Zwilazkowiec Alliancer, November 10, 1956

              II wism (Noyember) 10 — 1956
jww-rwe- Hj "ZWIĄZKOWI EC" LISTOPAD
i fAf 5~?5lr SM
'5i i '
Pf&fŚ
min
Śl'
U-c- il
jHvj _ iH
--r&Kn
i wm
1 hsVFi1 wlj'
mk Myl
&' tŁfł"&4fe M
#
ni
'4Mb4a
sa
fi li
IS
-- JJ
- J'
t-- 1 Li
-
i
STR 10
mćaaigEŁSS
WWPWN
Stowarzyszenie Polskich Komba-tantów
w Kanadzie jest znane dość
powszechnie ze swojej pozytywnej
a bardzo różnorodnej działalności
Nikt jednakże dotąd ani z naszych
licznych przyjaciół ani nawet z na-szych
członków nie zadał sobie
trudu aby zestawić co SPK jako
całość robi i 'czym dysponuje Z
okazji nadchodzącej — w dniu
11 listopada — dziesiątej rocznicy
przyjazdu do Kanady pierwszego
transportu Kombatantów polskich
i zarazem dziesięciolecia naszej iu
działalności Zarząd Główny SPK
rozpisał ankietę o stanie organiza-cyjnym
Kół Na podstawie otrzyma-nych
odpowiedzi rysuje się obraz
bogaty pouczający i jednocześnie
bardzo krzepiący nie tylko Komba-tantów
ale każdego członka pol-skiej
grupy etnicznej w kanadzie
Dla samego kicłownktwa f
SPK
obraz ten stanowi niespodziankę
oczywiście nader miłą Wiedzie-liśmy
że robimy sporo że organi-zacja
rośnie Ale to co powiedziały
zebrane i podsumowane cyfry (ści-słe
i suche cyfry podane bez żad-nego
frazesu czy słowa upiększe-nia)
przeszło nasze wszystkie pro-wizoryczne
obliczenia i najśmielsze
oczekiwania
SPK posiada w chwili obecnej
16 czynnych Kół rozsypanych na
terenie 5ciu prowincji kanadyj-skich
Wykaz tych Kół według da-ty
ich formalnego założenia jest
następujący:
Nr 1 w Port Arthur Ontario
Nr 2 w London Ontario Nr 3 w
Vancouver Bryt Kolumbia Nr 4
w Brantford Ontario Nr 5 w Ren-fic- w
Ontario Nr 6 w Edmonton
Alberta Nr 7 w Montreal Quebec
Nf 8 w Ottawa Ontario Nr 13 w
Winnipeg Manitoba Nr 18 w Cal-trar- v
Alberta Nr 119 w Leth--
bridge Alberta Nr 20 w Toronto
Ontario Nr 22 w Coleman Al-berta
Nr 23 w Hamilton Ontario
Nr 24 w Sudbury Ontario i Nr 25
w Guelph Ontario
Faktycznie SPK działa w 17-t-u
miejscowościach bo Koło w Win-nipeg- u
posiada sekcję w Brandon
Manitoba
Wśród wymienionych Kół są sta-re
i młode duże i małe bogate
i --biedne każde działające w zupeł-nie
odrębnych warunkach zarówno
gdy idzie o teren kanadyjski jak
i stosunki W miejscowej Polonii
Wszystkie te okoliczności sprawia-ją
iż charaktery i praca Kół są
bardzo rozmaite' I w następstwie
można wypowiedzieć generalny
sąd iż niema Kół dobrych i złych
a tylko to właśnie że są różne
Łatwo też można zauważyć iż nie-mal
każdo Koło posiada jakby swo
ją specjalność w pracy społecznej
dziedzinę w której wyprzedza
inne
Według ilości posiadanych człon-ków
(i członkiń liczonych łącznie)
kolejność Kół przedstawia się na-stępująco:
1) Toronto — 346 2) Winnipeg
— 331 3) Port Arthur — 169 4)
Sudbury — 165 5) Vancouver —
159 6) Montreal — 118 7) Otta-wa
— 92 8) Hamilton — 90 9)
Edmonton — 82 10) Calgary —
1 75 11) London — 60 12) Guelph
— 40 13) Brantford — 34 14)
Lethbridge — 30 15 Coleman —
20 i 16) Renfrew — 16
Razem liczba członków i człon-kiń
SPK w Kanadzie wynosi obec-nie
1827: Z liczby powyższej 1740
to członkowie zwyczajni (byli żoł-nierze)
a 87 wspierający (głównie
z grona najbliższych rodzin żołnie-rzy)
Ogólna cecha naszej organizacji
gdy idzie o element członkowski
to zdecydowana przewaga męż-czyzn
Jest to zrozumiałe w organi-zacji
żołnierskiej Niemniej oko-liczność
powyższa wskazuje iż or-ganizacja
nasza swoim wpływem
obejmuje — faktycznie — znacznie
większą ilość osób niż na to wska-zuje
sama cyfra członków Podkrc--'
ślić trzeba jednak iż te stosunko-wo
nieliczne kobiety w SPK są
bardło czynne i grają ważną rolę
w pracach organizacji 1 tak w
dziewięciu Kołach istnieją i pięk-nie
pracują sekcje Pań a mianowi-cie
w kolejności według liczby
swoich członkiń: 1) Vancouver —
30 2) Winnipeg — 28 3) Hamil-ton
— 20 4) Port Arthur — 18
5) Sudbury- - — 15 6) Guelph — 12
7) Ottawa — 12 8) Montreal — 9
i 9) Edmonton — 8 W pozostałych
siedmiu Kołach jest również pe-wna
naogół nieznaczna liczba
członkiń ale nie istnieją tam zor-ganizowane
Sekcje Pań
Wyniki ankiety są bodajże naj-bardziej
rewelacyjne gdy idzie o
stan majątkowy SPK Początkowo
organizacja wcale nie zabiegała o
gromadzenie majątku Wszystkie
dochody były rybko wydawane na
cele organizacyjne kulturalne i do
raźnej pomocy Kolegom Stan zre
sztą i Kół i samych Kombatantów
bjł ogromnie płynny Koledzy w
dużej części przenosili się z miej-sca
na miejsce szukając dla sie
bie dogodniejszych warunków nizacji Kombatantów 2-gi- ej wojny
wszyscy zresztą byli dopiero na Powyższą okoliczność należy przy-dorobk- u
Ale stopniowo Koła usta-- pisać temu z Koledzy w Port Ar-bilizow- ały
się i - jedno po dru- - thur zbudowali swój dom głównie
gim — zaczęło przemyśliwać o zdo-- nakładem własnej pracy
byciu własnej siedziby Rozpoczęło Sytuacja majątkowa Koła Sud-si- e
gromadzenie środków tworze- - bury przedstawia się również bar-nie
specjalnych "Funduszów Bu- - dzo dobrze Miało ono okazję ku-dow- y
Domów" szukanie parcel pić dom i całkowicie odpowiedni
pod budowę czy gotowych obiek- - i kompletnie wyposażony do forte-tó- w
Naturalnym porządkiem za- - pianu i zastawy stołowej włącznie
za cenę bardzo umiarkowaną I oka-- w miary takie pojawiły się najpierw
tych ośrodkach gdzie nie było zje tę wykorzystało mobilizując w
nolskich domów społecznych Ale ciągu kilku zaledwie tygodni dro- -
ruch już rozbudzony objął i inne gą pożyczki wewnętrznej (u człon-ośrod- ki
I oto SPK stało się dość ków potrzebną kwotę $15000 za-niespodziew- anie
w ciągu drugiego datku Koło w Winnipegu gdy
pięciolecia swego istnienia dość idzie o wartość posiadanego czyste-zamożn- ą
organizacją przy coraz go majątku zajmuje d°Pi"o
wzrastającym tempie gromadzenia czwarte miejsce ale wartość brutto
majątku domu "13-stki- " idzie już obecnie
Tabela Kół według posiadanego tylko o krok w tyle za przodującym
przez nie majątku przedstawia się w tej dziedzinie Kołem Port Ar-następują- co
(wszystkie kwoty po- - thur Koło Nr 13 ma ambicje
dano w zaokrągleniu w dolarach): i szanse aby jego dom stał się
Gotówka Rucho-- 1
LP Kolo udziały moSd
Nr 1 w Port Aithur 200
Nr 8 — Ottawa 740
Nr 24 w Sudbury 1 370
Nr 13 w Winnipeg 1184
Nr 20 w Toronto 349
Nr 3 w Vancouver 273
Nr 2 w London 5136
Nr 25 w Guelph 720
Nr 6 w Edmonton 1427
Nr 4 w Brantford 1454
Nr 7 w Montreal 1041
Nr 18 w Calgary 1007
Nr 23 w Hamilton 450
Nr 22 w Coleman 529
Nr 5 w Renfrcw 50
Nr 19 w Lethbridge —
Razem majątek Kół 15932
Zarząd Główny 15573
4 300
1213
8 000
2290
400
370
250
17142
100
Ogółem majątek SPK 31505 17
w Kanadzie f
Do powyższej tablicy należy do-dać
kilka niezbędnych uzupełnień
czy wyjaśnień
1) W pozycji "Gotówka i udziały
Kół" główna część to wolna gotów-ka
w bankach ściśle — $15077
drobną część — S4S5 — łatwą zre
sztą do wycofania każdej chwili
stanowią udziały we własnych
"Credit Union" Udział w ścisłym
znaczeniu stanowi kwota $400 Ko-ła
w Winnipegu umieszczona w wy-dawnictwie)
pol tyg "Czas"
2) W pozycji "Gotówka i udziały
Zarządu Głównego" $2073 to wol-na
gotówka w bankach $1000
udział w winnipeskim "Czasie" a
$12500 pożyczki dla Kół na roz
budowę Domów Mianowicie Ko-łom:
w Port Arthur — $3500 w
Winnipegu — $3500 w Toronto —
$3500 w Ottawie — $2000
3) Koło w Lethbridge nie wyka-zuje
żadnego majątku ponieważ
całą zebraną gotówkę przekazało
na budowę wspólnego domu miej
scowej Polonii
4) Nieruchomość w Sudbury by
ła kupiona bardzo korzystnie Jej
wartość jest znacznie wyższa mz
cena bilansowa (nabycia) Wartość
nieruchomości w Vancouver wzro-sła
ogromnie w ciągu paru lat od
nabycia (z $7500 na $16000) Bio-rąc
powyższe okoliczności pod
uwagę można przyjąć iż majątek
tych Kół jest znacznie wyższy od
bilansowego w pierwszym wypad-ku
o jakieś około $10000 w dru-gim
o $8500 a tym samym i ogól-ny
majątek SPK w Kanadzie wy-nosi
faktycznie nie $133487 a po-nad
$150000
Kwota powyższa sama przez się
juź poważna zasługuje na specjal
ne podkreślenie z tego powodu iż
nie iest ona obciążona żadnymi
zobowiązaniami w rodzaju po-śmiertnego
czy chorobowego człon-ków
jak to ma miejsce w wielu
organizacjach o charakterze wza-jemnej
czy bratniej pomocy Mo-że
być lokowana i dysponowana
przez SPK całkowicie swobodnie
Na pozycję "Nieruchomości"
składają się: domy miejskie par
cele budowlane i podmiejskie te-reny
sportów o-piknik- owe Domów
SPK w Kanadzie posiada w
chwili obecnej już 5 wszystkie
czynne i pulsujące życiem Jeden
z nich to dom mieszkalny — willa
w Ottawie Jest to pierwszy w ko-lejności
uuchomienia dom SPK
w Kanadzie i zarazem jedyny do-tąd
polski dom społeczny w sto-licy
Kanady Jak z tabeli widać w
znakomitej części już spłacony
Koło w Ottawie doszło do posiada-nia
domu dzięki długoletniemu
upartemu i skoncentrowanemu wy-siłkowi
(urządzanie licznych im
prez) oraz bardzo oszczędnej go-spodarce
Cztery dalsze domy to
t zw Hale czyli budynki mogące
doskonale służyć dzięki swoim roz-miarom
i rozplanowaniu celom
społecznym czy handlowym Na
pierwsze miejsce wybija się tu
dom w Port Arthur tak ze wzglę-du
na największą aktualną war-toi- ć
szacunkową jak i małe ob-ciążenie
hipoteki Dom ten już w
916 jest spłacony Koło w-- Port
Arthur noszące zaszczytny porząd-kowy
Nr 1 jest najbogatszym Ko-łem
SPK w Kanadzie a zapewne
i y ogóle w całej światowej orga- -
Nleru- - Razem
chomoici (bruKo)
Zadłu-żenie
MaUtek
(netło)
80 000 84 50O 35 080 49 500
16 610 18 563 4 S60 13 603
42000 51370 40100 11270
79782 83256 72310 10 946
50 000 50349 40 000 10 349
7500 8175 1 800 6 375
5 512 _ 5 512
1700 2 670 40f 2 279
750 2177 — 2177
610 2 005 — 2 064
1041 — 1041
1007 — 1007
358 808 — 808
579 — 579
50 _ 60
50
279310 312384 194570 117814
15 673 15 673
242 279310 328 057 194 570 133 487
możliwie najrychlej najbardziej
wartościowym z domów SPK w
Kanadzie i najbardziej eleganckim
z domów polskich w Winnipegu
Dom w Toronto jest — mamy na
dzieję iż będzie to trwać niedługo
— najmłodszym z kombatanckich
w Kanadzie Energicznie odnawia-ny
i urządzany ma wszelkie dane
stać się wskutek bardzo wygodne-go
rozplanowania i położenia w
śródmieściu jednym z centrów kul-turalnego
i towarzyskiego życia naj
większego ośrodka Polonii kana-dyjskiej
Pozycją nieobjętą zestawieniem
majątkowym ale posiadającą zna-czną
wartość pieniężną a bardzo
dużą kulturalną są biblioteki SPK
Następujące Koła posiadają wła
sne stale czynne biblioteki: To- -
ronto z liczbą książek — 937 Win-nipeg
_ 723 Sudbury — 550 Van-couv- er
— 500 Ottawa — 500 Mon-treal
— 352 London — 350 Brant-ford
— 310 Port Arthur — 250
Calgary — 127 Guelph — 50
i Renfrew — 30
Razem więc 13 bibliotek komba-tanckich
posiada około 4700 ksią-żek
złożonych — co zasługuje na
mocne uwypuklenie — głównie z
dzieł nowych Z bibliotek tych
ogółem korzysta około 700 osób
Innym pięknym dorobkiem SPK
jest wkład w założenie i utrzyma-nie
szkółek przedmiotów polskich
We własnym zakresie prowadzą
szkółki Koła w Port Arthur Sud-bury
(z liczbą 30 dzieci) i Vancou-ve- r
(20 dzieci) Razem 3 szkółki z
liczbą około 80 dzieci
Koła w Edmonton Calgary'
i Guelph prowadzą szkółki wspól-nie
z innymi organizacjami polo-nijnymi
Koło w Ottawie wreszcie
daje szkółce — bezpłatnie — lokal
oraz śniadania dla dzieci
Dwa Koła wykazały w ostatnim
roku działalność na polu urządza-nia
odczytów Mianowicie: Mon-treal
(2 poważne odczyty) i Ren- -
Materiały zamieszczono w
niniejszym "Dodatku Kom-batanckim"
pochodzą z te-ki
redakcyjnej jubileuszo-wej
Jednodniówki przygo-towanej
przez S P K
frew (2 popularne) W latach po-przednich
bardzo żywą akcję od-czytową
przejawiało Koło w Win-nipegu
Zarząd Główny SPK zor-ganizował
jedną turę odczytową na
terenie zachodniej Kanady która
objęła 5 ośrodków z ogólną liczbą
8 odczytów
Sporo wysiłku wkładają Koła
SPK w pielęgnowanie żywego
słowa polskiego W ciągu ostatnich
paru lat dawały przeciętnie na
rok: Winnipeg — 4 przedstawie-nia
własnego zespołu i 2 przedsta-wienia
zespołów sprowadzonych
Sudbury — 4 przedstawienia wła-snego
zespołu Montreal — 2 wła-snego
zespołu Port Arthur — 2
własnego zespołu Vancouver i Cal-gar- y
— po 1 własnego zespołu Ra-zem
6 Kół urządza przeciętnie w
okresie jednego roku: 15 przedsta-wień
własnych zespołów i 2 przed-stawienia
zespołów sprowadzonych
Uzupełnieniem akcji teatralnej
jest wyświetlanie filmów w któ-rych
celuje Koło w Port Arthur z
własnym aparatem do wyświetlania
i 10 filmami na rok Dalsze miej- -
sca na polu filmowym zajmują
Sudbury i Renfrew Ogółem 3 Kola
wyświetlają przeciętnie około 20
filmów rocznie
Koło w Vancouver chlubi się —
i bardzo słusznie — urządzaniem
rok rocznie polskiego stoiska na
"Pacific National Exhibition"
Niektóre z Kół niezależnie od
korzystania z łamów tygodników
polskich w Kanadzie wydają wła-sne
powielane biuletyny dla człon-ków
Vanc"ouver Montreal i Cal-gary
wydają przeciętnie po 9 nu-merów
rocznie Sudbury — 4 To-ronto
— 3 Hamilton — 1 Ogólnie
więc 6 Kół wydaje w ciągu roku
około 35 numerów różnych biule-tynów
Dziedzina radio też nie jest obca
Kombatantom Pierwsze miejsce w
zakresie nadawania polskich pro-gramów
radiowych zajmuje bez-sprzecznie
Winnipeg Prowadzi on
od paru już lat stałe audycje ty-godniowe
w ciągu całego roku
wyłączając przerwę letnią) Mon-treal
Vancouver i Brantford nada-ły
w ostatnim roku po 2 okoliczno-ściowe
audycje a Hamilton — 1
Razem '5 Kół nadało w okresie ro-ku
47 programów radiowych pol
skich Ponadto Koła w Edmonton
i w GuelDh współdziałają z kie
rownictwem miejscowych (stałych)
audycji polskich
Koło w Sudbury patronuje
i udziela gościny miejscowemu
Pol Klubowi Sportowemu "Biały
Orzeł" Inne Koła udzielają nieraz
pomocy finansowej sportowcom
oraz organizują od czasu do czasu
rozgrywki czy zabawy sportowe
W zakresie organizowania życia
towarzyskiego — zagadnienie to w
warunkach emigracyjnych dość
ważne — działalność Kół przedsta-wia
się w zależności od sytuacji
lokalnej bardzo różnie ogólnie je-dnak
biorąc dodatnio i nawet bo-gato
Mianowicie imprez towarzy-skich
w ciągu ostatrjiego roku
urządziły Koła: Sudbury — około
K 100 (zabawy taneczne w soboty
i niedziele) Port Arthur — 55 (za
bawy sobotnie i 3 pikniki) Ottawa
— 32 (20 zabaw tanecznych i 12
wieczorów tow) London — 26 (24
zabawy i 2 pikniki) Edmonton —
20 Winnipeg — 18 Vancouver —
8 Hamilton — 8 Coleman — 5
Montreal — 4 Calgary — 3 To-ronto
— 2 Razem 12 Kół urządziło
w ciągu roku około 285 imprez
Jak widzimy liczbą imprez to-warzyskich
górują nad innymi Koła
w Sudbury i Port Arthur jest to
oczywiście wynik posiadania przez
cały rok sprawozdawczy ' całkowicie
~ _ juz urząazonycn wiasnycn uomow
Z Kół pracujących w trudniej-szych
warunkach wybijają się na
czoło Koła w London i Edmonton
Koło w Montrealu urządza nie-wiele
imprez ale stoją one nato-miast
z reguły na bardzo wysokim
poziomie
Poważną rolę grają Kola SPK
gdy idzie o urządzanie uroczystości
narodowych 3 Maja 15 Sierpnia
11 Listopada itd) Całkowicie we
własnym zakresie urządziły obcho-dów:
Edmonton — 5 Vancouver
— 4 Montreal i Calgary po 3 Port
Arthur London i Coleman po 2
Razem 7 Kół urządziło w ciągu
ostatniego roku własnymi siłami
21 obchodów
Pozostałe Koła brały b czynny
udział niejednokrotnie jako jeden
z głównych czynników (szczególnie
można to powiedzieć o Kołach w
Winnipegu i Sudbury) w urządza-niu
uroczystości narodowych w ra-mach
Kongresu czy wspólnie z in
nymi organizacjami polonijnymi
Oddzielną kartę w działalności
SPK stanowi od szeregu już lat
pomoc świadczona kolegom-inwali-do- m
Polskich Sił Zbrojnych W
ostatnim roku sprawozdawczym ze-brano
na ten szlachetny cel i wy-słano
głównie do Niemiec Fran-cji
i Włoch następujące kwoty:
Brantford $2023 Vancouver $760
i 60 paczek Winnipeg $900 Lon-don
$875 Montreal $700 Sudbury
$700 Edmonton $130 Ottawa $123
Renfrew $80 Coleman $79 Calga-ry
$35 Ogółem własna zbiórka
SPK przeprowadzona w 11-t- u Ko-łach
przyniosła (włączając paczki)
ponad $7000
Inne Koła w szczególności w
Toronto Hamilton i — częściowo
— Montreal brały b czynny udział
w zbiórkach na inwalidów przepro-wadzanych
przez Okręgi Kongresu
Polonii Kanadyjskiej czy przez
Komitety złożone z przedstawicieli
wszystkich organizacji b wojsko-wych
na danym terenie Można
przyjąć iż ostatnio pomoc pienięż-na
udzielona inwalidom przez Ko-legów
z Kanady rocznie waha się
około kwoty $10000
Nowym ale jednym z ważniej-szych
terenów pracy społecznej
SPK są Banki Spółdzielcze (Kasy
Oszczędnościowo-pożyczkow- e czyli
t zw "Credit Union") Organizacje
gospodarcze są niestety tradycyj-nie
lekceważone przez polskie spo-łeczeństwo
emigracyjne Komba-tanci
na tym polu zaniedbywanym
a tak ważnym wykonali pionierską
niemal inicjatywę oraz duży roz-mach
W ciągu ostatnich paru lat
powstały Banki Spółdzielcze w na- -
Zdjęcie przedstawia grupę
sen Sosnkomki
(Dokończenie ze str 9)
Polski Nie może być dla nas szczę-śliwości
nigdzie skoro niema szczę-ścia
w Ojczyźnie
I dlatego ze strony demokracji
zachodnich nie wystarczą nam wy-razy
współczucia i pochwały Wol-ny
świat winien jest Ojczyźnie na-szej
o wiele więcej Jest on Jej
dłużnikiem który nasz udział w
zwycięstwie pokwitował niedotrzy-maniem
zaciągniętych wobec Pol-ski
zobowiązań i w krótkowzrocz-nym
swym egoizmie wydał Ją
wraz z innymi państwami Europy
Środkowo-Wschodni- ej na pastwę
czerwonego molocha
Nemezis dziejowa sprawia że
przekleństwo złego czynu spada na
winowajców U schyłku II wojny
światowej okupując łaski Rosji
Sowieckiej kosztem wolności na-szego
narodu umożliwiono budo-wę
i niebywały rozrostykolonialne-g- ó
imperium czerwonego a dziś
Zachód stoi wobec perspektywy
walki na śmierć i życie o własną
egzystencję o własną wolność
Europa Środkowo-Wschodni- a Chi-ny
i Tybet Korea i Indochiny Ma-laje
i Burma środkowy Wschód
Północna Afryka Egipt i Suez In-die
Islandia i Cejlon — gdzież
troć tpi litanii klęsk Dolitvcznvch
"-- " -- ~J "- -
iiacnuuu umie iiuicun puam
świata w przeciągu niewielu lat
dzielących nas od fatalnych dni
Teheranu i Jałty? Gdzie leży wła-ściwe
źródło tych ciągłych pora-żek?
Mówię o tym wszystkim z troską
na pewno nie mniejszą aniżeli ta
która przed dwunastu laty dykto-wała
mi "Rozkaz Nr 19" Mówię
o tym z najwyższym niepokojem
albowiem Polska wbrew twierdze-niom
wielkorządców Moskwy na-leży
historycznie ideowo i kultu-ralnie
do Zachodu Jeśliby wolny
świat miał się rozpłynąć w czerwo-nym
morzu na dłuższy okres dzie- -
jowy nikt i nic 'nie uchroni Polski
od takiegoż losu Niechże jednak
mężowie stanu demokracji zacho-dnich
uprzytomnia sobie nareszcie
ie istnieje również współzależność
odwrotna Doradzanie dziś Pola-kom
"titoizmu" jest kontynuacją
złego czynu błędem politycznym
niebezpiecznym wyznaniem wła-snej
niemocy niemoralnym kro-kiem
którego charakter najlepiej
określa angielskie wyrażenie: "to
add insult to injury"
Czasy obecne trafią na ciemne
karty historii jeśli nie staną się
tym czym być powinny: zwycię
stwem idealizmu nad materializ-mem
sprawiedliwości nad bezpra-wiem
wolności nad niewolnic- -
stępujących Kolach: 1) Toronto z
liczbą 310 członków i $77130 kapi-tału
2) Winnipeg — 131 członków
i $22700 kapitału 3) Hamilton —
$8085 kapitału 4) Montreal — 51
członków i $2370 kapitału i 5)
Sudbury — (w tym ostatnim dzia-łalność
została rozpoczęta w dniu
1 października br) Razem istnieje
już 5 Banków Spółdzielczych z
liczbą ponad 500 członków i ponad
$110000 własnych kapitałów Łącz-nie
banki te już udzieliły od
chwili swojego powstania poży-czek
na kwotę większą niż $200000
i są na drodze do dalszego wspa-niałego
rozwoju Ponadto członko-wie
Koła y Vancouver są wspó-łorganizatorami
Banku przy tamtej-szej
polskiej parafii
Inicjatywa i wyniki SPK na
polu spółdzielczości finansowej są
ważne także 1 przez to że stały
się pobudką do powstania ostatnio
ogólnego ruchu zakładania pol-skich
kas oszczędności i pożyczek
Tak się "przedstawia w ogólności
i wielkim skrócie dorobek oraz
stan SPK na zbliżającą się 10-t-ą
rocznicę podjęcia pracy w Ka-nadzie
żołnierzy którzy w czerwcu 1947
do talatantów
twem Decyzja przeciwstawienia si-ły
w obronie wolności Korei stwo-rzyła
dla Zachodu znaczny kapitał
wiary i zaufania Niestety kapitał
ten został w następstwie poważnie
nadwyrężony najpierw przez za-trzymanie
się w pół drogi później
przez konferencje genewskie i po-litykę
koegzystencji ze zbrodnia-rzami
v
Wyroki dziejów wypadną bez li-tości
jeśli wolny świat zagubi po
drodze wiarę narodów w szczerość
i wartość jego zasad ideowych
Amunicji moralnej nie zastąpią
magazyny pełne bomb zawierające
liczne megatony energii atomowej
Zachodzi zresztą pytanie czy traf-nym
jest opieranie strategii Za-chodu
na owych straszliwych na-rzędziach
zniszczenia? Czy można
wykluczyć prawdopodobieństwo że
nawet bez uprzedniej umowy mię-dzynarodowej
obie strony zanie-chają
użycia na wojnie bomby' wo-dorow- ej
w obawie przed odwetem
a może i przed osądem Historii?
Przywódcy demokracji zachod-nich
w swoim własnym dobrze zro-zumianym
interesie winni złożyć
realne dowody że przywrócenie
wolności powszechnej i naprawie-nie"'
krzywd wyrządzonych jest wy
tyczną normującą nie tylko ich
słowa ale i czyny Tędy i tylko tę-dy
wiedzie droga do triumfu słusz-nej
sprawy dla której Polska dnia
MINISTER
(f rom page 9)
Another Polish Canauian Sir
Casimir Gzowski a brilliant en-gine- er
and lawyer built the Grand
Trunk Railway from Toronto to
Sarnia and the international bridge
across the Niagara River from
Fort Erie to Buffalo and was for I
twenty years a member of the '
benate of the University of I o- -
ronto j
families ofm tsntain
Polish origin began in the late
1850's Historically devoted to the
land thousands of' Polish immi-gran- ts
ho sought freedom and
a futurę for their children in
Canada productive and hap-py
farm communities on unbroken
land and in virgin forests Towards
the end of 1860 the first Polish
settlement Wilno in Renfrew
"Jounty Ontario was founded Al- -
though the largest numbers of
hesfi SPttlpr oWp nnrin mwi
numbers also to Manitoba
iaskatchewan Alberta while
others settled in other paits of
Canada
And then during the Second
World War 'a large group of Po-lish
engineers and technicians
came to Canada and madę a va- -
luable contribution to the
dian and Allied War effort Some
500 of them have remained
and now are devoting their skills
to industrial development and
scientific research
It was the light of this record
that the Government considered
the proposal that Polish Veterans
be admitted to Canada At that
time understandably with Canada
emerging the war immigra-tion
policy was restrictive
the available shipping was being
uspd to bring home Canadian ser-viceme- n
and their families There
was also a certain dislocation of
the national economy caused by
the conversion of the economy
from a wartime to a peacetime
basis The Government felt how-eve- r
that Canada should do its
share to help these valiant fighters
in the cause of freedom and this
view was shared by the vast majo-rit- y
of the Canadian people
When the decision to admit 4527
Polish Yeterans became effective
in July of 1946 a selection team
wylądowali w Halifax N S
I-g- o września 1939 r pierwsza sta-nęła
do walki Po manowcach błą-ka
się dzisiaj p George Kennan
proponując podeprzeć zbankrut-owaną
"politykę powstrzymania"
przez uznanie niewoli narodów
ujarzmionych za definitywną Na-jdziwniejszym
gatunkiem niemoral-nośc- i
w polityce jest ta która nie
przynosi spodziewanych zysków
Łatwo przewidzieć jaki byłby sk-utek
podobnej oferty gdyby siała
się ona podstawą polityki Zachodu
Rosja Sowiecka zainkasowałaby
ochotnie tę nową edycję Jałty nie
tylko przy tym nie zatrzymując
swego pochodu lecz raczej go
przyśpieszając Zaś Zachód utra-ciłby
całkowicie serca i n-arodów
ujarzmionych a przeto i w-idoki
na ich pomoc — kto wie czy
nie rozstrzygającą o wyniku wa-lnej
rozprawy z imperium czerw-onym
która wcześniej czy później
stanie się bodaj nieunknioną
Jestem przekonany że rozwój
wypadków zmusi Zachód do obr-ania
właściwej drogi że po wyzb-yciu
się przezeń zawodnych
oportunizmu i zakłamania ni-ewiele
stosunkowo czasu upłynie a
fundamenty czerwonego imperium
zaczną trzeszczeć i rozpadać się
życzę wam Kombatanci aby
Cinainnnifi rlnzwnlila wam docze
kać się jak najrychlej tego etapu
_
w dążeniach światu do pokoju
opartego o prawdę sprawiedliwość
i wolność 'powszechną
Kazimierz Sosnkowski
PIGKERSGILL
was sent to interview the Polish
troops in Italy Wisely counselled
by Lt Gen Anders the veteram
ąuickly decided to come to Canada
Interviews were completed by the
end of ' October and by November i 23rd a total of 2 876 exservice- -
men had arrived in Halifas Polish
troops in the United Kingdom
were later interviewea anu u
Jast group oi tne ioai vei""
' t — - nn in-- 7 Uli dUIlC tVj ini
Although arrangements lor iue
employment of these veterans in
Immigration of farm creat arnveu u ""
w
built
went
Cana- -
here
from
Most
of
dusze
metod
)f0ftl
-
a]
edań
:pkach
i_ -- r hor iii- - Canada were m „tne nanos m " jf
Department of Labour the Cana- - I--I
dian Citizenship Branch now pan J
of the Department of Citizenship
and Immicration took an inune-- g
diate interest in these newcomers
and in addition to makinglanguajje
aids and literaturę about
available to them took an active
—mflffiJ Part in a coordinated P™Z™"M
I designed to assist in their
gration
My Department was agam w
touch with these veterans M
they became eligible to apply '°
nt™„cVnr w] it is a matter oi
rWn sałisfaction to me and I ą
surę to all Canadians that '
very few exceptions therare E
Canadian citizens
„ru łłQo viterans today?j
Yiicie iiic n"- -
™_- - r„„i in many ca- - ' _ 0(1 on UKi pations &ome remai-o„- n
łVor lnup sn well and are "
nrnductive l® u„ „„„„~ nf _r:„„„i mQn nmons them oh
now successfully estabhshed a: („„„ arpprS VW-- " tu
found in commerce and indgi
and many are emplojed
workers across canam ' fc
fluence is also felt in the
-
_
den"": nem ana wr_-- u_i„5„„i7!t ons hoIt
tn łhp cnmmon weai in
these Polish Yeterans as un
cułi:zeub aie„ i„'n"w"r rnntnuunno £
fuli share to Canadian Ufe
ł
It gives 'me much &£
estend my warm "-- -
Polish Combatants' Assocuc- o--M this anniversary and to
its members for their re- --
play an actire --„la in iu= —
~a the es- -
the community A lit
in which they have w
homes
&5?
ESTE
A t