle albo też któryś z jego uczniów Jakie jest pochodzenie obrazu tego dokładnie nic wiemy Już w naszych czasach znajdował się Dn w dawnym kościele domini-kanów w Poznaniu a potem przeszedł na własność tamtejsze-go Muzeum Archidiecezjalnego W połowie la dwudziestych ora oddano w depozyt do Zbiorów Państwowych na Wawelu gdzie po gruntownym N odświeżeniu umieszczono go w jednej z sal zamkowych Szczęśliwie prze trwał wojenną zawieruchę i na-dal wchodzi w skład wawelskich zmorow Obraz przedstawia kulminacyj ną iazę ouwy a mianowicie zwarcie sie ze sobą noszczeeól- - nJ'cn Sakr obordaż żołnierzy oraz walkę na pokładach nad którymi powiewają' bandery i proporce zarówno państw świę-tej Ligi jak i tureckie z półksię-życem Na większości galer wi-dać walkę wręcz na dwóch zaś najbliższych po prawej u dołu widnieją gotujący się do starcia chrześcijanie z bronią palną i muzułmanie ze wzniesionymi Jo góry jataganami W samym pra-wym dolnym rogu tonie turecka galera Natomiast w lewym rogu ró-wnież u dołu widzimy procesję dominikańską i wpatrzonego w nią szlachcica na kolanach Pra-wdopodobnie jest to właśnie ten nieznany nam z nazwiska polski uczestnik bitwy który na wiecz-ną rzeczy pamiątkę kazał obraz ten wykonać i siebie na nim uwiecznić a potem "ofiarować go któremuś z kościołów Możcspeł- - niał w ten sposób złożone przed starciem lub podczas bitewnej rzezi ślubowanie" na intencję szczeshweeo oowrotu ood nirv P'- -i stą strzechę? ' 'fi Jorzv Pnrtolr 7 f!Vn V' ~i -- ii a & ?X-- & i % " S-%- 1 k fCrzt ::wl? ś& --„ " ą: --A && Ził''-- 7_„V_ t'Lfti- - V ł - K- --' _$—--_ iftMłMT"1" T' --"#%- '-% 'iC2U22„ ?„ n |
Tags
Comments
Post a Comment for 000014
