Zwilazkowiec Alliancer, September 27, 1976

              --w tuęjitm Mirnfs4iM4iMa' pW — f"' "
- ""nTtt?"!1" --Wy1! ? vłwvłi-j(i?jHcłiHtft- i
Słr 2 ZWIĄZKOWIEC — poniedziałek 27 ttrzesraa 1976 i Nr 78
"Związkowiec" (The Alliancer)
PrinW and Published every Monday and Wednesday by
POLISH ALL1ANCE PRESS LIMITED
1638 Bloor Street Wett — Toronto Ont Canada — MoP 4A8
Tolephonss: 531-249- 1 531-249- 2
Second cU mail rejlitrtlcra number 1673
OfflcJal Organ of Tb PoUsh AUlance of Canada
Jan Bldas — Chalrman of the Board Mieczysław Drozdowski — Secretarr
Benedykt Heydonkorn — Edltor Ln-Chl- ef
Czesław Btaszyk Manager
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $15 00 K Za granicą — Roczna S1700
Półroczna $ 800 Półroczna $1000
Kwartalna $ 5 00 fó Pojedynczy numer 20
K©of!ikt
ministrom a mianowicie Jamesowi Faulknerowi
i Johnowi Rcbertsowi premier Trudeau zlecił przepro-wadzenie
akcji uświadamiającej w sprawie dwujozyczności
dokładniej w sprawie języka francuskiego jako drugiego
oficjalnego języka w Kanadzie Obaj mmstrowie są Anglo-sasam- i
władającymi bezbłędnie również językiem francu-skim
W kompetencji ministerstwa na czele którego stał
Faulkner a teraz stoi Roberts znajdują się sprawy kultural-ne
i w tym program dwujęzyczności jak i zresztą wielokul-turowoś- ci
Nie tylko jednak ci dwaj mają wyjaśniać społeczeństwa
znaczenie rozpowszechniania języka francuskiego w życiu
publicznym lecz wszyscy ministrowie i posłowie liberalni
mają obowiązek czynić to Prom Trudeau wyraźnie powie-dział
— powtarza to przy każdej sposobności — iż dwuje-zyeznoś- ć
jest jednym z fundamentów nie tylko jego poli-tyki
ale struktury państwowej Kanady
Gdy przed 7 laty uchwalono ustawę o dwóch oficjal-nych
językach nie spotkała się ona ze sprzeciwem w Izbie
Gmin ale miała również bardzo szerokie poparcie w społe-czeństwie
Wszyscy zgodnie uważali iż językowi francuskie-mu
należą się takie same przywileje i prawa jak angielskie-mu
Rozumiano doskonale ze ułatwiając frankojęzycznej
ludności usadowienie się w prowincjach anglojęzycznych
bez narażania ich na utratę języka francuskiego wzmocni
się więzy państwowe scemcntuje się jej strukturę
dwóch języków oficjalnych nie miało Ustanowienie wyrugowania innych języków ani też nie
stwarzało przymusu posiadania znajomości obu tych języ-ków
Ustawa przewiduje jedynie iż na wszystkich szeblach
administracji publicznej znajdować się powinni pracownicy
posiadający dostateczną znajomość obu języków aby mogii
załatwiać sprawy obywateli posługujących się jednym z nich
V prowincji Quebec oznaczało to oczywiście umieszczenie
grupy pracowników ze znajomością angielskiego podczas gdy
w pozostałych ze znajomością francuskiego
Realizacja ustawy jęzj kowej okazała się grubo trudniej-sza
aniżeli ktokolwiek oczekiwał Niewątpliwie złożyło się
na to wiele Rząd chciał w możliwie najszybszym terminie
wypełnić luki w personelu władającym językiem francuskim
wobec tego zorganizował szereg kursów specjalnych na róż-nym
poziomieKoztowny ten program okazał się fałszywy
Znikoma ilość kursantów opanowała język francuski wielu
innych znów znajdowało się na Stanowiskach gdzie język
ten jest całkowicie zbędny
Na 'tle językowym ujawniło się w społeczeństwie silne
zadrażnienie gdzieniegdzie przechodzące nawet w wrogość
Obarczenie odpowiedzialnością za ten stan rzeczy li tylko
ludności anglojęzycznej byłoby błędem jak i odwrotnie
Obie strony mają w tym niepomyślnym i szkodliwym roz-woju
swój udział
Prem Trudeau twierdzi iż społeczeństwo nie zostało
dostatecznie jasno poinformowane o tym zagadnieniu i stąd
owe szkodliwe nastroje Nie wydaje się by ta ocena była
w pełni słuszna bo przecież i czynniki oficjalne i środki
masowego przekazu omawiały wyczerpująco ten problem
Nie kwestionowała opozycja celowości ustawy językowej
a wobec tego należy zakładać iż źródło — powiedzmy deli-katnie
— nieporozumienia tkwi gdzieindziej
Program kursów nawet gdyby był idealnie dobry — był nim — powinien być li tylko jednym frag-mentem
planu realizacji dwujęzyczności Prem Trudeau for-sując
ten program mówił iż Quebec nie ma czasu na powol-ne
i systematyczne wprowadzanie w życie dwujęzyczności
poprzez powszechne nauczanie języka francuskiego we wszy-stkich
szkołach ale chyba nic nie stało na przeszkodzie aby
to zrobić jako uzupełnienie kursów dla dorosłych urzędni-ków
państwowych
Strajk w lotnictwie cywilnym na tle językowym wyka-zał
iż albo program dwujęzyczności w tej grupie przepro-wadzono
bardzo niedostatecznie i powierzchownie albo prze-oczono
iż należało ją ustawowo wyłączyć Wraz z kursami
językowymi trzeba było-wyd- ać odpowiednie podięczniki dla
różnych grup fachowego personelu Potrzebna jest w wielu
wypadkach nie tyle dokładna znajomość języka ile specja-listyczna
terminologia
Przecież zadrażnienie posunęło się tak daleko iż w pra-sie
anglojęzycznej można było znaleźć listy czytelników
określające prowincję Quebec jako raka na ciele Kanady
z wezwaniem by go wyciąć Zarzucano rządowi Quebec
uprawianie rasistowskiej polityki z powodu ustawy szkolnej
Nr 22 która pozbawiła rodziców prawa decydowania o ję-zyku
nauczania dzieci Takie skrajne stanowiska są niestety
wcale rozpowszechnione zarówno w anglosaskich prowin-cjach
jak i w Quebec Tam oczywiście z ostrzem skierowa-nym
przeciwko anglojęzycznej ludności i przeciwko polityce
wielokulturowości '
Niewątpliwie prem Trudeau ma rację twierdząc iż za-ognienie
na tle językowym owe skrajne wystąpienia gwał-- v
towne ataki na frankojęzycznych obywateli stanowi zagro-żenie
jedności Kanady Stąd też akcja uświadamiania spo-łeczeństwa
o dwujęzyczności posiada wręcz kapitalne zna-czenie
Ale czy powiedzie się?
Władze ACEN na 197677
W dniu 16 września 1976 r tym samym duchu speaker Izby
odbyło się w Nowym Jorku ple-- Carl Albert oraz 54 kongres- -
narne posiedzenie" Zgromadzę- - manów i 7 senatorów
nia Europejskich Narodów Uja- - Na masowym zebraniu publi- -
rzmionych zapoczątkowanego cznym pod Statuą Wolności w
proklamacją prezydenta Forda Nowym Jorku otwartym przez
stwierdzającą że: mayora Nowego Jorku Abraha
„St Zjednoczone popierają
dążenia wszystkich narodów do"
jvolnosci niepodległości isąm- o-stanowuenia
i me godzą się z
panowaniem jednego narodu
nad drugun Potwierdzam dziś
' tC Z?d? ł PQlltjke'
W'toku debaty w Kongresie"
Stanów- - Zednoczonychnpoiwię- -
cónej Tygodjuowi przemawiał w
—
ma Beame'a przemówi? imie--
niem ACEN Rexhep Krasniąi Ainj
Posiedzenie Mkończył %vytór
wJadzna m6rj w
stefan Korboński (PoUka) _
przewodn5 Bronius Nemlc
kas (Litwa) - wiceprzewodni- -
czący Feliks Gadcjmski (Polska)
— generalny sekretarz-- ! -- Miron
Butariu (Rumunia) — skarbnik
Aleksander Matejko
JOEca
Studlum Polaków amerykań-skich
niedawno wydane przez
Prentice Hall {Helena Znaniec-ki
-- Łopata POLISH AMERJ-CAN- S
STATUS COMpETITlON
IN AN ETHNIC COMMUNITY
1976) jest niewątpliwie najbar-dziej
wnikliwym i wszechstron-nym
opracowaniem jakie dotąd
ukazało się w tym zakresie Za-sługuje
ono na nasze baczne za-interesowanie
choćby z tego po-wodu
że warto zastanowić się
nad podobieństwami i różnica-mi
w stosunku do Polonii Ka-nadyjskiej
Szczególnie zastana-wia
wniosek główny Autorki a
mianowicie że podstawą bytu i
rozwoju polskiego środowiska
etnicznego w USA biło i jest
nadal zaangażowanie polskich
„etników" w wzajemnym współ-zawodnictwie
o społeczne zna-czenie
i poważanie
To współzawodnictwo wystę
puje na wszystkich szczeblach
życia polonijnego i daje ludziom
silny bodziec do ubiegania się
o różne godności Ponieważ zaś
tych godności jest z reguły
mniej niż kandydatów którzy
chcieliby je posiąść więc
wprost nieuchronna jest walka
wzajemna która wytwarza cią-głe
wewnętrzne podziały i kon
flik ty wprost uniemożliwiając
jakiekolwiek długotrwałe zjed-noczenie
wysiłków a nawet na-laż- a
dobre imię Polonii na
szkodę przez wyciąganie etnicz-njc- h
sporów na świato amery-kańskiej
opinii publicznej
Z drugiej strony jednak bez
tej szansy na godności ludzkie
po prostu nie mieliby ochoty
angażować się w życie polonij-ne
które wprawdzie pełne jest
zgrzytów osobistych ale za to
daje każdemu zainteresowane-mu
okazję do zamanifestowania
samego siebie wdania się z po-mocą
osobistch sojuszników w
walkę o godności i przeżycia
radości zwycięstwa albo goryczy
klęski To jest więc coś co urze-ka
rozbudza w ludziach silne
emocje daje obfite pole do
odegrania się na innych poka-zania
im że jest się czymś lep-szy
m
Juz po rotcu od momentu wy
cofania się z obszarów płd
wsch Azji Stany Zjednoczone
rozpoczęły angażowanie się w
sprawy mocno prdminowanego
środkowego Wschodu Nastąpi-- 1
ło to w wyniku rozpoczęcia do- -
starczania położonym na jego
obszarze państwom na niebywa
le szeroką skalę najbardziej no
woczesnego sprzętu militarnego
w Pierwszym rzędzie Iranowi
Arabii Saudyjskiej i Egiptowi
Akcja ta jest wysoce ryzy- -
kowna i skutki jej mogą okazać
się dlą Stanów Zjednoczonych
bardzo niebezpieczne
Z drugiej strony zwolennicy
jej wysuwają argument iż pro- -
wadząc ją Stany Zjednoczone
osłabiają tam wpływy ZSRR
prowadzą do osiągnięcia poko--
jowego pomiędzy Egiptem i
Izraelem a kto wie czy nie in- -
nymi także państwami arabski- -
mi nie mówiąc już o tym że
zyskują miliardy dolarów Wszy- -
stko tó ich zdaniem nie jest
do pogardzenia
Ostatni raport jednak opra-cowany
przez senacki komitet
stosunków międzynarodowych
twierdzi zupełnie co innego
Uważa on iż dostarczając sprzęt
militarny na długoletnie spłaty
znajdującym się tam państwom
Stany Zjednoczone uzależniają
je w wysokim stopniu od sie
bie A przecież trzeba tu brać
yuu uwagę hm paiiujijteyu na
środkmwm whnHziP mrfWi
i wynik_ ające stąd_ możliwości
wybuchu tam w każdej chwili
iakiponś 7hrrirAn fcnnflilftn
W tym świetle istnieją trzy
następujące okoliczności:
1- - Do 1980 roku co najmniej
około 60000 jeżeli nie więcej
specjalistów będzie musiało
przebywać w samym tylko Ira- -
nie by zapoznawać go z uzytko- -
wamem nabytego przez mego
amerykańskiego sprzętu- - które- -
go wartość od 1972 roku do
'JinSiS W'n0S1 P °
$10400000000
2 Podobnie sprawa przedsta
wia sie z Arabia Saudyjską któ
'odmowy 'zwróci 'si#' o nie do
ZSRR Transakcja pa zostać
jeste
Wszystko to wiąże się z fak-tem
że Polacy społecznie kul-turalnie
i zawodowo nie byli i
nadal nie są w USA w najlep-szej
sytuacji Starsze pokolenia
pozostawały w sferze zajęć ro-botniczych
i dopiero od niedaw-na
młodszym pokoleniom udało
się w skali masowej osadzić się
na niższych pozycjach pracy
umysłowej Dane z lat pięćdzie-siątych
i początku lat sześćdzie-siątych
pokazują że drugie po-kolenie
Polaków amerykań-skich
wykazywało silniejszą ten-dencję
niż pozostali Ameryka-nj- e
do pozostawania w sensie
zawodowym na poziomie wzglę-dnie
niskich i mało płatnych
zajęć zarobkowych swych ojców
Do dziś dnia Polaków jest
bardzo mało w sferach wyż-szyc- h
nawet na terenie tych
miast które wjkazują znaczny
odsetek ludności pochodzenia
polskiego Szczególnie wśród
kobiet polskiego pochodzenia
jest stanowczo zbyt mało w po-równaniu
z innymi grupami et-niczn-mi
osób z wykształce-niem
wyższym Sytuacja zdecy-dowanie
poprawia się w mło-dym
pokoleniu gdzie trzecia
część kontynuuje swe wykształ-cenie
ponad szkołę średnią W
każdym razie Polonia jako ca-łość
nadal cierpi na skutek ni-skiego
poziomu wy kształcenia
wśród starszych pokoleń które
nie miały warunków szkolenia
się albo wręcz nie wykazywały
żadnych aspiracji w tym zakre-sie
Pani Znaniecki-Lopat- a córka
wj bitnego socjologa polsko --
amerykańskiego Floriana Zna-nieckiego
a sama profesor so-cjologii
w Loyola University w
Chicago podkreśla antyintelek-tualn- e
nastawienie znakomitej
większości Polonii Amerykań-skiej
które historycznie łączy
się zarówno z dużym dystansem
społecznym na ziemiach pol-skich
między warstwami niższy-mi
z jednej strony a średnimi
i wyższymi z drugiej jak rów-nież
w jakimś stopniu z trądy-cjonalistycz- ną
i bardzo zrytuali-zowan- ą
wersją katolicyzmu lu- - Igrań ie z
stmansowana przez Arabię tau- -
dyjską W rezultacie Stany
Zjednoczone stały się jedynym
dmoustapwacńąstwsuprzętu' militarnego te- -
Niezależnie od tego Stany
Zjednoczone dostarczają sprzęt
Izraelowi W br budżetowym
wartość jego wyniesie $1500- -
000000 w przyszłym co nai- -
mnjej $1000000000
Jak wiadomo Egipt był naj
bardziej zacictym wrogiem
Izraela w okresie minionych 20
lat Obecnie otrzymuje on też
sprzęt od Stanów Zjednoczonych
obok niego po zerwaniu z po- -
mocą w tym względzie ze 6tro- - n' ZSRR'
Raport słusznie podkreśla iż
wszystko to razem może posta--
wić Stany Zjednoczone w obli- -
czu groźnego niebezpieczeństwa
w wypadku wybuchu zbrojnego
konfliktu na środkowym Wscho--
dzie Dlaczego i w jaki sposób?
Stzny jednoczone muszą po- -
anie Manow się i zaaecy- -
dować co w takim wypadku bę- -
dą robić ich eksperci militarni
znąjdujący się w zaangażowa- -
nycn w wojnę panstwacnr uzy
trzeba będzie ich wycofać czy
też mają pozostać? I brać udział
w wojnie? Czy mają nadal in-struować
ich siły zbrojne w po-sługiwaniu
się tymi nabytymi
przez nich broniami amerykań- -
skjmi) czy nje?
To dotyczyć będzie w pierw- -
c7vrvł imA-jl- a ?' #"X: Tronu i ™Am°Ku"ii Conu-_- oskiej ponieważ oba te pan- -
slwa °i°czone są przez Kraje
bynajmniej nie przyjacielsko
do nich nastawione Trzeba tu
poza tym brać i ten aspekt pod
uwagę że niektóre z broni im
dostarczonych" 'jak np samolot
myśliwsko-bombardując- y „F-14- "
ipSr fair ctnmniitnu!™ ia „
lotnictwo amerykańskie ma
z nim dotychczas kłopoty Jezeli
chodzi 0 Irailj otrzymał on od
S(anów zjednoczonych kontrt0r--
Pedowce klasy „Spruance" ja- - vh Anth„s „„ m -- „„„„ ua- - w w łj v-aVfe-
MJ tli W II1W JVJ1-1-V
w użyciu flota amerykańska
Zjednoczone musiały mu go do--
ra zakupiła w Stanach Zjedno- - Gdyby w konflikt zaangażowa-czonyc- h
najnowocześniejsze kie- - n5' został Izrael a to nie byłoby
równane promieniami laserowy- - do uniknięcia co zrobiłyby Sta-m- i
bomby rakiety lotnicze ny Zjednoczone "w takim wypad-„JIaveric- k"
i rakiety przeciw- - ku? CzJ' dostarczałyby mu nadal
czołgowe za sumę przeszło' uzupełnień w sprzęcie i części
starczać przez urgąnizowińie
CII
Po I® ni@?
dowego (nie deliberować tylko
ślepo podporządkować się hie-rarchii
kościelnej) Oczywiście
to musiało doprowadzić miedzy
innymi do rozdżwięku między-starsz- ą
emigracją mas ludowych
a młodszą imigracją do USA
inteligentów
Autorka omaw ia wszystkie
znane osiągnięcia Polonii ame-rykańskiej
w postaci całej boga-tej
sieci organizacyjne która po
części służy dziś działalności
ubezpieczeniowej Podkreślona
została bardzo konstruktywna
rola Polonii w stosunku do ży-cia
polskiego pod zaborami oraz
walki o wskrzeszenie niepodleg-łości
Nadbudowa organizacyj-na
lepiej lub gorzej służyła do-tąd
życiu polonijnemu dając
okazję samo-w- y rażenia się i sa-mopomocy
ludziom którzy z
tych lub innych względów nie
zdołali zdobyć pełnej satysfak-cji
w życiu ogólnoamerykań-ski- m
Jeśli jednak nawet dziś
jest przeszło pięć milionów lu-dzi
polskiego pochodzenia to
zakres i treść życia polonijnego
wydają się być niewspółmiernie
wątłe w zestawieniu z tym ludz-kim
potencjałem Jlłode poko-lenie
nie ma obiektywnej po-trzeby
ani chęci wyżywać się
wv walce o godności na etnicz-nym
marginesie życia amery-kańskiego
gdyż to pokolenie w
swej znakomitej większości po-konało
już główne przeszkody
dzielące je od reszty społeczeń-stwa
Jego ambicje są szersze
i bardziej łączą się wartościami
natury uniwersalistycznej a
więc nie mają charakteru ro-dzinno-lokal- nego
typowego dla
starszych pokoleń Polonii
Powstaje pytanie czy i jak
dalece Polonia ma rzeczywiście
jakąś wyraźną identyczność kul-turalną
a nie jest Ii tylko zja-wiskiem
czysto przejściowym
związanym ze stopniowym wta-pianiem
się obcych wieśniaków
o ubogim bagażu kulturalnym
w zurbanizowane społeczeństwo
amerykańskie o powierzchownej
ale wyraźnie określonej kultu-rze
masowej Pielęgnowanie u-razó- w
środowiskowych wyraża
ogn i e m
specjalnie w tym celu „mostu
powietrznego"
Obecnie zagadnienia te są pil- -
nie rozpatrywane przez Waśzyn- -
glon Przede wszystkim musi
on znaleźć odpowiedź na pytanie
Jak uniknąć niebezpieczeństwa
gdy wybuchnie tam konflikt w
który tak czy inaczej Stany
Zjednoczone będą wplątane?
Eksperci są zdania iż mowy
0 tym być nie może by można
było zupełnie uniknąć tego ry--
zyka Tak długo przynajmniej
Jak długo nie załatwiony będzie
spór izraelsko-arabsk- i Poza tym
tez trzeba tu poważnie brać i to
P°d uwagę iż z całą pewnością
ZSRR nie wyrzekł się i nie wy-- ™knie szukania dróg na zdoby--
cie obszarów pod swe wpły-- w' tym świetle Stany Zjed- -
noczone muszą liczyć się z tym
zuPemie poważnie iż w razie
wJ'buchu konfliktu mogą stanąć
Łw arz w twarz z ZSRR a to
spowodować może wybuch trze--
ciej wojny światowej
stany Zjednoczone pragną
przez te dostawy militarnego
sprzętu obu stronom zachowy- - vac równowagę sił na środko- -
wym Wschodzie przy równocze-snym
gwarantowaniu niezawi-słości
Izraela Nie ma
(
więc nic
w tym dziwnego że starają się
oni i dokładają wszelkich możli-wych
wysiłków by doprowa-dzić
do pokojowego załatwienia
porozumienia pomiędzy Izrae-lem
i państwami arabskimi tn
KmmUt1iicnjm„ nanCńr5fud b_xia_ił_ą grozoę
wybuchu pomiędzy nimi wojny
Odnośnie Iranu i Arabii Sau- -
°-vJsk-iei
eksperci są zdania iż
konieczne jest wprowadzenie
ściślejszej kontroli dostarczane- -
g0 im sPe1"- - Już obecnie Kon- -
gres Postanowił iż wszelkie do- - stawf wyższe od S25000000
musza-- mieć iee° stwierdzenie
Z jednej strony dostawT te
hamują na Środkowym Wscho- -
e WP ZSRR z drugiej
Jednak stawia Stany Zjedno- -
czone w nader niebezDiecznei
sytuacji
Jakie pociągnie to za sobą
"MÓWIONE KSIĄŻKI"
Przy Bibliotece Miejskiej
w Zduńskiej Woli powstał
re można wypożyczać 'do do--v
$ouaiwuuuu uaisze jej zamo-- MiIMUc łuuin-uieJuua:j- u xłxća zuiurow KsiązeK mó-wienia
różnego rodzaju sprzętu i Jego' przeciwnikowi który wionych" Znajduje się w
są realizowane- - tak 3ak i°n jest w tym wzglę- - nim ponad 200 pozycji nagra-- 3
Jordania otrzymuje od Sta- - dzie ich klientem? nych na taśmach magnetofo-nów
Zjednoczonych' urządzenia Z tym 'poważnie należy się li- - nowych — najcenniejszych
obrony przeciwlotniczej za su-- czyć — już konflikt w 1973 r dzieł literatury polskiej i ob-m- g
$54000000'Zgodziły się one był tego przykładem — zużycie cej Biblioteka dysponuje
na dostarczenie ich jej ponie- - sprzętu izraelskiego było tak magnetofonami do odtwarza-wa- ż
zagroziła ona ii w 'razie wielkie i tak szybkie że Stany ida mówionych ksużek któ--
ta - mu
w
jące się choćby w przesadnej
drażliwości na dowcipy etnicz-ne
oczywiście nie może na
dłuższą metę stanowić podstawy
bytu etnicznego
W związku z książką pani
Znanieckiej Łopata nasuwa nu
się uwaga że wspołc7esny kry-zys
Polonii Amerykańskiej jest
w gruncie rzeczy przede wszyst-kim
kryzysem natury światopo-glądowej
Wszystko co przemi-jające
i powierzchowne w iden-tyczności
etnicznej traci swój
sens w zderzeniu z dynamiką
społeczno kulturalną społeczeń-stwa
wielkokapitalistycznego
Walka o godności w kurczącym
się światku etnicznym jest
czymś melodramatyeznym o
czym warto pisać w powieściach
jako o zjawisku schyłkowym
związanym z trudnością okre-ślenia
sensu własnego życia w
sposób bardziej codny i rozum-ny
Przedłużenie tej walki przez
wciągnięoie w jej wir również
i ludzi młodego pokolenia bę-dzie
możliwe tylko wówczas je-śli
kultura masowa społeczeń-stwa
amerykańskiego stanie się
aż tak plaska że nawet jej et-niczny
margines nabierze na
atrakcyjności Na to jednak
wcale nie zanosi się
Przyszłość Polonii Amerykań-skwie- j
jest chyba głównie na
płaszczy żnie moralno - kultural-nej
nie zaś w dotychczasowej
sterze walki o godnoici Trzeba
byłoby mianowicie wydobyć z
polskiej kultury i tradycji wszy-stko
to co naprawdę wielkie i
nieprzemijające co uzbraja czło-wieka
przeciw zgubnym wpły-wom
tandety i blagi Trzeba
chyba również bardziej uważnie
niż dotąd wybierać cele do zrea-lizowania
których rzeczywiście
warto ludzi mobilizować bo
inaczej powszednieje nieustan-ne
nagabywanie o datki różne-go
rodzaju
Kryzys Polonii Amerykań-skiej
to chyba nie tyle kwestia
rosnącej bierności mas etnicz-nych
i wzajemnych tarć między
ich przywódcami ale przede
wszystkim brak rzetelnego roze-znania
o co teiaz właściwie cho-dzi
_-- c
skutki — zobaczymy być może
w niedalekiej już przyszłości
(r)
MIESIĘCZNIK
KULTURA
Numer 78
lipiec — sierpień 1976 r
zawiera m in następujące
pozycje:
REDAKCJA: śp Juliusz
Mietroszewski
WITOLD GOMBROWICZ:
Przeciw poetom
CZESŁAW MIŁOSZ: List do
Gombrowicza
GUSTAW HERLING-GRU-DZIŃSK- I:
Dziennik pisany
nocą
WIKTOR NIEKRASOW:
Sprawa personalna towa-rzysza
A Ł Jufy
ZBIGNIEW BYRSKI: Wybo-ry
prezydenckie w USA
WŁ LEDÓCHOWSKI:
Perspektywy afrykańskie
BOHDAN OSADCZUK:
Wieści z Ukrainy
ADAM KRUCZEK: W so-wieckiej
prasie
ANDRZEJ J CHILECKI:
Kronika niemiecka
E ŹAGIELL: Kronika
litewska
P EMIGRANT: Raptularz
londyński
MARIA DANILEWICZ —
ZIELIŃSKA: Rozważania
o literaturze zwanej emi-gracyjną
LESZEK KOŁAKOWSKI:
Na śmierć Marcina
Heideggera
DOMINIK MORAWSKI:
Korespondencja z Rzymu
Książki omawiają:
M Broński J Lewandowski
M Danilewicz-Zielińsk- a M
Heller
W numerze ponadto obfi-ty
materiał dokumentarny z
Polski: Program Polskiego
Porozumienia Niepodległoś-ciowego
List studentów do
Rady Państwa PRL Wyjątki
z przemówienia' adw Wł Si- -
ły-Nowicki- ego list prof Ja-nusza
Groszkowskiego do
Sejmu PRL list Zdzisława
Jaskuły do prezesa Zarządu
Gł Związku Literatów Pol-skich
i do Prokuratury Wo-jewódzkiej
m Łodzi oraz kil-ka
innych
% Listy do Redakcji i Komu-nikaty
uzupełniają całość
Numer objętości 240 stron
Cena pojedynczego egzem-plarza
$475'
Do nabycia w Księgarni
"Związkowca"
ZATRUTA WODA
W St Emile w Quebec
przeszło 150 osób uległo po-ważnemu
zatruciu jak się o-kaz- ało
z powodu zatrucia
wody w miejskiej sieci wo-dociągowej
Zachodzi obawa
iż może ona spowodować wy-buch
jakiejś groźnej epide-m- i
np tyfusu
LIKWIDACJA
TAJNEJ GORZELNI
Władze bezpieczeństwa zli-kwidowały
na farmie leżącej
o 20 mil na płd wsch od
miasta Quebec nielegalną go-rzelnie
O rozmiarze jej pro-dukcji
najlepiej świadczy
fakt znalezienia-- w niej 5000
galonów alkoholu
W OBRONIE WŁASNEJ
W Montrealu na stacji po-licyjnej
rozegrał się dramat
który spowodował śmierć 1
osoby
Zawezwany na przesłucha-nie
Gerald Theriault 23 w
czasie badania go przez de-tokty- wa
Johna Tardifa wy-ciągnął
w pewnym momencie
rewolwer i skierował go ku
WIEŚCI z
na hodtfaurie hzasu krajowej
Le3E SE
GIGANTYCZNY DŹWIG
W Stoczni w Gdyni zakoń-czono
montaż największego
w Polsce urządzenia dźwigo-wego
suwnicy bramowej o
uaźwigu 900 ton która obsłu-giwać
będzie drugi suchv
dok
Sprawdzanie wszystkich e-lemen- tów
suwnicy wykazało
pełną jej sprawność i prze-kazano
ją do eksploatacji
Wysokość urządzenia wynosi
1055 metra a rozstaw "nóg"
153 metry
PRZESZŁOŚĆ SZCZECINA
Od 1947 roku na terenie
Szczecina prowadzone są pra-?- e
wykopaliskowe które przy-niosły
poważny plon Ustalo-no
że Szczecin miał regular-- n
zabudowę drewnianą roz-winięta
sieć warsztatów rze-mieślniczych
posiadał włas-ne
monety kwitł tu handel
Ostatnie' prace prowa"dzprie
są w pobliżu Zamku Książąt
Pomorskich i Baszty Siedmiu
Płaszczy
Znaleziono min oryginal-ną
konstrukcję nośną na
grząskim gruncie dostosowa-ną
do warunków geologicz-nych
regionu fragment palo-wanie
wyroby rybackie i
szkutnicze figurkę wyobra-żającą
głowę wojownika
LUDNOŚĆ POLSKI
Główny Urząd Statystyczny
szacuje następująco stan lud-nościowy
na 1976 rok:
Polska liczyć będzie 34200-00- 0
mieszkańców z których
19000000 w miastach a 15-2000- 00
na wsi W gospodar-ce
uspołecznionej pracować
będzie 12200000 osób łącz-nie
z indywidualnymi gospo-darstwami
rolnymi liczba lu
er li-=_--- =i
'V
Londyński "Morning Star"
— organ partii komunistycz-nej
Wielkiej Brytanii — za-mieścił
list podpisany Phil
Tidy na temat zajść w Pol-sce
z dnia 25 czerwca 1976
roku Stanowi on wielce cha-rakterystyczną
ilustrację na-stawienia
niektórych zachod-nich
komunistów do wypad-ków
w Polsce Podobne wy-stąpienia
notowano w komu-jistyczn- ej
prasie włoskiej
oraz w zbliżonych do komu-nistów
pismach francuskich
A oto tekst listu w tłumacze-niu
polskim:
"Kto w istocie powinien
być dziś postawiony przed są-dem
w — robotnicy
którzy zostali oskarżeni o to
co nazwano rozruchami i zni-szczeniem
własności państwo-wej
czy raczej PZPR? A mo-że
w ogóle nie powinno być
żadnego procesu?
Czy to obecne zastosowa-nie
środków karnych jest u-sprawiedli-wione?
Wydaje się
że obecne procesy skierowa-ne
są raczej przeciwko -- skutkom
niż przyczynom obec-nych
problemów
Zdawałoby się że ostatnia
duża podwyżka cen miała na
celu zachętę do zwiększenia
produkcji ' rolniczej z gospo-darstw
które w większości są
we władaniu prywatnym i
których wydajność jest poni-żej
potrzeb Polski
Odpowiedzią "polskiego rzą-du
na fen problem zarówno
w roku 1970 jak i 1976 było
podniesienie cen W obu wy-padkach
klasą Tobotniczą
kfóra musiała w konsekwen
niemu Działając w obronie
własnej Tardif oddał do nie-go
strzał raniąc go ciężko
Przewieziony do szpitala The-riault
zmarł
SPRZEDAŻ HURTOWA
Sprzedaż hurtowa w lipcu
osiągnęła wartość $4210000-00- 0
o $13000000 większą
aniżeli w tym samym miesią-cu
w 1975 r Największą
zwyżkę zanotowano jeżeli cho-dzi
o takie artykuły jak wy-roby
tytoniowe konfekcyjne
i napoje orzeźwiające Wy-niosła
ona 48 2rc
POWAŻNE ZAMÓWIENIA
Zakłady EGM Cape & Co
Ltd w Montrealu otrzymały
namówienie od zaiządu mia-sta
Be!lville na budowę w
nim centrum sportowego In
westycja ta o wartości prze-szło
S10500000 finansowana
jest przez Belh-ill- e Yard-men'- s
Benefit Fund i Wintn-ri- o
Lottery Firma ta wyko-na
również pewne prace dla
Toronto Transit Commission
o wartości $4500000
fjf
POLSKI
(Dpzaccurane
miaflŁMi
Polsce
dności czynnej zawodowo wy-niesie
prawie 17000000
osób
Dochód narodowy wzrósł
v 1975 r w stosunku do 1974
r o 9% a w stosunku do
1970 r o 594 Przeciętna
pł?ca miesięczna netto w go-spodarce
uspołecznionej w
1975 r wyniosła 3562 zł i by-- ł
wyższa o 377 zł od płacy
w 1974 r
DROGA WODNA
Przedsiębiorstwo Budowni-ctwa
Hydrotechnicznego "E- -
nergopol 2" z Krakowa przy-stąpiło
do budowy stopni wo- -
dnych Dwoiy i Smolice Oba
te stopnie oraz stopień "Ko-- J
ściuszko" w rejonie Krako-wa
uzupełnią kanalizacyjną
z?budowę pierwszego odcinka
Górnej Wisły
Powstająca w ten sposób
droga ł wodna 'połączy - Skawi-nę
Kraków i Hutę podkra-kowską
z obrzeżem niecki (
węglowej w rejonie Oświęci-mia
NAJWIĘKSZA HUTA u
W Inowrocławiu nastąpiło
przekazanie do eksploatacji
snzakjwłaiękksrzyesjztałopwoelsgkoiej"Irehnuat"y t
Będzie ona wytwarzać rocz-- j
nie 1400 ton wyrobów krysz- - n
tałowych — począwszy od
szklanek i talerzyków a skon- -
czywszy na atrakcyjnych wa-zonach
i dzbanach
Nowy kompleks produk- - f
cyjny kujawskiego hutnictwa l
szklarskiego wyposażony zo- -
stał w najnowocześniejsze u- - [
rządzenia Załoga otrzymała „ jednocześnie szereg dobrze
wyposażonych obiektów so- - '
cjalnych t
Kto jest odpowiedzialny?
cji tego płacić więcej za żyw-ność
nie było konsultowana
w wystarczającej skali żeby
wyrazić zgodę na tak ważne
strategiczne i administracyj-ne
decyzje
W wyniku przeciwstawie-nia
się klasy robotniczej rzą- -
dowej zwyżce cen decyzja ta
została zmodyfikowana
Jeśli doniesienia o o ostat- -
nich demonstracjach 'klasy
robotniczej podobnych doi
zajść w roku 1970 odpowia--daj- ą
prawdzie powstaje py-tanie
dlaczego pewna część(
klasy robotniczej uważa tę
formę "udziału w rządzeniu""
jako najbardziej skuteczną
metodę wpłynięcia na decy-zje
rządu
Według dziennika "Finan-cial
Times" robotnikom w za- -'
kładach przemysłowych dano
tylko pół godziny na przedy-skutowanie
zwyżki cen Jeśli
to jest prawda a na to by
wskazywała gwałtowna reak-cja
która nastąpiła świad- -
czyłoby to że pewne istotne
aspekty demokracji socjali-stycznej
w Polsce są groźnie
niedorozwinięte
W tym kontekście nasuwa'
s-- ię pytanie — kto jest odpo-wiedzialny
za niebezpieczną
sytuację gospodarczą która
wydaje $ię panować w Pol-sce
Czyżby skazywanie ludzi
(niektórzy dostali wyroki po
10 lat) na rozprawach zam-kniętych
dla prasy zagranicz-nej
było własnyą drogą do
rozwiązaniapiQblomów_ bu-dowania'
socjąuzmti?"'"""''