000034a |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
mmmęKr'i ~rr V~:
}
Łmó--M i f
{fjr°~r- - — N a
f
w' i
i
STR 2 "ZWIĄZKOWIEC" LUTY (Februory) sobota 1 — 1964
Ir
t)
! i M I
l at Cltk
# D
y? "Związkowiec" (Tlie Allianccr)
Jtljil 1'rlnK-- d (or ecry Wednesdsy and Sahirday by
NJJI' ruusn MLLiHntc
l Orean Związku Polaków w
11L
Oyrfclicję fraŁOwą: M Wolnlk przewodniczący I Tyrała sc-k- r
Ktdaktor F Glogowikl Kler Drukarni K J Mazurkiewicz Kler Adm R Frlkk
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie SGOOW Stanach Zjednoczonych
Potrocna S3 50 i innych krajach S7 00
Kwartalna $2 00' Pojedynczy numer 10?
1475 Queen Słreeł West Tel LE 1-2-
491 Toronto Ont
Aulliorlzed ai second class mail by
and for pament
AFRYKAŃSKIE WSTRZĄSY
Krwawy przewrót w małym państewku afrykańskim Zanzibar
zalcdsrie w miesiac po proklamacji niepodległości a wkrótce po
tym bunty wojskowe w Tanganice Ugandzie i Kenii ilustrują
wcale dramatycznie sytuacje w Afryce Ale nie wyczerpują one
wypadków Wystarczy wskazać na Kongo gdzie w prowincji Kwilu
szaleje terror na Ghanę gdzie Nkrumah skupił w swoim ręku"
pełnię władzy zgniótł wszelkie formy swobód obywatelskich Mo-żna- by naturalnie i wspomnieć o stanie napięcia między Algerią
i Marokiem itp Ale to starczy tymbardziej iż do spraw tych nie
można jednakowo podchodzić jakkolwiek świadczą one o wrzeniu
kontynentu afrykańskiego o jego płynnym stanie
Naipewno nie można w rozpatrywaniu wypadków afrykań-skich
stosować zachodnich probierzy Wprawdzie zachodni mężo-wie
stanu prześcigają się w uprzejmościach wobec afrykańskich
przywódców nie szczędzą komplementów pod adresem ludności
Iktórą reprezentują to nie należy brać tego dosłownie To są
ukłony polityczne wynikające z oportunizmu lub koniecznością
Składają je w Waszyngtonie i Londynie jak w Moskwie i Peki-nie
ale nigdzie szczerze
Poszczególni przywódcy owych nowych państw afrykańskich
mogą naturalnie być wysoce uzdolnieni reprezentować wysoką
klasę ale wszyscy stanęli na czele krajów zaniedbanych względnie
zacofanych ekonomicznie Większość ludności jest prymitywna w
niektórych państwach wręcz dzika Opowiadania o wysokim po-ziomie
kultury tych prymitywnych społeczeństw to gadki Natu-ralnie
nie oznacza to że należy takie ludy eksploatować pozba-wiać
ich prawa do urządzania sobie życia według władnej woli
Nie! Natomiast trzeba pamiętać o ich rzeczywistym poziomie
o panujących w tych krajach warunkach A wtedy nie będziemy
się tak zachłystywać ''ururu" i uważać iż naprawdę' zapanowała
wolność znikł ucisk a dobrotliwe słońce niepodległości i swobód
ogrzewa wszystkich
p Termin demokracja jak wiemy znaczy zupełnie ecś innego
w śv5ceic komunistycznym aniżeli zachodnim a jeszcze coś od-miennego
w afrykańskim czy azjatyckim Wydaje się wątpliwe
czy w ogóle demokracja zachodnia nadaje się dla kontynentu
afrykańskiego czy azjatyckiego dla narodów budzących fie dopie-ro
do własnego życia państwowego dla grup ludnościowych two-rzących
wprawdzie oddzielne państwa ale nie różniących się ani
pochodzeniem etnicznym ani wyznaniem trybom życia tradycją
Terytorialne przypadkowe podziały wynikły z politycznych
przasłanok z administracyjnych potrzeb kolonizatorów Te linie
utrzymały się stały się granicami państwowymi Je-zez- e przed
eksplozja niepodległościową Afryki pierwsi przywódcy młodych
państw' mówili o federacji jedności współpracy solidarności
A dziś? Naturalnie hasła te powtarza się ale są to słowa bez po-krycia
Kryją one ambicje terytorialne poniektórych przywódców
'żadne z państw afrykańskich które uzyskały niepodległość
w Ołlatnicli kilku latach nie jest samodzielne 'gospodarczo na
tyle iż by było w stanic -- utrzymać się bez wydatnej pcmocy za-granicznej
Paradoksem jest iż wielkie mocarstwa rywalizują
0 "zajzezyt" finansowania tych państw Sprytni przywódcy biorą
od wszystkich: Waszyngtonu Londynu Paryża Moskwy Pekinu
1 chyba wolno zaryzykować twierdzenie że w miejsce jednego
kolonizatora zjawiło się kilku "opiekunów" i "doradców" a liczba
kacyków znakomicie wzrosła Kolonialnych zaotąpili miejscowi
Poszczególni przywódcy jak już wspomnieliśmy sa politycz-nie
wyrobieni i dojrzali Wiedzą więc iż sama proklamacja niepo-dległości
nie rozwiąże złożonej problematyki Zmierzają więc do
podniesienia poziomu ludności gdyż jest to warunek niezbędny
rozwoju kraju stabilizacji państwa Nie z miłości do dawnych ko-lonizatorów
przywódcy pragną zachować w kraju część dawnych
urzędników kolonialnych oraz lekarzy inżynierów dyrektorów
przedsiębiorstw różnych fachowców- - Chcą ich wykorzystać dla
sietiie chcą' by ich uczyLi a wiedzą iż w zmienionych warunkach
będą znakomitymi nauczycielami W ten sposób usuwa się jedno-cześnie
wrogość rasową uprzedzenia stwarza podstawy współży-oialudńoś- ci
czarnej z białą
Jelit lo proces wymagający czasu i spokoju cierpliwości i
idobrej wott Proces taki chroni' kraj przed : wstrząsami i według
wszelkiego prawdopodobieństwa zapewni mu rozwój
Ale" Afryka jest nerwowa niecierpliwa i podminowana
Trudno' ustalić czy i jakie wpływy zewnętrzne przyczyniają się
do tego stanu względnie zaogniają go Na Zachodzie utrzymuje
śieMż propaganda komunistyczna odgrywa wcale poważną rolę
Ale wiadomo iż rzeczywiste wpływy komunistyczne w młodych
państwach afrykańskich są nieznaczne Bardziej więc prawdo-podobne
jest że komuniści —%z"Moskwy i Pekinu — podsycają
gorączkowe nastroje nacjonalistyczne aby obalić elementy umiar-kowan- e
zmierzające do stabilizacji istniejącego' stanu rzeczy
pragnące zachowania jak najbardziej poprawnych stosunków z
dawnymi państwami kolo-iizatorski- mi Rewolty wojskowe które
wstrząsnęły kilkoma państwami afrykańskimi zdają się mieć
głębsze korzenie podobnie zresztą jak i inne wypadki o których
wspomnieliśmy Prezydent Tanganiki jeden z najbardziej świa-tłych
i umiarkowanych przywódców afrykańskich zaapelował o
zwołanie konferencji Organizacji Jedności Afrykańskiej do której
należy 3G państw afrykańskich dla rozważenia tych rewolt Czy
konferencja ta odbędzie się? A jeśli tsk czy cokolwiek załatwi?
Arabskie podróże
Ministrowie spraw zagranicz-nych
13 państw arabskich człon-ków'
Ligi Arabskiej rozpoczęli
dyplomatyczne wojaże po ca-łym
świecie Zostało to posta-nowione
' na konferencji przy-wódców
tych państw która od-była
się w Kairze
Ministrowie mają odwiedzić
stolice" bodaj że wszystkich
państw Wszwscy mają nrzybyć
nie wspólnietylko do Waszyng
na prenumeratę
nowego
(adres nowego
zgłasza
runaa limiicu
Kanadzie wydawany przez
Ihe Post Office Department Ottawa
of poslage in cash
dyplomatyczne
tonu- - Inne stolice odwiedzi w
cewnyeh odstępach czasu conaj-mni- ej
kilku ministrów Głów-nym
celem tych wypraw jest po-szukiwanie
sojuszników lub" co-najmn- iej
poparcia w zatargu z
Izraelem
Przywódcy naństw arabskich
uwańija że świat nie zna istoty
k"viflikUi a w szczególności
spraw wód Jordanu
V :
"Związkowca" dla
prenumeratora)
prenumeratora)
-- ' fi '?M
(nazwisko zgłaszającego)
I KUPON JUBILEUSZOWEGO KONKURSU
j "ZWIĄZKOWCA" '- -
' (Wytnij l wyślij wraz z opłatą za prenumeratę)
'Zgłaszam swój udział w Jubileuszowym Konkursie i przesyłam
roczną
(nazwisko
sj:£l!reniimeralora
(adres zgłaszającego)
Uniwersytet Jagielloński nie
został założony przez Jagiello
nów ale przez Kazimierza Wiel-kiego
w 1264 r Nazwa obecna
powstała dopiero w początkach
XIX wieku Dyplom fundacyjny
Kazimierza Wielkiego wydany
został 12 maja 1364 r
Na założenie tej pierwszej
wyższej uczelni w Polsce wyma-gana
była zgoda Papieża Uzy-skano
ją od Urbana V Nowa
uczelnia nie zdołała się już roz:
winać za panowania ostatniego
Piasta nastąpiło to dopiero póź-niej
Akt króla Władysława Ja-giełły
w 1400 r będący wykona-niem
testamentu królowej Jad- -
fffi
— jedna' najstarszych bu-dynków
Jagiellońskiego który obchodi w bie-żącym
roku G00 lecie
wigi stworzył mocne podstawy
dla studium generalnego jak
nazywała się wówczas uczelnia
Uczelnia krakowska pierwsza
w Polsce należy do najstarszych
w Europie gdyż wyprzedziły ją
tylko uczelnie w Bolonii Paryu
Montpellier (Mordzie Sala-mance
Padwie Neapolu Cam-bridge
Rzymie i Florencji W
Europie środkowej tylko uniwer-sytet
w Pradze powstał wcześ-niej
bo w 1348 r
Dr Kazimierz Lepszy rektor
Uniwersytetu
wywodzi w pbszernym artykule
m in
''Ta starodawność Uniwersy-tetu
Krakowskiego znaczy w ro-dzinie'
światowych uniwersyte
CO CZYTAĆ
Powyższy tjtiił jest tytułem
sztuki Aleksandra Janty która
ukazała się w ograńicznym na-kładzie
jaiko bezpłatna premia
dla tomu jeco
ODOwiadań i apokalipsa"
W pierwszym rzędzie" wypada
pogratulować Oficynie Poetów
i Malarzy w Londynie za szatę
graficzna książki Sprawi ona
przyjemność każdemu bibliofi-lowi
W epoce milionowych na-kładów
druków na paiMcrze ga-zetowv- m "Linia podziału" stano-wi
mila wyrwę Jest czymś nie-codziennym
To samo można po-wiedzieć
o formie Janta zasto'o-wa- l
wiersz i uzasadnia to wcale
we wstępie
znany autor sceniczny At tur
Maria Świniarski
"Linia podziału" jest sztuka
polityczna Autor wyjaśnia że
powstała w 1954 r gdy mic-zka- ł
w Buffalo ale nie zdecvdował
się jej wówczas ogłosić Poddał
ja konfrontacji ze względu na
czas dzielący od powstania na
wienzor7e autorskim w Londy-nie
jesienią 1962 r Wypadła ona
dobrze i dlatego autor zdecydo-wał
sie ją wydać
Sztuka jest zwarta zwięzła
Akcja rozgrywa sie w cinsni kil-ku
godzin w dwóch cl clona "li
Rzecz ''mogła sie dziać" w No-wym
Jorku w latach 1952 '53 ale
eliyha również w Londynie czy
Paryżu jeśli chodzi o istotę kon-fliktu
Jftk ustosunkować cje do
Jjwfldnień kraiowvcli? Dlai7eo
zajmuie sie na emigrant takie
a nie inne stanowisko i skąd roz-bieżności
w ugrupowań
Jakie clemontv
:'! istoine sknd nłvnn incnira"je
i wreszcie dlntoso ludzie nam
bliscy wHczvlj sie w newn rze-r7vvvi?tx)- ść?
Czv abv pran-dziwi- o
n"enjąmy pobudki ich dziania?
Mf)żnarłmnWvć doeoli rodo'Mie
takie bo-win- "i bvlv chvba oowsccliP0
Wiemy iż miał je Jinłn i dla-tejr- o też udał się do Polski no
wojnie nie jako repatriant ale
niwers
daty z2łożenia ważniejszą jest
niezwykła rola jaką Inwersy-te- t
Krakowski odegrał w życiu
państwa polskiego % ]ego kul-turze
w tworzeniu"] umacnianiu
świadomości narodowej w jego
historii Jako centrum życia nau-kowego
i ognisko wiedzy ściągał
on i ściąga na siebie uwagę uczo-nych
wielu krajów którzy utrzy-mywali
i utrzymują bliskie kon-takty
naukowe z profesorami
krakowskimi
W ciągu wieku wielu cudzo-ziemców
kształciło sip na Uni-wersytecie
Krakowskim zwła-szcza
w XV i XVI w skutkiem
jj- - JtWJWwl
u?JlWU-rv"Lkt-ir- „
tów wiele Ale chyba od starej
czego Kraków odegrał1 szczegól-ną
rolę w życiu kulturalnym
zwłaszcza sąsiednich Węgier
Słowacji i Moraw i stał rię po-ważnym
ośrodkiem
życia naukowego' Jako
placówka uni-wersytecka
w Polsce stał się
wszelako przede wszystkim w
szerszym tego słowa znaczeniu
współtwórcą kulturalnego roz-woju
naszego kraju Za jego
przewodem rozkrzewiło się
szkolnictwo wyższe na w?zystkie
rejony a gdy w chwili obecnej
lii
Fasada Colegium Maius z vc7cści
Uniwersytetu
istnienia
JagiellońskiePo
podziału
subskrybentów
""Flet
przekonywująco
lenie
emigracyjnych?
pytaninWatnUwości
ytetu Jagiellońskiego
międzynaro-dowego
najpowaitniejs7a
BWBmmŚ)H-ŚWW-i
Wmm
szkół wyższych
wielka
nyiii l iiyj(wiiiieja7yi-i- i i pro- -
literat zamieszkały na Zacho-dzie
który' jednak chciał podzie-lić
się swoimi obserwacjami Re-lacje
Janty wywołały w 1948 r
protesty przywódców 'emigracji
politycznej "Kultura" zamieści-ła
część jego renortaży a całość
ukazała sie później 'w książce
Tych relacji nie zapomniano' Au-torbu- M: ślady goryczy można
znaleźć w "Linii podziału" Jan-ia
nie oszczędza polityków emi-gracyjnych
Osądza ich chyija z"oyt surowo
gdyż minio wszystko" nie brak
wśród nich jednostek nie tylko
bardzo szlachetnych ale pełnych
ofiarności Slus?nici wskazywać
na ich naiwność polityczną ani-żeli
na obłudę ry cynizm
Janta nie feruje ale
pokazuje nam wybrane
osoby w akcji
Maria Wąsów ska je?t przystoj-na
wdowa emigrantka zamiesz-kała
w Nowym Jorku Ma własne
mieszkanie nraciiie 'zarobkowo
i posiada znajor"oś°i wśród poli-tyków
emigracyjnych Wyświad-cza
im nawet oewrie przysłuei
gdyż pisze w domu na maszynie
memoriały sprawozdania ito
sie do tych naj
bardziej nieprzejednanych bar- -
(izu powściągliwie zaic wszyst-kie
strony obdarzaia ja zaufa-niem
albo nrasna po prostu ko-rzystać
z jej ushig" Trzej polity-cy:
Leon Grodner Potr i Zyg-munt
reprezentuia "świat poli-tyczny''
s7fZ(iińj!tie nieprzyje-mni
sa dwaj ostni Wszyscy sa
uzilpżnieni od ośrodków amery-kańskic- li
ale w-zairn-iipc
zwalcza-li
sie oczerniają itp Adam mnż
Marii zginał w tajemniczycli
kolinośeia-- h No'cżal również
do nienrzejclnanyćh i miał bar-dzo
blKkie kontnktv z "opieku
nami uywat nielegalnie w roi-sc- e
W Nowym W]ńi zjawił sie Je-rzy
Krac wielki- - przyjaciel Ma-rii
człowiek ktńr1?" kochała i
którv ią kocha Wyszła za Ada-ma
gdy przepadł bez źla- -
dujących polskich centrów nauk
i oświaty
Fundacja Kazimierzowska U-niwersy-tetu
z 12 maja 1364' r
nie była dziełem przypadku Za-łożenie
pierwszej wyższej szkoły
w Polsce było niewątpliwie do-wodem
pilnych potrzeb intelek-tualnych
i świadectwem wyso
kiego pcziomu kultury umysło
wej w Polsce średniowiecznej
Wyrosło ono na uprawianej już
przedtem glebie Świadczyły o
tym rozwijające się już przed za
łożeniem Uniwersytetu centra
kulturalne w Gnieźnie Pozna-niu
Płocku Wrocławiu i Krako-wie
Już od połowy XII w poja-wiają
się pierwsi Polacy na
zagranicznych uniwersytetach
Przykładem mogą tu być studia
paryskie mistrza Wincentego
zwanego Kadłubkiem autora
Kroniki Slazak Witelo opraco-wał
we Włoszech w latach 1270-7- 3
swe głośne dzieło optyczne
Franko z Polski napisał w Pary-żu
podręcznik astronomiczny
Już w XIII w powstają nacje
polskie w uniwersytetach boloń-ski- m
i padewskim W kraju
Szkoła Katedralna krakowska
była poprzedniczką Uniwersyte-tu
Kazimierzowskiego Wreszcie
w otoczeniu Kazimierza Wielkie-go
znajdowali się prawnicy wy-szkoleni
na uniwersytetach wło-skich
zwłaszcza kanclerz Janusz
Suchywilk prawa ręka króla
Miarą znaczenia Uniwersytetu
Krakowskiego w dobie renesan-su
była liczba uczniów bodąca
świadectwem jego atrakcyjności
ściągali w nodweje Akademii
studenci z Wetfier Moraw a
także sporadycznie z Austrii
Niemiec Szwajcarii i Anglii W
ciaeu XV i XVI w studiowało
ogółem 37MH studentów w tym
bardzo wielu mieszczan i chło-pów
Wbrew dotychczasowym
pokładom najnowsze badania
(W Urban) wykazują znaczny
odsetek studiu uicei szlachty w
drueiej połowic XVI w i w po- czątkach XVI w tylko że prze-ważnie
czlacbta nie kończyła stu-diów
Baikałarze Uniwersytetu
iworzyli inteligencje która zasi
lała szkoły urzędy i centra lite-ra
fk i e w całym kraju Szczegól
nie wynki był odsetek młorkie
v ślaskiei (w XV w 14% w
XVI w 10%) Obcy studenci w
lainnh 1433-- 1 r10 stanowili 8214
młodzieży czyli 45% w tym naj-li~zmci- za była kolonia węgier-ska
liczn ea w XV w i pierwszej
"nlowie XVI w raom przeszło
i:wu MiKleniow
Pierwsze dwa wieki dziejów
Uniwersytetu Krakowskiego 'by-ły
okresem jego rozkwitu nau-kowego
i organizacyjnego były
czasami wielkiej jego roli w ży-ciu
państwowym i narodowym
polskim Następne półtora wie-ku
było okresem niewątpliwego
unadku będącego odbiciem o- -
gólnego regresu społeczno-pol- i
tycznego w Polsce Odnowienie
i modernizacja oraz nadanie mu
7"iP"vdowanie nowożytnego
świeckiego charakteru przynio
sji i'„uuKacji jarooowej przez
du Jerzy jest wybitną osobisto-ścią
spełnia różne zadania dy-plomatyczne
Zja-wi- a się w mie-szkaniu
Marii proponując jej
powrót do Polski Zapewnia iż
kocha ją nadal
Druga odsłona z Marią Je-rzym
i Adamem to wielce dra-matyczny
przegląd niedawnej
przeszłości i gwałtowny snop
światła na teraźniejszość na Je-rzego
Nie! Adam to nie żaden bo-hater
Był na 'służbie wywiadu
amerykańskiego a w Polsce prze- szedł na służbę Bezpieki Miał
ściągnąć Marię do Polski bo ta
znała wielu Amerykanów a wiec
przydałaby się Nie udało się bo
zginął w katastrofie samochodo
wej wolno się domyślać iż nie
przypadkowej Okazuje się ze
to Jerzy dowiedziawszy się iż
Adam jest mężem Marii pragnął
go ratować ale nie udało się
Jerzy starając się odzyskać Ma-rię
mówi:
"zamiast mnie potępiać za- miast mi rzucać w oczy wyzwa- nie lvb gmibę o jedno'Uilkó pro-azę- :
daj mi być człowiekiem nit
każ vii nagle dżwiqać za naród
sumieum icsziistkim za vrzykłnd
służuć lub za przewodnika i nd-nawied- zi nie bierz za odpowi-edzialność"
I spokoinie wyjaśnia że: "Sa okoliczności ponad kiórn-m- i naze nie poitija sRy i wobec
któnicli każde nawet człowie-czeństwo
staje bezradne — cioć
tego nie przyzna demagogiczny
suner — patriotyzm"
Wydaie sie że zasadnicza pro-blematyka
tei sztuki jest nadal
aktualna jakkolwiek nie wyste-"- U je iuż może w tak drastycznej
formie W twórczości Janty "Li-nia
podziału" jest silna petycją
B II
GOSPODARKA ANGLII
Gdy Francuzi i Niemcy nalrza
z nipoc-kojen- i na wzrost ekspor- -
jlu którj przjTioszac coraz wier
cet wami powiększa wewnętrz
ny obrót pieniądza i tchaw pó- -
vuiv jiiikiii v iiiiYia ric r ich deficyt w handlu zagranicz
nym bststoio "vzrÓ3ł
siec w Polsce sla dooiero epoka Oświecenia
sięgnęła liczby 75 Uniwersytet oraz reforma Uniwersy-Jagielłońs- ki pozostaje nadal jed- - letu dokonana z ramienia Komi- -
Linia
wyroków
tylko
Odnosi jednak
Jeny
_£ v tli
i - t i J
'-
-I ' --- ' :_: _ „ # 4 i
" '
! _J 3ŃR'j
i mjmmmmmw'
Główny budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego--- —
Collegium Novum
znakomitego przedstawiciela po-stępu
Hugona' Kołłątaja (1777- -
1780)
Reforma Kołłatajowska nada
ła Uniwersytetowi rangę nowo-czesnej
uczelni czulej na naj-nowsze
prądy w nauce kształcą-cej
wykwalifikowanych przyro-dników
lekarzy i nauczycieli
szczycącej się wielkimi profeso-rami
jak astronom Jan Śniade-ck- i
czv przyrodnik Jan Jaśkie-wicz
Uczelnia czasów Oświece-nia
tak jak Uniwersytet Kazi-mierzowski
czy Jagielloński
znów zaczęła służyć potrzebom
państwa pomagała w tworzeniu
się nowoczesnego górnictwa i
przemysłu krzewiła medycynę i
przygotowywała w myśl wska-zań
Komisji Edukacji Narodo-wej
kadry światłycli nauczycie-li"
Uczelnia nie działała bez
przerwy gdyż dzieliła los kraju
narodu Miała więc nie tylko
okresy wzlotów i upadku ale i
całkowitego milczenia
W czasie najazdu szwedzkiego
w 1656 ri uniwersytet był nie-czynny
W 1703 r znowu zawisła
katastrofa nad uczelnią Tairgo-wiirani- e
pragnęli bowiem jej
likwidacji powtórzyła się laka I
ii małeoazowy
aBMMniMM
może udział
sytuacja po powstaniu Jości'u-szk- i
Aż do 1809 r trwały' bezu-stannie
o istnienie Wsze-chnicy
Jagiellońskiejrkfóą ki-lkakrotnie
chciamo zlikwidować
Przejściowa chmuralprzeszła
jeszcze w latach 1846-4- 8 ale byt
uczelni utrwalił się jaikkokol-wie- k
i w latach późniejszych nie
brakło chwilami i bardzo groź-nych
niebezpieczeństw
Uniwersytet został! całkowicie
zamknięty przez okupantów nie-mieckich
i był nieczynny w la-tach
1939-4- 5 Niemcy'zadałjrUni-wersytetow- i
"ogromne ćibsy Za-mordowano
prpfesorówji uczo-nych
Zniszczono dobytek za-grabiono
liczne cenne obiekty
Ale uniwersytet- - niele-galnie
Ci profesorowie którzy
zostali w Krakowie' yzględnie
powrócili podjęli praćez mło-dzieżą
'"
Po wojnie uczelnia krakow-ska
została rozbudowana Z Un-iwersytetu
Jagiellońskiego! wyło-niły
się dwie uczelnie: Akade-mia
Medyczna i Wyższa Szkoła
Rolnicza „' „„
600-leci- e Uniwersytetu "Jagiel-lońskiego
będzie -- obchodzone
bardzo uroczyście Będzie tó
święto' kultury '1 naukrpolskiej
a i D- -
u Oi k §W $7fi tf- Wf £
PRZEDŁUŻONY DO 28 LUTEGO
Z okazji 30-leci- a istnienia naszego pisma ogłosiliśmy konkurs Iprenutnę-ra- t
z nagrodami dla wszystkich Czytelników i Przyjaciół naszego pisma
Mr'r-'v"-- v Podstawa istnienia' pisma' są prenumeratorzy' Biorąc
udział w konkursie jubjjeuszowym przyczynisz'' się'-Drog- i
Czytelniku by pismo nasze -- nadal1 mogło '--
z1 pożytkiem dla
polskości dla "Ciebie i caiej polonijnej społeczności'--kontynuowa- ć
należycie swoje" usługi i- - jv t1"" ąi
m :łaoii uifłrvmf_lUivim- m-nagród
wyniesie
Kto wziąć
walki
działał
:
-- - - j ukSliii&Bmk dMft jf~ lmHkS
w konkursie ?":'
! -
Każdy kto do dnia '28 lutego tir zdobędzie" jednego lub'
więcej prenumeratorów "(z opłaconym rocznym abona-mentem- )
' ' " '"--
-- "s - "t
- - - -- i c Jakie będą nagrody i kio je olrzymą ?i' -
NAGRODY WYLOSOWANE BĘDĄ
W TRZECH KATEGORIACH:
I
" ' '
Do PIERWSZEJ KATEGORII zaliczeni zostaną ci wszyscy
którzy zdobędą dwie lub więcej nowe prenumeraty
Wśród nich rozlosowane zostaną nagrody:
Canada Saving Bond — wartości " $10000
Zestaw piyt lub książek —- wartości $ 2500
(do wyboru z katalogów "Związkowca")
Do DRUGIEJ KATEGORII zaliczeni zostaną ci którzy zdobędą
jednego nowego prenumeratora
Wśród nich rozlosowane zostaną nagrody: i
Canada Saving Bond — wartości' -- $5000
Zestaw płyt lub książek — wartości $1500
(do wyboru z katalogów "Związkowca")
Óo TRZECIEJ KATEGORII zaliczeni będą wszyscy którzy w
okresie trwania Konkursu zostali nowymi prenumeratorami
"Związkowca" czy to kza pośrednictwem naszych-przedstawici-eli
Czytelników lub też sami zamówili" dla" siebie pismo
Wśród nich rozlosowane zostaną nagrody: ~
Canada Saving Bond — wartości $5000
Zestaw płyt' lub książek — wartości' $2500
Zestaw płyt lub książek — wartości $1500
UWAGA: Czjlelnlk Który zdobędzie więcej niż tle prenumeraty będzie mjal
większe szanse wygrania nagrody tyle bowiem jego zgłoszeń będzie brało
w losowaniu tle ra?y dobI po dwie prenumeraty Zgłoszenie zai3-go-6-g- o -ti-o-
lirminierainra Id7l liraln le? udział w losowaniu dniele] lalfgorli
CO TRZEBA ZROBIĆ BY WZIĄĆ UDZIAŁ W KONKURSIE?'
Należy zachęcić znajomego krewnego czy przyjaciela} hy xaabo- -
(roczny abonament) lub $5 50 od członka ZPwKH przesiać- - należność
wraz z kuponem wyciętym ze "Związkowca" do -- Administracji "
Jeśli zdobfiizie- - sif więcej prenumeratorów niż jednego nsleft
załączyć i wypełnić jtyle kuponów ilu jest prenumeratorów Należność
uiuzna {irzehiac licznie jeanym czeKiem czy przeKazem pocziowu
i "i
__A -
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, February 01, 1964 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1964-02-01 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000162 |
Description
| Title | 000034a |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | mmmęKr'i ~rr V~: } Łmó--M i f {fjr°~r- - — N a f w' i i STR 2 "ZWIĄZKOWIEC" LUTY (Februory) sobota 1 — 1964 Ir t) ! i M I l at Cltk # D y? "Związkowiec" (Tlie Allianccr) Jtljil 1'rlnK-- d (or ecry Wednesdsy and Sahirday by NJJI' ruusn MLLiHntc l Orean Związku Polaków w 11L Oyrfclicję fraŁOwą: M Wolnlk przewodniczący I Tyrała sc-k- r Ktdaktor F Glogowikl Kler Drukarni K J Mazurkiewicz Kler Adm R Frlkk PRENUMERATA Roczna w Kanadzie SGOOW Stanach Zjednoczonych Potrocna S3 50 i innych krajach S7 00 Kwartalna $2 00' Pojedynczy numer 10? 1475 Queen Słreeł West Tel LE 1-2- 491 Toronto Ont Aulliorlzed ai second class mail by and for pament AFRYKAŃSKIE WSTRZĄSY Krwawy przewrót w małym państewku afrykańskim Zanzibar zalcdsrie w miesiac po proklamacji niepodległości a wkrótce po tym bunty wojskowe w Tanganice Ugandzie i Kenii ilustrują wcale dramatycznie sytuacje w Afryce Ale nie wyczerpują one wypadków Wystarczy wskazać na Kongo gdzie w prowincji Kwilu szaleje terror na Ghanę gdzie Nkrumah skupił w swoim ręku" pełnię władzy zgniótł wszelkie formy swobód obywatelskich Mo-żna- by naturalnie i wspomnieć o stanie napięcia między Algerią i Marokiem itp Ale to starczy tymbardziej iż do spraw tych nie można jednakowo podchodzić jakkolwiek świadczą one o wrzeniu kontynentu afrykańskiego o jego płynnym stanie Naipewno nie można w rozpatrywaniu wypadków afrykań-skich stosować zachodnich probierzy Wprawdzie zachodni mężo-wie stanu prześcigają się w uprzejmościach wobec afrykańskich przywódców nie szczędzą komplementów pod adresem ludności Iktórą reprezentują to nie należy brać tego dosłownie To są ukłony polityczne wynikające z oportunizmu lub koniecznością Składają je w Waszyngtonie i Londynie jak w Moskwie i Peki-nie ale nigdzie szczerze Poszczególni przywódcy owych nowych państw afrykańskich mogą naturalnie być wysoce uzdolnieni reprezentować wysoką klasę ale wszyscy stanęli na czele krajów zaniedbanych względnie zacofanych ekonomicznie Większość ludności jest prymitywna w niektórych państwach wręcz dzika Opowiadania o wysokim po-ziomie kultury tych prymitywnych społeczeństw to gadki Natu-ralnie nie oznacza to że należy takie ludy eksploatować pozba-wiać ich prawa do urządzania sobie życia według władnej woli Nie! Natomiast trzeba pamiętać o ich rzeczywistym poziomie o panujących w tych krajach warunkach A wtedy nie będziemy się tak zachłystywać ''ururu" i uważać iż naprawdę' zapanowała wolność znikł ucisk a dobrotliwe słońce niepodległości i swobód ogrzewa wszystkich p Termin demokracja jak wiemy znaczy zupełnie ecś innego w śv5ceic komunistycznym aniżeli zachodnim a jeszcze coś od-miennego w afrykańskim czy azjatyckim Wydaje się wątpliwe czy w ogóle demokracja zachodnia nadaje się dla kontynentu afrykańskiego czy azjatyckiego dla narodów budzących fie dopie-ro do własnego życia państwowego dla grup ludnościowych two-rzących wprawdzie oddzielne państwa ale nie różniących się ani pochodzeniem etnicznym ani wyznaniem trybom życia tradycją Terytorialne przypadkowe podziały wynikły z politycznych przasłanok z administracyjnych potrzeb kolonizatorów Te linie utrzymały się stały się granicami państwowymi Je-zez- e przed eksplozja niepodległościową Afryki pierwsi przywódcy młodych państw' mówili o federacji jedności współpracy solidarności A dziś? Naturalnie hasła te powtarza się ale są to słowa bez po-krycia Kryją one ambicje terytorialne poniektórych przywódców 'żadne z państw afrykańskich które uzyskały niepodległość w Ołlatnicli kilku latach nie jest samodzielne 'gospodarczo na tyle iż by było w stanic -- utrzymać się bez wydatnej pcmocy za-granicznej Paradoksem jest iż wielkie mocarstwa rywalizują 0 "zajzezyt" finansowania tych państw Sprytni przywódcy biorą od wszystkich: Waszyngtonu Londynu Paryża Moskwy Pekinu 1 chyba wolno zaryzykować twierdzenie że w miejsce jednego kolonizatora zjawiło się kilku "opiekunów" i "doradców" a liczba kacyków znakomicie wzrosła Kolonialnych zaotąpili miejscowi Poszczególni przywódcy jak już wspomnieliśmy sa politycz-nie wyrobieni i dojrzali Wiedzą więc iż sama proklamacja niepo-dległości nie rozwiąże złożonej problematyki Zmierzają więc do podniesienia poziomu ludności gdyż jest to warunek niezbędny rozwoju kraju stabilizacji państwa Nie z miłości do dawnych ko-lonizatorów przywódcy pragną zachować w kraju część dawnych urzędników kolonialnych oraz lekarzy inżynierów dyrektorów przedsiębiorstw różnych fachowców- - Chcą ich wykorzystać dla sietiie chcą' by ich uczyLi a wiedzą iż w zmienionych warunkach będą znakomitymi nauczycielami W ten sposób usuwa się jedno-cześnie wrogość rasową uprzedzenia stwarza podstawy współży-oialudńoś- ci czarnej z białą Jelit lo proces wymagający czasu i spokoju cierpliwości i idobrej wott Proces taki chroni' kraj przed : wstrząsami i według wszelkiego prawdopodobieństwa zapewni mu rozwój Ale" Afryka jest nerwowa niecierpliwa i podminowana Trudno' ustalić czy i jakie wpływy zewnętrzne przyczyniają się do tego stanu względnie zaogniają go Na Zachodzie utrzymuje śieMż propaganda komunistyczna odgrywa wcale poważną rolę Ale wiadomo iż rzeczywiste wpływy komunistyczne w młodych państwach afrykańskich są nieznaczne Bardziej więc prawdo-podobne jest że komuniści —%z"Moskwy i Pekinu — podsycają gorączkowe nastroje nacjonalistyczne aby obalić elementy umiar-kowan- e zmierzające do stabilizacji istniejącego' stanu rzeczy pragnące zachowania jak najbardziej poprawnych stosunków z dawnymi państwami kolo-iizatorski- mi Rewolty wojskowe które wstrząsnęły kilkoma państwami afrykańskimi zdają się mieć głębsze korzenie podobnie zresztą jak i inne wypadki o których wspomnieliśmy Prezydent Tanganiki jeden z najbardziej świa-tłych i umiarkowanych przywódców afrykańskich zaapelował o zwołanie konferencji Organizacji Jedności Afrykańskiej do której należy 3G państw afrykańskich dla rozważenia tych rewolt Czy konferencja ta odbędzie się? A jeśli tsk czy cokolwiek załatwi? Arabskie podróże Ministrowie spraw zagranicz-nych 13 państw arabskich człon-ków' Ligi Arabskiej rozpoczęli dyplomatyczne wojaże po ca-łym świecie Zostało to posta-nowione ' na konferencji przy-wódców tych państw która od-była się w Kairze Ministrowie mają odwiedzić stolice" bodaj że wszystkich państw Wszwscy mają nrzybyć nie wspólnietylko do Waszyng na prenumeratę nowego (adres nowego zgłasza runaa limiicu Kanadzie wydawany przez Ihe Post Office Department Ottawa of poslage in cash dyplomatyczne tonu- - Inne stolice odwiedzi w cewnyeh odstępach czasu conaj-mni- ej kilku ministrów Głów-nym celem tych wypraw jest po-szukiwanie sojuszników lub" co-najmn- iej poparcia w zatargu z Izraelem Przywódcy naństw arabskich uwańija że świat nie zna istoty k"viflikUi a w szczególności spraw wód Jordanu V : "Związkowca" dla prenumeratora) prenumeratora) -- ' fi '?M (nazwisko zgłaszającego) I KUPON JUBILEUSZOWEGO KONKURSU j "ZWIĄZKOWCA" '- - ' (Wytnij l wyślij wraz z opłatą za prenumeratę) 'Zgłaszam swój udział w Jubileuszowym Konkursie i przesyłam roczną (nazwisko sj:£l!reniimeralora (adres zgłaszającego) Uniwersytet Jagielloński nie został założony przez Jagiello nów ale przez Kazimierza Wiel-kiego w 1264 r Nazwa obecna powstała dopiero w początkach XIX wieku Dyplom fundacyjny Kazimierza Wielkiego wydany został 12 maja 1364 r Na założenie tej pierwszej wyższej uczelni w Polsce wyma-gana była zgoda Papieża Uzy-skano ją od Urbana V Nowa uczelnia nie zdołała się już roz: winać za panowania ostatniego Piasta nastąpiło to dopiero póź-niej Akt króla Władysława Ja-giełły w 1400 r będący wykona-niem testamentu królowej Jad- - fffi — jedna' najstarszych bu-dynków Jagiellońskiego który obchodi w bie-żącym roku G00 lecie wigi stworzył mocne podstawy dla studium generalnego jak nazywała się wówczas uczelnia Uczelnia krakowska pierwsza w Polsce należy do najstarszych w Europie gdyż wyprzedziły ją tylko uczelnie w Bolonii Paryu Montpellier (Mordzie Sala-mance Padwie Neapolu Cam-bridge Rzymie i Florencji W Europie środkowej tylko uniwer-sytet w Pradze powstał wcześ-niej bo w 1348 r Dr Kazimierz Lepszy rektor Uniwersytetu wywodzi w pbszernym artykule m in ''Ta starodawność Uniwersy-tetu Krakowskiego znaczy w ro-dzinie' światowych uniwersyte CO CZYTAĆ Powyższy tjtiił jest tytułem sztuki Aleksandra Janty która ukazała się w ograńicznym na-kładzie jaiko bezpłatna premia dla tomu jeco ODOwiadań i apokalipsa" W pierwszym rzędzie" wypada pogratulować Oficynie Poetów i Malarzy w Londynie za szatę graficzna książki Sprawi ona przyjemność każdemu bibliofi-lowi W epoce milionowych na-kładów druków na paiMcrze ga-zetowv- m "Linia podziału" stano-wi mila wyrwę Jest czymś nie-codziennym To samo można po-wiedzieć o formie Janta zasto'o-wa- l wiersz i uzasadnia to wcale we wstępie znany autor sceniczny At tur Maria Świniarski "Linia podziału" jest sztuka polityczna Autor wyjaśnia że powstała w 1954 r gdy mic-zka- ł w Buffalo ale nie zdecvdował się jej wówczas ogłosić Poddał ja konfrontacji ze względu na czas dzielący od powstania na wienzor7e autorskim w Londy-nie jesienią 1962 r Wypadła ona dobrze i dlatego autor zdecydo-wał sie ją wydać Sztuka jest zwarta zwięzła Akcja rozgrywa sie w cinsni kil-ku godzin w dwóch cl clona "li Rzecz ''mogła sie dziać" w No-wym Jorku w latach 1952 '53 ale eliyha również w Londynie czy Paryżu jeśli chodzi o istotę kon-fliktu Jftk ustosunkować cje do Jjwfldnień kraiowvcli? Dlai7eo zajmuie sie na emigrant takie a nie inne stanowisko i skąd roz-bieżności w ugrupowań Jakie clemontv :'! istoine sknd nłvnn incnira"je i wreszcie dlntoso ludzie nam bliscy wHczvlj sie w newn rze-r7vvvi?tx)- ść? Czv abv pran-dziwi- o n"enjąmy pobudki ich dziania? Mf)żnarłmnWvć doeoli rodo'Mie takie bo-win- "i bvlv chvba oowsccliP0 Wiemy iż miał je Jinłn i dla-tejr- o też udał się do Polski no wojnie nie jako repatriant ale niwers daty z2łożenia ważniejszą jest niezwykła rola jaką Inwersy-te- t Krakowski odegrał w życiu państwa polskiego % ]ego kul-turze w tworzeniu"] umacnianiu świadomości narodowej w jego historii Jako centrum życia nau-kowego i ognisko wiedzy ściągał on i ściąga na siebie uwagę uczo-nych wielu krajów którzy utrzy-mywali i utrzymują bliskie kon-takty naukowe z profesorami krakowskimi W ciągu wieku wielu cudzo-ziemców kształciło sip na Uni-wersytecie Krakowskim zwła-szcza w XV i XVI w skutkiem jj- - JtWJWwl u?JlWU-rv"Lkt-ir- „ tów wiele Ale chyba od starej czego Kraków odegrał1 szczegól-ną rolę w życiu kulturalnym zwłaszcza sąsiednich Węgier Słowacji i Moraw i stał rię po-ważnym ośrodkiem życia naukowego' Jako placówka uni-wersytecka w Polsce stał się wszelako przede wszystkim w szerszym tego słowa znaczeniu współtwórcą kulturalnego roz-woju naszego kraju Za jego przewodem rozkrzewiło się szkolnictwo wyższe na w?zystkie rejony a gdy w chwili obecnej lii Fasada Colegium Maius z vc7cści Uniwersytetu istnienia JagiellońskiePo podziału subskrybentów ""Flet przekonywująco lenie emigracyjnych? pytaninWatnUwości ytetu Jagiellońskiego międzynaro-dowego najpowaitniejs7a BWBmmŚ)H-ŚWW-i Wmm szkół wyższych wielka nyiii l iiyj(wiiiieja7yi-i- i i pro- - literat zamieszkały na Zacho-dzie który' jednak chciał podzie-lić się swoimi obserwacjami Re-lacje Janty wywołały w 1948 r protesty przywódców 'emigracji politycznej "Kultura" zamieści-ła część jego renortaży a całość ukazała sie później 'w książce Tych relacji nie zapomniano' Au-torbu- M: ślady goryczy można znaleźć w "Linii podziału" Jan-ia nie oszczędza polityków emi-gracyjnych Osądza ich chyija z"oyt surowo gdyż minio wszystko" nie brak wśród nich jednostek nie tylko bardzo szlachetnych ale pełnych ofiarności Slus?nici wskazywać na ich naiwność polityczną ani-żeli na obłudę ry cynizm Janta nie feruje ale pokazuje nam wybrane osoby w akcji Maria Wąsów ska je?t przystoj-na wdowa emigrantka zamiesz-kała w Nowym Jorku Ma własne mieszkanie nraciiie 'zarobkowo i posiada znajor"oś°i wśród poli-tyków emigracyjnych Wyświad-cza im nawet oewrie przysłuei gdyż pisze w domu na maszynie memoriały sprawozdania ito sie do tych naj bardziej nieprzejednanych bar- - (izu powściągliwie zaic wszyst-kie strony obdarzaia ja zaufa-niem albo nrasna po prostu ko-rzystać z jej ushig" Trzej polity-cy: Leon Grodner Potr i Zyg-munt reprezentuia "świat poli-tyczny'' s7fZ(iińj!tie nieprzyje-mni sa dwaj ostni Wszyscy sa uzilpżnieni od ośrodków amery-kańskic- li ale w-zairn-iipc zwalcza-li sie oczerniają itp Adam mnż Marii zginał w tajemniczycli kolinośeia-- h No'cżal również do nienrzejclnanyćh i miał bar-dzo blKkie kontnktv z "opieku nami uywat nielegalnie w roi-sc- e W Nowym W]ńi zjawił sie Je-rzy Krac wielki- - przyjaciel Ma-rii człowiek ktńr1?" kochała i którv ią kocha Wyszła za Ada-ma gdy przepadł bez źla- - dujących polskich centrów nauk i oświaty Fundacja Kazimierzowska U-niwersy-tetu z 12 maja 1364' r nie była dziełem przypadku Za-łożenie pierwszej wyższej szkoły w Polsce było niewątpliwie do-wodem pilnych potrzeb intelek-tualnych i świadectwem wyso kiego pcziomu kultury umysło wej w Polsce średniowiecznej Wyrosło ono na uprawianej już przedtem glebie Świadczyły o tym rozwijające się już przed za łożeniem Uniwersytetu centra kulturalne w Gnieźnie Pozna-niu Płocku Wrocławiu i Krako-wie Już od połowy XII w poja-wiają się pierwsi Polacy na zagranicznych uniwersytetach Przykładem mogą tu być studia paryskie mistrza Wincentego zwanego Kadłubkiem autora Kroniki Slazak Witelo opraco-wał we Włoszech w latach 1270-7- 3 swe głośne dzieło optyczne Franko z Polski napisał w Pary-żu podręcznik astronomiczny Już w XIII w powstają nacje polskie w uniwersytetach boloń-ski- m i padewskim W kraju Szkoła Katedralna krakowska była poprzedniczką Uniwersyte-tu Kazimierzowskiego Wreszcie w otoczeniu Kazimierza Wielkie-go znajdowali się prawnicy wy-szkoleni na uniwersytetach wło-skich zwłaszcza kanclerz Janusz Suchywilk prawa ręka króla Miarą znaczenia Uniwersytetu Krakowskiego w dobie renesan-su była liczba uczniów bodąca świadectwem jego atrakcyjności ściągali w nodweje Akademii studenci z Wetfier Moraw a także sporadycznie z Austrii Niemiec Szwajcarii i Anglii W ciaeu XV i XVI w studiowało ogółem 37MH studentów w tym bardzo wielu mieszczan i chło-pów Wbrew dotychczasowym pokładom najnowsze badania (W Urban) wykazują znaczny odsetek studiu uicei szlachty w drueiej połowic XVI w i w po- czątkach XVI w tylko że prze-ważnie czlacbta nie kończyła stu-diów Baikałarze Uniwersytetu iworzyli inteligencje która zasi lała szkoły urzędy i centra lite-ra fk i e w całym kraju Szczegól nie wynki był odsetek młorkie v ślaskiei (w XV w 14% w XVI w 10%) Obcy studenci w lainnh 1433-- 1 r10 stanowili 8214 młodzieży czyli 45% w tym naj-li~zmci- za była kolonia węgier-ska liczn ea w XV w i pierwszej "nlowie XVI w raom przeszło i:wu MiKleniow Pierwsze dwa wieki dziejów Uniwersytetu Krakowskiego 'by-ły okresem jego rozkwitu nau-kowego i organizacyjnego były czasami wielkiej jego roli w ży-ciu państwowym i narodowym polskim Następne półtora wie-ku było okresem niewątpliwego unadku będącego odbiciem o- - gólnego regresu społeczno-pol- i tycznego w Polsce Odnowienie i modernizacja oraz nadanie mu 7"iP"vdowanie nowożytnego świeckiego charakteru przynio sji i'„uuKacji jarooowej przez du Jerzy jest wybitną osobisto-ścią spełnia różne zadania dy-plomatyczne Zja-wi- a się w mie-szkaniu Marii proponując jej powrót do Polski Zapewnia iż kocha ją nadal Druga odsłona z Marią Je-rzym i Adamem to wielce dra-matyczny przegląd niedawnej przeszłości i gwałtowny snop światła na teraźniejszość na Je-rzego Nie! Adam to nie żaden bo-hater Był na 'służbie wywiadu amerykańskiego a w Polsce prze- szedł na służbę Bezpieki Miał ściągnąć Marię do Polski bo ta znała wielu Amerykanów a wiec przydałaby się Nie udało się bo zginął w katastrofie samochodo wej wolno się domyślać iż nie przypadkowej Okazuje się ze to Jerzy dowiedziawszy się iż Adam jest mężem Marii pragnął go ratować ale nie udało się Jerzy starając się odzyskać Ma-rię mówi: "zamiast mnie potępiać za- miast mi rzucać w oczy wyzwa- nie lvb gmibę o jedno'Uilkó pro-azę- : daj mi być człowiekiem nit każ vii nagle dżwiqać za naród sumieum icsziistkim za vrzykłnd służuć lub za przewodnika i nd-nawied- zi nie bierz za odpowi-edzialność" I spokoinie wyjaśnia że: "Sa okoliczności ponad kiórn-m- i naze nie poitija sRy i wobec któnicli każde nawet człowie-czeństwo staje bezradne — cioć tego nie przyzna demagogiczny suner — patriotyzm" Wydaie sie że zasadnicza pro-blematyka tei sztuki jest nadal aktualna jakkolwiek nie wyste-"- U je iuż może w tak drastycznej formie W twórczości Janty "Li-nia podziału" jest silna petycją B II GOSPODARKA ANGLII Gdy Francuzi i Niemcy nalrza z nipoc-kojen- i na wzrost ekspor- - jlu którj przjTioszac coraz wier cet wami powiększa wewnętrz ny obrót pieniądza i tchaw pó- - vuiv jiiikiii v iiiiYia ric r ich deficyt w handlu zagranicz nym bststoio "vzrÓ3ł siec w Polsce sla dooiero epoka Oświecenia sięgnęła liczby 75 Uniwersytet oraz reforma Uniwersy-Jagielłońs- ki pozostaje nadal jed- - letu dokonana z ramienia Komi- - Linia wyroków tylko Odnosi jednak Jeny _£ v tli i - t i J '- -I ' --- ' :_: _ „ # 4 i " ' ! _J 3ŃR'j i mjmmmmmw' Główny budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego--- — Collegium Novum znakomitego przedstawiciela po-stępu Hugona' Kołłątaja (1777- - 1780) Reforma Kołłatajowska nada ła Uniwersytetowi rangę nowo-czesnej uczelni czulej na naj-nowsze prądy w nauce kształcą-cej wykwalifikowanych przyro-dników lekarzy i nauczycieli szczycącej się wielkimi profeso-rami jak astronom Jan Śniade-ck- i czv przyrodnik Jan Jaśkie-wicz Uczelnia czasów Oświece-nia tak jak Uniwersytet Kazi-mierzowski czy Jagielloński znów zaczęła służyć potrzebom państwa pomagała w tworzeniu się nowoczesnego górnictwa i przemysłu krzewiła medycynę i przygotowywała w myśl wska-zań Komisji Edukacji Narodo-wej kadry światłycli nauczycie-li" Uczelnia nie działała bez przerwy gdyż dzieliła los kraju narodu Miała więc nie tylko okresy wzlotów i upadku ale i całkowitego milczenia W czasie najazdu szwedzkiego w 1656 ri uniwersytet był nie-czynny W 1703 r znowu zawisła katastrofa nad uczelnią Tairgo-wiirani- e pragnęli bowiem jej likwidacji powtórzyła się laka I ii małeoazowy aBMMniMM może udział sytuacja po powstaniu Jości'u-szk- i Aż do 1809 r trwały' bezu-stannie o istnienie Wsze-chnicy Jagiellońskiejrkfóą ki-lkakrotnie chciamo zlikwidować Przejściowa chmuralprzeszła jeszcze w latach 1846-4- 8 ale byt uczelni utrwalił się jaikkokol-wie- k i w latach późniejszych nie brakło chwilami i bardzo groź-nych niebezpieczeństw Uniwersytet został! całkowicie zamknięty przez okupantów nie-mieckich i był nieczynny w la-tach 1939-4- 5 Niemcy'zadałjrUni-wersytetow- i "ogromne ćibsy Za-mordowano prpfesorówji uczo-nych Zniszczono dobytek za-grabiono liczne cenne obiekty Ale uniwersytet- - niele-galnie Ci profesorowie którzy zostali w Krakowie' yzględnie powrócili podjęli praćez mło-dzieżą '" Po wojnie uczelnia krakow-ska została rozbudowana Z Un-iwersytetu Jagiellońskiego! wyło-niły się dwie uczelnie: Akade-mia Medyczna i Wyższa Szkoła Rolnicza „' „„ 600-leci- e Uniwersytetu "Jagiel-lońskiego będzie -- obchodzone bardzo uroczyście Będzie tó święto' kultury '1 naukrpolskiej a i D- - u Oi k §W $7fi tf- Wf £ PRZEDŁUŻONY DO 28 LUTEGO Z okazji 30-leci- a istnienia naszego pisma ogłosiliśmy konkurs Iprenutnę-ra- t z nagrodami dla wszystkich Czytelników i Przyjaciół naszego pisma Mr'r-'v"-- v Podstawa istnienia' pisma' są prenumeratorzy' Biorąc udział w konkursie jubjjeuszowym przyczynisz'' się'-Drog- i Czytelniku by pismo nasze -- nadal1 mogło '-- z1 pożytkiem dla polskości dla "Ciebie i caiej polonijnej społeczności'--kontynuowa- ć należycie swoje" usługi i- - jv t1"" ąi m :łaoii uifłrvmf_lUivim- m-nagród wyniesie Kto wziąć walki działał : -- - - j ukSliii&Bmk dMft jf~ lmHkS w konkursie ?":' ! - Każdy kto do dnia '28 lutego tir zdobędzie" jednego lub' więcej prenumeratorów "(z opłaconym rocznym abona-mentem- ) ' ' " '"-- -- "s - "t - - - -- i c Jakie będą nagrody i kio je olrzymą ?i' - NAGRODY WYLOSOWANE BĘDĄ W TRZECH KATEGORIACH: I " ' ' Do PIERWSZEJ KATEGORII zaliczeni zostaną ci wszyscy którzy zdobędą dwie lub więcej nowe prenumeraty Wśród nich rozlosowane zostaną nagrody: Canada Saving Bond — wartości " $10000 Zestaw piyt lub książek —- wartości $ 2500 (do wyboru z katalogów "Związkowca") Do DRUGIEJ KATEGORII zaliczeni zostaną ci którzy zdobędą jednego nowego prenumeratora Wśród nich rozlosowane zostaną nagrody: i Canada Saving Bond — wartości' -- $5000 Zestaw płyt lub książek — wartości $1500 (do wyboru z katalogów "Związkowca") Óo TRZECIEJ KATEGORII zaliczeni będą wszyscy którzy w okresie trwania Konkursu zostali nowymi prenumeratorami "Związkowca" czy to kza pośrednictwem naszych-przedstawici-eli Czytelników lub też sami zamówili" dla" siebie pismo Wśród nich rozlosowane zostaną nagrody: ~ Canada Saving Bond — wartości $5000 Zestaw płyt' lub książek — wartości' $2500 Zestaw płyt lub książek — wartości $1500 UWAGA: Czjlelnlk Który zdobędzie więcej niż tle prenumeraty będzie mjal większe szanse wygrania nagrody tyle bowiem jego zgłoszeń będzie brało w losowaniu tle ra?y dobI po dwie prenumeraty Zgłoszenie zai3-go-6-g- o -ti-o- lirminierainra Id7l liraln le? udział w losowaniu dniele] lalfgorli CO TRZEBA ZROBIĆ BY WZIĄĆ UDZIAŁ W KONKURSIE?' Należy zachęcić znajomego krewnego czy przyjaciela} hy xaabo- - (roczny abonament) lub $5 50 od członka ZPwKH przesiać- - należność wraz z kuponem wyciętym ze "Związkowca" do -- Administracji " Jeśli zdobfiizie- - sif więcej prenumeratorów niż jednego nsleft załączyć i wypełnić jtyle kuponów ilu jest prenumeratorów Należność uiuzna {irzehiac licznie jeanym czeKiem czy przeKazem pocziowu i "i __A - |
Tags
Comments
Post a Comment for 000034a
