Zwilazkowiec Alliancer, December 11, 1938

              Mli -
e S&flliFSlSi:ii
Im
Wm
II?ł
K iP?
te
4
n
IIP
p
f--J
Ge
W'
WIS
flfe
miii--
R- - li
IRilllli
11
1111113
eSt
IB
Sr
fłl
ii
&9Uf-55-
-
SESSSS
P&mSĘZGJZ
" - -v- sf~ BSS™ff - —— — - -- ""T~K5i're?S' — "MHijFt jja '-- — oNip-w- # a VT'
Stronica 4-t- a w IWUZKOWIEC GRUDZIEŃ (DECEMBER 11 — 1938 Nr 50
ł
i
i
llrrtTTT A rT7T1TTTT' Hf
Published for Every Sunday by:
POLISII ALLIANCE PRESS LLMITED —
ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE
Wychodzi Na Każdą Niedzielę
Redaktor AJ Staniewsjd — Administrator KJ Mazurkiewicz
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie -
Półroczna „ - —
W Stanach Zjednoczonych i Europie
Pojedynczy Numer ™ „—
Adres:
"ZWIĄZKOWIEC"
696 Oucen St W Toronto
--%V --%f-A" '- -' - -- - -rw-
Coś My
WIĄZKO WCY! Dobiegamy do ostatnich tygodni
trzy miesięcznego Werbunku w szeregi naszej
licznej rodziny polskiej
Jeszcze pozostało nam trzy tygodnie czasu
do końca ostatniego dnia grudnia br
Czyś my co dokonali — to co zamierzaliśmy
dokonać? Gdyż bardzo mało czasu pozostało przed nami
do wykonania naszych obietnic i przyrzeczeń?
Czy nie warto teraz w te ostatnie pozostałe trzy ty-godnie
zebrać nasze najlepsze chęci i zamiary i rzucić
wszystko na szale wielkiego naszego zwycięstwa i doko-nać
to coś my przyrzekaliśmy sobie dokonać
Zastanówmy się nad tym dobrze? Z całą świadomo-ścią
rzeczy otwarcie bez przesady i zarozumiałości Za-pytajmy
się jeden drugiego i własnego sumienia ilu z
nas każdy zdobył nowych szermierzy w tegorocznej wer-bunkowej
kompan ji?
— Ile?
— Hu zdobyłeś — Związkowcu i Ty Związkowczyni
nowych kandydatów w szeregi naszej organizacji? Od-powiedź
Wasza — będzie odpowiedzią wszystkich nas
Stawiamy te małe pytanie jedynie dlatego aby się
przekonać czyście zapytywali się sami siebie czyście mó
wili o tern drugim znajomym swoim? Czyście kontrolo-wali
sami siebie — ze swojego postępku członka?
Czy pamiętacie te chwile — że każdy z Was każdy
świadomy członek Związku popierał uchwale Werbun-ku?
Przyrzekał wobec drugich zdobyć jak największą
liczbę nowych członków? Dawał słovfo honoru na 'zdoby-cie
— najmniej jednego członka?
Przypomnijcie sobie dobrze ten moment te chwile i
przyrzeczenie tHiwane oficjalnie drugim Bo jeżeli ktoś
z Was zapomniał o tym przyrzeczeniu i obowiązku człon
$150
200
Teł g
AUU_u_uuur
Dokonali
pewnym że nie potrzebuje
błagać pomocy wsparcia
ka jest jeszcze czas do naprawienia tego zła
-- - Weźcie tylko naszą konstytucje do ręki idźcie do
pierwszego lepszego domu polskiego mówcie każdemu o
obowiązkach społecznych O potrzebie organizacji o o-bowiaz- kowej asekuracjikazclego ojca i matki danej ro-dziny!
v
Mówcie otwarcie o potężnym 'rozmachu i najlepszej
polskiej Organizacji "Związku Polaków w Kanadzie"
gdzie każdy i każda Polka znajdzie w niej zadowolenie
swoich myśli i pomoc w razie choroby kalectwa i śmierci
Mówcie każdemu i każdej że wszelkie opłaty wstęp-ne
podczas Werbunku są zniesione
Wstępujący opłacają jedynie egzaminację lekarską
Aplikanci od 16 do 50 roku życia jak kobiety tak i męż-czyźni
mają prawo wstępu Każdy Polak i Polka bez róż
nicy wiary przekonań politycznych mają możność
źenia do tej wielce humunitarnej organizacji narodowej
Po przy należeniu przez okres miesięcy i stałem
opłacaniu wkładek Każdy członek jest prawomocnym do
korzystania z Kasy Chorych
Od pierwszego tygodnia po zaraportowaniu choroby
członek otrzymuje 7 dolarów tygodniowo przez okres 10-ci- u
tygodni raz w roku
Zarazem opiekę lekarską i lekarstwa W razie wy
padku me przewidzianej śmierci Związek Pol w Kanad
wypłaca spadkobiercom za czas należenia od 6-c- iu mie-sięcy
do 2-c- h lat 100 doi po 2-- ch latach należenia 200 doi
na koszta pogrzebu
Członkinie należące przez rok czasu do Związkowej
Kasy Chorych w razie naturalnego połogu otrzymują
jedno razową zapomogę
To wszystko otrzymuje członek Związku za małą o
płata która zaledwie wynosi 60c miesięcznie Będąc zgó
rv pewnym iż w razie choroby lub nie przywidzianych
rzeczy jest ubezpieczony jest
wyciągać ręki do obcych i
yHYVVyyVlrrrWWWF(i iyyyyyyyyyy CZY WIECIE ZE
-- l ii u- - ł - " " - 'u i-i-
Stolica Czechosłowacji Praca po
siad 846081 mieszka ńców
Tf roku 1264 papież Urban ipro
waókfi święto "Bożego Ciała"
Vf tym 1933 r Brytyjska Kolum
bja wyprodukowała 800 tys tono'
miodu
ł ' ' j
Obszar kanadyjskiej praw Alber- -
- 5
"
~- -„ 80
05
Ont Red EL: 8683
- - -r-r~-~-~-
-ŁAAA~
i
i nale
6-c- iu
'" -ii-i-iii-
i-ii i-
-
i-
-! iyn_n__n_
T wynosi 255285 mil lew angiel-skich
DzjicjM państwo Chińskie posia
da 4279170 mil kw ziemi z ludno-ścią
439759330 głów
Najsilniejszy reflektor jaki wjbu
dowano na świecie umieszczony
jest na drapaczu "Colgate i Palmo- -
H-e- M w Chicago Posiadający 2 mil
jony świec światła
i T T W f F y F i if ii — P " W P ! ' r i {nS? rbit1UnJmWiTAcJU~ir l~Ji tbtt—i Trr Ur~ Zr„tJliMn ra itNl t Ąm
li ifli " Jii r~ "i i i t 1 1 1 ti '"ii ii iA aTii M"h i"l iii m 1 ifti ulT iT ift ~~ -
HEJ CO MI TAM
Pieśń zesłańców sybiryjskich z wilk o %volność i Niepodległość Polski
y
Hej co mi tam Choć grozi wróg
Chociaż nim wściekłość miota
Nie znamy w życiu'żaćnych trwóg
Swoboda bracia t nssz Bóg
Użyjmy więc żywota!
Bo krótki dla nas słońca blask
Spokoju ani chwili
Kto uznać nie chce carskich łask
Więziennych zamków słyszy trzask _ ~„'
Żegnajcie bracia mili! i j- - ts
Hej co mi tam! I z poza krat -
Spoglądam jasno śmiało
Użyłem życia młodych lat
gwiat budowałem nowy świat
Oddałem dusze całą
Hej towarzysze co mi tam!
Los hojnie nas obdziela:
r Na wolność orać daje nam
Z za Cytadeli groźnych bram
Uderzać w pieśń wesela!
Hej co mi tam! Popędzą w dal
Na śniegi i na lody '
Lecz nic nie wstrzymr życia fal
I towarzyszy tylko ża'
żał pracy dla swobody
Hej co mi tam! Pod głową 'mech'
W około wilków wycie —
Nie ujrzym już rodzinnych strzech
Lecz święty nam wolności grzech:
Czuwaliśmy o świcie
Za nami pójdzie bratu syn —
Aż ruszą się miliony
I nad grobowcem dawnych win
Ofiarnych duchów błyśnie czyn
I sztandar nasz czerwony!
750 tvs D
Bez
U
„żyjemy w okresie 'ogromnych zdo
byczy wiedzy wola człowieka zwal
cza i zdobywa nieznane dotyebcza
tajemnice przyrody i składa je
stóp ludzkości Dla milionów jest
miejsce przy tym przepotężnym war
sztacie żeby pracowali "bogacili do-robkiem
swoim narody pisze war-szawski
"Glos Kobiet"
W Polsce zagadnienie nauczania
d?ieci proletariatu nabiera specjal-nego
znaczenia bo w tej dziedzinie
są "zaległości" odziedziczone po za-borc- ?ch
i cały wysiłek jest koniecz-ny
żeby Polskę wyprowadzić z ciem
noty na szeroki świetlany szlak o
którym tak wymownie i pięknie pi
sali najwięk1-- ! pisarze i poeci Jed
nck sprawy oświaty dla dzieci pro
letarlatu nie nabrały tej wagi żeby
zająć mogły czołowe miejsce i co
ważniejsze nie cierpiące zwłoki w
załatwieniu
Klasy posiadające i średnie nie od
czuwają klęski analfabetyzmu jest
to "przywilej" w pierwszym rzę-dzie
ludności wiejskiej i robotniczej
bo właśnie dla tej kategorji dzieci
nic ma szkół w ogóle względnie są
o tak niskim poziomie że czas spę
dzony w szkole uważać należy za
zmarnowany
Przepełnione izbv szkolne hiszcza
zdrowie dzieci i nauczycieli nie moż
na w tych warunkach nauczać zwła
szcza dzieci głodne źle ubrane prze
męczone przejściem dalekiej drogi
do szkoły ł pracą wykonaną w do-mu
Minister oświaty zapowiedział po-większenie
etatów nauczycielskich o
4000 rocznie żeby ten sposób za
pewnie wzrastającej liczbie dzieci w
wieku szkolnym możliwość pobiera
nia nauki Przyznano zaledwie 1600 j
Niejeden odważny najwięcej cza-sem
obawia ię tego by nie musiał
swej odwagi próbować
Zawsze żałował kto się z językiem
pokwapił Kto zamilczał gdzie trze
ba ten się nie poszkapiŁ Karpiński
WTiiag0S30~cS'C"C'gtSI0S0głngyTVM--vtTB0_- n J___ __
Jar
~ą
u
$ ?
"fapC- -
Ja" ' '
j? 5 a
"p~i h 'iw
w &M
%
zleci rroletanatu
Irzy tygodnie r©został©
Nauki
etatów chociaż w budżecie przewi-dziano
odpowiednie fundusze ale o
brócono je r reorganizację inspek
toratów szkolnych
Nie wytrzymuje porównania waż
ność tych dwóch spraw inspektora
ty mogły jeszcze poczekać a uru
chomienie nowych oddziałów przy
pomocy 2400 nauczycieli nie cierpi
zwłoki jeżeli zrozumiemy wymowę
cyfr 750 tysięcy dzieci pozostawione
bez nauki
Przywiązuje się wielką wagę do
wzrostu liczby dzieci ze względu na
obronność państwa tłumaczy się ko
bietom ich "szczytny obowiązek"
Kobiety muszą zabrać glos i zapew
nić kogo należy że dzieci analfabe-ci
to nie tylko klęska dla rodziny
ale nie niniejsza dla państwa
Cyfry podane przez źródła urzę
dowe nie są dokładne o ilości dzie
ci nie uczęszczających do szkół nie
decyduje ile dzieci zapisan0 z po-czątkiem
roku szkolnego bo wiado
mo ie orzeszło 14 miliona dzieci
po kilku tygodniach nie przychodzi
do szkoły i zaliczyć się je musi do
kategorji nie pobierających nauki
To pokrzywdzenie dzieci chłopów
i robotników jest bardzo wymowne
Obywatele — najliczniejsi — któ-rzy
pracą bogacą państwo piersia-mi
bronią granic a dla swoich dzie
c nie otrzymują podstawowego pra
wa nauczania Analfabeta jest ka
leką życiowym niezdolnym dotrzy
mać kroku w tym wielkim wyści-gu
jaki dokonuje uę bez przerwy
naokoło nas
Miliony takich "kalek" osłabia
ją równomiernie siłę całości państwa
i dlatego klasa pracująra woła o
pośpiech
Materialiści twierdza że myśl jest
wytworem wydzieliną mózgu jed
nak nosorożec lub słoń przez tysią-ce
lat ze swego dużego mózgu ani
jednej myśli nie wydrL tego nie po
trafią objaśnić
WDwudziestą Rocznice
Rządu Ludowego
Z powodu przypadających uro-czystości
prasa postępowa przypo
mina nam dawne chwile i momenta
Minęło 20 lat kiedy chłopi i ro-botnicy
i najlepsi synowie ziemi pol
skiej wywalczyli sobie 'niepodleg-łość
swoją
W nocy z dnia 6 na 7 listopada
1918 r powstał w Lublinie pierwszy
Rząd Polski kiedy jeszcze Warsza
wa i Kraków zajęte byłv przez woj
ska zaborcze Pierwszy Rząd trwał
zaledwie kilka dni — do powrotu J
Piłsudskiego z więzienia w Magdę
burgu ale rząd ten złożony z mini
strów przywiązanych do programu
chłopskiego i robotniczego odegrał
wielką rolę wytyczając program
chłopsko - robotniczy który do dziś
urla jest dla nas drogowskazem
Dzisiejszy Marszałek Polski E Rydz
śmigły były członek Rządu Ludo-wego
w Lublinie
Pieiwszy Rząd Polski wydał do
narodu polskiego manifest którego
treść poniżej podajemy ponieważ
w manifeście tym przedstawiony
jest całokształt Polski jaką sobie
Pierwszy Rząd Ludowy Rzeczypos-politej
wyobrażał
Manifest Rządu Ludowego
Do Ludu polskiego! Robotnicy
włościanie i żołnierze polscy!
Nad skrwawioną i umęczoną ludz
kością wschodzi zorza pokoju i wol
ności
W gruzy walą się rządy kapita
listów fabrykantów i obszarników
rządy militarnego ucisku i społecz
nego wyzysku mas pracujących —
Wszędzie lud pracujący dochodzi do
władzy
I nie zaświta lepsza dola nad na-rodem
polskim jeżeli rdzeń i olbrzy
mia jego większość lud pracujący
nie ujmie w swoje ręce budowy pod
walin naszego życia społecznego i
państwowego
Nie może losem narodu polskiego
kierować nadal Rada Regencyjna
przez obce i wrogie czynniki nam na
rzucona która swoją ugodową i reak
cyjną polityką oddając jednocześnie
niemal dyktatorską władzę w ręce
austriackiego żołdaka Rozwadow-skiego
pcha naród polski ku prze
paści
Ludu Polski! Polski chłopie i ro
botniku! Jeżeli chcesz zająć należne
ci miejsce w rodzinie wolnych na-rodów
jeżeli chcesz sam być gospo-darzem
na swojej własnej ziemi to
musisz w swoje ręce ująć władze w
Polsce musisz sam budować gmach
niepodległej i zjednoczonej Ludo-wej
Rzeczypospolitej Polskiej
W przekonaniu że sprostasz temu
wielkiemu a świętemu zadaniu z
polecenia ludowych i socjalistycz-nych
stronnictw b Królestwa i Ga-licji
ogłaszamy się za Tymczasowy
Rząd Ludowy Polski i do chwili
zwołania Sejmu ustawodawczego
władzę całkowicie i niepodzielnie o
bejmujemy ślubując sprawować ją
sprawiedliwie ku dobru i pożytko-wi
ludu i państwa polskiego nie co
fając się jednak przed surową i bez
względną karą wobec tych którzv
nie zechcą uznać w Polsce władzy
demokracji polskiej
Jako tymczasowy rząd ludowy pol
sk postanawiamy i ogłaszamy po-njżs- ze prawa obowiązujące cały na
ród polski od chwili wydania niniej
szego aeicretu
1 Państwo polskie obejmuje eo-b- ą
wszystkie ziemie zamieszkałe
przez lud polski z własnym wybrze-żem
morskim stanowić ma no wszv stkie czasy Polska Reriubhke Ludo
wą której oierwszeeo rjrezvdenta n
bierze Sejm ustawodawczy
2 Rada Regencyjna działająca
na szkodę narodu polskiego z dniem
dzisiejszym z woli ludu polskiego
przestaje istnieć -
W razie gdyby Rada Regencyjna
oraz rząd przez nią stworzony tej
woli ludu polskiego nie chciały się
poddać ogłoszone będą za wyjęte z
pod prawa
ściganie i ujęcie w ręce naszych władz wykonawszych będzie ooo-wiązfcł- em każdego obywatela pań- stwa polskiego
3 Istniejącemu prowizorycznemu
rządowi urzędniczemu rozkazujemy
niniejszym natychmiast podporząd-kować
się nam i sprawować swe funkcje aż do chwili otrzymania od
nas bliższych instrukcji w przeciw
nym razie będą postawieni w stan o skarżenia przed trybunałem ludo-wym
którego skład i kompetencje
będą niebawem ogłoszone
4 Sejm ustawodawczy zwołany
będzie przez nas jeszcze w roku
bieżącym na podstawie powszechne-go
bez różnicy płci równego bez
pośredniego tajnego proporcjonal
nego głosowania
Ordynacja wyborcza będzie ogło-szona
w ciągu najbliższych dni
Czynne i bierne prawo wyborcze
będzie przysługiwało każdemu oby- watelowi i obywatelce mającym 21
lat skończonych
5 Z dniem dzisiejszym ogłaszamy
w Polsce całkowite polityce i o- - bywatelskie równouprawnienie
wszystkich obywateli bez różnicy po
chodzenia wiary i narodowości wol
nosci sumienia druku słowa zgro
madzeń pochodów zrzeszeń zwiąż
ków zawodowych i strajków
o wszysiHii w jroisce aonacje i
majoraty ogłaszamy niniejszym za
własność państwową
Dla przeciwdziałania spekulacji
ziemią będą wydane osobne prze-pisy
7 Wszystkie lasy zarówno prywat
ne jak i dawne rządowe ogłaszamy
za własność państwową sprzedaż i
wyrąbywanie lasów bez 'specjalnego
zezwolenia od chwili ogłotzenia ni
niejszego dekretu jest wzbronione
8 W przemyśle rzemiosłach i han
dlu wprowadzamy niniejszym osmio
godzinny dzień roboczy
9 Po ukonstytutuowaniu się o-statec- znym przystąpimy natychmiast
do reorganizacji na zasadach szcze
rze demokratycznych rad gminnych
sejmików powiatowych i samorzą-dów
miejskich jak również do orga
nizowania po miastach i wsiach mi-licji
ludowej która by zapewniła
ludności ład i bez pieczeństwo a po
słuch i wykonanie zarządzeń na-szych
organów wykonawczych i na
leży postawienie sprawy aprowiza-cji
ludności Zapewnienie jej nie-zbędnych
po taniej cenie artyku-łów
spożywczych uważamy za je-den
z pierwszych naszych obowiąz
ków W tępieniu zbrodniczej speku
lacji i ukrywaniu zapasów i w ułat
wianiu dostarczania żywności o-prz- emy
się na organizacjach samo-rządowych"
i społecznych
Na seim ustawodawczy wniesiemy
projekty następujących reform spo
łecznych:
a Przymusowe wywłaszczenie i
zniesienie wielkiej i średniej włas-ności
ziemskiej i oddanie jej w ręce
ludu pracującego pod kontrolą pań-stwową
b Upaństwowienie kopalń salin
przemysłu naftowego dróg komuni-kacyjnych
oraz innych działów prze
mysłu gdzie się to da odrazu uczy
nić
c Udział robotników w admini-stracji
tych zakładów przemysło
wych które nie zostaną odrazu upan
W Witos były członek Rządu Ludo
wego a obecnie zbieg polityczny
przebywający po zagranicami Polski
stwowione
d prawo o ochronie pracy ubez-pieczeniu
od bezrobocia chosób 1
na starość
e Konfiskaty kapitałów powsta-łych
w czasie wojny ze zbrodnicza)
spekulacji artykułami pierwsay P
trzeby i dostaw do wojska
f Wprowadzenie wszechałgs
bowiązkowego 1 bezpłatnego b£-kieg- o
nauczania szkolnego
Ludu Polski! Te reformy poKtT
ne i ipoleczne które pragniemy w
życie wcielić są najniezbędniej32
Eez urzeczywistnienia ich Polsk
nigdy nie dźwignie""sic z dzisiejaaei
nędzy bezwładu i UDokorzenia U
rzeczywistnieniu tych reform na o'ł
szarże całej Polski stoi na przeszk
dzie to iż częsc jej znajduje się jesz
cze w posiadaniu rabujących ją i
(ciąg dalszy na strome --ej)
OKEOd OSO OC3S3-0- '
C3-0-X=023-O3S-C-CEa-O-'2X- )=I' Ma Werbunek
KOTSa