000050a |
Previous | 4 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
7t££ sjjfw - ijjri'"'"'}"' '- -— '— -- ——"-"— -- — '-- - '- -- — --j~'- —- - #'' 7'H' ]Fij'il-lJ"'--ł-'-t11- -'-r uitnni mm mi Mlun nmn tr lUU rrm tmii—i r ir t-- -i' r r 'f — -- —- -- ——W— (T #'-'iiif- V iij-- - -- ri -- yS(rW„— - — f—flCKW!Bi -'- - '
ii '--
u
mw " itr 'u S53ySS-'-'- : '
' SMIT t ffąi!_l "Ji
L'- -a
- ? 1' t MWm STRONA 4-- ta "ZWIĄZKOWIEC" MARZEC (MARCH) 19 — Nr i2 I
SU '
i
mi
iP
m
m
i'v
Teł WA 81 51 "ZWIĄZKOWIEC" Teł WA 8 1 51 1
Publlshed- - for Every Sunday by:'
POLISH ALLIANćfi PRESS LIMITED
Orgctn Związku Polotów --feaktor Jerzy GlzycRlw gg—nadileAdWmyindaiwstarnaytorprzeKz PyJrekMcfcazuPrrkosiepwygic?
Redakcja Rękopisów nie zwraca
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie
Półroczna - IH°
Kwartalna '„ 'Stanach Zjednoczonych w Polsc' e 1 reszcie E"uropy £3H"ooJ rojedyńczy numer
♦miapa adresu (stary adre3 konfpczny)'"ZZ"""""""'3'""'' 05
ob
ADRES:
"ZWIĄZKOWIEC" _ ™° Queen St W — Toronto Ont
ce
Wiosna
się w
Authorlzod aj jecond ckns mail Post Offlco Dept Ottcwa
radosna miłosna sbi-d-w- m „ _ romantycznych piosenkach ww przez właścicieli' dnmW w tini „~ 1 1 łapi łatwo doataJŁ£Tcl5Sn?pSr nych anianiąch pogody zimowej przez stSchpaSw
pragnących sie pozbyć wreszcie długich wełnianych 'Cml
Slycif PrZGZ m 6 Parkl ™rZąCe ° Spacerach 'W
mac Gporarzceej jketóstragdoyptysmięisotyczcezknueje wiosny by wreszcie otrzv
sezon obiecują By mieć wreszcie zapewnSny dach
na
nad
ten
$°m By me potrzebować spać na podłodze-sa- l misy
bez potrzeby oS-kac-do
darmowych kuchen "Armii Zbawienia" czywinnychh
sodpkdorgrtzkaukynmctwizóęaurdtzecyzcicoajimhnyouckgphąbtoóekrzluoyroosrmsztbereomzncesiiiceaęrmzncepzasrylzzeeażżdloyeadluwśznmwewileioąketberpecmiciueąnozsnigagpaąłonołiwdeeuocezcwzehawąńrosłiantncwsahinćjageotrskyzitłcóey-hj re ani nie daje im pracy ani nie czyni na szerszą skalę za-zakrojon- ych
-- wysiłków by ich zabezpieczyć przynajmniej od
głodu 1 chłodu nacza"s bezrobocia
W krytycznym ustosunkowaniu się dov obecnego nie- sopwtzaiadreyiadccrwoimadnwezokuimabuesliramasżjwąeyyjc'ceąeizspagntorozappenikasneańasiężdstzadtywnoeupgokwrowoarpepżzawgdaedoeocajalznnnycesidzagpyyonrawawskopiotłboeaymłytemwwcuozneanoitsesetdygtolcytaonuicnyazkwcnujdeoiejlnmwneaagyNgosokitgerazimkżcerzngyaniamjeeućj
&f- - istnieje obecnie w' Kanadzie i że rośnie bezrobocie
— nic ulega wątpliwości Nikt temu nie może przeczyć Ale dają sięjząuważyć znaczne- - różnice w ocenie -- ifaktu: ' doniosłości tego
J?5emiey'St:l&urent gdy zwrócono się do niego b na-Icazanięja- kiejś akcji państwowej która by jeżeli nie zlikwi
dovvałaubezróbociąto przynajmniej je częściowo rozłado-wdóaśłćai
p—ow{amżniąął obśywiaakdcczjęyć takią niuespurawwaiżeadliswytiućacji obecnej za
£Nii to poseł do parlamentu partii CCFMacInnis wyra-ził!'orJinię- że bezrobpcie obecne jest prawie równie groźne jak:'pudćżasnajgórszych lat "wilkiej depresji" z lat trzyr
dziestycliikicdy to rzecznicy tej samej partii liB- - nazywali
sytuację' katastrofalną Nie ulega wątpliwości że p poseł
przeholował ale sytuacja jest niewątpliwie poważna i nie
można jej bagatelizować
Pan St Laurent powiedział również że w celu dopomo-żeni- a bezrobotnym władze miejskie powinny rozpocząć
'prace "przy doprowadzaniu do porządku jezdni ulic i ctiod-iiików- Ną
to'1 magistraty odpowiadają że są to prace wtó-iryc- 'j nieimożria 'rozpocząć przed nastaniem cieplejszej' po-gody-
Gdy wrócono się do burmistrza Toronto o zorganiz-owania
pomocy dla bezrobotnych —odpowiedział że wiosna
już' mVdalekó'i 'wobec tego riie warto takiej akcji zaczynać
Panlńirmish-znieipowiedźiałrjedna- k jakci bezrobotni mają
przetrwać ten okres oczekiwania na wiosnę bez jedzenia 1 bez dachu nad głową Drugi argument- - użyty przez burm
MacCalhim przeciw konieczności" akcji pomocy r— że wielu
bezrobotnych na„terenie Toronto to ludzie "nie tutejsi!'
lecz ''przybyli na zimęz innych okrggów brzmi dość dziwnie
Cóż jest' nienormalnego czy karygodnego w tym że pra- cownik rolny- - czyf leśny igdy nie ma pracy ciągnie do 'wiel-kich
'środków przemysłowych w nadziei znalezienia za- trudnienia? Czy powiedzmy Kanadyjczyk z dziada pfadzia
tlaj gdy przeniesie się z "kempy" leśnej do Toronto staje
się jakimś obcym "dipisem" którym nikt nie ma się obo-wiązku
interesować?
Pan burmistrz MacCallum jest przyjacielem Polaków
:wygłosi{ w obronie Polski śmiałe przemówienie z okazji
10-lec- ia napadu na Polskę ostatnio otrzymał piękny łań-cuch
na szyję — honorową oznakę jego urzędu ofiarowany
mu' przez stare handlowe i przemysłowe firmy torontoń-slti- e '?or honest govemment" — w liznaniu za uczciwą ad
ministrację Z przykrością więc zmuszeni jesteśmy kwestio
nować słuszność tego stanowiska av "sprawie pomocy dla bez
robotnych Bogate miasto jak Toronto z pewnością mogło-by
wiele zrobić w tej sprawie
Socjaliści kanadyjscy spod znaku CCF krytykują rząd
federalny za bezczynność w sprawie bezrobocia twierdząc
iżstanowisko to wynika z mylnego założenia że bezrobocie
obecne jest objawem przejściowym gdy przyczyny jego
leżą głębiej niż fluktuacje na rynku pracy
Konserwatyści jak poseł Diefenbaker zarzucają rządo
wi ze nie przeałozył parlamentowi planu w skali krajowej
[zmierzającego 'do rozładowania bezrobocia
_ Ze wszyśtkićh stron sypią się krzyki że jest zbyt wiele
"passing the 'buck" — "szyberków" galicyjskich przesuwa
nia obowiązków na cudze xamiona I trzeba przyznać śłusz-snoś- ć'
poglądowi wypowiedzianemu niedawno przez' pastora
Huńnisętt kierownika Fred Victor Session w Toronto
ilvtórjr twierdzi że sytuacji da się# zaradzić jedynie gdy bę-dzie
szczera jak najdalej idąca współpraca na tym odcinku
Trządu przemysłu świata pracy i kościoła
[Gdyzaś chodzi o przemysł to nie r tylko nie wykazuje on
[dobrej woli w tym kierunku lecz dają się nawet zauważyć
tak niesłuszne z punktu widzenia społecznego pociągnięcia
jakTzwalnianie robotników przy iednoczesnym przydluża-Jnu)prac- jr
pozostałych Znacznie normalniejszym bardziej
: altruis tycznym byłoby jiiatomiaśt skrócenie godzin pracy i
przyjmowanie 'nowych pracowników' Oczywiście takie
obniżające zarobki dzienne pociągnięcie taki gest prawdzi
wie obywatelski musiałby być dokonany w wyniku uprzed-niego
''porozumienia między dyrekcjami zakładów Drzemv--
śłowychJa uniami' robotniczymi Tu jest okazja wykazania
przez związki zawodowe prawdziwej udowodnionej w prak
ityfefąniewygłaszanęj "na gębę1" solidarności świata robot
niCEego
Juliusz Mieroszewski
kk s ! E B armowicz - uziowieK Bmlory
Za i
Wzrost ponad 6 stóp waga
264 funty-wie- k ponad pięć-dziesiąt
kilka twarz kardy-nała
oczy [detektywa posta-wa
plantatora Tak wygląda
Melchior Wańkowicz- - Polonia w Anglii ponosi
niepowetowaną stratę z powo-du
wyjazdu Wańkowicza naj
wybitniejszego polskiego pi-sarza
z pośród żyjących na
emigracji Z drugiej jednak
stroriy myślę że nie ma
wśród współczesnych pisarzy
polskich drugiego który tak
by się nadawał "na eksport"
na rynek amerykański jak
właśnie Wańkowicz -
Inni dumali może i gór-nie
może i wzniosie — a on
jeździł i odkrywał
Czytając w czasie tej woj
ny Ernie Pyle którego repor
taże 1 drukowało pół tysiąca
dzienników i pół tysiąca ty-godników
amerykańskich —
pomyślałem że właściwie
wszystko na co 'patrzył Ernie
Pyle byłoby dla ludzkości
stracone — gdyby nie to nie
patrzył Ernie Pyle
Są tacy ludzie którzy pa-trzą
za miliony Takim był
amerykański 'Ernie Pyle —
jest" polski Melchior Wańko-wicz
Bo w końcu — co to jest
rzeczywistość? To jest pusz-cza
faktów — drobnych ma-łty- ch wielkich i olbrzymich
Dla większości — jest to
chaos Dopiero gdy spojrzy
na ten gąszcz pisarz powsta
je skomponowany obraz i na
glf) miliony ludzi zaczynają
widzieć rzeczy o które się po
tykali ale ich nie "spostrze-gali
Cóż by zostało z bitwy o
Monte Cassino gdyby nie
{patrzył na nią za miliony —
Melchior Wańkowicz Został
by cmentarz u stóp wzgórza
foliały papierów po archi-wach
i ruiny Opactwa
I słusznie' walcząc o jeepa
dla siebie powiedział Wań-kowicz
w czasie akcji do gen
Andersa: "Po to wszystkie
wozy jeepy czołgi kariery
jeździły aby w końcu poje-chał
jeden mój jeep"
Nie ma bowiem innej bit-wy
o Monte Cassino tylko ta
jedna w trzech tomach' wań-kowiczowsk- ich Poza nią są
tylko fragmentaryczne za-wodne
wspomnienia uczestni
ków — zacierające się w pa
mięci- - To jest wielki "show busi-ness"
pisanie takiego reporta
żu Dzieło nie powstało ani w
studio ani 'przy biurku —
tylko w akcji I to nie sa im-presje"
"refleksje" "zadu-my"
— tylko żywe auten-tyczne
życie zredagowane w
wielką "human story" i je-szcze
ciepłe rzucone na wal-ce
rotacyjnej maszyny '
Oczy które patrzą za milio
ny muszą być nie tylko nie-ulęk- łe ale rozumiejące i ludz
kie
W polskim piśmiennictwie
Wańkowicz --był zjawiskiem
odosobnionym Mieliśmy wy- bitnych pisarzy i wielkich
pSpwcjófw historij ( Mieliśmy
"Trylogię"- - i "Popioły" ale
wrotne
Sam
Widzimyjednak niestety na tym odcinku zjawisko od- -j dyjczykiem
atfzy f?
"Sztafeta" "Smętek" "Mon-te
Cassino" — są dziełami
bez precedensu bez nawiązań
do jakichkolwiek szkół litera
ckich
Ogólnie literatura przyj-muje
zasadę Goethe'go że co
ma żyć w pieśni — musi um-rzeć
w życiu" Wańkowicz
ten wiekowy tradycyjny ka-non
literacki odrzucił Jego
zasadą jest że co jest mocne
i żywe warte jest pieśni
Jest on w pierwszym rzędzie
tłumaczem rzeczywistości
Mnogość wydarzeń masyw
aktualności tłumaczy na ję-zyk
polski Są to- - "przykłady"
całkiem swoistego gatunku- - Gdy się weźmie do ręki
"Sztafetę" — 530 stron 400
ilustracji — to trudno oprzeć
się wrażeniu że talent Wań
kowicza stanowił jakby oś
wetkniętą- - w "melting pot"
naszego dwudziestolecia nie-podległości
wokół której kry
stalizowało się "spectrum" —
obraz naszego pochodu gospo
darczego
To samo dotyczy 'Smętka'
Miliony ludzi odkryło frag-menty
swej ojczyzny tylko
dzięki "projekcyjnemu apa:
ratowi" jakim jest" talent
Wańkowicza Do całkowitej
perfekcji owa funkcja dopro
wadżona została w dziele o
bitwie pod Monte Cassino
Tu monopol Wańkowicza na
polską rzeczywistość jest cał
kowity
Wasilewski powiedział kie-dyś
górnie b Wańkowiczu że
jest "łowcą dusz ludzkich
idącym szlakiem wielkich te-matów
narodowych"
Istotnie Wańkowicz jest
wspaniałym portrecistą epo-ki
malarzem olbrzymiej pol
skiej narodowej panoramy
Zachód — "Na tropach
Smętka" Wschód — "Opie-rzona
Rewolucja" Polski po-chód
niepodległościowej od-budowy
— "Sztafeta" wojna
— "Wrzesień żagwiacy" —
— _ llTl' uuyssea _ _ T- -! :?' ' ~śmmiofrtel-nle ranionego
Dzieje Korzemow- - starego
skich" i wreszcie największa
bitwa i zwycięstwo żołnierza
polskiego w czasie drugiej
wojny światowej — "Bitwa
o Monte Cassino"
A teraz płaszczyzny frag
mentów panoramy- - "Ziemie
Wschodnie" — praca czte-rech
lat — około 2000 foto-grafii
ikufry" materiałów —
wszystko spłonęło w Warsza
wie Dzieło o Polonii Amery
kańskiej którego fragmenty
ukazały się na łamach "Ilu-strowanego
Kuriera Codz"
przed : Miał to być
cykl obrazów literackich po
święcony dziejom Polaków w
Ameryce Niestety wojna
przerwała to zamierzenie
to powstawała ta je-dyna
dziejach naszego pi
śmiennictwa olbrzymia pano
rama — portret epoki —
romancee" polskiego lo-su
wańkowiczowska galeria
"rzeczywistości Bo 'aktualna
(rzeczywistość jest dla Wań-Howic- za biegnącą' historią
widowiskiem które trwa nie
przerwanie Poczucie Kisto--
i - Wip- -
: I
i- i doświadczenia dipisów a mv 7„£!J™™ kpwaiswnzaybdsyytkcjsiimekiedgoKooKnapgnrrazedysyczmyjenePsiłt0"n™swiaęsypn™jreiokdwineaamikdnzsaidełłoudsowzdpniyupersjiozsbcópziwoeanl"linitayekuikPtófrzrzyaedcdhue
przycmhyulnseigęo ustosunkuozwnaanniiae sięNadsotęptenjie'sprawy odpowiada
piawdzie przybycie tvch ofiar wmW iocf „„„A™
rcnynanepjełykwdezpberyemtsujiigrpacoajwi inęatkwwszoeatrzytreożznloezgwaaepłoyt"rdzsżieęobbojywu"żansiełżuesnzpnaoewręgicęłoekssyzroabjąoż-ce
cze
ncjiaektómryech j"uz mówili wJespzrczzeeszłości "Niekcuh n"sietazaradowemoilgernai-u i równoznaczzanpaomzinpaełnżyemgdzyatrduldanineineijemwojnawysokimprizezwaraożbnkiea mi V"1blisnkiiecshzczcęzsynyrmozłąk"ędipzisonmim"i aprzyniosła' obcozzeópwto
pracy przymusowej pomiatania przez wrogiego okupanta
głodu i chłodu i wreszcie — przymusowe wyrzeczenie się
Ojczyzny do której wobec stosunków tam panujących ich
patriotyzm nie pozwolił im powrócić
I fakt że wśród tych rzesz znajdują się-czase- m poje- dyncze jednostki które te nienormalnego żvcia wyko-leił- y nie daje „nikomu prawa jakieś uogólniania
nieprzychylne ustosunkowanie sie do całości do zwalania
nich jakichś niepopełńiónych win
Polak kanadyjski' który tak postępuje' wobec tych
wojny przygarniętych społeczeństwo kanadyj-skie
nie jest arii dobrym Polakiem ani dóbVvm Kana- -
Giżycki
ryczne autora sprawia że nie
zawodzi go nigdy "sens of
proportion" i umie biegną-cym
wydarzeniom -- wyznaczać
ich historyczną wagę
Do wielkiej panoramy epo
ki należy również dzieło po-święcone
sprawie żydowskiej
Drobny fragment tej pracy
pod tytułem Profundis"
wydany w Palestynie wzbu-dził
olbrzymie zainteresowa-nie
I wreszcie retusze zebrane
w kapitalnym dziełku pof"
tytułem "Kundlizm" Któ
nie poznawał w studio Wań
kowicza? Dziesiątki tysięcy
ludzi przesunęło się przez
stronice jego dzieł ludzi
wielkich i wspaniałych ma-łych
i śmiesznych — zwyczaj
nych i prostych Porywa go
fabuła życia zachwyca dy
namika wydarzeń I je
go podejście do człowieka
jest ciepłe i ludzkie W tym
stosunku nie ma nic z jakże
modnego dziś chłodu chirur-ga
i psychiatry
Wreszcie pragnąłbym po-wiedzieć
rzecz najistotniej-szą
Melchior Wańkowicz jest
pisaizem który znalazłszy
się kryzysowym rozdrożu
literatury nie poszedł ani u-ta- rtą
drogą powieści histo-rycznej
dawnego stylu ani
nie -- dał się wciągnąć w zielo-ne
jeziorko" "eskepistycznej"
literftturw literatury która
iest "ucieczką od życia" i —
ucieczką od czytelnika Nie
stał się ani epigonem Sien-kiewicza
ani prokurosorem
Celine'e Wybrał drogę!
— własną 1 nową
Wańkowicz nie ucieka od
życia Kocha je i widzi jego
niepojęte piękno a byt czło-wieka
uważa tegojiiękna
najpotężniejszą dramatvza-cję- -
Teitno ziemi puls historii
— uderzenie ludzkiego serca
umiał zorkiestrowiać w
dziełach jak nikt przed
"Bo jeździły wszystkie
jeepy pod Monte Cassino' a-h- v
wreszcie jeden — Wańkn
wicza — pojechał" Dobrze
dzieje żetten "czarodziej
ski jego Jeep"-- wyląduje
w Stanach Zjedhoczo--
nvcn na Krore zwrócone sa „„]__ roniKow w kosji oczy
Kodziny świata Starego koń
wojną--
Tak
w
"vie
lata
lata
--p
"De
nim
tynentu kolebki naszej i —
waszej
UWAGA! Melchior Wań-hoiuic- z'
w końcu marca przy-będzie
do Kanady na zapro-szenie
Zarządu Głóivnego
ZPwK i wygłosi xo szeregu
polskich osiedli interesujące
odczyty
WIĘCEJ MSI ©I
Często słyszy się narzeka-nia
wśród Polonii ze proces
wynaradawiania tak szybko
postępuje wsrod naszej mło
się prowadzenia pkrozny]re prywatną
kretnej działalności" narodo
wej i oświatowej wśród Po-lonii
Narzekać i nie robić jest
najłatwiej Trudniej jest jed
nak czynem zadokumentować
swój współudział w naro
dowym wysiłku utrzymania
polskości w Kanadzie
niej bo nie każdy- - kto ma na
wet dobrą wolę i ochotę ma
— przeiawv wiplkiWn irrWi-miwin- ™ —~ — — KU temu możliwości
1 SDOtkallsmv sif no rvirl-lo- I -- „„„„„„_j_::__ —j? mv CllYDa IfidnnU 7 +vlnlof-Tii- n
za opinia ze "Kon pres Pninnii Troorvi:„- - h go ze nailpn-- teraz
1Sk°
rządu
głębokie
ze „ł„
c?śmy'
'była
i
simerc zawsze ona
— na na
na
ofiar przez
v
—
—
stąd
na
inną
za
swo-ich
""R
te-raz
Trud
szym strażnikiem naszej kul
tury tradycji narodowej i
'polskości na {wychodztwie
jest prasa polska To teżpod-trzyman- ie
i rozwój prasy
w Kanadzie
nam wszystkim lezec na ser-cu
"Związkowiec" — który
nie jest pismem obliczonym
na zysk a na służbę Polonii
— powstał rozwija się i
egzystuje dzięki serde-cznemu
stanowiskowi czytel-ników
do swojego pisma Z
niczego — bez kapitału bez
doświadczenia w tej dziedzi-nie
z odhiianeero na powiela-czu
miesięcznika "Związko-wiec"
dzięki' pomocy szero-kich
rzesz czytelników i sym dvnek Ambicją naszego ty-godnika
jest-b- y mógł podwoić
dzie w Kanadzie posiada
rziś własną maszynerie i bu-dvn-ek:
Abicją na'szego7tvgód
mka' jest łby mógł "'podwoić
swa objętość lub przeiść ha
"częstsze wydawanie niż raz w
tygodniu
żeby to jednak mogło[
się rzeczywistością — potrze
Księża idą z Katedry w czerwieni i złocie
Białe kwiaty padają vod stopy piechocie
Szeregi za szeregiem! Sztandary! Sztandary!
A On mówić nie może! Mundur na Nim szary
19 marzec — Józefa — W
dniu tym obchodzimy od wie
lu lat tradycyjnie uroczy-stość
Imienin człowieka wo-Jz- a
Narodu — Józefa Piłsud
'jkiego- - Jakkolwiek zapatrywali
oyśmy się na życie i czyny
Józefa Piłsudskiego czy wro
ro do Niego ustosunkowu-jąc
się czy też należąc do
fego wielbicieli — bezstron-nie
musimy przyznać że przy
'rońcu ubiegłego i na począt-ku
obecnego stulecia słowo
"Niepodległość" On pierw-szy
wypowiedział tak głośno
j'ak nikt ze współczesnych
"Mu On pierwszy nauczył nas
myśleć o Niepodległości nie
?'ak o marzeniu o czymś da-!eki- m ale o czymś co jest re-alne
bliskie i osiągalne co
wymaga dużo krwi trudów i
poświęceń ale jest rzeczą
możliwą do zdobycia Wiarą
woją i czynem wskazał ku
-- emu drogę i porwał za sobą
innych Jest to jedna z naj-większych
jego zasług Nie
możemy zapominać o innych
współczesnych Mu ludziach
'rtórzy również dążyli do nie
Dodległej Polski i do odzyska
nia Jej przyczynili się lecz
uważali Ją za rzecz daleką za
idpał o którym naród nie po
winien zapominać broniąc
się przed wynarodowieniem i
wzmacniając podstawy 'go-spodarki
i kultury
Była to na razie roślinka
''kryta w Chochole z 'Wesela'
'-t-óra
dopiero na wiosnę ma
zakwitnąć gdy miną mrozy rata mijały a duch Narodu
udawał się gubić w troskach
dnia1 powszedniego Groziło
niebezpieczeństwo że gdy na
zejdzie chwila sposdbha gdy
'agrzmi "złoty' róg" roślinka
''ługo nie widząc słońca u-=?ch- nie
w słomianym chocho-le
i nigdy już nie zakwitnie
Temu właśnie zapobiegł On
ciosząc hasło walki czynnej
natychmiastowej mając na
względnie wyłącznie interes
polityczny Polski polską ra-cję
stanu Nie trzeba przypo
minąć co nastąpiło potem—
6 sierpień — 11 listopad i
upragniona Niepodległość! '
Tu zaczyna się nowy okres
w życiu Piłsudskiego który
tworzy podstawy nowego pań
stwa Największą chlubą
um --Sl@f
ba dalej by ten serdeczny
stosunek czytelników uwydat
nił się w dalszej finansowej
pomocy dla tego pisma któ--
kciłzaiedząy ze dzoamało uwagi nie jest niczyją
tym
poisiciej winny
temu
?tąć
własnością ale należy do ocó
łu Polonii
Jako przewodniczący Dyrek
cji Prasowej "Związkowca"
apeluję przeto do czytelni
ków do JtJraci Związkowej i
do wszystkich Rodaków któ
rym leży na sercu dobro
sprawy 'polskiej o wydatniej
sze wspomaganie czynem pol-skości
— przez popieranie
prasy eolskiej
Jak najlepiej można tej
prasie "dopomódz?
Po pierwsze przez zjedny-wanie
nowych czytelników- - Po drugie — przez organi-zowanie
na zebraniach- - her-batkach
i towarzyskich impre
zach — zbiórki pieniężnej na
funausz Frasowy Związków
ca
Po trzecie — przez popie- ranie naszego wydawnictwa
dostarczając mu robót dru-karskich
które przy pomocy
nowoczesnej maszynerii —
prasa Związkowa wvkonuje
tonio doskonale i szybko —
obracając dochód z tego na
podtrzymanie pisma
Zbliża się tradycyjny dzień
"Józefów i Józefinek" — odl
bywać się będą wszędzie her
batki i zabawy Przyjaciele
Związkowca postarajcie sie
na tych zabawach- - wspomnieć
i prasie polskiej — zwerbuj-cie
nowych czytelników —
zmerzcie irocnę -- grosiwa"
na Fundusz Prasowy —
To będzie czyni— to będzie
konkretna praca ooparcia pol
skości przez każdego z nas
SzczeimiSługocki
Przęio DyrekciUPrasoioei
"Związkowca"
WĘĘSk
Marszałka to armia którj ukochał całym życiem a i!
której czele wygrał jedna i
bitwę pod Warszawą A ot:
co pisze - o swoim woislni- - "Wojsko do jakiego ja zai sze dążyłem— wojsko cźująś razem' z narodem które o narouu zaoną ścianą się j
oddzieli — a zarazem jaj
naK żyjąc stwarza przykład działania godnego i porzal
nego przykład ładu i porzaj ku przykład pewności siłj
siebie Tym w narodzie rai
sko polskie być musi do tego wojsko polskie dążyć musi_
W chaosie wojsko stanowi"
musi przykład szybkiego o- rganizowania się i szybkie© tworzenia porządku y®
nętrznego
A gdy granice państwa zo-- R stały wykute orężem staje przed Piłsudskim i Polsla
no-"- 'G pytanie czy Polska maP
hyc państwem rownorzciff
nym z potęgami świata czy ma być państwem małym po trzebującym opieki możnych
Piłsudski nawraca do Kón--
r stytucji 3-g- o- Maja jako źród
ła praw testamentu przoi
ków Staje się- - wykonavq
narodu nowego pokolenia
Głośną "zasadą polityki Ma-rszałka
to samodzielność ś
polityce zagranicznej W pi
lityce wewnętrznej uważał
że armia i polityka zabrania
na powinny stać zdalekad
waśni partyjnych które nifr
stety coraz bardziej się pano
szyły Zamach majowy i ko-nstytucja
kwietniowa to nowe
prostowanie drogi do wielko
ści Polski)
[Gdy wczytujemy siej w
pisma Józefa Piłsudskiego
znajdujemy w nich nie tylko
trafne oceny i teorie natury
woiskówej ale i wielkie prze
widywania i wskazania iaY
owe i polityczne- - "Nie" chcemy mieszać się
do życia wewnętrznego kt-óregokolwiek
z naszych' sąsi-adów
lecz pozwolić nie moż-emy
--by pod jakimkolwiek po
zorem chociażby pod pozo
rem rzekomego dooroaziej
stwa naruszano nasze prawo
do samodzielnego życia Nie
oddamy ani piędzi ziemi pol
skiei i nie nozwolimy by fr
szczunlono nasze trranice do J
których mamy prawo" )
Oto testament Piłsudskie
go który- - należy do nas I
stkich
Niektórzy nazywają Józefa
Piłsudskiego iednvm naj
większych "polskich romanty--
kow Jest-- w istocie
(chodzi o uczucie zamiary'
wizje Ale -- jest równocześnie
twardym realistą który unik
ocenić zamiary realizmem
warunków!
Nie mogę nie wspomnieć?
Lwowie i Wilnie które to
miasta szczególnie ukochał
Piłsudskie gdy w" roku 1918—=
1920 stanął wobec' dylematu
co bronić Lwów czyWilno-wyb- rał
nie namyślając się- -:
"olty obronione być mają-Został- y
oba' polskie jedno "od
znaczone "Virtuti Militan
okryte chwałą Orląt drugie
otrzymało to' co najdroższe
co najżywiej biło miłościąj
poświęceniem dla Ojczyzn")'- -
Sprrn na Pńssip" Dziś but
kupanta' zbesźcześcił 'barbą:
tt
rzyńsko oba cmentarze W
kreśłającLwów i Wilno p
py Polski :
O tvch -- wieJkich czyM
Marszałka -- Piłsudskiego P°j
nniśmy [pamięiać zawsze
rozważając"' rolę dziejową tf{
postaci — przedJego czyn?--mi- "
-- l i „oJ nnln nawe'
Jego przeciwnik bo PiłsU"'
ski należy do" historii a Je??
myśli wskazania i czy"
własnością całego Narodu }
-- Tń7of Piiourici--i isst synw
lem czynu i walki Y'1:
wiary wiary i zwycię"- -
p
z
0- -
z
symbolem honoru' i siłK1"-- '
I
wszy
mm
' ' ' Torontii
"' Większość nirodii'p£
skiego -- nie zgodzi się ża0j
iie z) 'autoremm co ao Jv
oceny Hejkonstytiićji # 'l
odpowiedzTredakcji
P T'Niewczas Guelphw
Z" nadesłanego artykule"1--
skorzystamy: "
ił
1%
Mi
ti
i
H
(
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, March 19, 1950 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1950-03-19 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD4000342 |
Description
| Title | 000050a |
| OCR text | 7t££ sjjfw - ijjri'"'"'}"' '- -— '— -- ——"-"— -- — '-- - '- -- — --j~'- —- - #'' 7'H' ]Fij'il-lJ"'--ł-'-t11- -'-r uitnni mm mi Mlun nmn tr lUU rrm tmii—i r ir t-- -i' r r 'f — -- —- -- ——W— (T #'-'iiif- V iij-- - -- ri -- yS(rW„— - — f—flCKW!Bi -'- - ' ii '-- u mw " itr 'u S53ySS-'-'- : ' ' SMIT t ffąi!_l "Ji L'- -a - ? 1' t MWm STRONA 4-- ta "ZWIĄZKOWIEC" MARZEC (MARCH) 19 — Nr i2 I SU ' i mi iP m m i'v Teł WA 81 51 "ZWIĄZKOWIEC" Teł WA 8 1 51 1 Publlshed- - for Every Sunday by:' POLISH ALLIANćfi PRESS LIMITED Orgctn Związku Polotów --feaktor Jerzy GlzycRlw gg—nadileAdWmyindaiwstarnaytorprzeKz PyJrekMcfcazuPrrkosiepwygic? Redakcja Rękopisów nie zwraca PRENUMERATA: Roczna w Kanadzie Półroczna - IH° Kwartalna '„ 'Stanach Zjednoczonych w Polsc' e 1 reszcie E"uropy £3H"ooJ rojedyńczy numer ♦miapa adresu (stary adre3 konfpczny)'"ZZ"""""""'3'""'' 05 ob ADRES: "ZWIĄZKOWIEC" _ ™° Queen St W — Toronto Ont ce Wiosna się w Authorlzod aj jecond ckns mail Post Offlco Dept Ottcwa radosna miłosna sbi-d-w- m „ _ romantycznych piosenkach ww przez właścicieli' dnmW w tini „~ 1 1 łapi łatwo doataJŁ£Tcl5Sn?pSr nych anianiąch pogody zimowej przez stSchpaSw pragnących sie pozbyć wreszcie długich wełnianych 'Cml Slycif PrZGZ m 6 Parkl ™rZąCe ° Spacerach 'W mac Gporarzceej jketóstragdoyptysmięisotyczcezknueje wiosny by wreszcie otrzv sezon obiecują By mieć wreszcie zapewnSny dach na nad ten $°m By me potrzebować spać na podłodze-sa- l misy bez potrzeby oS-kac-do darmowych kuchen "Armii Zbawienia" czywinnychh sodpkdorgrtzkaukynmctwizóęaurdtzecyzcicoajimhnyouckgphąbtoóekrzluoyroosrmsztbereomzncesiiiceaęrmzncepzasrylzzeeażżdloyeadluwśznmwewileioąketberpecmiciueąnozsnigagpaąłonołiwdeeuocezcwzehawąńrosłiantncwsahinćjageotrskyzitłcóey-hj re ani nie daje im pracy ani nie czyni na szerszą skalę za-zakrojon- ych -- wysiłków by ich zabezpieczyć przynajmniej od głodu 1 chłodu nacza"s bezrobocia W krytycznym ustosunkowaniu się dov obecnego nie- sopwtzaiadreyiadccrwoimadnwezokuimabuesliramasżjwąeyyjc'ceąeizspagntorozappenikasneańasiężdstzadtywnoeupgokwrowoarpepżzawgdaedoeocajalznnnycesidzagpyyonrawawskopiotłboeaymłytemwwcuozneanoitsesetdygtolcytaonuicnyazkwcnujdeoiejlnmwneaagyNgosokitgerazimkżcerzngyaniamjeeućj &f- - istnieje obecnie w' Kanadzie i że rośnie bezrobocie — nic ulega wątpliwości Nikt temu nie może przeczyć Ale dają sięjząuważyć znaczne- - różnice w ocenie -- ifaktu: ' doniosłości tego J?5emiey'St:l&urent gdy zwrócono się do niego b na-Icazanięja- kiejś akcji państwowej która by jeżeli nie zlikwi dovvałaubezróbociąto przynajmniej je częściowo rozłado-wdóaśłćai p—ow{amżniąął obśywiaakdcczjęyć takią niuespurawwaiżeadliswytiućacji obecnej za £Nii to poseł do parlamentu partii CCFMacInnis wyra-ził!'orJinię- że bezrobpcie obecne jest prawie równie groźne jak:'pudćżasnajgórszych lat "wilkiej depresji" z lat trzyr dziestycliikicdy to rzecznicy tej samej partii liB- - nazywali sytuację' katastrofalną Nie ulega wątpliwości że p poseł przeholował ale sytuacja jest niewątpliwie poważna i nie można jej bagatelizować Pan St Laurent powiedział również że w celu dopomo-żeni- a bezrobotnym władze miejskie powinny rozpocząć 'prace "przy doprowadzaniu do porządku jezdni ulic i ctiod-iiików- Ną to'1 magistraty odpowiadają że są to prace wtó-iryc- 'j nieimożria 'rozpocząć przed nastaniem cieplejszej' po-gody- Gdy wrócono się do burmistrza Toronto o zorganiz-owania pomocy dla bezrobotnych —odpowiedział że wiosna już' mVdalekó'i 'wobec tego riie warto takiej akcji zaczynać Panlńirmish-znieipowiedźiałrjedna- k jakci bezrobotni mają przetrwać ten okres oczekiwania na wiosnę bez jedzenia 1 bez dachu nad głową Drugi argument- - użyty przez burm MacCalhim przeciw konieczności" akcji pomocy r— że wielu bezrobotnych na„terenie Toronto to ludzie "nie tutejsi!' lecz ''przybyli na zimęz innych okrggów brzmi dość dziwnie Cóż jest' nienormalnego czy karygodnego w tym że pra- cownik rolny- - czyf leśny igdy nie ma pracy ciągnie do 'wiel-kich 'środków przemysłowych w nadziei znalezienia za- trudnienia? Czy powiedzmy Kanadyjczyk z dziada pfadzia tlaj gdy przeniesie się z "kempy" leśnej do Toronto staje się jakimś obcym "dipisem" którym nikt nie ma się obo-wiązku interesować? Pan burmistrz MacCallum jest przyjacielem Polaków :wygłosi{ w obronie Polski śmiałe przemówienie z okazji 10-lec- ia napadu na Polskę ostatnio otrzymał piękny łań-cuch na szyję — honorową oznakę jego urzędu ofiarowany mu' przez stare handlowe i przemysłowe firmy torontoń-slti- e '?or honest govemment" — w liznaniu za uczciwą ad ministrację Z przykrością więc zmuszeni jesteśmy kwestio nować słuszność tego stanowiska av "sprawie pomocy dla bez robotnych Bogate miasto jak Toronto z pewnością mogło-by wiele zrobić w tej sprawie Socjaliści kanadyjscy spod znaku CCF krytykują rząd federalny za bezczynność w sprawie bezrobocia twierdząc iżstanowisko to wynika z mylnego założenia że bezrobocie obecne jest objawem przejściowym gdy przyczyny jego leżą głębiej niż fluktuacje na rynku pracy Konserwatyści jak poseł Diefenbaker zarzucają rządo wi ze nie przeałozył parlamentowi planu w skali krajowej [zmierzającego 'do rozładowania bezrobocia _ Ze wszyśtkićh stron sypią się krzyki że jest zbyt wiele "passing the 'buck" — "szyberków" galicyjskich przesuwa nia obowiązków na cudze xamiona I trzeba przyznać śłusz-snoś- ć' poglądowi wypowiedzianemu niedawno przez' pastora Huńnisętt kierownika Fred Victor Session w Toronto ilvtórjr twierdzi że sytuacji da się# zaradzić jedynie gdy bę-dzie szczera jak najdalej idąca współpraca na tym odcinku Trządu przemysłu świata pracy i kościoła [Gdyzaś chodzi o przemysł to nie r tylko nie wykazuje on [dobrej woli w tym kierunku lecz dają się nawet zauważyć tak niesłuszne z punktu widzenia społecznego pociągnięcia jakTzwalnianie robotników przy iednoczesnym przydluża-Jnu)prac- jr pozostałych Znacznie normalniejszym bardziej : altruis tycznym byłoby jiiatomiaśt skrócenie godzin pracy i przyjmowanie 'nowych pracowników' Oczywiście takie obniżające zarobki dzienne pociągnięcie taki gest prawdzi wie obywatelski musiałby być dokonany w wyniku uprzed-niego ''porozumienia między dyrekcjami zakładów Drzemv-- śłowychJa uniami' robotniczymi Tu jest okazja wykazania przez związki zawodowe prawdziwej udowodnionej w prak ityfefąniewygłaszanęj "na gębę1" solidarności świata robot niCEego Juliusz Mieroszewski kk s ! E B armowicz - uziowieK Bmlory Za i Wzrost ponad 6 stóp waga 264 funty-wie- k ponad pięć-dziesiąt kilka twarz kardy-nała oczy [detektywa posta-wa plantatora Tak wygląda Melchior Wańkowicz- - Polonia w Anglii ponosi niepowetowaną stratę z powo-du wyjazdu Wańkowicza naj wybitniejszego polskiego pi-sarza z pośród żyjących na emigracji Z drugiej jednak stroriy myślę że nie ma wśród współczesnych pisarzy polskich drugiego który tak by się nadawał "na eksport" na rynek amerykański jak właśnie Wańkowicz - Inni dumali może i gór-nie może i wzniosie — a on jeździł i odkrywał Czytając w czasie tej woj ny Ernie Pyle którego repor taże 1 drukowało pół tysiąca dzienników i pół tysiąca ty-godników amerykańskich — pomyślałem że właściwie wszystko na co 'patrzył Ernie Pyle byłoby dla ludzkości stracone — gdyby nie to nie patrzył Ernie Pyle Są tacy ludzie którzy pa-trzą za miliony Takim był amerykański 'Ernie Pyle — jest" polski Melchior Wańko-wicz Bo w końcu — co to jest rzeczywistość? To jest pusz-cza faktów — drobnych ma-łty- ch wielkich i olbrzymich Dla większości — jest to chaos Dopiero gdy spojrzy na ten gąszcz pisarz powsta je skomponowany obraz i na glf) miliony ludzi zaczynają widzieć rzeczy o które się po tykali ale ich nie "spostrze-gali Cóż by zostało z bitwy o Monte Cassino gdyby nie {patrzył na nią za miliony — Melchior Wańkowicz Został by cmentarz u stóp wzgórza foliały papierów po archi-wach i ruiny Opactwa I słusznie' walcząc o jeepa dla siebie powiedział Wań-kowicz w czasie akcji do gen Andersa: "Po to wszystkie wozy jeepy czołgi kariery jeździły aby w końcu poje-chał jeden mój jeep" Nie ma bowiem innej bit-wy o Monte Cassino tylko ta jedna w trzech tomach' wań-kowiczowsk- ich Poza nią są tylko fragmentaryczne za-wodne wspomnienia uczestni ków — zacierające się w pa mięci- - To jest wielki "show busi-ness" pisanie takiego reporta żu Dzieło nie powstało ani w studio ani 'przy biurku — tylko w akcji I to nie sa im-presje" "refleksje" "zadu-my" — tylko żywe auten-tyczne życie zredagowane w wielką "human story" i je-szcze ciepłe rzucone na wal-ce rotacyjnej maszyny ' Oczy które patrzą za milio ny muszą być nie tylko nie-ulęk- łe ale rozumiejące i ludz kie W polskim piśmiennictwie Wańkowicz --był zjawiskiem odosobnionym Mieliśmy wy- bitnych pisarzy i wielkich pSpwcjófw historij ( Mieliśmy "Trylogię"- - i "Popioły" ale wrotne Sam Widzimyjednak niestety na tym odcinku zjawisko od- -j dyjczykiem atfzy f? "Sztafeta" "Smętek" "Mon-te Cassino" — są dziełami bez precedensu bez nawiązań do jakichkolwiek szkół litera ckich Ogólnie literatura przyj-muje zasadę Goethe'go że co ma żyć w pieśni — musi um-rzeć w życiu" Wańkowicz ten wiekowy tradycyjny ka-non literacki odrzucił Jego zasadą jest że co jest mocne i żywe warte jest pieśni Jest on w pierwszym rzędzie tłumaczem rzeczywistości Mnogość wydarzeń masyw aktualności tłumaczy na ję-zyk polski Są to- - "przykłady" całkiem swoistego gatunku- - Gdy się weźmie do ręki "Sztafetę" — 530 stron 400 ilustracji — to trudno oprzeć się wrażeniu że talent Wań kowicza stanowił jakby oś wetkniętą- - w "melting pot" naszego dwudziestolecia nie-podległości wokół której kry stalizowało się "spectrum" — obraz naszego pochodu gospo darczego To samo dotyczy 'Smętka' Miliony ludzi odkryło frag-menty swej ojczyzny tylko dzięki "projekcyjnemu apa: ratowi" jakim jest" talent Wańkowicza Do całkowitej perfekcji owa funkcja dopro wadżona została w dziele o bitwie pod Monte Cassino Tu monopol Wańkowicza na polską rzeczywistość jest cał kowity Wasilewski powiedział kie-dyś górnie b Wańkowiczu że jest "łowcą dusz ludzkich idącym szlakiem wielkich te-matów narodowych" Istotnie Wańkowicz jest wspaniałym portrecistą epo-ki malarzem olbrzymiej pol skiej narodowej panoramy Zachód — "Na tropach Smętka" Wschód — "Opie-rzona Rewolucja" Polski po-chód niepodległościowej od-budowy — "Sztafeta" wojna — "Wrzesień żagwiacy" — — _ llTl' uuyssea _ _ T- -! :?' ' ~śmmiofrtel-nle ranionego Dzieje Korzemow- - starego skich" i wreszcie największa bitwa i zwycięstwo żołnierza polskiego w czasie drugiej wojny światowej — "Bitwa o Monte Cassino" A teraz płaszczyzny frag mentów panoramy- - "Ziemie Wschodnie" — praca czte-rech lat — około 2000 foto-grafii ikufry" materiałów — wszystko spłonęło w Warsza wie Dzieło o Polonii Amery kańskiej którego fragmenty ukazały się na łamach "Ilu-strowanego Kuriera Codz" przed : Miał to być cykl obrazów literackich po święcony dziejom Polaków w Ameryce Niestety wojna przerwała to zamierzenie to powstawała ta je-dyna dziejach naszego pi śmiennictwa olbrzymia pano rama — portret epoki — romancee" polskiego lo-su wańkowiczowska galeria "rzeczywistości Bo 'aktualna (rzeczywistość jest dla Wań-Howic- za biegnącą' historią widowiskiem które trwa nie przerwanie Poczucie Kisto-- i - Wip- - : I i- i doświadczenia dipisów a mv 7„£!J™™ kpwaiswnzaybdsyytkcjsiimekiedgoKooKnapgnrrazedysyczmyjenePsiłt0"n™swiaęsypn™jreiokdwineaamikdnzsaidełłoudsowzdpniyupersjiozsbcópziwoeanl"linitayekuikPtófrzrzyaedcdhue przycmhyulnseigęo ustosunkuozwnaanniiae sięNadsotęptenjie'sprawy odpowiada piawdzie przybycie tvch ofiar wmW iocf „„„A™ rcnynanepjełykwdezpberyemtsujiigrpacoajwi inęatkwwszoeatrzytreożznloezgwaaepłoyt"rdzsżieęobbojywu"żansiełżuesnzpnaoewręgicęłoekssyzroabjąoż-ce cze ncjiaektómryech j"uz mówili wJespzrczzeeszłości "Niekcuh n"sietazaradowemoilgernai-u i równoznaczzanpaomzinpaełnżyemgdzyatrduldanineineijemwojnawysokimprizezwaraożbnkiea mi V"1blisnkiiecshzczcęzsynyrmozłąk"ędipzisonmim"i aprzyniosła' obcozzeópwto pracy przymusowej pomiatania przez wrogiego okupanta głodu i chłodu i wreszcie — przymusowe wyrzeczenie się Ojczyzny do której wobec stosunków tam panujących ich patriotyzm nie pozwolił im powrócić I fakt że wśród tych rzesz znajdują się-czase- m poje- dyncze jednostki które te nienormalnego żvcia wyko-leił- y nie daje „nikomu prawa jakieś uogólniania nieprzychylne ustosunkowanie sie do całości do zwalania nich jakichś niepopełńiónych win Polak kanadyjski' który tak postępuje' wobec tych wojny przygarniętych społeczeństwo kanadyj-skie nie jest arii dobrym Polakiem ani dóbVvm Kana- - Giżycki ryczne autora sprawia że nie zawodzi go nigdy "sens of proportion" i umie biegną-cym wydarzeniom -- wyznaczać ich historyczną wagę Do wielkiej panoramy epo ki należy również dzieło po-święcone sprawie żydowskiej Drobny fragment tej pracy pod tytułem Profundis" wydany w Palestynie wzbu-dził olbrzymie zainteresowa-nie I wreszcie retusze zebrane w kapitalnym dziełku pof" tytułem "Kundlizm" Któ nie poznawał w studio Wań kowicza? Dziesiątki tysięcy ludzi przesunęło się przez stronice jego dzieł ludzi wielkich i wspaniałych ma-łych i śmiesznych — zwyczaj nych i prostych Porywa go fabuła życia zachwyca dy namika wydarzeń I je go podejście do człowieka jest ciepłe i ludzkie W tym stosunku nie ma nic z jakże modnego dziś chłodu chirur-ga i psychiatry Wreszcie pragnąłbym po-wiedzieć rzecz najistotniej-szą Melchior Wańkowicz jest pisaizem który znalazłszy się kryzysowym rozdrożu literatury nie poszedł ani u-ta- rtą drogą powieści histo-rycznej dawnego stylu ani nie -- dał się wciągnąć w zielo-ne jeziorko" "eskepistycznej" literftturw literatury która iest "ucieczką od życia" i — ucieczką od czytelnika Nie stał się ani epigonem Sien-kiewicza ani prokurosorem Celine'e Wybrał drogę! — własną 1 nową Wańkowicz nie ucieka od życia Kocha je i widzi jego niepojęte piękno a byt czło-wieka uważa tegojiiękna najpotężniejszą dramatvza-cję- - Teitno ziemi puls historii — uderzenie ludzkiego serca umiał zorkiestrowiać w dziełach jak nikt przed "Bo jeździły wszystkie jeepy pod Monte Cassino' a-h- v wreszcie jeden — Wańkn wicza — pojechał" Dobrze dzieje żetten "czarodziej ski jego Jeep"-- wyląduje w Stanach Zjedhoczo-- nvcn na Krore zwrócone sa „„]__ roniKow w kosji oczy Kodziny świata Starego koń wojną-- Tak w "vie lata lata --p "De nim tynentu kolebki naszej i — waszej UWAGA! Melchior Wań-hoiuic- z' w końcu marca przy-będzie do Kanady na zapro-szenie Zarządu Głóivnego ZPwK i wygłosi xo szeregu polskich osiedli interesujące odczyty WIĘCEJ MSI ©I Często słyszy się narzeka-nia wśród Polonii ze proces wynaradawiania tak szybko postępuje wsrod naszej mło się prowadzenia pkrozny]re prywatną kretnej działalności" narodo wej i oświatowej wśród Po-lonii Narzekać i nie robić jest najłatwiej Trudniej jest jed nak czynem zadokumentować swój współudział w naro dowym wysiłku utrzymania polskości w Kanadzie niej bo nie każdy- - kto ma na wet dobrą wolę i ochotę ma — przeiawv wiplkiWn irrWi-miwin- ™ —~ — — KU temu możliwości 1 SDOtkallsmv sif no rvirl-lo- I -- „„„„„„_j_::__ —j? mv CllYDa IfidnnU 7 +vlnlof-Tii- n za opinia ze "Kon pres Pninnii Troorvi:„- - h go ze nailpn-- teraz 1Sk° rządu głębokie ze „ł„ c?śmy' 'była i simerc zawsze ona — na na na ofiar przez v — — stąd na inną za swo-ich ""R te-raz Trud szym strażnikiem naszej kul tury tradycji narodowej i 'polskości na {wychodztwie jest prasa polska To teżpod-trzyman- ie i rozwój prasy w Kanadzie nam wszystkim lezec na ser-cu "Związkowiec" — który nie jest pismem obliczonym na zysk a na służbę Polonii — powstał rozwija się i egzystuje dzięki serde-cznemu stanowiskowi czytel-ników do swojego pisma Z niczego — bez kapitału bez doświadczenia w tej dziedzi-nie z odhiianeero na powiela-czu miesięcznika "Związko-wiec" dzięki' pomocy szero-kich rzesz czytelników i sym dvnek Ambicją naszego ty-godnika jest-b- y mógł podwoić dzie w Kanadzie posiada rziś własną maszynerie i bu-dvn-ek: Abicją na'szego7tvgód mka' jest łby mógł "'podwoić swa objętość lub przeiść ha "częstsze wydawanie niż raz w tygodniu żeby to jednak mogło[ się rzeczywistością — potrze Księża idą z Katedry w czerwieni i złocie Białe kwiaty padają vod stopy piechocie Szeregi za szeregiem! Sztandary! Sztandary! A On mówić nie może! Mundur na Nim szary 19 marzec — Józefa — W dniu tym obchodzimy od wie lu lat tradycyjnie uroczy-stość Imienin człowieka wo-Jz- a Narodu — Józefa Piłsud 'jkiego- - Jakkolwiek zapatrywali oyśmy się na życie i czyny Józefa Piłsudskiego czy wro ro do Niego ustosunkowu-jąc się czy też należąc do fego wielbicieli — bezstron-nie musimy przyznać że przy 'rońcu ubiegłego i na począt-ku obecnego stulecia słowo "Niepodległość" On pierw-szy wypowiedział tak głośno j'ak nikt ze współczesnych "Mu On pierwszy nauczył nas myśleć o Niepodległości nie ?'ak o marzeniu o czymś da-!eki- m ale o czymś co jest re-alne bliskie i osiągalne co wymaga dużo krwi trudów i poświęceń ale jest rzeczą możliwą do zdobycia Wiarą woją i czynem wskazał ku -- emu drogę i porwał za sobą innych Jest to jedna z naj-większych jego zasług Nie możemy zapominać o innych współczesnych Mu ludziach 'rtórzy również dążyli do nie Dodległej Polski i do odzyska nia Jej przyczynili się lecz uważali Ją za rzecz daleką za idpał o którym naród nie po winien zapominać broniąc się przed wynarodowieniem i wzmacniając podstawy 'go-spodarki i kultury Była to na razie roślinka ''kryta w Chochole z 'Wesela' '-t-óra dopiero na wiosnę ma zakwitnąć gdy miną mrozy rata mijały a duch Narodu udawał się gubić w troskach dnia1 powszedniego Groziło niebezpieczeństwo że gdy na zejdzie chwila sposdbha gdy 'agrzmi "złoty' róg" roślinka ''ługo nie widząc słońca u-=?ch- nie w słomianym chocho-le i nigdy już nie zakwitnie Temu właśnie zapobiegł On ciosząc hasło walki czynnej natychmiastowej mając na względnie wyłącznie interes polityczny Polski polską ra-cję stanu Nie trzeba przypo minąć co nastąpiło potem— 6 sierpień — 11 listopad i upragniona Niepodległość! ' Tu zaczyna się nowy okres w życiu Piłsudskiego który tworzy podstawy nowego pań stwa Największą chlubą um --Sl@f ba dalej by ten serdeczny stosunek czytelników uwydat nił się w dalszej finansowej pomocy dla tego pisma któ-- kciłzaiedząy ze dzoamało uwagi nie jest niczyją tym poisiciej winny temu ?tąć własnością ale należy do ocó łu Polonii Jako przewodniczący Dyrek cji Prasowej "Związkowca" apeluję przeto do czytelni ków do JtJraci Związkowej i do wszystkich Rodaków któ rym leży na sercu dobro sprawy 'polskiej o wydatniej sze wspomaganie czynem pol-skości — przez popieranie prasy eolskiej Jak najlepiej można tej prasie "dopomódz? Po pierwsze przez zjedny-wanie nowych czytelników- - Po drugie — przez organi-zowanie na zebraniach- - her-batkach i towarzyskich impre zach — zbiórki pieniężnej na funausz Frasowy Związków ca Po trzecie — przez popie- ranie naszego wydawnictwa dostarczając mu robót dru-karskich które przy pomocy nowoczesnej maszynerii — prasa Związkowa wvkonuje tonio doskonale i szybko — obracając dochód z tego na podtrzymanie pisma Zbliża się tradycyjny dzień "Józefów i Józefinek" — odl bywać się będą wszędzie her batki i zabawy Przyjaciele Związkowca postarajcie sie na tych zabawach- - wspomnieć i prasie polskiej — zwerbuj-cie nowych czytelników — zmerzcie irocnę -- grosiwa" na Fundusz Prasowy — To będzie czyni— to będzie konkretna praca ooparcia pol skości przez każdego z nas SzczeimiSługocki Przęio DyrekciUPrasoioei "Związkowca" WĘĘSk Marszałka to armia którj ukochał całym życiem a i! której czele wygrał jedna i bitwę pod Warszawą A ot: co pisze - o swoim woislni- - "Wojsko do jakiego ja zai sze dążyłem— wojsko cźująś razem' z narodem które o narouu zaoną ścianą się j oddzieli — a zarazem jaj naK żyjąc stwarza przykład działania godnego i porzal nego przykład ładu i porzaj ku przykład pewności siłj siebie Tym w narodzie rai sko polskie być musi do tego wojsko polskie dążyć musi_ W chaosie wojsko stanowi" musi przykład szybkiego o- rganizowania się i szybkie© tworzenia porządku y® nętrznego A gdy granice państwa zo-- R stały wykute orężem staje przed Piłsudskim i Polsla no-"- 'G pytanie czy Polska maP hyc państwem rownorzciff nym z potęgami świata czy ma być państwem małym po trzebującym opieki możnych Piłsudski nawraca do Kón-- r stytucji 3-g- o- Maja jako źród ła praw testamentu przoi ków Staje się- - wykonavq narodu nowego pokolenia Głośną "zasadą polityki Ma-rszałka to samodzielność ś polityce zagranicznej W pi lityce wewnętrznej uważał że armia i polityka zabrania na powinny stać zdalekad waśni partyjnych które nifr stety coraz bardziej się pano szyły Zamach majowy i ko-nstytucja kwietniowa to nowe prostowanie drogi do wielko ści Polski) [Gdy wczytujemy siej w pisma Józefa Piłsudskiego znajdujemy w nich nie tylko trafne oceny i teorie natury woiskówej ale i wielkie prze widywania i wskazania iaY owe i polityczne- - "Nie" chcemy mieszać się do życia wewnętrznego kt-óregokolwiek z naszych' sąsi-adów lecz pozwolić nie moż-emy --by pod jakimkolwiek po zorem chociażby pod pozo rem rzekomego dooroaziej stwa naruszano nasze prawo do samodzielnego życia Nie oddamy ani piędzi ziemi pol skiei i nie nozwolimy by fr szczunlono nasze trranice do J których mamy prawo" ) Oto testament Piłsudskie go który- - należy do nas I stkich Niektórzy nazywają Józefa Piłsudskiego iednvm naj większych "polskich romanty-- kow Jest-- w istocie (chodzi o uczucie zamiary' wizje Ale -- jest równocześnie twardym realistą który unik ocenić zamiary realizmem warunków! Nie mogę nie wspomnieć? Lwowie i Wilnie które to miasta szczególnie ukochał Piłsudskie gdy w" roku 1918—= 1920 stanął wobec' dylematu co bronić Lwów czyWilno-wyb- rał nie namyślając się- -: "olty obronione być mają-Został- y oba' polskie jedno "od znaczone "Virtuti Militan okryte chwałą Orląt drugie otrzymało to' co najdroższe co najżywiej biło miłościąj poświęceniem dla Ojczyzn")'- - Sprrn na Pńssip" Dziś but kupanta' zbesźcześcił 'barbą: tt rzyńsko oba cmentarze W kreśłającLwów i Wilno p py Polski : O tvch -- wieJkich czyM Marszałka -- Piłsudskiego P°j nniśmy [pamięiać zawsze rozważając"' rolę dziejową tf{ postaci — przedJego czyn?--mi- " -- l i „oJ nnln nawe' Jego przeciwnik bo PiłsU"' ski należy do" historii a Je?? myśli wskazania i czy" własnością całego Narodu } -- Tń7of Piiourici--i isst synw lem czynu i walki Y'1: wiary wiary i zwycię"- - p z 0- - z symbolem honoru' i siłK1"-- ' I wszy mm ' ' ' Torontii "' Większość nirodii'p£ skiego -- nie zgodzi się ża0j iie z) 'autoremm co ao Jv oceny Hejkonstytiićji # 'l odpowiedzTredakcji P T'Niewczas Guelphw Z" nadesłanego artykule"1-- skorzystamy: " ił 1% Mi ti i H ( |
Tags
Comments
Post a Comment for 000050a
