Zwilazkowiec Alliancer, January 28, 1981

              ! 14 r:Zwiizkowiecr?i(TneAIIianccu)f
I
1438 Bloor Śłreet Wesł --1 Toronto Ont Canada —' M6P 4A8
Teiephones: 531-249- 1 531-249- 2
— ———— i- - - Sciond clas? mail registration numbcr 1B73
_ Officinl Oruan of tlie Pollsli Alliancc or Cahacla
Jin IIUIn — Ćhairman of llie noard
Gustaw SlodkcmiU —
L — Sccrclaty
No part of this publieation may be reprodueed or łransmiłted
"i in any form or by any means without permission
M PRENUMERATA
ftoczna — $2500 Półroczna — $1600 Pojedynczy numer — 350
i SYLWETKA PREZYDENTA
40 z kolei Prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald
Reagan urodził sie 6 lutego 1911 r w niewielkim mia-steczku
Tampico w stanie Illinois Tani też spędził swoje
pierwsze lata po czym wraz z rodzicami przeniósł sie do
Dixon położonego o 100 mil od Chicagp Do dnia dzisiej-szego
Prezydent uważa oba te miasta za rodzinne i często je
dotychczas odwiedzał
i Po matce został protestantem i jest człowiekiem bardzo
--religijnym i praktyjącym członkiem swojej wspólnoty para-iialn- ej
r" Studia wyższe ukończył w 1932 r po których to zajmo-wał
się jakiś czas dziennikarstwem będąc nawet dobrym
sprawozdawca radiowym Na tym stanowisku jak podają
'źródła z jego najbliższego otoczenia zdobył sobie duże uzna-ni- e
i popularność Ale długo lej pracy jednak nie wykony-wał
bowiem zainteresowania swoje skierował na sztukę
aktorską Postanowił zostać aktorem filmowym i w związku
"ż tym udał sie w 1937 r do stolicy filmu Hollywood Wielką
""gwiazdą tam nie został niemniej w lalach 60-tyc- h wystąpił
w ponad 50 filmach w których zdobył dużą popularność
ł-by- ł lubianym aktorem
W okresie swego aktorstwa zajmował sie i działalnością
społeczną pracując przez szereg rocznych kadencji na stano-wisku
przewodniczącego Związku Zawodowego Aktorów Fil-"mowy- ch
W tym samym czasie poznał obie swoje żony —
także aktorki filmowe Z pierwszą lane Wyman Ronald
Reagan miał córkę Maureen i adoptowanego syna Michała
ti z obecną zoną Nancy z cl Davis mają córkę Patricję Annę
i syna Ronalda Powiadają że obie małżonki obecnego
tPrczydenla USA interesują się życiem politycznym a on sam
baidzo często korzystał i korzysta z ich rad
Tak się w życiu Ronalda Reagan'a układało iż często
imtsiał dokonywać dość trudnego wyboru Jako nie-polity- k rozpoczął działalność polityczną Przeżył spory zawód Z po-'wodzeni-em
mógł zostać wiceprezydentem Stanów Zjedno-czonych
przy boku prez Forda do którego przegrał jak
pamiętamy walkę o nominację Partii Republikańskiej Ale
na urząd wiceprezydenta wówczas nic reflektował
j
Ronald Reagan dość wcześnie zaczął czynna działalność
polityczną Bardzo czynnie był zaangażowany w kampanii
vvborczej senatora B Goldwatera i od tej pory od prze- granej tego kandydata republikańskiego datuje się działal-nkoaśńćskRi
ekaognansearwJaetysztmświetnym mówcą i wyznaje stary amery-
Dwukrotnie wygrał on wybory w 1966 i w 1970 r na
stanowisko gubernatora Kalifornii Przeciwnicy jego starali
sic go lekceważyć jako polityka i administratora Wytykano
mu nawet i to że przecież w Hollywood był aktorem mniej-szego
kaUbru stąd też przewidywano iż ten wielki i piękny
raiV''t&Takt&r?ćmvb'oy "doprowaclzićmożećlo " poważnego
jpyzysu gospodarczego i chaosu administracyjnego
Tymczasem okazało-si- c iż ten rzekomy dyletant w okre- sie swych 8-letn-ich
rządów przeprowadził kilka doniosłych
Jcform które zrobiły go bardzo znaną i wielce cenioną po-jtac- ią w kraju
i Jako gubernator Kalifornii Ronald Reagan uporządko-wał
system podatkowy a deficyt budżetowy potrafił tak
ftrównoważjć iż pod koniec swego tam panowania gub
jagan pozostawił wielomiliardową nadwyżkę budżetową
Niebagatelna to sprawa i dokonania Ronalda Reagan'a
flv okresie dwóch kadencji na urzędzie gubernalorskim w do-jdatk- u stanu o budżecie wielokrotnie większym od niejednego państwa — na pewno pomogły zdobyć mu polityczne i eko-nomiczne
doświadczenie Nie będzie przesada stwierdzić że
)o Kalifornii R Reagan przestał być traktowany jako drugo-pędn- ej klasy aktor iilmowy a w całym kraju zwrócono na
jiicgo uwagę jako na człowieka rozumnego i potrzebnego
flanom Zjednoczonym
I Dzisiaj w USA mówi się o nim iż dowiódł on czegoś j'ięcej od swego aktorskiego talentu
Wraz z prez R Reagan'em do Waszyngtonu przybyli
Judzie podobnego jemu pokroju Są wśród nich byli człon-Jcowi- e rządu czy też bliscy współpracownicy prezydentów
JJixona i Forda po których też obywatele Stanów Zjedno-czonych
wiele się spodziewają Najwięcej takich nadziei
2Uokelxaadnadesrię IlwaignobwymnacSzeeklnryetardzouwódSctaanusil kztóbrryomjnyczhostaNłAgTeOn
SVtasnzóyswcy Zjoecdzneokcuzjoąnyciżh tzednecyzddoołwa annyadiaćpoznyatryewszncyie kipeorulintyekce
ftoPwoolśitcyicązncyo dpurżoągranmadziperjeąz naRepagoapnra'awęjesstytumacojżie wneiwe nątytrlze
SKtraanjuomjapkresitiżteuż utwierdzenie w oczach świata należnego
i Po jeiwicj kadencji rządów liberalnych prez J Cartera
człozwreieakliazowwaienlikeiejswzeagconośdcłiugokfatólorywengioc pmrioagł rammouże poalnitiycczznaes-u
go i gospodarczego — przeciętny Amerykanin pokłada dużą jadzieję w rządy skrajnie prawicowe Partii Republikańskiej
j swego konserwatywnego Prezydenta
:j
j Na specjalne żądanie po- -
jpuw Kuiiserwaiywnycn Kząci liberalny zamierza ponownie
Mąezyć do Konstytucji prawo
do posiadania własności ziem-skiej
: Dodatek ten doprowadza do
statecznej wściekłości wiele
jłiowincji a szczególnie Sas-jatchew- an
Wyspę Księcia
Edwarda i Nową Fundlandię
Prowincje te ostro się sprze-ciwiły
takim pomysłom na
konferencji premierów pro-wincjonalnych
we wrześniu
jjb roku ponieważ może to
(jgraniczyć ich możliwości
kontroli nabywania własności
przez cudzoziemców lub oso-by
kloce potem nie mieszka-ją
na danym terenie przy
ilości ziem
uprawnych
Nie tylko prawo własności
powinno pozostawać według
Wawrow
Aclini? Cclilor-l-n Cliicf
ziemskiej
BNA pod jurysdykcją prowin-cjonalną
Minister sprawiedli-wości
Wyspy Księcia Edwar-da
Horace Carver argumen-tował
również gwałtownie że
kontrola nad ziemią jest naj-istotniejsza
w istnieniu tejże
prowincji i jest głównym wa-runkiem
pod którym Wyspa
Księcia Edwarda uczestniczy
w kanadyjskiej Konfederacji
Tymczasem poprawka pro-ponowana
przez Konserwaty-stów
którą Generalny Pro-kurator
Kanady Robert Ka-płan
obiecał zaakceptować w
momencie przedstawiania jej
w specjalnym konstytucyj-nym
parlamentarnym komite-cie
wzmiankuje że każdy na
terenie Kanady nie tylko jej
obywatel będzie miał prawo
cieszyć się posiadaniem włas-ności
ziemskiej
T —
Liberałowie zgadzają się na propozycje
Konserwatystów w sprawie
własności
i}icwystarczającej
i
' l-- ai - XlU "Ł -- 2f- -- jł—W- - v£wsrOTteSj: ił?
mmmntimzióWowms1 " ń
' Bv--
VjV"- - tt1 "i: --&#-
_! -- 1 'l-- & --i v ' i- - it tBkf' r hh irb_ ' V M F tj ~ zAri3ivi (Dokończenie)
Całe przedpołudnie przewi-dziano
na zwiedzanie Beskidu
śląskiego Pogoda słoneczna
Jadę w towarzystwie dzienni-karki
„Zwrotu" Haliny Kowal-czyk
Bronisław Bielan zaopa-trzy!
się w aparat fotograficzny
Po krętych drogach wozi nas
szofer pan Czesław Przez wszy-stkie
dni kiedy mnie woził za-wsze
w dobrym humorze u-śmicch- nicly
stale coś objaśnia-jący
Wspaniały koloryt wczes-nej
jesieni urzeka Jesteśmy w
Ligotce i w Gutach w pięknym
schronisku „Koziniec" pijemy
herbatę Mijamy Milików sły-szy
się tu tylko język polski
Rzeka Olza rzeka Łomnianka
Wszędzie polskie kluby dawne
polskie szkoły liczące po sto lat
z wieżyczkami kościelnymi bo
kiedyś proboscz uczył dzieci
Piętnastowieczna kapliczka a
przy niej czekająca na wieczor-ną
msę babula w chustce Je-steśmy
w stolicy góralszczyzny
w Jabłonkowie Pamiętam urze-czenie
Wańkowicza:
„Kiedy będziesz wracał ku
Jabłonkowi przez uliczki
sklepione niby we włoskim
mieście że zda ci się — je-steś
w Dubiowniku — w in-nej
Słowiańszczyźnic przesy-conej
Italią Kiedy miniesz na
placu figurę bogatą ornamen-towaną
znowu inną niż na-sze
północne jeśli ci się na
chwilę zda że to obca egzo-tyka
— idź z powrotem w gó-ry
kędy na przyzbach siedzą
„baczę" (tak się tu wymawia
tatrzańskie baca") a kobiety
strojne w „rozumki" (czapecz-ki
spod chustki wysuwające
się na czoło) i w „żywotki"
(głęboko wcięte gorseciki
nieraz z kosztownej ciężkiej
srebrnej lamy) Pogadaj z ni-mi
otoczy ciebie polskość do-rdzen- na
i Piastowska"
Zajeżdżamy do willi zbudowa-nej
na wzór chaty góralskiej
gdzie gospodarz Władysław
Niedoba wysoki przystojny
uśmiechnięty nic zdziwienia
nic okazuje zaprasza do środka
żona pyta czy herbaty podać
Gdzie ja jestem? Las tak pię-knie
pachnie ludzie życzliwi
polska mowa wokół mozc tylko
słonko cieplej przygrzewa niż
teraz w Polsce
Wieczorem w hotelu długo
w nocy przeglądam numery
„Zwrotu" miesięcznika Polskie-go
Związku Kulturalno-oświatoweg- o
w Czechosłowacji Pismo
jest moim rówieśnikiem pierw-szy
numer ukazał się 24 grudnia
1949 roku Format książkowy
pięknie lakierowana okładka
barwna staranna typogiafia w
dwuszpaltowym układzie Na
czterdziestu trzech stronach
mieści się twórczość publicysty-czna
ilustracje kronika -ż- ycia
kulturalnego sprawy organiza-cyjne
W ostatnim numerze 1974
roku Kazimierz Kaszpcr w ese-ju
pod wielomówiącym tytułem
„Zwierciadło społeczeństwa" o-ma- wia
miesięcznik z racji 23-lc-c- ia
jego ukazywania się Uważa
że „Zwrot" pozostaje nader in-teresującym
dokumentem roz-woju
intelektualnego Zaolzia
Przeglądam ostatnie roczniki i
znajduję wiele ciekawego mate-riału
Ogromnie interesujący
dział „Wędrówki nazewnicze"
prowadzony przez Józefa Łyska
czy „Ludowym piórem" opo-wiastki
Józefa Ondrusa Są syl-wetki
polskich uczonych poe-tów
malarzy rzeźbiarzy pod-różników
urodzonych na Zaol-ziu
sylwetki zasłużonych peda-gogów
Znajduję nazwiska Józe-fa
Kicdronia Józefa Turonia
Feliksa Olszaka Pawia JMusioła
Pawła Kicdronia Jóela Chro-mika
Jćircfa Niemca Ciekawe
są artykuły poruszające niektó-re
problemy polsko-czechosłowacki- ej
współpracy naukowej
gospodarczej przyczynki z ba-dań
nad szkolnictwem polskim
w CSRS Ciekawe wiersze i opo-wiadania
Kazimierza Kaszpcra
laureata nagród w konkursach
organizowanych przez Sekcję
' Literacko - Artystyczną obecne-go
redaktora naczelnego „Zwro-tu"
Wywiady sprawy związa-ne
bezpośrednio z działaniem
PZKO na terenie Zaolzia Cieka-we
informacje z działalności 50
Klubów Młodych działających
w ramach PZKO
Na łamach „Głosu Ludu" w
1974 r ukazał się obszerny wy-wiad
z Melchiorem Wańkowi-czem
Książki pisarza docierają
z dużymi trudnościami Widzę
wielkie zainteresowanie twór-czością
i życiem Wańkowicza
ludzie są ciekawi wszystkiego
pytania świadczą że znają więk-szość
rzeczy napisanych przez
autora „Szczenięcych lat" Zwie-dzając
bibliotekę w Karwinie
— skupiającą najwięcej książek
polskich we dwóch powiatach
kiedyś była tu tylko biblioteka
polska — przekonałam się jak
regularnie sprowadzane są wszy-stkie
ciekawsze 'pozycje jaka
" ~fc?fnir+ w"--- -1 mmimmKmmsL
tK-c- w
jest poezytność autorów po-lskich
Jestem w gimnazjum polskim
w Orłowcj Młodzież zebrana w
sali patrzy na mnie ciekawie w
skupieniu słucha Zakładając
że książki Wańkowicza nie są
zbyt dobrze znane staram się
mówić tak żeby poszerzyć wia-domości
o pisarzu i predo
wszystkim zaciekawić ich samą
sylwetką niezwykłej osobowości
Podkreślam że Wańkowicz tra-ktował
pisanie lak samo jak in-ną
pracę nie czekał na przy-pływ
natchnienia wierzył w
twórcze dobre dni Zasiadał re-gularnie
przy1 biurku i pisał
Miał rygorystycznie ułożony roz-kład
całego dnia od którego
właściwie nigdy nic odstępo-wał
Dziennie pisał czasem pól
strony czasem trzy czasem
pięć Opowiadam tak-ż- e paro
anegdot dla „odśmiania" sali i
czekam na pytania Są zaskocze-niem
Chłopiec pyta czemu „Od
Stołpców po Kair" uważane jest
za zbiór reportaży kiedy odbie-ga
od reguł tego gatunku Inny
czy pisarz przedkładał postawę
majora Dobrzańskiego Hubala'
od postawy majora Sucharskie-go
dowodzącego na Westerplat-te
Dowiadują się o dwócli praw-dach
funkcjonujących w naro-dzie
polskim równolegle Pyta-nia
pytania A przecież mają
tylko dwie godziny tygodniowo
języka polskiego mają obowią-zkowe
lektury z literatury cze-chosłowackiej
Są dwujęzyczni
Książka polska nic jest tak do-stępna
jak w Polsce dla ich ró-wieśników
Jadę do Ostrawy gdzie mam
sio spotkać z młodzieżą starszą
studentami Akademii Górniczej
Znają film „Hubal" i „Wester-platte"
słyszeli o „Monte Cas-sino"
może ze dwie osoby zna-ją
książkę „Ziele na kraterze"!
— Mamy tyle lektur teraz stu-dia
są tak czasochłonne Dotar-cie
do książek polskich poprzez
biblioteki jest rzeczą niełatwą
Czytamy właściwie tylko te któ-re
w domu rodzice zgromadzili
Starannie przygotowane i wzru-szające
wprost spotkanie w Ja-błonkowie
Piękna szkolą Naj-pierw
część artystyczna śpiewa
chór Po prelekcji pytania py-tania
Są oczytani pytania są
dociekliwe Serdeczność
Po drodze na spotkanie w Mo-stach
odwiedzani dom-muzcu- m
Karola Piegzy Wspaniały zbiór
ludowych świątków ogromny
księgozbiór
Spotkanie iw Trzyńcu w naj-piękniejszym
polskim domu
PZKO na tych terenach Osia-dam
salę konferencyjną salę ba-lową
wszystko funkcjonalnie
rozwiązane ładne czyste nowe
Po prelekcji zgłasza się „naj-lepszy
lekarz wśród fraszkopi-sarz- y
i najlepszy fraszkopisarz
wśród lekarzy" jak mi przed-stawiono
Janusza Gaudyna Opo-wiada
o przyjaźni ze Sztaudyn-gerem
i Janem Koprowskim
Doić późno przychodzę na ko-lację
w restauracji hotelu
„Piast" Jako gość PZKO mam
otwarte konto Podchodzi kel-ner
robi wrażenie że nic rozu-mie
co mówię Czekam piętna-ście
minut Wchodzi Kazimierz
Kaszpcr coś szepcze na zaple-czu
Wraca kelner i najczystszą
polszczyzną doradza potrawy
Jest uśmiechnięty usłużny —
W tym hotelu pracuje wielu
Polaków objaśnia mnie Kazi-mierz
jak Pani widzi cześć z
nich z sobie wiadomych powo-dów
woli nic używać języka pol-skiego
Do poduszki przeglądam
„Duet" i „Zdania" ofiarowane
mi przez Janusza Gaudyna Czj-la- m:
„Ziemia pędzi z nadzieją
że pospadają z niej głupcy
Są wielcy i przeniesieni na
szczyty"
Na Zaolziu w czasie ostatnie-go
spisu ludności jako narodo-wość
polską podało 58 tysięcy
ludzi Członków Polskiego Zwią-zku
Kulturalno-oświatoweg- o jest
24 tysiące Największe skupiska
Polaków to Wędrynia Milików
Koszarzyska Grudek Słowo
„Polonia" którym określa się
Polaków zamieszkałych na Za-olziu
nie jest adekwatne do na-zwy
Przede wszystkim ludność
zamieszkała na Śląsku Cieszyń-skim
mieszka tam od wieków
oni nie emigrowali z kraju na
tych ziemiach mieszkali ich
dziadowie i pradziadowie Od
wieków myślano że polskość
tych terenów się kończy Kie-dyś
naczelnik państwa marsza-łek
Piłsudski powiedział do de-legacji
Śląska Cieszyńskiego:
„Czekajcie z wiarą i wy-trwajcie
Powtarzam my się
was nigdy nie wyrzekniemy"
Ale nic o wyrzekanie się cho-dzi
tylko o panią historię co
losy ziem i ludzi miesza Nie-szczęście
tych ludzi polega na
tym że urodilii się na tych te-renach
że przyszło im zmieniać
nazwy państw którym przyna-leżą
Polacy mają swoje związki
'i " ' I'
-- t i"1-- - - i — " ł-- K ' r
szkoły kluby teatr codzienne
audycje w radio Mają możli-wość
kontaktu z krajem wyjeż-dżają
kupują książki (w przeli-czeniu
książki te są o wiele
droższe niż w Polsce) dawniej
mogli jechać na studia do Pol-ski
Więc Polska tuż język w
domu i często w szkole
— Kiedyście tacy niezadowo-leni
jedźcie do kraju — mówię
— Tak — odpowiada mój roz-mówca
— Wydaje się że pro-blemy
by się skończyły Prze-cież
te ziemie i te domy są na-sze
naszych rodziców i dzia-dów
my je kochamy I lak rzu-cić
A kto na nas w tej Polsce
czeka? Wyjechać i na nowo sio
urządzać ludzi poznawać i tęs-knić'
za górami Będą nas tu za
dezerterów uważać Kio przy-jąłby
Polaków kiedy wszyscy
by powyjeżdżali Nigdy nic nie
wiadomo my od wieków tego
nauczeni Razem my tu silniej-si
Jedną sprawę tylko by się
załatwiło — że nasze dzieci tego
problemu co my by nic miały
Byliby wśród swoich uczyli jed-nego
języka i nie smęlnicli na
późne lala
Diewczyna Polka zamieszka-ła
w kraju nic ma rodziiów
którzy drżą by nie zakochała
się w Czechu
— Mam tyle problemów z mę-żem
problemów normalnych
codziennych że kiedy pomyśle
że doszedłby jeszcze jeden —
czy dzieci mają mi mówić ma-musia
czy maminka to lepiej
tego uniknąć i wyjść za Polaka
Ciągle bez przerwy muszą się
opowiadać — za tak lub za nic
ciągły wybór problemy o które
ich rówieśnicy w Polsce są wol-ni
Ci co wyjeżdżają do Polski
tęsknią do ziem gdzie się uro-dzili
Wyjazd do Polski na stałe
trudny zresztą do przeprowadze-nia
stwarza nowe problemy
Jaka jest Polska dla nich jak
ją widzą? Często nic jest przy-jemnie
słuchać ich opowieści
Sytuacja ekonomiczna ich irytu-je
porównują A Polacy którzy
przyjeżdżają na tereny Czecho-słowacji
narzekający na wszyst-ko
nie zawsze mają świado-mość
że mówią do ludzi którzy
często tę polskość mają jedynie
w dokumentach zachowaną
V M
Kierowca pan Czesław lubi
moje zdziwienia zatem wyszu-kuje
po drodze miejsca które
powinny mnie zainteresować W
Karwinie zawiózł mnie na miej-sce
katastrofy i grobów -- Kwitki
i Wigury opowiada o autorze
obelisku
Nadrabia drogi by pokazać
granice polską Cały podekscy-towany
pokazuje chałupy pol-skie
tuż przy płocie — Kamień
rzucić i już po stronic polskiej
upadnie — śmieje się
Jedziemy do Rychwałdu Mi-ja
właśnie 25 lat od pierwszego
inaugurującego działalność Sce-ny
Polskiej przedstawienia Ale-ksandra
Maliszewskiego „Wczo-raj
i przedwczoraj" Oglądam
sztukę Jana Solovica drama-turga
słowackiego pt „Ekspres
Meridian" w tłumaczeniu Kazi-mierza
Kaszpura Sztuka typo-wy
produkcyjniak swego czasu
żałuję że nie mogę obejrzeć
„Na szkle malowane" którym
w swoim czasie Jan Koprowski
zaproszony na Zaolzie lak się
zachwycał Uderza mnie inna
rzecz Widownia pełna ludzie
sercem związani ze swoim tea-trem
czuli na każdy gest i każ-de
słowo Wiedzą że dla nich
się gra do nich jedzie w nie
najlepszych warunkach autobu-sem
Amatorska działalność leatru
spełnia funkcje i poznawczą i
estetyczną i rozrywkową i wy-chowawczą
Ogromny jest
wpływ teatru na widza tutaj
jest on autorytetem świadomo-ści
społecznej i narodowej Dla
takiej widowni warto grać Urok
i magia teatru! Sugestia słowa1
Słuchałam i ja z podziwem
wzruszeniem Władysława Nie-doby
długoletniego kierownika
Sceny Polskiej reżysera m in
„Buków podpolańskich" „Mo-jego
syna" „Szczęście nie spa-da
z nieba" „Wodewilu war-szawskiego"
„Imienin pana dy-rektora"
„Bosmana z Bajki"
„Przyjaciół" „W małym dom-ku"
„Romansu z wodewilu"
„Rozkosznej dziewczyny" „Re-belii
w Ligocie" Władysław
Niedoba mówi:
„Praca odbywała się w trud-nych
warunkach Późną nocą
wracaliśmy po spektaklach naj-pierw
do Cieszyna by następ-nie
tłuc się do swoich domów
rozrzuconych po rozległym te-renie
Jeździliśmy z przedsta-wieniami
do 60 miejscowości
graliśmy w zimnych salach ale
ogrzewali nas swym sercem i
gościnnością liczni nasi widzo-wie
Zanim jednak odbył się nasz
pierwszy wyjazd w teren spę-dziliśmy
kilka żmudnych mie-sięcy
na przygotowaniu spekta-kli
Nie mieliśmy reżysera za-wodowego
Postanowiłem więc
sam reżyserować i każdy z nas
chciał jak najlepiej tylko jesz
tfj
f-- j- im AiklJL
cze nie 'bardzo wiedzieliśmy
jak Wszyscy koledzy spogląda-li
na mnie błagalnie a ja sam
gubiłem się w pomysłach i do-brych
chęciach Uwierzyłem w
siebie po premierze „Buków
podpolańskich" gdy to wciśnię-ty
w kącik między kurtyną a
sceną obserwowałem żywą reak-cję
naszej szerokiej ale wyma-gającej
publiczności Nic tylko
widzowie okazywali nam serce
i zrozumienie pomagali nam
również doświadczeni ludzie tea-tru
a wśród nich ówczesny dy-rektor
„Tcsinskćho Divadla"
Józef Zajic
Ale tamte trudne pionierskie
lata są już dzisiaj odległym
acz serdecznym wspomnieniem
Mijały kolejne sezony dawni
amatorzy wracali z dyplomami
wyższych uczelni aktorskich pę-czniał
tcjcstr premier liczby
przedstawień Młodzi ludzie
którzy trafiają do naszego ze-społu
pracują dzić w zupełnie
innych bo wręcz komforlo-wych'warunkac- h
Gramy dziś w
najnowocześniejszych domach
kultury które wyrosły na na-szym
terenie jak grzyby po de-szczu
a przecież w tych najpra-wdziwszych
pałacach sztuki
mimo urządzeń ogrzewanych
widownia jest już trochę chło-dniejsza"
Ostatnie dwa dni: jesienne
seminarium literackie w ośrod-ku
szkolenio wo-wypoczynko- w y m
w Koszarzyskach Po występie
dziewcząt z zespołu „Czantory-jek- "
— referaty M in dr K
D Kadłubca o gawędziarzu lu-dowym
Józefie Jeżowcu z pro-jekcją
filmu i referat dr Oldri-ch- a
Rafaja redaktora naczelne-go
„Litcratniho Mcsicnika" w
Pradze członka Związku' Litera-tów
Czeskich Oldrieh Rafaj za-znajomił
zebranych ze swoimi
najnowszymi tłumaczeniami z
poezji polskiej Zauroczenie poe-zją
polską zaczęło się od wier-szy
Leopolda Staffa obecnie
pracuje nad tłumaczeniem ulu-bionych
autorów — Grzeszcza-ka
i Grochowi aka
Powracam już bez przygód
do Warszawy W domu zaglą-dam
do drugiego tomu „Karaf-ki
La Fonteinc'a" Wańkowicza
Zaczęłam tę wyprawo na Zaol-zie
z tekstem Wańkowicza i za-kończyłam
ją niejako także z
tekstem pisarza pisanym po
blisko 40 latach tekstem zaha-czającym
o ten sam temat
Jest to fragment rozdziału' pt
„Chciejstwo" (ang wishful thin-king'- —
które prof Doroszewski
wciągnął do Słownika Języka
Polskiego)
„Ale i mnie dopadło chciej-stwo
niedopuszczalne Kiedy
już drukowały się ostatnie ar-kusze
Sztalety wróciło do
nas Zaolzie Pamiętam tę zie-mię
z walk z Czechami w
1919 roku w najtrudniejszym
dla Polski czasie pamiętam
trupy powstańców polskich
na rynku w Skoczowie
Skoczyłem w najbliższy po-ciąg
by widzieć odwracanie
się karty Werżnąłem autem
z polską flagą głęboko w tę
ziemię wyprzedzając wkra-czające
wojska polskie Wszę-dzie
spotykałem entuzjazm
polskiej ludności Zaolzia Cóż
za wspaniałe karty mojej
książki dopisywała historia!
Pisałem w uniesieniu:
Doszło w tym dniu 1 listo-pada
szesnaście dolin i czter-dzieści
szczytów Nasza jest
dolna Jaworowa otoczona je-dnoliy- m
murem dzikich tur-ni
nasza jest granitowa doli-na
Białej Wody leząca wśród
najwspanialszych tatrzańskich
kolosów nasz jcsl Lodowy
liczący 2630 m nasze te pię-kne
nazwy: Wysoka żelazne
Wrota Zadni Garłuch świsto-w- y
Jaworowe Turnic Bara-nie
Rogi Kołowy Jagnięcy
Pisałbym a pisał te nazwy bez
końca bo dźwięczą jak dzwon-ki
stad wtacających ku do-mowi
Temu ostatniemu rozdziało-wi
dałem tytuł Fanfara Zaol-ziańsk- ai
Oto klasyczny przy-kład
pisarskiego chciejstwa
Chciejstwo zawsze dorabia so-bie
argumenty takim argu-mentem
było rozumowanie
że zabierając Zaolzie uchroni-my
ludność tego kraju z prze-ważającą
polską większością
od losów pod inwazją nie-miecką
który miał spotkać
Czechy
Ale przecież na dnie tego
wszystkiego leżała radość że
ziemie oderwane zdradziec-kim
najściem czeskim na Pol-skę
w 1919 roku' (te trupy
polskie zalegające aż po Sko-czów)
() wrócą w całej swo-jej
krasie do Polski Czyż mo-żna
było stracić rozeznanie
racji naczelnych skoro w
Smęlku przepowiadałem że
w ciągu trzech godzin naloty
pokryją całą Polskę A tu
tymczasem już po zrobieniu
alarmu dałem się ponieść te-mu
że to Kpasowało do ksią-żki"
Sł1 'er -vrf--
il'-w-ejv'-- - ji
„ - ~ _
i" t-- r-r r
i
ł
—Mrł--s ttfttf aj 'vHtfiu T~ Z?
MacGUlGAN
O STOSUNKACH
Z IRANEM
Minister spraw zagranicz-nych
Mark MacGuigan oświad-c?y- l
że jeszcze nie wiadomo
czy Iran nie będzie podejmo-wał
kroków represyjnych
przeciwko kanadyjskim dy-plomatom
podczas prób nor-malizacji
stosunków pomię-dzy
obu krajami planowa
nych na przyszły rok
'Jednakże według wszel-kich
oznak zdaniem MacGui-gan- a
Iran raczej nie będzie
wyciągał konsekwencji za po-moc
w "przeszmuglowaniu"
sześciu pracowników ambasa-dy
amerykańskiej w Tehera-nie
"Tym niemniej trudno mi
przewidzieć przyszłość" po-wiedział
dodając że "nie jest
spodziewany rychły koniec
zamieszek w Iranie"
MacGuigan dał jasno do
zrozumienia że przywrócenie
zarówno dyplomatycz-nych
jak i handlowych sto-sunków
z Iranem nie znajdu-je
się na liście najpilniejszych
spraw do załatwienia Rządu
kanadyjskiego i że będzie on
raczej czekał jaki kierunek
pod tym względem przyjmie
nowa administracja prezyden-ta
USA Reagana
ED BROADBENT
PRZECIWKO
PRAWU WŁASNOŚCI
W KONSTYTUCJI
Edward Broadbent zagroził
cofnięciem poparcia Nowej
Partii Demokratycznej dla ze-stawu
konstytucyjnego o ile
miałaby zostać 'tam włączona
klauzula o posiadaniu własno-ści
"Nie ma mowy żebyśmy
zaakceptowali rezolucję kon-stytucyjną
zawierającą tę po-prawkę"
powiedział Broad-bc-n- t
Poprawka zaproponowana
w zeszłym tygodniu przez
Konserwatystów i poparta
przez Liberałów miała zagwa-rantować
"niezbywalne prawo
do cieszenia się własnością"
NDP obawia się że popraw-ka
la mogłaby pozbawić Rząd
Federalny prawa do nacjona-lizacji
zakładów przemysło-wych
takicli jak na przykład
potażu w Saskatchewan lub
azbestu w Que'bec'u
ZABIEGI JOE CLARKA
PRZED
GENERALNYM ZJAZDEM
KONSERWATYSTÓW
Przywódca Partii Konser-watywnej
— Joe Clark pędzi
ostatnio pracowity żywot i
uwija się skrzętnie ażeby u-ttzy- mać
się na przywódczej
pozycji w swej partii
W zeszły czwartek po po-łudniu
opuścił on Ottawę i
udał się do Windsor W pią-tek
rano spotkał się ze stu-dentami
w południe wziął u-dz- ial
w partyjnym lunchu
wieczorem odbyło się z jego
udziałem spotkanie w restau-lacj- i
Rendez-vou- s z delegata-mi
czterech windsorskich
okręgów wyborczych którzy
w przyszłym miesiącu zadecy-dują
o jego losie w Ottawie
Tego samego wieczoru Joe
Clark wrócił do Toronto
gdzie w ciągu następnych
dwunastu godzin spotkał parę
osól) a następnie wsiadł w sa-mochód
który uwiózł go do
SI Calharines w towarzyst-wie
żony — Maureen McTecr
W St Catharines Clark mię-dzy
innymi wziął udział w
wieczorze czczącym pamięć
Roberta Burnsa w Polish Le-gion
Hall
Z St Catharines udał się
Joe Clark do Welland Tam w
Welland Club spotkał delega-tów
z pięciu okręgów wybor-czych
Potem znowu byl w
Toronto skąd odleciał do
Winnipegu Ostatnio ponow-nie
jest w Ottawie
Pomimo że podróż Windsor
— St Catharines można u-zn- ać
za udaną tym niemniej
członkowie Partii Konserwą-lywn- ej
nie są pewni czy Joe
Clark zostanie ponownie przy-wódcą
partii
PRZEWIDYWANIA
WYBORCZE
PREM LEVESQUE
Premier Renę Levesque
brał udział w czasie zeszłego
weekendu w lokalnym' zebra-niu
przedwyborczym kandy-datów
Parti Quebecois i wy-branych
członków Zgroma-dzenia
Narodowego prow
Quebec po którym oświad-czył
zgromadzonym dzienni-karzom:
"Obecnie to są wszy-scy
kandydaci"
Przewiduje on że jego par-tia
może zdobyć 70 mandatów
r--t
ze 122 możliwych w przysz-łych
wyborach w Quebec
Nie wspomniał on jednak-że
kiedy odbędą się wybory
Parti Quebecois może pozo-stać
przy władzy tylko do li-stopada
tego roku
Prem Lcvesque usprawie-dliwił
swój optymizm mówiąc
że "stoimy w obliczu dużych
zmian i wybory z listopada ze-szłego
roku wykazały pewne
rozszczepienie w polaryzacji
stworzonej przez referen-dum"
Oświadczył on rów-nież
że najwyższy czas aby
partia i Rząd poważnie się
przygotowały do nadchodzą-cych
wyborów
KŁOPOTY
PRZEWODNICZĄCEGO
KOMISJI
PRAW CZŁOWIEKA
W ALBERCIE
Przewodniczący Komisji
Praw Człowieka w Albercie
Robert Lundiigan stwierdził
iż jest głęboko zaniepokojony
przeciekami poufnych infor-macji
dokonywanymi przez
członków zespołu pracowni-ków
Komisji
"Nie mogę napisać naw cl
jednego listu bez martwienia
sic czy nie będzie on gdzieś
dalej przekazany" mówi Ro-bert
Lundrigan
Problem wystąpił od 1973
r kiedy to zaistniały poważ-ne
podejrzenia że ktoś udo-stępnił
na zewnątrz informa-cje
zawarte we wstępnym po-ufnym
konsultacyjnym spra-wozdaniu
Komisji wydanym
parę miesięcy przedtem
Sprawozdanie to stwierdza-ło
że w Komisji kuleje zarzą-dzanie
przywództwo i plano-wanie
a także że jej członko-wie
są ze sobą skłóceni
GUBERNATOR SCHREYER
PRZED
SZWAJCARSKĄ KOMISJĄ
Gubernator Generalny Ka-nady
będzie prawdopodobnie
w przyszłym miesiącu składał
zeznania przed komisją szwaj-carską
badającą oskarżenie o
defraudację wniesione prze-ciwko
trzem obywatelom
szwajcarskim
Uprzednio sąd w Manitobic
zaaprobował żądania komisji
przeprowadzenia przesłuchań
w celu zebrania dowodów wi-ny
od 10 osób wliczając w to
byłego premierą Maniłoby
Trzej Szwajcarzy są poszu-kiwani
w Manitobie za de-fraudacje
popełnione w cza-sie
kiedy prowincja przejęła
inteiesy firmy Churchil Fo-re- st
Industries Jako obywate-le
szwajcarscy nie mogą oni
być poddani ekstradycji ale
mogą być sądzeni w Szwajca-rii
o ile komisja zbierze wy-starczające
dowody
PLANY WĘGLOWE
BRYTYJSKIEJ KOLUMBII
BC Raił spodziewa się o-trzy- mać
w kwietniu oferty w
sprawie zbudowania pierwsze-go
odcinka bardzo ważnej od-nogi
linii kolejowej w Anzac
mającej zasadnicze znaczenie
w rozwoju eksploatacji pól-nocnowschodn- ich
złóż węgla
Prezes BC Raił Mac Norris
oświadczył że japoński prze-mysł
stalowy już podpisał je-dną
umowę a drugi kontrakt
jest lada chwila spodziewany
i będzie uwieńczeniem wielu
miesięcy delikatnych zabie-gów
Mac Norris powiedział że
BC Raił zaplanował dwa kon-trakty
na budowę dwóch do-datkowych
dróg łączących z
bocznicą Anząc'u "Znaleźli-śmy
się w dość kłopotliwej
sytuacji wydajać już $3 mi-liony
na same badania"
POŻAR GAZOCIĄGU
W ALBERCIE ZAŻEGNANY
Pożar podsycany przez prze-ciek
gazu ziemnego i skon-densowanej
ropy naftowej z
30-centymeaw-ego
uszkodzę- -
nia gazociągu na północny
wschód od Edmonton skoń-czył
się w momencie wyczer-pania
paliwa Automatyczne
urządzenia kontrolne odcięły
dopływ gazu do 11-kilometro-w-ego
odcinka przewodu kie-dy
tylko odkryto uszkodzenie
Rzecznik Pipę Linę Ltd o-świad- czył
że gazociąg praw-dopodobnie
zostanie przywró-cony
do eksploatacji zaraz po
zakończeniu naprawy mającej
kosztować $100000 Pracow-nicy
kompanii nadzorujący
wypalenie się substancji w
przewodzie pizedostali się do
giuntu przy pomocy specjal-nego
ekwipunku narzędziowe-go
przygotowującego miejsce
dla budowania wodociągów