Zwilazkowiec Alliancer, January 19, 1981

              :tii& MFnlnb&ołniii ri7i J'''-- ' " ':'~ " u-r-
%V4 a VMirnwc-7- n pośrednictwem' dyre-- tem amerykańskim Inż pułków- - wicicle Stowarzyszeniarmiell do- - sław Laubitz były wiceprezes mglMybfUW MjUUUII j f' '- - f
'"'
j "- -' - %'' -- kloHiyblui'T])olśkićh'j)'z!abiołly iilk Olechowski 'jako sekretarz brą opinię gdzie potrzeba Z Stowarzyszenia Inżynierów i 'IV- - śm --
'" '
" !" "
atOWOfjKySYAUBP iWłitMYtŁi&'" YftMJ '" I' klór-- y jednaku uważajo dla Zarządu Głównego kierował konsulatom amerykańskim obo- - chników Polskich we Francji " -- v:"i'" -- lólW'Sprnwy Jh nadWinlńsfti biurem zarąiiu Inżynier Ś- - wiązywała od początku do koń- - jcsl clonkiom sohiorenł Slmv:i- -
II - -
X
-
li - Pt
r
i lecnnaKow KOisKicn na emigracji
Od redakcji: kontakt z Londynem i zapewnij skicgo-Rząd"Pols- ki w Londynie skowych (nic inżynierów) celem
Stowarzyszenie Techników Pol- - Stowarzyszeniu pomoc fi nansp- - przy wydatnej pomocy posła ułatwienia im ewakuacji z Frań- -
slcieh w Kanadzie obchodzi w WJl na koS7ty ewakuacji polskich polskiego w Ottawie p Wiktora cji
tym roku 40-leci- e swco istnie- - miynierow techników i wykwa--Pódóskieg- o uzyskał w tym cza- - Wśród członków Stowarzysze-nia
Powstało ono w 1941 roku lakowanych rzemieślników (głó- - sio zgódę 'rządu kanadyjskiego nia we vFraneji było kilku z ro- -
w wyniku napływu młodych in- - """ J "™y 'll""„u" " yiju?l™iiicuu unauy oko- - ucwm- - w iyun pi zyauiwiui v£ odłożony 'iwwńn!eta zo- - skwanłii wiz
żynierów polskich z Europy a - „ ' ' S iuwuu iihciow i icum i- -uoi lut-- y ciowurayMijiiwKuizy- - onMp: ' "Wni'-- h nn pańskich i
głównie z Francji Jakie były Zarząd Główny Stowarzyszę- - Kowpoisiccn znajetujacycn sio staiy rownicz "' j M 7 7rj 1' '"h-- j nia-miejs- e na sti
▼początki lej akcji we Francji ma został odbudowany Warsy-- i - ! " "-- ' w 7fnwaliśmv : Rohinv -n- nz-zasowó-Fiminlinnmiń: "JVych z L
ńniciiin 1 i końcu jisty zapewniono '
i- nnnwni in f "'I - " : i 7 - W ]l ' J Ł1K u3iSludilćl6fflew Lizbonie cmi- - luu JM uitliLuaiu 1 u- - - v K%ua0c'yj2nca d którążyparow?akdczailiśemwya- - scKu ewgo LiDzlbaonuiełatwdyierenkiatomr"iZasybliueał---- Ó40 V „
ni sinwir7uo7onin Tofh nrezcsa W locie 1941 i Liz-- - ' cio isanaciy i orozu- - j _-
- „'-"-- "? sprawy
---'-
——'
-- vw - ' - !_ w ramacn ri ziaiainosci orsaniza- - io' t111 moim wv azaom Klo ników Artykuł ten jest przedru-kiem
w nieznacznym skrócie z
Biuletynu Stowarzyszenia Tech-ników
z grudnia 1979 r:
„W pierwszych dniach listo
pada 1939 roku w narc dni po
moim przyjeżdz'" do Paryża z
Węgier gdzie byłem internowa- -
ny obozie w Egier otrzyma- -
łom zanrns7onin nd ninznannffn
łjii wówczas inż W K Wierzej- -
skicgo na zebranie organizacyj- -
ne Stowarzyszenia które miało
zjednoczyć inżynierów polskich
znajdujących się we Francji
Nazwisko moje zawód i adics
otrzymał inż Wierzejski praw-dopodobnie
z ewidencji biura
wojskowego które rejestrowało
v-vmiv-ii:
ii Z"1ilNyil iL"Vl'l SI" {Ił
"v7"" im i 1UUi Mi BSU
wcjjrancjr
jak-- poimormowai zeoranycn
inż Wierzejski głównym celem
proponowanej organizacji miało
"" l1"-- " -'- "-"-JC "J"'v- -
rów i techników polskich któ-rzy
w następstwie działań vo-- ę
jennych i ewakuacji z kraju
znaleźli się na terenie Francji
aby 'ułatwić im przejściowe zna- -
lezienie pracy w swoim źawo
ó7ic w przemyśle wojennym na
tefenie Francji i zachować ich
dla przyszłej odbudowy kraju
zebranic uznało za celowe
stworzenie takiej organizacji i
wybrało jej prezesem inż Wic-rżejskieg- o
Ponieważ celem mojego przy
jazdu do Francji było wstąpię
nie uo woisku roisKiego w pra- -
cacn organizacyinycn siowarzy-- " ""= "ia™ mv6u udziału oczekując za kilka dni
weryfikacji wojskowej i wyjaz- -
du z Paryża Wiem jednakże że
" czarnym dyrelccję
powstałe Stowarzyszenie pod
--nazwą Stowarzyszenie Inżynic-wó- w
i Techników Polskich na
Emigracji (Association des Ingę-nicur- s
et Tcchniciens Polonais)
względów legalnych
afiliowane przv Związku Pola-ków
we Francji (Union des Po-lonais
en France)
Jak rozwiiało się Stowarzysze-nie
i okresie mojej
służby wojskowej (naprzód w
obozie Coctnuidan a później
na froncie 1 Dywizji Grenadie-rów)
nic wiem
Po rozwiązaniu Dywizji Gre-nadierów
(21 czerwca 1940 r)
k'i po pełnym przygód prawie
dwutygodniowym marszu nrzez
tereny zajęte już Niem-ró- w
przybyłem początkach
linca do Lyonu gdzie zostałem
zdemobilizowany przez worko-we
władze francuskie Po kilku-dniowym
pobycie w Lyonie zo-stałem
skierowany przez nolskie
władze wojskowe do Marsylii
gdzie iakiś czas prowadzi-łem
w lokalnei Polskiej Komen-dMe
ewidencje zdemobilizowa-nych
wojskowych polskich nrzv-bvwaiacv- eh
do Marsylii Tutaj
koniec 1940 r zetknąłem
sie ponownie z nrezesem Sto-warzyszenia
inż Wierzcjskim
Oczywiście jak we
Francii tym czasie działal-ność
Stowarzyszenia została cał-kowicie
zdezorganizowana przez
okupacię niemiecka Głównym
zadaniem stało
sie wówczas nawiązanie zerwa-nego
kontaktu z członkami no-zoslały- mi
jeszcze we Francii
rozsianymi różnych schroni-skach
organizowanych prez
Polski Czerwony Krzyż w stre-fie
nieokunowanci i pomoc im
wydostaniu sic z Francji
Całkowita zasłusa odbudowy
Pfowarzvszenia przypada inż
Wierzeiskiemu Człowiek ten
wówczas ponad 60-- 1 etni z samo-zaparciem
narażając sie na nie-beznieczeńst-wo
aresztowania
fsnedzał noce przerełnionvrh
i nieogrzcwanvch pociągach jeż-dżąc
po wszystkich schroniskach
i Vichv znajdowało
sie wówc7as nieoficjalne przed-stawicielstwo
Rządu Polskiego
starając się nawiązać kontakt z
rozsianymi inżynierami oraz
władzami polskimi aby uzyskać
ich pomoc
Wszystkie konsulaty polskie
zamknięte Na ich miej-sce
zostały utworzone w strefie
nieokupowancj pod efidą PCK
tak Polskie
rządzie francuskim Vichy
utworzono urząd Dyrektora
"'Generalnego Biur Polskich we
Francji którego dyrektorem
bvł n Zabiełło Był on również
nieoficjalnym przedstawicielem
Rządu Polskiego Przez urząd
inż Wierzejski -- nawiązał
' m r
fl i
ccii
w
iitn:n ł4„r™n nnnini „uk
zjiura sioiar7yszcnia z Kłów-- ' domości władz USA i kdnsńlal'cne' Stowarzyszenia" nic u i: ry miaj' nastąpić "w połowię -- ' „vn dzie uwadze ofic ' a nych władz gnidnja ' dał mi list do-dyrektrf-n-vm
zadaniem ameiyKąnski w itiaisyni -- zorganizowania °t -
inżynierów ńa Wydawanie francuskich ale 'nic wiedzieli- - ra PCK w Lizbonie dAanlsgzinej leuwbakKuaancajidy Na kierówd-o- Mmigrant f wiz do Qim„łNLon7-IimP- -rl 'my w Jaklm stopniu 'władz„e mnie jrego opiece f v polecając „'
nika tej ekspozytury powołany noczonych co z kolei umożliwia- - ""™K ! ?? 2 Wyjazcl' z FraieJi' z p0"
został nadzymiński Ja po- - }° uzyskanie wiz tranzytowych ?i a' f' w t wocju czasowego zamknięcia gra- -
wierzono miałem wszystkie spra--
wy związane z' ewakuacja1 z
Francji do Portugalii Obowiąz- -
ki 'te mogłem wykonać tylko
dzioki wvda(nfi nnmrav kntp
gów: Stanisława Mordascwićza
(zmarł w Kanadzie) sekretarza
Zarządu Głównego Zygmunta
Krzeszą (zmarł w Kanadzie)
przewodniczącego Koła w Mar- -
Stanisława Sznajdra (obec '
nie członka Oddziału Toronto) i"
Kazimierza Marti ni ego (wyje
chał z Kanady do USA) łączni
lvi illlll I iiski i
n V
i--
wm""'- -
Wyjazd z Francji wówczas tie
oyi sprawą laiwą wianze iran- -
cuskie zobowiązały się akcie
ArmisUce" nie wypuszczać z iuj ur 11 ioi Uju- -
"'ncych z Niemcami zdolnych
służby wojskowej Na 'wyjazd
potrzebna była wiza wyjazdowa
(Visa de sorLie de' Franco) Rtó- -
rą wydawały prefektury na pod- -
stawie świadectwa lekarskiego
że wyjeżdżający nie jest zdolny
liii --Illl1IV i II --MVIItVl' 1
Toteż ewakuacja z Francji
kontakt się
nam ewakuacji-naszyc- h człon- -
inicjatywy prezesa
Bv Ha
vrwox mmnioin nnmino win'" &
hiszpańskiej i portugalskie!
Konsulat amerykański zgodził
nawet na przydzielenie mu
stałego -- łącznika Stówarzy- -
SZĆhicm do załatwiania spraw
tym związanych Był nim jnż
Kazimierz Martini biegle włada-jący
językiem angielskim
'" Akbja'ewakuacyjna prowadzę- -
na 'była ścisłym porozumie--
nlu z : Komendą Wojskową w
Marsylii tklórej szefembył mjr
Mizgier-Chojnac- ki Za jego po--
cl-Arlnirli- nłn otrzymywalismy
'- - rt przeważnie lunauszc na wydat- -
:'ki związane zkosztami cwakua- -
cji: koszty wiz wszystkie wy- -
uboczne -- i małe zapomogi
ula wyjeżdżających
nl z
v h i „J„ n nnnifl
niami rządu francuskiego w Vi-ch- y
'Okoliczności zmuszały nas
często do załatwiania'-wiel- u lor- -
oscijak uzyskiwanie świa- -
1 lekarskich wiz
Wy?h ilp'vdroga-- "idegalną- - Sta- -
jaliśmy( się załatwiać tego ro- -
dzaju sprawy przez przychyl- -
nych nam sympatyków gen de
sadzami 'wojskowymi zmuszała
nas również od do czasu
do przyjmowania na
Stowarzyszenia zawodowych woj- -
l
szła bardzo powoli-a- ż do grtid- - uaullCa którzy jednak bardzo
nia 1941 r' Sprawa przyjęła lep- - często niepogardzali dochodami
szy obrót dopiero 'od' czasu ata- - Ubocznymi W wielu przypad-- '
ku japońskiego naPearl kach dużym ułatwieniem w
_
ża-botu--
Stało się oczywiste że łatwianju" spraw w urzędach
Stany Zjednoczone przystąpią francuskich ""były papierosy
stał' skłonny pomóc"
K0W- - '
Wierzej- -
'
wyjazdo- -
czasu
członków
)
-
VV - ?:"" vr '"
vi unm !i rii n nenrt un n ii'Rrni
sprawę w''lokalnyńu koihisaria- -
cic policji Komisarz z którym
sprawę tę omawiałem przy-niósł
po moim przedstawieniu
slę dość grubą teczkę po przej-rzeniu
której zapytał mnie
zresztą bardzo erzecnic czy
nic mam nic przeciwko temu
że każe zrobić zdjęcie cnface"
ponieważ takiejo zdjęcia braku- -
je mu w aktach Po mojej zgb- -
dzie i po zrobieniu zdjęcia ko- -
misarz len załatwił 'prós--
a przy pożegnaniu z nacis- -
kiom powiedział mi że wolałby
mnie więcej nic widzieć
Zameldowałem o -- tym wyda-rzeniujprezeso- wi
Wierzcjskicmu
i majorowi Chojnackiemu i obaj
zgodnie zdecydowali) -- że musze
pomyśleć o ewakuowaniu sie- -
bie pod warunkiem znajdę
kogoś-kt- o przejmie' moje funk- -
cje zgodził 'się na' lo5linż
sźnajdcr"krróy ' jtiż oył wlajem- -
„ieżony w przebieg akcji ewa- -
kuacyjnej) wobec czego' mogłem
zacząć przygotowania do wy jaz- -
(iu £ Francji ' "
W tym samym mniej więcej
czasie wy nikły jakieś poważne'
nieporozumienia między dyrek-'c!- °
torcm-PC- K Lizbonie a kicro- -
ekspozytury Stowaiw
szenia mz Kadzyminskim
rzejski obawiając nic- -
porozumienia' personalne nfe
odbiły ujemnie akcji owa-- 1
kuacyjńcj '"starał załagodzić
' -
powinien ustąpić? zajmowano
luuu8f'""
Sczliwie
o slanowiskai-Spraw- a następcy
inż Radzymińskiegó miała i
być
załatwiona przez prezesa
rzejskiego w czasie piano--
wańcgó wyjazdu do Lizbony w
końcu grudnia 1941 r Ponicważ
jednakże wyjazd' inż Wierzćj- -
skiego do Lizbony musiał
łn HUlP M! łUl M)ilIiI Unrlil i!nAnlnV llll-IM- I llll-yillł- ''
nic-y'hiszpańskiei" nastaWł do- - picio 3 stycztiia' 1942 a do
ijizuuny przyoyiem o stycznia -
i u jiiivu nuuyLU iv
Lizbonie i po zoentoYaniu
w sytuacii na -- miejscu doszed-łem
do wniosku że akcja ewa-kuacyjna'
ucierpi najmniej jeże-li
inż Radzymiński pozostanie
na swoim stanowisku r do czasu
oczekiwanego przyjazdu Liz-bon- y
prezesa Wicrzcjskicgo
Ponieważ dwaj Członkowie władz
Stowarzyszenia którzy przyje- -
--
cna'' wfaf' ze mna'(mż Morda--
suwuz 1 hm pouzicidu
mój pogląd postanowiłem nie
wykorzystywać dyrektora
Zabiełły i wyjechać jaktajprę- -
dzej do Kanady: Inż-Radzym-iń-sUj
wyjątkowo' prędko- - znalazł
nam miejsce na portugalskim
statku „Nyassa" płynącym z
uŁhodźcarnl2yd9Wskimjdo Sta--
nów Zjednóczbnychi-ópuścilis- -
my Lizbono 2 stycznia Prócz
mnic wy lechalf wówczas z Liz- -
bony" trzej 'inżynierowie' jjeden
technik 'trzej! majstrowie
' '' "i -- "
do Kanaciy-przyjccnaiism-y
z
marca [r f
Wkrótce pomoiin-przybyci- u fW"!!101 £P"cwski
nhcv do- - Zarządu
Głównegio: 1St'o:w"arz%ysze?niXa I"nży'- -
- i ' t„- - '
Francji
rzyszenia w
Marsylii' sły nadaP :zvykłym
trbem ' Wiceprezesem''
wybrany inż Martini' który na- -
dal byłsłącźnikie'mz "konsula- -
t MJ--'-i-
"-'Ąy' t -
cio wojny w europie Konsulat w iukuiuum- - lumywa- -
t--
ch nieporozumicn dochodziły sul"uwi01 :Ku"J"m:'-- '
stanów zjednoczonych w Mar- - P"z ryniui {lonas przez biur pol- - Po moimwyjeżdzić'7 sui l Kcuiym nawiązanMiiy B ska wsnółDraca z no sk im sk eh we Frane i Piezes W c- - nracc władz Stowai
ze zostało
co robiło w
w
przez
w
pr7ez
pod
wszystko
w
Stowarzyszenia
i
no
w
w
do edzie
zostały
zwane Biura Przy
w
t
ten
te
mój
sylii
IVlłii:slllclLi:iIl Vlvi
w
ao
v
w
y-- '
Z
rin
ze
z'
w
datki
Har- -
u'
moją
bo
ze
wnikiem
Lclia
'sic aby
na
się
?c't
Wie- -
jego
być
!nr-- n
rr
uuiuiil
się
do
isrzcbz
listu
1942
został
na
'
MMnL-ŁJ--JJ-JJ-1J---
II
J&MWmMwl-LiJ-i-m-ij-
f I LL! — MllliTlIll
- ±r - j! - — - - - 1 - - V -- - -- -- '
- -- 1 k
się spiawami finansowymi i
ćwakńacją Po' Wyjeździe inż
rocizinycnonKow
wiz
się
się
Smajdra w lipcu 1942 r w
końcowej fazie ewakuacji za--
siąpił gb inż Bakahdwski
a początku 1942 roku tempo
cwaKuacji w iuio zwunu- -
ric z powodu utrudnień w uzy- -
tranzytowych hisz- -
niemożności uzyska- -
itkach' odpływa- -
izbony
:izicś w marcu
veszły na lepszą
drogę i tempo ewakuacji znacz
nie sję zwiększyło Wyrobiła się
pewna rutyna i automatycznie
do pewnego stopnia postępowa-nie
w załatwianiu spraw wyjaz-dowych
Należy podkreślić że
grzecznością taktem no i cza-sem
jakimiś dowodami uznania
udawało się dużo spraw załatwić
prędzej i skuteczniej Przedsta- -
łn-v- p w acyjnycn
-"- -V
inż
Ksi Tow Chr
Pisz leży na granicy Mazur i
Mazowsza Miasteczko rozciąga
się malowniczo nad brzegami
rzeki Pisy obwarowanej strażni- -
czymi' v cokołami jeszcze przez
Krzyżaków Dzisiai me posiada
ono jednak w sobie nic zbrojne- -
g0 'Kilka ulic wspomina nazwi- -
ska wielkich potomków małego
mfagta: Gizewiusz Tyszka Cre- -
tus Maluchem zdążyliśmy na
ostatnia minutę do sklepu spo- -
żvwczeffo abv nrzed szósta za--
opatrzyć się na dalsza trasę tu- -
rVstvczna
'
l?usi nas Pranie czyli poety
Gałczyńskiego mieszkanie Mu
zeum w leśniczówce zostaio 0-twa- rte
doniero teco roku i nie
wieny w jakich god7łnach jest
ono cynne To nas zniechęca
jechać 'przez Puszczę Piską na
cianc Dyskutujemy w aucie
o „Zielonej u
""" u'u'"i" - u '"
"" """"" j-- =" „- -
nyen rcKoieiccjacn paryssicn i
wreszcie jak kochał on swą żo-nę:
w berecie i w wielkim wie-trze
gdy jajko roztłukuje ład-nie
nawet jak jej łyżka spadnie
Tych wierszy' nigdy właściwie
nic uczyliśmy się na pamięć a
żyją w nas niezatartymi wspom-nieniami
szkolnego wieku
Mikołajki to bajki a Orzysz
tó miasto Stare powiedzenie
przychodzi nam na myśl pod- -
czas jazdy obok jeziora Sniard- -
wy Zapada mrok i opowiadam
swemu kierowcy o dwóch lu- -
dziach związanych z tymi zie-miami
o biskupie warmińskim
Ignacym Krasickim i kompozy-torze
Feliksie Nowowiejskim
Wanda siedząca za kierownicą
posiada małe rozeznanie w tych
sprawach i słucha uważnie Ksa-wery
Fr Dmochowski był człon-kiem
Warszawskiego Towarzy-stwa
Przyjaciół Nauk i trzyna- -
stozgłoskowcem przetłumaczył
poematy Homera Na tym wier- -
szu wzorował później A Mickie
wicz swego „Pana Tadeusza"
Ale tenże Ksawery Franciszek
Dmochowski wygłosił mowę po-żegnalną
nad trumną ks bp
Iunacego Krasickiego w dniu
12XII1801 roku
Jako współredaktor gazety
Monitor" i przyjaciel króla St
Augusta Poniatowskiego z Ma-zur
został ks bp I Krasicki
przeniesiony na stanowisko ar-cybiskupa
gnieźnieńskiego W
pamięci pozostał jednak zawsze
jako niezrówmany poeta Twórca
hymnu o „Miłości kochanej oj-czyzny"
i powieści „Mikołaja
przypadki"
choć nade wszystko jest twórcą
bajek
Martwimy się jak' nas przyj-mą
znajomi na nocleg w Giżyc-ku
bo pora robi się późna Dla
skrócenia czasu rozmawiamy o
literaturze Wytrwałemu szofe-rowi
polecam lekturę bajki o po-dróżnym
który narzekał w cza--si- c
wędrówki na deszcz W le-sie
rozbójnik wypuścił do niego
strzałę ale na słocie przemokła
cięciwa i nic zraniła przechod-nia
Przestał więc ubogi prze-klinać
nie złorzeczył słocie
Często co złe z pozoru dobre
jest w istocie
Trafiliśmy na dobry nastrój
gospodarzy i słuchaliśmy o
ich odwiedzinach w Barczewie
pod Olsztynem Tutaj urodził
się 2 lutego 1877 roku twórca
Roty" kompozytor oper Feliks
Nowowiejski Skończył on kon-serwatorium
w Berlinie i Aka-demię
Muzyki Kościelnej w Ra-{ysbon- ic
napisał wiele mszy i
hymnów religijnych operową
„Legendę Bałtyku" marsz ma-zurski:
„O Warmio moja miła"
Autochtoni w Prusach Wschod-nich
kochali jednak muzyka
przede wszystkim za melodię do
słów Konopnickiej: „Nie rzucim
ziemi skąd nasz ród" Przejścia
Polaków pod władzą hitlerowską
tworzą krwawą epopeję
Nazajutrz znad jeziora Niego- -
ca_ całkowita szczciość solidar- -
ność i lojalność Kol Martini z
pomoćą kol Zaworsldcgo załal- -
wiający sprawy wiz amerykan- -
śkich przestrzegali tych zasad
bez żadnych odchyleń i w kon- -
sekwencji Stowarzyszenie zasłu--
żyło sobie na zaufanie konsula- -
CQ pomogło bard70 w ańcu- -
cliii formalności wyjazdowych
W wyniku takiego postępowa-nia'
udało się Stowarzyszeniu
kanadyjskiej
zorganizować kilka większych przewodniczył
transportów ewakuacyjnych Kongresu Polonii Ka-statn- ia
grupa wyjazdowa przy- - nadyjskiej W Stowarzyszeniu
była pod koniec Techników Polskich w
1942 r już zaięciu należał zarzą-nieokupowan- ej
przez zwykle na stanowisku skarb- -
Miócsyśław Szwej Mury ponurej twierdzy
Doświadczyńskiego
To oczywiście zakończyło prace
Stowarzyszenia we Francii
W sumie 'przy pomocy Stówa- -
rzyszenia wyjechało z Francji
około osób"
Mieczysław Laubitz
t
Autor artykułu inż Mieczy--
cin lecimy Kętrzyna Maluch
właściwie nic leci a trzęsie się
po wybojach asfaltowej szosy
Prowadzi ona przez lasy o wy- -
jątkowo pięknym drzewostanie
na polach widać natomiast nad- -
miar deszczu i powalone wia- -
trem zboża W przy ul
Warszawskiej na domu nr 4
się tablica pamiątkowa
z „Tu się urodził 11
lipca 1838 roku Wojciech Kęt- -
rzyński wielki historyk nolski
Zwrócił Polsce Mazurów a Ma- -
żurom Polskę" W tej chwili
imię tego uczonego nosi stara
miejscowość pruska leżąca nie-daleko
zamku w Reszlu
Z Kętrzyna jedziemy bezpo-średnio
w kierunku na Gierłoż
Tablice informacyjną mówią o
zbliżaniu się Hitle-ra
nad Dobskim Dzi-wimy
się jaki spokój panuje w
całej okolicy Dobrze utrzymana
droga przypomina jakby miej- -
scowość uzdrowiskową Parking
w lesie i dom dla gości wcale
'nie przywodzą na pamięć lat
grozy i śmierci Dopiero wejście
na teren otwiera nam
oczy Wszędzie piętrzą się o- -
gromne skały zawalonych ścian
z i żelaza Nikt nie
stwierdził dotąd co one kryją
pod sobą Wąska ścieżka wśród
dębiny i grabów prowadzi z jed
nego pomieszczenia do naslęp
nych Wszędzie ruina i groza
Przewodnik rutynowanym gło
sem opowiada o lipcowym
machu na Hitlera w 1944 roku
Ocalał on zegarowej bomby
w letnim baraku i szaleńczo
mścił się na oticerach swej
mii Zginęli wtedy z rąk ge-nerałowie
i marszałkowie Mię-dzy
innymi Rommel i KlUge in-nych
wieszali na strunach forte
potworności o jakich wierzyć
się chce procesów
politycznych pokazują nicmicc- -
kroniki filmowe
turystów
Krwiożerczc pozostały koma- -
ivyszenia Techników w
Kanadzie Należy on do zaslużo--
nych pracowników społecznych
Polonii Bardzo
czynnie angażował się w pracy
społecznej w czasach powstawa- -
Kongresu Polonii Kanadyj- -
W Hamiltonie
O- - Zjazdowi
do Montrealu Kanadzie
po Francji wielokrotnie do
Niemców du
czterystu
do
Giżycku
znajduje
napisem:
do twierdzy
jeziorem
twierdzy
cementu
za- -
od
ar
SS
Przebieg
prezento--
1'olskit-l- i
skicj Około 1949 r piastował
stanowisko sekretarza Kongresu
Polonii Kanadyjskiej Oddial
Toronto — laktycnic jednak
prowadził wlcdy Kongres
nika Mieczysław Laubitz
obecnie icst mieszkańcem Co- -
pernieus Lodge i jest wciąż
czynny- - Należy on do zarządu
tego domu i jest organizatorem
życia kulturalnego i towarzus- -
kicno jego mieszkańców
W Krajewski
ry W ponurej twierdzy Hitlera
żyje latem miliony Tną jak
wściekłe nie pomaga żadne od- -
pędzanie od pokoleń nauczyły
się widać wysjsać ludzką krew
1 robią to z szatańską wprawą
Duża mapa terenowa pokazuje
rozmiary wilczej jaskini Hitle--
ra otoczonej wielokrotnie pasa- -
mi zapór minowych drutami
kolczastymi dołami i wodą
Tak izolowany od swoich pod- -
władnych rządził Nic"mcami i
światem pierwszy tyran czasów
nowożytnych Dzisiaj liczba jego
naśladowców znacznie wzrosła
A przecież Mazury są tere-nem
łagodnym i uroczym Uko-chanym
przed wiekami przez
Mikołaja Kopci nika i opiewa-nym
ludowymi strofami przez
Michała Kaikę Baśnie znad Ły-ny
o ziemi zebrała Maria
Zicntara-Malewsk- a polska nau-czycielka
z okresu szaleństw
hitlerowskich na Warmii i Ma- -
żurach Wspominamy te fakty
obchodząc zgliszcza wojennej
kwatery Hitlera Wilczy szaniec
jakoś pasuje do sielskiego
otoczenia Rozkaz gen Hessba- -
cha z 24 stycznia 1945 r zmiótł
dynamitem z powierzchni ziemi
Wolfschanze i potworne złomy
cementowego gruzu stiaszą tu- -
rystów dniem i nocą
'Słońce odbija się w zielonej
caroscrii Malucha za którym
pozostaje od lewej strony Wyso-ki
Ostrów z Wyspą Kormora-nów
O niej to właśnie śpiewał
Piotr Szczepanik romantyczną
balladę o przemijaniu uczuć i
czasu Dzisiaj przekonaliśmy się
naocznie jak blisko pozostaje to
malownicze miejsce od kwatery
zbrodniarza Jeszcze niedawno
przejeżdżające tutaj autobusy i
pociągi konwojowali uzbrojeni
ogląda się do tyłu marzy jej się
wypad do „Izby pamięci" Gał--
czynsiciego: „wimiei na rojjucu
jelenich tisechł już i się sypie
W szybach tyle jesieni w jesic- -
ni tyle skrzypiec"
tsv ►
pianowych i film z męki esesmani i podróżującym zabra-ogląd- ał
Hitler po kolacji w Kę- - niali wyglądać przez okna
trzynic Spiętrzone pod niebo Wanda przy kierownicy
kie
wanc dla
nia
len
Inż
ich
tej
nic
ich
nie
nie
R A MOODY
ŻYCIE PO ŻYCIU
Jest to próba uporządkowania materiału zebranego podczas
słuchania relacji ludzi którzy „otarli się" o śmierć byli to
ludzie reanimowani ze stanu śmierci klinicznej
Cena $350 i przesyłką $385
Do nabycia w księgarni „Związkowca" 1638 Bloor St W
Toronto Ont M6P 4A8 Wysyłamy po uprzednim nade-słaniu
należności Czeki lub Money Order wystawiać na:
Polish Alliancc Press
MAZOWSZE
The State Folk Song and Dance Ensemble
Album o „Mazowszu" w języku polskim lub angielskim
Duża ilość zdjęć kolorowych i czarno-białyc- h
Cena ?500 z przesyłką $550
Do nabycia w księgarni „Związkowca" 1638 Bloor St W
Toronto Ont M6P 4A8 Wysyłamy po uprzednim nade-słaniu
należności Czeki lub Money Order wystawiać na:
Polish Alliance Press
KSIĄŻKA KUCHARSKA
(w jęz angielskim)
POLISH COOKBOOK
Autor: Zofia Czerny
Bogato i kolorowo ilustrowana książka
kucharska w płóciennej oprawie i pięknej
obwolucie zawiera 1200 przepisów zup mięs
ryb sosów ciast deserów itp
Cena $11 (z przesyłką $12)
Do nabycia w Księgarni „ZWIĄZKOWCA"
1638 Bloor St W Toronto Ont M6P 4A8
--
m-r
:s
--T5
7
ił