000154 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
-- ijw j '--
vy ł - rtw! A --Lti
Słr 2 ZWIĄZKOWIEC — wtorek 9 marcu 1976 r Nr 20'
Vt° M "
mm JB liii " ł n m i i k a
związkowiec (Ihe Alliancerj
Pnntet)
POLISH
1638 Bloor Street Wett —'Toronto Ont Canada — M6P 4A8
Telephonet: 531-249- 1 531-249- 2
Secona elan mail reglsuation aumbec 1673
OfflclaJ Organ ot I be Hollsn AUlance Frlendly Socletyot Canada
Jan Eldas — Chalrrran of the
Edltor In Chief — B Hej denkom
Subscriptlon: In Canada $15 00
-
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $15 00 i Zagranica — Roczna S17C0
Półroczna $ 800
Kwartalna $ 50P
Czy zmiana polityki USA?
n świadczenie prez Forda na temat polityki odprężenia
wobec ZSRPi określanej słowem detente wywołała oczy-wiście
liczne komentarze nie tylko w prasie amerykańskiej
Niektóre są wręcz kpiące I tak'np jeden komentator utrzy-muje
że prez Ford nigdy nie potrafił poprawnie wymówić
tego francuskiego słowa (detente) gdyż jako małomiastecz-kowy
polityk nie miał nigdy do czynienia z żadnym obcym
językiem zdecydował się wiec wykreślić je i zastąpić innym
Jest to naturalnie tylko złośliwość jako że wiele złożyło się
na oświadczenie prez Forda
Zapewne przede wszystkim trzeba pamiętać iż rozpo-częła
się prezydencka kampania wyborcza kampania o no-minację
Ani republikanie ani demokraci jeszcze nie odbyli
swoich konwencji ani też nie wykrystalizowały się platfor-my
wyborcze Dotychczas też nie sposób powiedzieć którzy
aspiranci na kandydatów maja największe szanse Natural-nie
po ostatnich dwóch prawyborach można przyjąć iż prez
Ford może uchodzić za kandydata republikanów natomiast
niewiedomo absolutnie jak sprawa ta przedstawia się u de-mokratów
Należy dalej mieć na uwadze iż rywal prez Forda
ubiegający się o nominację republikańską Reagan repre-zentuje
prawe konserwatywne skrzydło partii Zapewne
błędem byłoby uważać Forda względnie jakiegokolwiek
przywódcę republikańskiego za orędownika lewicy ale na-leży
on do grupy umiarkowanej Reagan w swoich wystąpie-niach
niezwykle ostro atakował obecną politykę zagranicz-ną
utrzymując iż Stany Zjednoczone skapitulowały wobec
ZSRR Dowodził iż detente to po prostu słowo określające
przegraną USA na arenie międzynarodowej Oczywiście iż'
Ford nie mógł zbagatelizować tego rodzaju wyzwania tym
bardziej iż polityka zagraniczna w szczególności ustępstwa
na rzecz ZSRR znalazły się pod obstrzałem wszystkich po-lityków
demokratycznych którzy zamierzają ubiegać się
o nominację na kandydata na prezydenta USA Oni jeszcze
bardziej ostro krytykowali politykę zagraniczną Niektórzy
nie kwestionując samej zasady detente wskazywali jedynie
iż Stany Zjednoczone nie potrafiły z niej wyciągnąć żadnych
korzyści że nie uzyskały od ZSRR koncesji podczas gdy po-zwoliły
ZSRR na umocnienie się na wykorzystanie odprę-żenia
Trudno przypuszczać iż przeciętny Amerykanin nie zdaje sprawy z tego iż Stany Zjednoczone przestały być
mocarstwem dyktującym całemu światu Więcej widzi on
iż mit o niepokonanej Ameryce prysł Wystarczy iż uprzy-tom- ni
sobie Wietnam i wszystko co później nastąpiło Prze-grftnyclffje- śf
wiele 'a"'zwycięstw żadnychrNie 'tylko na arenie
międzynarodowej Nle"może sięr~prez Ford" pochwalić osiąg-nięciami
wewnętrznymi1 ant' na poluspołecznym ani teź go-spodarczym
To wszystko naturalnie wpływa na "charakter
kampanii wyborczej a więc i wystąpień czołowych polityków
Prez Ford znajduje się obecnie w podwójnej roli: gło-wy
państwa a więc człowieka odpowiedzialnego za całą na-wę
państwową i polityka republikańskiego ubiegającego się
o nominację na nadchodzącej konwencji To trudna bardzo
pozycja ' zważywszy wszystkie minusy które wskazaliśmy
i dlatego musi przede wszystkim bronić się przed krytyką
i atakami innych
Normalnie walka wyborcza nie toczy się o politykę za-graniczną
ale sytuacja jest obecnie szczególna Ameryka-nie
po prostu -- czują się oszukani przez ZSRR jakkolwiek
bardziej słuszne byłoby utrzymywać iż zostali oszukani przez
swoich przywódców Przecież oni odpowiedzialni są za inter-pretację
różnych porozumień z ZSRR przecież oni prowa-dzili
i prowadzą rokowania przecież oni wyjaśniali społe-czeństwu
amerykańskiemu znaczenie poszczególnych kro-ków
itp Naiwne byłoby zakładać iż odpowiedzialni kierow-nicy
amerykańskiej polityki zagranicznej przyjmowali wszy-stkie
oświadczenia sowieckie za dobrą monetę że nie po-trafili
rozeznać się w dążeniach i celach Moskwy Należy
wobec tego przyjąć iż uznali wszystkie ustępstwa na rzecz
ZSRR za celowe i konieczne Czy --to jednak Jest obiektywnie
słuszne?
W pewnym okresie opinia publiczna w USA uważała iż detente popłaca Jest korzystne dla obu stron ale co
najmniej od dwóch lat panuje inne przekonanie Jednakże
oficjalnai polityka USA nie uległa zmianie Sekretarz stanu
Kissinger w dalszym ciągu kroczy uporczywie po tej samej
linflTmimo widocznych dla każdego niepowodzeń I to na-wet
w stosunkach dwustronnych jak np w sprawie ograni-czeń
wyścigu zbrojeń rakietowych Waszyngton wielokrot-nie
apelował do Moskwy by w imię detente powstrzymała
się od pewnych akcji co nie odniosło najmniejszego skutku
W sprawie Angoli prez Ford i Kissinger prosili gro-zili
i nic nie osiągnęli Breżniew nie pozostawił żadnej wąt-pliwości
iż rozumie detente skrajnie odmiennie aniżeli Ford
i nie zamierza z niej zrezygnować Detente jest instrumen-tem
wzmocnienia wpływów i stanowiska ZSRR na arenie
międzynarodowej
Można by zaryzykować twierdzenie że to właściwie
Breżniew skłonił 'Forda by-wykr- eślił słowo detente ze-sweg- o słownika
Ale czy to w czymkolwiek zmienia politykę USA?
Pismo prof Bedforda do prez Burskiego
k PrP7Pt TCPK fU-me- ni Tn- -
ronto J Burski otrzymał
poniższe pismo od prof
Bedforda ~'" Ł
Dear Mr Burski
On behalf of the Depart-ment
of Slayic Languages and
Literatures I wish to thank
you the Canadian Polish" Con-gre- ss
and the Polish Com-muni-ty
in Toronto for your
generous offer to contribute
financially towards the pre-servati- on
of thet appointment
in Polish literaturę As you
know from our earlier tele-pho- ne
conver'sation 'Dean
R A Green nas informed me
that the Provośtr has agreed
tocontinue" the visiting ap-pointme- ntin the academic
session '197(Pł977 This does
r
ra3fijvi-- o
ana Publlshea for every ruesday
no KTlday bjr
ALLIANCE PRESS LIMITED
Board M Drozdowski — 'Secretary
Business Manager — Czesław Blaszyk
oer year In other Countrles 11700
Półroczna $1000
Pojedynczy numer 20C
not providę a long-ter- m -- solu-tion
it does however offer
a~reprieve and thereby the
opportunity to work towards
a rsrmanent resolution
For rhyself I should' like
to add that I am deeply ap-precia- tie
oft he understand-iń- g
and positive sympathy
with which you have ap-- ~
proached the Department of
Slavic Languages and Litera-tures
at this time of crisisin
its existences"My colleagues
share my conviction that no
Slavic Department of any
repute can be without Polish
sludies at the graduate level
' Yours sincerely
C H Bedford
Chairman
Andrzej J Chilccki
DRAMATYCZNA DEBATA W BUNDESTAGU
v (Korespondencja własna z Bonn)
Jeszcze w styczniu nikomu
nie wpadłoby na myśl że poro- -
zumienia uzgodnione przez Gier- -
ka I Schmidta w Helsinkach
które oficjalnie podpisano 9
października ub roku mogą
być unieważnione
W pierwszym czytaniu na je-sieni
1975 roku umowa przeszła
większością głosów koalicji so-cjal-libera- lnej
z takim samym
wynikiem liczono się podczas
drugiego czytania przewidziane-go
na 19 lutego Następnie spra-wa
miała być rozpatrzona przez
Bundesrat gdzie wprawdzie
CDUCSU dysponuje większo-ścią
spodziewano się jednak
że i ta przeszkoda zostanie wzię-ta
w wyniku opowiedzenia się
za porozumieniami rządu chade-ckiego
w Zagłębiu Saary Co
prawda porozumienie Schmidt
— Gierek jest przedmiotem nie-ustannej
krytyki z uwagi na
źle przeprowadzone negocjacje
a od ponad pięciu lat trwa kry-tyka
pod adresem Brandta za
niefortunny układ zawarty jesz-cze
z Gomułką mówiono jed-nak:
Trudno stało się i nic od-stanie
za błędy trzeba będzie
zapłacić
„SKUTKI"
TAJNEGO GŁOSOWANIA
Nagle wszystko wywróciło się
do góry nogami Niespodziewa-nie
podczas wyborów rządu kra-jowego
w Dolnej Saksonii
dwóch posłów koalicji socjal-- '
liberalnej oddało swe głosy (w
tajnym głosowaniu) na kandyda-ta
opozycji członka CDU Al-brechta
w wyniku czego upadł
rząd koalicji i powstał rząd
CDU Tym samym partie Unii
tCDUCSU) uzyskały przytła-czającą
większość w Bundesra-cie
czyli w Izbie Wyższej Par-lamentu!
W tej sytuacji gdyby
przedstawiciele Zagłębia Saary
głosowali nawefr za" (co jest
prawdopodobne ponieważ w
parlamencie krajowym (Land-tag)
koalicja i CDU posiadają
jednakową ilość posłów i rząd
chadecki premiera Roedera za-biega
o współpracę posłów z
ramienia FDP) wówczas szalę
przeważyliby nowo kreowani
przedstawiciele Dolnej Saksonii
z Albrechtem na czele
Cały ten galimatias miałby
znacznie słabsze reperkusje gdy-by
nic zbliżające się wybory do
Bundestagu W tym klimacie
„sprawa polska" rozdęła się do
olbrzymich rozmiarów zawład-nęła
prasą radiem i telewizją
Wszystkie partio reprezentowa-ne
w Bundestagu i wszelkie
środki masowego przekazu opo-wiadają
się kategorycznie za
pojednaniem z Polską z tym że
SPD i FDP są zdania że układy
z 1970 i 1975 r są tego 'pojed-nania
początkiem podczas gdy
chrześcijańscy demokraci twier-dzą
że układy są nie tylko nie-korzystne
ale i nie zapewnią
prawdziwie pojętego pojedna-nia:
„Porozumienie Bonn —
Warszawa jest fragmentem wię-kszej
błędnej całości zwanej
Ostpolitik"
Pod wpływem nowej fali ata-ków
opozycji zatrzęsło się w SPD
A FDP Nie tylko z obawy o
ewentualne międzynarodowe re-perkusje
gdyby umowa Bonn —
Warszawa miała być unieważ-niona
również z uwagi na losy
koalicji Wolni Demokraci a
zwłaszcza ich przywódca mini-ster
spraw zagranicznych Gen-scher
traktują układ z PRL ja-ko
ich własne dzieło groźba
odrzucenia s porozumień przez
Bundesrat czyni tę partię bar-dziej
podatną na zbiegi CDU
utworzenia z nią v koalicji po
październikowych wyborach do
Bundestagu A bez FDP socjal-demokraci
nie mają żadnych
szans na uzyskanie większości
parlamentarnej i utworzenie
rządu 'Z tym większą zaciekło--
ścią SPD postanowiło bronić
porozumienia Schmidt — Gic- -
rek Rychło jednak Schmidt
musiał uznać że nie będzie mógł
przejść do porządku dziennego
nad zarzutami opozycji dotyczą--
cymi humanitarnego aspektu
porozumienia i że w związku z
tym będzie musiał „wyprosić"
czy wymusić od Warszawy ja-kieś
dodatkowe zapewnienia Z
kolei w CDU spostrzeżono się
że jeżeli układ Bonn — War- -
szawa zostanie odrzucony wów- -
czas skompromitowanej FDP
— :~ -- ~i: M:A 1ah 4n1r
kontynuowanie koalicji z SPD
A najważniejsze żadna z partii
Bundestagu nie wie jeszcze jak
zareaguje w październiku-nie- -
miecki wyborca na układ Bonn
— Warszawa: czy przyjmie tezę
dzisiejszej koalicji że" otwiera
drogę do pojednania z Polską
czy tezę opozycji iż1 konieczny
jest nowy układ który mógłby
prowadzić w kierunku „rzeczy-wistego
pojednania"!
Na krótko przed debatą opo
zycja wysunęła 11 zarzutów pod
adresem porozumień Bonn" —
Warszawa z 1975' roku W skro- -
cle brzmiały one następująco::
sprawa emigracji Niemców z
PRL została sformułowana w
iunowie w sposób niezgodny z
prawem między narodowym u- -
mowa mówi o wypuszczeniu z
PRL 120—125 tys Niemców (w
okresie czterech lat) pomija
natomiast milczeniem resztę sta-nowiącą
ok IGO tys- - umowa
nie zawiera żadnych gwarancji
dla osób składających wnioski
na wyjazd że nie będą z tego
tytułu szykanowane milczy tak-że
o zabezpieczeniu tym Niem-com
którzy pozostaną w Polsce
praw mniejszości narodowej
wypłata w Polsce rent i kredytu
ma nastąpić szjbciej niż trwać
będzie okres emigracji z Polski
120 tys Niemców wypłata
zryczałtowanej renty (13 mld
marek) „na ręce państwa" nie
zabezpieczy poprawy losu Pola-ków
uprawnionych do renty
umowa zawarta została w spo-sób
który może zachęcić inne
państwa do wysunięcia roszczeń
finansowych wobec Republiki
Federalnej gdj na porządku
dziennym stanie spraw emigra-cji
Niemców (CSRS Rumunia
Węgry)
Na dwa dni przed debatą mi-nister
Genscher opublikował
odpowiedź rządu NRF wobec
wspomnianych zarzutów Gen-scher
odpowiedział na każdy
punkt wyjaśniając że umowa
jest komPromisem obu stron
że Bonn darzy pełnym zaufa-niem
zobowiązania przyjęte
przez Warszawę i że umowa w
swoim humanitarnym aspekcie
poprawi sytuację zarówno Niem-ców
zamieszkałych jeszcze w
Polsce jak i polskich rencistów
ofiar nazizmu
W takim oto gorącym klima-cie
19 lutego nastąpiło w Bun-destagu
drugie czytanie umowy
Bonn — Warszawa ostatni akt
przed rozstrzygającym posie-dzeniem
Bundesratu który ma
się zebrać 12 marca br
PARLAMENTARNY BÓJ
O „POJEDNANIE Z POLSKĄ"
Podczas dwunastogodzinnęj
debaty wszystkie frakcje repre-zentowane'
w Bundestagu opo-wiedziały
się_za koniecznością
pojednania z Polską — w fej
kwestii nie było różnic poglą-dów
Czołowym 'argumentem
opozycji była kwestia przesie- -
dleńców i pojednanie z Polską
ale w zgodzie z prawem między-narodowym
i między obu na-rodami
Koalicja wystąpiła z
twierdzeniem że opozycja op-o-wiada
się za pojednaniem tylko
werbalnie uprawia taktykę
„wszystko albo nic" na co CDU
odpowiedziała później że rząd
posługuje się półprawdami unie-możliwiającymi
osiągnięcie zbli-żenia
W Bundestagu czuć było
wyraźnie klimat przedwybor-czy
każda z frakcji usiłowała
przygotować sobie najlepsze ali-bi
na wypadek gdyby PRL nie
była gotowa do udzielenia do-datkowych
deklaracji które
mogłyby rozwiać obawy opozy-cji
co pociągnąć musiałoby za
sobą anulowanie przez Bundes-rat
układu Bonn — Warszawa
Jako pierwszy zabrał głos
minister Genscher stwierdzając
że chodzi nie tylko o umowę z
Polską ale o całokształt stosun-ków
polsko -- niemieckich Aby
doprowadzić obecnie do zbliże-nia
nie należy stawiać warun-ków
wstępnych bowiem w Hel-sinkach
osiągnięto (między
Schmidtem i Gierkiem) możli-wie
najlepsze rozwiązanie: „Kto
wątpi w dobrą wolę Polski do
spełnienia wziętych na siebie
zobowiązań stawia pod znakiem
zapytania zdolność PRL do za-wierania
umów" W końcu swe-go
przemówienia Genscher' za- -
apelował do opozycji by z całą
rozwagą podjęła swoją decyzję
Poprawa klimatu w stosunkach
między Polską i Republiką Fe- -
defalną może nastąpić wyłącz- -
nie w wyniku przyjęcia porożu- -
mień natomiast ich odrzucenie
zaciąży ujemnie także na mię--
dzynarodowej opinii Republiki
Federalnej
_ Przedstawiciel opozycji Wald- -
man stwierdził iż dla CDUCSU
rozstrzygające pytanie brzmi
czy porozumienia sprzyjać będą
na' dłuższą metę pojednaniu
Pojednanie z Polską będzie mo- -
żliwe tylko wówczas gdy można vn:n min?] fUn fmn—n n_
mawiać co jednak nie zostało
uwzględnione przez rządBrand- -
ta już w układzie z 1970vr Bonn
nie zabezpieczyło możliwości
do przesiedlenia ćo 'później uje- -
"smtonsiuenzkaaccihąży'łoJankaoobufsutnrodnanmycehnt
trwałego zbliżenia musza byc- -
uzgodnione z PRL odpowiednie
kryteria dla Niemców' pragną-cych
się 'przesiedlić a tym co
pozostaną w Polsce winny byc
zabezpieczone elementarne pra- -
waf „Skąd rząd (NRF) czerpie
swoją pewność że rząd PRL za- -
chowa się obecnie inaczej 'aniżfc
li po zawarciu układu w 1970
roku?" Tak polityka koalicji
nie może prowadzić do trwałego
pojednania — dodał Waldman
Były kanclerz i obecny prze-wodniczący
SPD Brandt bronił
w jwoim wystąpieniu układu z
1970 roku Układ ten miał być
narzędziem pojednania chociaż
już wówczas dla wszystkich za-interesowanych
było jasne że
pogodzenie różnych interesów
nie będzie łatwe Brandt w
ostrożny sposób skrytykował sta-nowisko
obu stron po zawarciu
pierwszego układu i r raził żal
że tak dużo czasu uphneło prz
załatwianiu wielu ważkich pro-blemów
W Polsce nastąpiła
zmiana władzy Warszawa po-kładając
przesadne nad7ieje w
zdolności- - płatnicze Republiki
Federalnej wysunęła niereali-styczne
żądania również rząd
w Bonn niewiele zdziałał by
poprawić klimat rokowań
Poseł Mertes chadek stwier-dził
że pojednanie wymaga
wpierw przywrócenia dobrych
stosunków wzajemnych a obu-stronne
„przebaczenie" posiada
zasadnicze znaczenie Tak te
rzeczy postawił Episkopat Pol-ski
w swoim liście do bisku-pów
niemieckich w 1965 roku
Pojednanie czy jak Warszawa
to nazywa normalizacja" ozna-cza
stopniowe dostosowanie
anormalnych faktów do wymo-gów
prawa międzynarodowego
A ponieważ normy dotyczące
podstawowych spraw interpre-towane
są przez rząd polski i
rząd Republiki Federalnej w
sposób całkowicie ze sobą sprze-czny
stąd poszanowanie praw
obowiązujących na Zachodzie
Pomimo energicznej akcji
grup polonijnych walczących o
utrzymanie studiów polonistycz-nych
na Uniwersytecie Toronto
istnieją uzasadnione obawy że
podjęta decyzja odnowienia
kontraklu' z profesorem
jest aktem doraź-nym
li tylko' manewrem 'mają:
cym jią celu
W ciągu ostatnich paru tygo-dni
ukazały się w prasie zarów-no
polsko- - jak i anglojęzycznej
wypowiedzi osób zaniepokojo- -
nych perspektywą zlikwidowa-nia
studiów z literatury i kultu-ry
polskiej i potępiających krót-kowzroczną
politykę władz uni-werytecki- ch
które — obcinając
budżety wydziałowe i redukując
„zbędne" kursy — postanowiła
również katedrę polonistyki po-święcić
na ołtarzu fałszywie
podjętych oszczędności
Walka o utrzymanie polskości'
na uniwersytecie toczyła się
również na innych frontach W
imieniu Kongresu Polonii Kana-dyjskiej
wysłane zostały listy
protestacyjne do rektora jego
zastępcy kierownika Wydziału
Slawistyki oraz dziekana Stu-diów
Humanistycznych i ści-słych
W planach mieściło się
również spotkanie z ministrem
Munro oraz apel do polityków
polskiego pochodzenia zasiada-jących
w Izbie Gmin w Ottawie
W rezultacie licznych presji
władze uczelni zostały zmuszone
do zrewidowania swojego stano-wiska
i obecnie są gotowe pod-pisać
następną umowę z wykła-dowcą
literatury polskiej
Żeby to pozorne ustępstwo ze
strony uniwersytetu właściwie
ocenić należy uświadomić so-bie
o to właściwie toczyła się
walka i co w rezultacie tej sze- -
roko zakrojonej kampanii zosta- -
ło osiągnięte
Profesor Bieńkowska znako- -
mity pisarz i zaangażowany na:
ukowiec pomimo rozlicznych
trudności postawiła studia polo- -
nistyczne na poziomie na który
zasługujeten największy i chy- -
ba najlepszy uniwersytet kana- -
dyjski W uznaniu} jej zasług
władze uczelni przyznały tej
propagatorce kultury'' polskiej
tytuł AŚsociate Professor z
czym automatycznie wiązała się
tzw „tenura" czyli gwarancja
zatrudnienia przez uniwersytet
nń An nlri-ae- u Dmiifrł al n a ttn MT
liwośćzrobienia przez słuchaczy
katedry magisterium a nawet
doktoratu z polskiego była bli--
ska realizacji Bliski był mo- -
ment w którym katedra polo- -
nistyki stałaby się ośrodkiem
kultury polskiej skupiającym
wokół siebie intelektualistów
organizująca wykłady i spotka- -
nia z interesującymi ludźmi dla
Polonii Kanadyjskiej
Ńominaeja Bieńkowskiej przy--
szła' na dziesieć-dn- i przed tragi- -
cznym wypadkiem w Norwegii
Władze uczelni postawione
przed tym' faktem musiały jak
KOLEJOWEJ
Canadian Com-missio- n
poleciła Canadian Na-stanow- ić
powinno niezłomny tional Railways dalsze utrzy-wymó- g
dyplomacji i zagranicz- - mywanie połączenia transkon- -
nej polityki niemieckiej Praw-dziwe
pojednanie z Polską bę-dzie
możliwe dopiero po podpi-saniu
traktatu pokojowego z ca-łymi
Niemcami
Kanclerz Schmidt fSPD) po-wiedział
że odrzucenie przez
Bundesrat układu Bonn — War-szawa
błoby sprzeczne z zasa-dami
konstytucji bowiem Bun-desrat
w sprawach polityki za-granicznej
nie może lnć instan-cją
rozstrzygającą Schmidt za-rzucił
opozycyjnemu" kandyda-towi
na kanclerza Koniowi że
aczkolwiek jest zaproszony do
Polski ale nie jodzie chociaż
mógłby tam osobiście wysondo-wać
co jest i co nic jest możli-we
Wreszcie Kohl (CDU) zarzucił
Schmidtowi że ten za cenę
utrzymania się przy władzy jest
gotów „zrujnować wszystkie
ludzkie mosty" W debacie była
mowa o pojednaniu jednak
Schmidt „uczynił wszystko by
wykopać nową przepaść"
Zaprezentowałem niektóre
tylko wystąpienia Przemówie-nia
innych posłów niewiele się
różniły — wszystkie zaś wyka-zały
dobitnie że wokół porozu-mień
Bonn — Warszawa nie na-stąpiło
zbliżenie stanowisk Póź-nym
wieczorem Bundestag wię-kszością
głosów koalicji oraz
przy poparciu 14 członków CDU
i jednego członka CSU zatwier-dził
wspomniane porozumienia
Posłowie rozjechali się w nie-pewności
jaki obról przyjmie
sprawa 12 marca w Bundesra-cie
oraz jak potoczą się dalsze
losy stosunków z Polska
najszybcicj znaleźć zastępstwo
I oczywiście mówiło się wów-czas
o znalezieniu odpowiednie-go
wykładowcy o równie wyso-kim
poziomic naukowym który
by zajął to miejsce na stałe
fcsorkl '' r
i
Równocześnie jednak uniwer-sytet
zaczął odczuwać ekonomi-czne
skutki inflacji Dotacje
rządowe nominalnie wyższe niż
w roku poprzednim z trudem
wystarczały na pokrycie rosną-cych
kosztów Słynna przemowa
rektora Evansa znana jako
„Upadek z Parnasu" a nawią-zująca
do aktualnie wydanej
książki na temat wyższych uczel-ni
wskazywała na niebezpieczeń
stwa zaniedbania szkolnictwa
wyższego i konsekwencje stąd
płynące Była ona również za-powiedzią
tego że jeżeli nie
zwiększy się odpowiednio sub-sydiów
rządowych celem zacho-wania
swe autonomii uniwersy-tety
będą musiały zdać się na
własne- - siły i rozpocząć akcję
drastycznych oszczędności
Akcja ta dotknęła między in-nymi
stanowiska wakującego
po prof Bieńkowskiej Niewiel-ka
ilość studentów w porówna-niu
do innych wydziałów w ja-kimś
sensie miała usprawiedli-wić
zamiar stopniowego zredu-kowania
polonistyki do trzech
kursów podstawowych uczących
języka Pomimo więc początko-wych
zapewnień uniwersytet
zatrudnił wykładowcę literatury
tylko na przeciąg jednego roku
w ten sposób nie angażując się
w zobowiązania finansowe na
dłuższą metę Podobny układ
zaistniał w tym roku akademic-kim
i aż do ostatniej dekady lu-tego
br wszystko wskazywało
na to że władze uczolrii likwi-dując
kursy literatury wreszcie
pozbędą się uciążliwego proble-mu
Sprawa stała się jednak zbyt
głośna i doprowadziła do tego
że uniwersytet — w trakcie ne-gocjacji
z przedstawicielami Po-lonii
Kanadyjskiej — poszedł na
kompromis Powiewając nadal
chorągiewką trudności budżeto- -
wych zaproponował aby Polonia
nrtnnciJn L-nc- 7fv ii f r7vm 9 Tl i 9 cfn
nowiska wykładowcy polskiej
literatury Fundacje polskie
zgłosiły' gotowość wydatkowania
na teh"ćel po 10000 dolarów
przez najbliższe pięć lat (mima
ta pokrywa ponad 50% pensji
profesorskiej) Ostatnie wyda- -
rżenia świadczą jeunak o tym
że władze uczelniane zgodziły
się na utrzymanie zajęć z lite- -
ratury polskiej tylko na następ- -
ny rok i to w postaci nie całe
go lecz ?3 profesorskiego etatu
Szlachetne w 6wym zamiarze
i determinacji intencje Polonii
były więc — niestety — posu- -
1 z
Transport
UTRZYMANIE LINII
tynentalnego które od szere-gu
lat jest wybitnie deficyto
we Straty z tego tytułu wy-niosły
w ub roku $55900000
podczas gdy w 1971 roku
$46300000
WZROST I SPADEK
Ministerstwo zdrowia pro-wincji
Manitoba podało iż
ilość zachorowań na gonor-re- e
wyniosła w ub roku 424G
podczas gdy w 1974 ręku by-ło
ich 3577 Jeżeli chodzi o
syfilis zanotowano 102 wy-padki
o 82 mniej niż w roku
poprzednim
ZMNIEJSZENIE
PRODUKCJI
Ontario Agricultural Mini--
stry zawiadomiło plantatorów
tytoniu iż na podstawie prze- -
prowaazonycn siuaiow oanos- -
nie zapotrzebowań rynkowych
powierzchnia uprawna tyto-niu
zostanie w br znacznie
zmniejszona Plantatorom za-lecono
wykorzystać zbędne
tereny do uprawy jarzyn i
owoców
REKORDOWA SPRZEDAŻ
W okresie ub roku sprze-dano
w Kanadzie rekordową
ilość nowych samochodów bo
aż 1300000 o 52% więcej
niż w 1974 roku Łączna ich
wartość wyniosła $7200000-00- 0
o 224% więcej niż przed
rokiem Nastąpiło to pomimo
zwiększonej przeciętnie ceny
wozów o 201% jeżeli chodzi
o produkowane na kontynen-cie
pin amerykańskim i o
133% importowanych
njęciem błędnym załatwiającym
sprawę wyłącznie na krótką me-tę
Owszem osiągnięte zostało
tovże studenci lat wyższych bę-dą
mogli przez następny rok
brać zaawansowane kursy z lite-ratury
i kultury polskiej Pozo-staje
jednak pytanie: co dalej?
Uniwersytet przystając na lego
rodzaju rozwiązanie nie poczy-nił
żadnych obietnic odnośnie
zagwarantowania stałej pracy
dla wykładowcy
Trudno jest studentom zamie-rzającym
się specjalizować w
literaturze polskiej czynić dal-sze
plany w sytuacji kiedy nie
ma perspektyw studiów dyplo
'Ontario
KANADY
KREDYTY DLA INDONEZJI
Kanada zawarła umowę z
Indonezją na podstawie któ-rej
udzieli jej kredytów w
wysokości $200000000 Pie-niądze
te użyte zostaną na
zakup przez nią w Kanadzie
maszyn i różnego ekwipunku
za pośrednictwem Canadian
Export Development Corp i
banków Operacje te dotyczyć
będą przeszło 50 firm z In-ternational
Nickel Co na
czele która eksploatuje wiel-ka
kopalnie w Soroako na
wyspie Celebes
POCZTOWCY PROTESTUJĄ
Związek Zawodowy Pracow-ników
Pocztowych oświadczył
iż został oszukany w umowie
zawartej po ostatnim strajku
Twierdzi on iż wszystko co-raz
wyraźniej wskazuje na to
że w związku z mająca nastą-pić
w okresie następnych 2
lat zo- -
stanie w okl:cgu Toronto zwol
nionvch z Dracv 0d 1000 do
1700 osób z ogólnej ich ilo- -
ści 10000
Prezes związku Tean-Claud- e
Parrot złożył w Ottawie w tej
sprawie ostry protest w Pub-lic
Service Staff Relations
Board oskarżając w nim wła-dze
pocztowe o złą wolę
Zarzut ten został przez wła-dze
pocztowe zdementowany
jako nieuzasadniony
POWAŻNE ZAMÓWIENIE
Ministerstwo oświaty pro-wincji
New Brunswick podpi-sało
kontrakt z firmą Domin-ion
Bridge Co Ltd w Mon-trealu
na budowę szkoły i do-mu
w Nashwaaksis o wartości
$4700000
mowych czy podyplomowych
Niemożliwością jest dla profeso-ra
prowadzenie jednolitego pro-filu
zajęć autentyczne zaanga- -
żowanie czy prowadzenie stu- -
v denta aż do momentu obrony
pracy gdy jego własna przy-- (
śzłość na JJT $oi_pod znakiem
zapylania Aktualnie pełniący'
obówibżżi profesor w takim
układzie o charakterze tymcza-sowości
jak podają wiarygodne
źródła nie jest zainteresowany
w odnowieniu kontraktu na na-stępny
rok akademicki A zna-lezienie
na jego miejsce zastęp- -
Dokończenie na sir 7
Maciej Syrokomla
NIEPEWNY LOS STUDIÓW POLSKICH
litera-tyjńpolśl{T- ej
uspokojenie-opinii-publiczne- j
kóńtyninij£rc'dziełó''zfńarłej'pro'
automatyzacja"-obsług- i
Weź udział
w rewizji Kodeksu
Praw Człowieka
Onraryjska Komisja Praw Człowieka — ONTARIO
HUMAŃ R1GHTS COMMISSION przeprowadza
wszechstronną rewizję Ontaryjskiego Kodeksu Praw
Człowieka — Ontario Humań Rights Codę
Komisja przeanalizuje zmieniające się potrzeby
mieszkańców Ontario w stosunku do praw człowie-ka
i przygotuje wnioski i propozycje dla rządu
ontaryjskiego odnośnie
1 wzmocnienia Kodeksu Praw Człowieka
2 ulepszenia struktury i wydajności Komisji
Praw Człowieka
3 popierania wrażliwych na potrzeby miesz-kańców
i wydajnych lokalnych akcji oświa-towych
na temat praw człowieka
Osoby prywatne grupy i organizacje proszone są
o nadsyłanie wniosków nie później niż do 15 maja
1976 na adres Komisji
Komisja zorganizuje także na terenie całej pro-wincji
pewną ilość publicznych dyskusji Miejsca
i daty dyskusji zostaną ogłoszone
Jeśli masz jakieś pytania chętnie na nie odpowie-my
Kieruj je na adres
Secretary
Review Committee
Ontario Humań Rights Commission
400 Universiry Avenue
ONTARIO HUMAŃ RIGHTS COMMISSION:
Rosalie Abella Bromley Armstrong
Lita-Ros- e Bercherman Jean Marie Bordeleau
Elsie Chilton Valerie Kasurak N Bruce McLeod
Thomas H B Symons Chairman ® Ontario Humań '
Rights Commission'
-- ""
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, March 09, 1976 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1976-03-09 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000662 |
Description
| Title | 000154 |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | -- ijw j '-- vy ł - rtw! A --Lti Słr 2 ZWIĄZKOWIEC — wtorek 9 marcu 1976 r Nr 20' Vt° M " mm JB liii " ł n m i i k a związkowiec (Ihe Alliancerj Pnntet) POLISH 1638 Bloor Street Wett —'Toronto Ont Canada — M6P 4A8 Telephonet: 531-249- 1 531-249- 2 Secona elan mail reglsuation aumbec 1673 OfflclaJ Organ ot I be Hollsn AUlance Frlendly Socletyot Canada Jan Eldas — Chalrrran of the Edltor In Chief — B Hej denkom Subscriptlon: In Canada $15 00 - PRENUMERATA Roczna w Kanadzie $15 00 i Zagranica — Roczna S17C0 Półroczna $ 800 Kwartalna $ 50P Czy zmiana polityki USA? n świadczenie prez Forda na temat polityki odprężenia wobec ZSRPi określanej słowem detente wywołała oczy-wiście liczne komentarze nie tylko w prasie amerykańskiej Niektóre są wręcz kpiące I tak'np jeden komentator utrzy-muje że prez Ford nigdy nie potrafił poprawnie wymówić tego francuskiego słowa (detente) gdyż jako małomiastecz-kowy polityk nie miał nigdy do czynienia z żadnym obcym językiem zdecydował się wiec wykreślić je i zastąpić innym Jest to naturalnie tylko złośliwość jako że wiele złożyło się na oświadczenie prez Forda Zapewne przede wszystkim trzeba pamiętać iż rozpo-częła się prezydencka kampania wyborcza kampania o no-minację Ani republikanie ani demokraci jeszcze nie odbyli swoich konwencji ani też nie wykrystalizowały się platfor-my wyborcze Dotychczas też nie sposób powiedzieć którzy aspiranci na kandydatów maja największe szanse Natural-nie po ostatnich dwóch prawyborach można przyjąć iż prez Ford może uchodzić za kandydata republikanów natomiast niewiedomo absolutnie jak sprawa ta przedstawia się u de-mokratów Należy dalej mieć na uwadze iż rywal prez Forda ubiegający się o nominację republikańską Reagan repre-zentuje prawe konserwatywne skrzydło partii Zapewne błędem byłoby uważać Forda względnie jakiegokolwiek przywódcę republikańskiego za orędownika lewicy ale na-leży on do grupy umiarkowanej Reagan w swoich wystąpie-niach niezwykle ostro atakował obecną politykę zagranicz-ną utrzymując iż Stany Zjednoczone skapitulowały wobec ZSRR Dowodził iż detente to po prostu słowo określające przegraną USA na arenie międzynarodowej Oczywiście iż' Ford nie mógł zbagatelizować tego rodzaju wyzwania tym bardziej iż polityka zagraniczna w szczególności ustępstwa na rzecz ZSRR znalazły się pod obstrzałem wszystkich po-lityków demokratycznych którzy zamierzają ubiegać się o nominację na kandydata na prezydenta USA Oni jeszcze bardziej ostro krytykowali politykę zagraniczną Niektórzy nie kwestionując samej zasady detente wskazywali jedynie iż Stany Zjednoczone nie potrafiły z niej wyciągnąć żadnych korzyści że nie uzyskały od ZSRR koncesji podczas gdy po-zwoliły ZSRR na umocnienie się na wykorzystanie odprę-żenia Trudno przypuszczać iż przeciętny Amerykanin nie zdaje sprawy z tego iż Stany Zjednoczone przestały być mocarstwem dyktującym całemu światu Więcej widzi on iż mit o niepokonanej Ameryce prysł Wystarczy iż uprzy-tom- ni sobie Wietnam i wszystko co później nastąpiło Prze-grftnyclffje- śf wiele 'a"'zwycięstw żadnychrNie 'tylko na arenie międzynarodowej Nle"może sięr~prez Ford" pochwalić osiąg-nięciami wewnętrznymi1 ant' na poluspołecznym ani teź go-spodarczym To wszystko naturalnie wpływa na "charakter kampanii wyborczej a więc i wystąpień czołowych polityków Prez Ford znajduje się obecnie w podwójnej roli: gło-wy państwa a więc człowieka odpowiedzialnego za całą na-wę państwową i polityka republikańskiego ubiegającego się o nominację na nadchodzącej konwencji To trudna bardzo pozycja ' zważywszy wszystkie minusy które wskazaliśmy i dlatego musi przede wszystkim bronić się przed krytyką i atakami innych Normalnie walka wyborcza nie toczy się o politykę za-graniczną ale sytuacja jest obecnie szczególna Ameryka-nie po prostu -- czują się oszukani przez ZSRR jakkolwiek bardziej słuszne byłoby utrzymywać iż zostali oszukani przez swoich przywódców Przecież oni odpowiedzialni są za inter-pretację różnych porozumień z ZSRR przecież oni prowa-dzili i prowadzą rokowania przecież oni wyjaśniali społe-czeństwu amerykańskiemu znaczenie poszczególnych kro-ków itp Naiwne byłoby zakładać iż odpowiedzialni kierow-nicy amerykańskiej polityki zagranicznej przyjmowali wszy-stkie oświadczenia sowieckie za dobrą monetę że nie po-trafili rozeznać się w dążeniach i celach Moskwy Należy wobec tego przyjąć iż uznali wszystkie ustępstwa na rzecz ZSRR za celowe i konieczne Czy --to jednak Jest obiektywnie słuszne? W pewnym okresie opinia publiczna w USA uważała iż detente popłaca Jest korzystne dla obu stron ale co najmniej od dwóch lat panuje inne przekonanie Jednakże oficjalnai polityka USA nie uległa zmianie Sekretarz stanu Kissinger w dalszym ciągu kroczy uporczywie po tej samej linflTmimo widocznych dla każdego niepowodzeń I to na-wet w stosunkach dwustronnych jak np w sprawie ograni-czeń wyścigu zbrojeń rakietowych Waszyngton wielokrot-nie apelował do Moskwy by w imię detente powstrzymała się od pewnych akcji co nie odniosło najmniejszego skutku W sprawie Angoli prez Ford i Kissinger prosili gro-zili i nic nie osiągnęli Breżniew nie pozostawił żadnej wąt-pliwości iż rozumie detente skrajnie odmiennie aniżeli Ford i nie zamierza z niej zrezygnować Detente jest instrumen-tem wzmocnienia wpływów i stanowiska ZSRR na arenie międzynarodowej Można by zaryzykować twierdzenie że to właściwie Breżniew skłonił 'Forda by-wykr- eślił słowo detente ze-sweg- o słownika Ale czy to w czymkolwiek zmienia politykę USA? Pismo prof Bedforda do prez Burskiego k PrP7Pt TCPK fU-me- ni Tn- - ronto J Burski otrzymał poniższe pismo od prof Bedforda ~'" Ł Dear Mr Burski On behalf of the Depart-ment of Slayic Languages and Literatures I wish to thank you the Canadian Polish" Con-gre- ss and the Polish Com-muni-ty in Toronto for your generous offer to contribute financially towards the pre-servati- on of thet appointment in Polish literaturę As you know from our earlier tele-pho- ne conver'sation 'Dean R A Green nas informed me that the Provośtr has agreed tocontinue" the visiting ap-pointme- ntin the academic session '197(Pł977 This does r ra3fijvi-- o ana Publlshea for every ruesday no KTlday bjr ALLIANCE PRESS LIMITED Board M Drozdowski — 'Secretary Business Manager — Czesław Blaszyk oer year In other Countrles 11700 Półroczna $1000 Pojedynczy numer 20C not providę a long-ter- m -- solu-tion it does however offer a~reprieve and thereby the opportunity to work towards a rsrmanent resolution For rhyself I should' like to add that I am deeply ap-precia- tie oft he understand-iń- g and positive sympathy with which you have ap-- ~ proached the Department of Slavic Languages and Litera-tures at this time of crisisin its existences"My colleagues share my conviction that no Slavic Department of any repute can be without Polish sludies at the graduate level ' Yours sincerely C H Bedford Chairman Andrzej J Chilccki DRAMATYCZNA DEBATA W BUNDESTAGU v (Korespondencja własna z Bonn) Jeszcze w styczniu nikomu nie wpadłoby na myśl że poro- - zumienia uzgodnione przez Gier- - ka I Schmidta w Helsinkach które oficjalnie podpisano 9 października ub roku mogą być unieważnione W pierwszym czytaniu na je-sieni 1975 roku umowa przeszła większością głosów koalicji so-cjal-libera- lnej z takim samym wynikiem liczono się podczas drugiego czytania przewidziane-go na 19 lutego Następnie spra-wa miała być rozpatrzona przez Bundesrat gdzie wprawdzie CDUCSU dysponuje większo-ścią spodziewano się jednak że i ta przeszkoda zostanie wzię-ta w wyniku opowiedzenia się za porozumieniami rządu chade-ckiego w Zagłębiu Saary Co prawda porozumienie Schmidt — Gierek jest przedmiotem nie-ustannej krytyki z uwagi na źle przeprowadzone negocjacje a od ponad pięciu lat trwa kry-tyka pod adresem Brandta za niefortunny układ zawarty jesz-cze z Gomułką mówiono jed-nak: Trudno stało się i nic od-stanie za błędy trzeba będzie zapłacić „SKUTKI" TAJNEGO GŁOSOWANIA Nagle wszystko wywróciło się do góry nogami Niespodziewa-nie podczas wyborów rządu kra-jowego w Dolnej Saksonii dwóch posłów koalicji socjal-- ' liberalnej oddało swe głosy (w tajnym głosowaniu) na kandyda-ta opozycji członka CDU Al-brechta w wyniku czego upadł rząd koalicji i powstał rząd CDU Tym samym partie Unii tCDUCSU) uzyskały przytła-czającą większość w Bundesra-cie czyli w Izbie Wyższej Par-lamentu! W tej sytuacji gdyby przedstawiciele Zagłębia Saary głosowali nawefr za" (co jest prawdopodobne ponieważ w parlamencie krajowym (Land-tag) koalicja i CDU posiadają jednakową ilość posłów i rząd chadecki premiera Roedera za-biega o współpracę posłów z ramienia FDP) wówczas szalę przeważyliby nowo kreowani przedstawiciele Dolnej Saksonii z Albrechtem na czele Cały ten galimatias miałby znacznie słabsze reperkusje gdy-by nic zbliżające się wybory do Bundestagu W tym klimacie „sprawa polska" rozdęła się do olbrzymich rozmiarów zawład-nęła prasą radiem i telewizją Wszystkie partio reprezentowa-ne w Bundestagu i wszelkie środki masowego przekazu opo-wiadają się kategorycznie za pojednaniem z Polską z tym że SPD i FDP są zdania że układy z 1970 i 1975 r są tego 'pojed-nania początkiem podczas gdy chrześcijańscy demokraci twier-dzą że układy są nie tylko nie-korzystne ale i nie zapewnią prawdziwie pojętego pojedna-nia: „Porozumienie Bonn — Warszawa jest fragmentem wię-kszej błędnej całości zwanej Ostpolitik" Pod wpływem nowej fali ata-ków opozycji zatrzęsło się w SPD A FDP Nie tylko z obawy o ewentualne międzynarodowe re-perkusje gdyby umowa Bonn — Warszawa miała być unieważ-niona również z uwagi na losy koalicji Wolni Demokraci a zwłaszcza ich przywódca mini-ster spraw zagranicznych Gen-scher traktują układ z PRL ja-ko ich własne dzieło groźba odrzucenia s porozumień przez Bundesrat czyni tę partię bar-dziej podatną na zbiegi CDU utworzenia z nią v koalicji po październikowych wyborach do Bundestagu A bez FDP socjal-demokraci nie mają żadnych szans na uzyskanie większości parlamentarnej i utworzenie rządu 'Z tym większą zaciekło-- ścią SPD postanowiło bronić porozumienia Schmidt — Gic- - rek Rychło jednak Schmidt musiał uznać że nie będzie mógł przejść do porządku dziennego nad zarzutami opozycji dotyczą-- cymi humanitarnego aspektu porozumienia i że w związku z tym będzie musiał „wyprosić" czy wymusić od Warszawy ja-kieś dodatkowe zapewnienia Z kolei w CDU spostrzeżono się że jeżeli układ Bonn — War- - szawa zostanie odrzucony wów- - czas skompromitowanej FDP — :~ -- ~i: M:A 1ah 4n1r kontynuowanie koalicji z SPD A najważniejsze żadna z partii Bundestagu nie wie jeszcze jak zareaguje w październiku-nie- - miecki wyborca na układ Bonn — Warszawa: czy przyjmie tezę dzisiejszej koalicji że" otwiera drogę do pojednania z Polską czy tezę opozycji iż1 konieczny jest nowy układ który mógłby prowadzić w kierunku „rzeczy-wistego pojednania"! Na krótko przed debatą opo zycja wysunęła 11 zarzutów pod adresem porozumień Bonn" — Warszawa z 1975' roku W skro- - cle brzmiały one następująco:: sprawa emigracji Niemców z PRL została sformułowana w iunowie w sposób niezgodny z prawem między narodowym u- - mowa mówi o wypuszczeniu z PRL 120—125 tys Niemców (w okresie czterech lat) pomija natomiast milczeniem resztę sta-nowiącą ok IGO tys- - umowa nie zawiera żadnych gwarancji dla osób składających wnioski na wyjazd że nie będą z tego tytułu szykanowane milczy tak-że o zabezpieczeniu tym Niem-com którzy pozostaną w Polsce praw mniejszości narodowej wypłata w Polsce rent i kredytu ma nastąpić szjbciej niż trwać będzie okres emigracji z Polski 120 tys Niemców wypłata zryczałtowanej renty (13 mld marek) „na ręce państwa" nie zabezpieczy poprawy losu Pola-ków uprawnionych do renty umowa zawarta została w spo-sób który może zachęcić inne państwa do wysunięcia roszczeń finansowych wobec Republiki Federalnej gdj na porządku dziennym stanie spraw emigra-cji Niemców (CSRS Rumunia Węgry) Na dwa dni przed debatą mi-nister Genscher opublikował odpowiedź rządu NRF wobec wspomnianych zarzutów Gen-scher odpowiedział na każdy punkt wyjaśniając że umowa jest komPromisem obu stron że Bonn darzy pełnym zaufa-niem zobowiązania przyjęte przez Warszawę i że umowa w swoim humanitarnym aspekcie poprawi sytuację zarówno Niem-ców zamieszkałych jeszcze w Polsce jak i polskich rencistów ofiar nazizmu W takim oto gorącym klima-cie 19 lutego nastąpiło w Bun-destagu drugie czytanie umowy Bonn — Warszawa ostatni akt przed rozstrzygającym posie-dzeniem Bundesratu który ma się zebrać 12 marca br PARLAMENTARNY BÓJ O „POJEDNANIE Z POLSKĄ" Podczas dwunastogodzinnęj debaty wszystkie frakcje repre-zentowane' w Bundestagu opo-wiedziały się_za koniecznością pojednania z Polską — w fej kwestii nie było różnic poglą-dów Czołowym 'argumentem opozycji była kwestia przesie- - dleńców i pojednanie z Polską ale w zgodzie z prawem między-narodowym i między obu na-rodami Koalicja wystąpiła z twierdzeniem że opozycja op-o-wiada się za pojednaniem tylko werbalnie uprawia taktykę „wszystko albo nic" na co CDU odpowiedziała później że rząd posługuje się półprawdami unie-możliwiającymi osiągnięcie zbli-żenia W Bundestagu czuć było wyraźnie klimat przedwybor-czy każda z frakcji usiłowała przygotować sobie najlepsze ali-bi na wypadek gdyby PRL nie była gotowa do udzielenia do-datkowych deklaracji które mogłyby rozwiać obawy opozy-cji co pociągnąć musiałoby za sobą anulowanie przez Bundes-rat układu Bonn — Warszawa Jako pierwszy zabrał głos minister Genscher stwierdzając że chodzi nie tylko o umowę z Polską ale o całokształt stosun-ków polsko -- niemieckich Aby doprowadzić obecnie do zbliże-nia nie należy stawiać warun-ków wstępnych bowiem w Hel-sinkach osiągnięto (między Schmidtem i Gierkiem) możli-wie najlepsze rozwiązanie: „Kto wątpi w dobrą wolę Polski do spełnienia wziętych na siebie zobowiązań stawia pod znakiem zapytania zdolność PRL do za-wierania umów" W końcu swe-go przemówienia Genscher' za- - apelował do opozycji by z całą rozwagą podjęła swoją decyzję Poprawa klimatu w stosunkach między Polską i Republiką Fe- - defalną może nastąpić wyłącz- - nie w wyniku przyjęcia porożu- - mień natomiast ich odrzucenie zaciąży ujemnie także na mię-- dzynarodowej opinii Republiki Federalnej _ Przedstawiciel opozycji Wald- - man stwierdził iż dla CDUCSU rozstrzygające pytanie brzmi czy porozumienia sprzyjać będą na' dłuższą metę pojednaniu Pojednanie z Polską będzie mo- - żliwe tylko wówczas gdy można vn:n min?] fUn fmn—n n_ mawiać co jednak nie zostało uwzględnione przez rządBrand- - ta już w układzie z 1970vr Bonn nie zabezpieczyło możliwości do przesiedlenia ćo 'później uje- - "smtonsiuenzkaaccihąży'łoJankaoobufsutnrodnanmycehnt trwałego zbliżenia musza byc- - uzgodnione z PRL odpowiednie kryteria dla Niemców' pragną-cych się 'przesiedlić a tym co pozostaną w Polsce winny byc zabezpieczone elementarne pra- - waf „Skąd rząd (NRF) czerpie swoją pewność że rząd PRL za- - chowa się obecnie inaczej 'aniżfc li po zawarciu układu w 1970 roku?" Tak polityka koalicji nie może prowadzić do trwałego pojednania — dodał Waldman Były kanclerz i obecny prze-wodniczący SPD Brandt bronił w jwoim wystąpieniu układu z 1970 roku Układ ten miał być narzędziem pojednania chociaż już wówczas dla wszystkich za-interesowanych było jasne że pogodzenie różnych interesów nie będzie łatwe Brandt w ostrożny sposób skrytykował sta-nowisko obu stron po zawarciu pierwszego układu i r raził żal że tak dużo czasu uphneło prz załatwianiu wielu ważkich pro-blemów W Polsce nastąpiła zmiana władzy Warszawa po-kładając przesadne nad7ieje w zdolności- - płatnicze Republiki Federalnej wysunęła niereali-styczne żądania również rząd w Bonn niewiele zdziałał by poprawić klimat rokowań Poseł Mertes chadek stwier-dził że pojednanie wymaga wpierw przywrócenia dobrych stosunków wzajemnych a obu-stronne „przebaczenie" posiada zasadnicze znaczenie Tak te rzeczy postawił Episkopat Pol-ski w swoim liście do bisku-pów niemieckich w 1965 roku Pojednanie czy jak Warszawa to nazywa normalizacja" ozna-cza stopniowe dostosowanie anormalnych faktów do wymo-gów prawa międzynarodowego A ponieważ normy dotyczące podstawowych spraw interpre-towane są przez rząd polski i rząd Republiki Federalnej w sposób całkowicie ze sobą sprze-czny stąd poszanowanie praw obowiązujących na Zachodzie Pomimo energicznej akcji grup polonijnych walczących o utrzymanie studiów polonistycz-nych na Uniwersytecie Toronto istnieją uzasadnione obawy że podjęta decyzja odnowienia kontraklu' z profesorem jest aktem doraź-nym li tylko' manewrem 'mają: cym jią celu W ciągu ostatnich paru tygo-dni ukazały się w prasie zarów-no polsko- - jak i anglojęzycznej wypowiedzi osób zaniepokojo- - nych perspektywą zlikwidowa-nia studiów z literatury i kultu-ry polskiej i potępiających krót-kowzroczną politykę władz uni-werytecki- ch które — obcinając budżety wydziałowe i redukując „zbędne" kursy — postanowiła również katedrę polonistyki po-święcić na ołtarzu fałszywie podjętych oszczędności Walka o utrzymanie polskości' na uniwersytecie toczyła się również na innych frontach W imieniu Kongresu Polonii Kana-dyjskiej wysłane zostały listy protestacyjne do rektora jego zastępcy kierownika Wydziału Slawistyki oraz dziekana Stu-diów Humanistycznych i ści-słych W planach mieściło się również spotkanie z ministrem Munro oraz apel do polityków polskiego pochodzenia zasiada-jących w Izbie Gmin w Ottawie W rezultacie licznych presji władze uczelni zostały zmuszone do zrewidowania swojego stano-wiska i obecnie są gotowe pod-pisać następną umowę z wykła-dowcą literatury polskiej Żeby to pozorne ustępstwo ze strony uniwersytetu właściwie ocenić należy uświadomić so-bie o to właściwie toczyła się walka i co w rezultacie tej sze- - roko zakrojonej kampanii zosta- - ło osiągnięte Profesor Bieńkowska znako- - mity pisarz i zaangażowany na: ukowiec pomimo rozlicznych trudności postawiła studia polo- - nistyczne na poziomie na który zasługujeten największy i chy- - ba najlepszy uniwersytet kana- - dyjski W uznaniu} jej zasług władze uczelni przyznały tej propagatorce kultury'' polskiej tytuł AŚsociate Professor z czym automatycznie wiązała się tzw „tenura" czyli gwarancja zatrudnienia przez uniwersytet nń An nlri-ae- u Dmiifrł al n a ttn MT liwośćzrobienia przez słuchaczy katedry magisterium a nawet doktoratu z polskiego była bli-- ska realizacji Bliski był mo- - ment w którym katedra polo- - nistyki stałaby się ośrodkiem kultury polskiej skupiającym wokół siebie intelektualistów organizująca wykłady i spotka- - nia z interesującymi ludźmi dla Polonii Kanadyjskiej Ńominaeja Bieńkowskiej przy-- szła' na dziesieć-dn- i przed tragi- - cznym wypadkiem w Norwegii Władze uczelni postawione przed tym' faktem musiały jak KOLEJOWEJ Canadian Com-missio- n poleciła Canadian Na-stanow- ić powinno niezłomny tional Railways dalsze utrzy-wymó- g dyplomacji i zagranicz- - mywanie połączenia transkon- - nej polityki niemieckiej Praw-dziwe pojednanie z Polską bę-dzie możliwe dopiero po podpi-saniu traktatu pokojowego z ca-łymi Niemcami Kanclerz Schmidt fSPD) po-wiedział że odrzucenie przez Bundesrat układu Bonn — War-szawa błoby sprzeczne z zasa-dami konstytucji bowiem Bun-desrat w sprawach polityki za-granicznej nie może lnć instan-cją rozstrzygającą Schmidt za-rzucił opozycyjnemu" kandyda-towi na kanclerza Koniowi że aczkolwiek jest zaproszony do Polski ale nie jodzie chociaż mógłby tam osobiście wysondo-wać co jest i co nic jest możli-we Wreszcie Kohl (CDU) zarzucił Schmidtowi że ten za cenę utrzymania się przy władzy jest gotów „zrujnować wszystkie ludzkie mosty" W debacie była mowa o pojednaniu jednak Schmidt „uczynił wszystko by wykopać nową przepaść" Zaprezentowałem niektóre tylko wystąpienia Przemówie-nia innych posłów niewiele się różniły — wszystkie zaś wyka-zały dobitnie że wokół porozu-mień Bonn — Warszawa nie na-stąpiło zbliżenie stanowisk Póź-nym wieczorem Bundestag wię-kszością głosów koalicji oraz przy poparciu 14 członków CDU i jednego członka CSU zatwier-dził wspomniane porozumienia Posłowie rozjechali się w nie-pewności jaki obról przyjmie sprawa 12 marca w Bundesra-cie oraz jak potoczą się dalsze losy stosunków z Polska najszybcicj znaleźć zastępstwo I oczywiście mówiło się wów-czas o znalezieniu odpowiednie-go wykładowcy o równie wyso-kim poziomic naukowym który by zajął to miejsce na stałe fcsorkl '' r i Równocześnie jednak uniwer-sytet zaczął odczuwać ekonomi-czne skutki inflacji Dotacje rządowe nominalnie wyższe niż w roku poprzednim z trudem wystarczały na pokrycie rosną-cych kosztów Słynna przemowa rektora Evansa znana jako „Upadek z Parnasu" a nawią-zująca do aktualnie wydanej książki na temat wyższych uczel-ni wskazywała na niebezpieczeń stwa zaniedbania szkolnictwa wyższego i konsekwencje stąd płynące Była ona również za-powiedzią tego że jeżeli nie zwiększy się odpowiednio sub-sydiów rządowych celem zacho-wania swe autonomii uniwersy-tety będą musiały zdać się na własne- - siły i rozpocząć akcję drastycznych oszczędności Akcja ta dotknęła między in-nymi stanowiska wakującego po prof Bieńkowskiej Niewiel-ka ilość studentów w porówna-niu do innych wydziałów w ja-kimś sensie miała usprawiedli-wić zamiar stopniowego zredu-kowania polonistyki do trzech kursów podstawowych uczących języka Pomimo więc początko-wych zapewnień uniwersytet zatrudnił wykładowcę literatury tylko na przeciąg jednego roku w ten sposób nie angażując się w zobowiązania finansowe na dłuższą metę Podobny układ zaistniał w tym roku akademic-kim i aż do ostatniej dekady lu-tego br wszystko wskazywało na to że władze uczolrii likwi-dując kursy literatury wreszcie pozbędą się uciążliwego proble-mu Sprawa stała się jednak zbyt głośna i doprowadziła do tego że uniwersytet — w trakcie ne-gocjacji z przedstawicielami Po-lonii Kanadyjskiej — poszedł na kompromis Powiewając nadal chorągiewką trudności budżeto- - wych zaproponował aby Polonia nrtnnciJn L-nc- 7fv ii f r7vm 9 Tl i 9 cfn nowiska wykładowcy polskiej literatury Fundacje polskie zgłosiły' gotowość wydatkowania na teh"ćel po 10000 dolarów przez najbliższe pięć lat (mima ta pokrywa ponad 50% pensji profesorskiej) Ostatnie wyda- - rżenia świadczą jeunak o tym że władze uczelniane zgodziły się na utrzymanie zajęć z lite- - ratury polskiej tylko na następ- - ny rok i to w postaci nie całe go lecz ?3 profesorskiego etatu Szlachetne w 6wym zamiarze i determinacji intencje Polonii były więc — niestety — posu- - 1 z Transport UTRZYMANIE LINII tynentalnego które od szere-gu lat jest wybitnie deficyto we Straty z tego tytułu wy-niosły w ub roku $55900000 podczas gdy w 1971 roku $46300000 WZROST I SPADEK Ministerstwo zdrowia pro-wincji Manitoba podało iż ilość zachorowań na gonor-re- e wyniosła w ub roku 424G podczas gdy w 1974 ręku by-ło ich 3577 Jeżeli chodzi o syfilis zanotowano 102 wy-padki o 82 mniej niż w roku poprzednim ZMNIEJSZENIE PRODUKCJI Ontario Agricultural Mini-- stry zawiadomiło plantatorów tytoniu iż na podstawie prze- - prowaazonycn siuaiow oanos- - nie zapotrzebowań rynkowych powierzchnia uprawna tyto-niu zostanie w br znacznie zmniejszona Plantatorom za-lecono wykorzystać zbędne tereny do uprawy jarzyn i owoców REKORDOWA SPRZEDAŻ W okresie ub roku sprze-dano w Kanadzie rekordową ilość nowych samochodów bo aż 1300000 o 52% więcej niż w 1974 roku Łączna ich wartość wyniosła $7200000-00- 0 o 224% więcej niż przed rokiem Nastąpiło to pomimo zwiększonej przeciętnie ceny wozów o 201% jeżeli chodzi o produkowane na kontynen-cie pin amerykańskim i o 133% importowanych njęciem błędnym załatwiającym sprawę wyłącznie na krótką me-tę Owszem osiągnięte zostało tovże studenci lat wyższych bę-dą mogli przez następny rok brać zaawansowane kursy z lite-ratury i kultury polskiej Pozo-staje jednak pytanie: co dalej? Uniwersytet przystając na lego rodzaju rozwiązanie nie poczy-nił żadnych obietnic odnośnie zagwarantowania stałej pracy dla wykładowcy Trudno jest studentom zamie-rzającym się specjalizować w literaturze polskiej czynić dal-sze plany w sytuacji kiedy nie ma perspektyw studiów dyplo 'Ontario KANADY KREDYTY DLA INDONEZJI Kanada zawarła umowę z Indonezją na podstawie któ-rej udzieli jej kredytów w wysokości $200000000 Pie-niądze te użyte zostaną na zakup przez nią w Kanadzie maszyn i różnego ekwipunku za pośrednictwem Canadian Export Development Corp i banków Operacje te dotyczyć będą przeszło 50 firm z In-ternational Nickel Co na czele która eksploatuje wiel-ka kopalnie w Soroako na wyspie Celebes POCZTOWCY PROTESTUJĄ Związek Zawodowy Pracow-ników Pocztowych oświadczył iż został oszukany w umowie zawartej po ostatnim strajku Twierdzi on iż wszystko co-raz wyraźniej wskazuje na to że w związku z mająca nastą-pić w okresie następnych 2 lat zo- - stanie w okl:cgu Toronto zwol nionvch z Dracv 0d 1000 do 1700 osób z ogólnej ich ilo- - ści 10000 Prezes związku Tean-Claud- e Parrot złożył w Ottawie w tej sprawie ostry protest w Pub-lic Service Staff Relations Board oskarżając w nim wła-dze pocztowe o złą wolę Zarzut ten został przez wła-dze pocztowe zdementowany jako nieuzasadniony POWAŻNE ZAMÓWIENIE Ministerstwo oświaty pro-wincji New Brunswick podpi-sało kontrakt z firmą Domin-ion Bridge Co Ltd w Mon-trealu na budowę szkoły i do-mu w Nashwaaksis o wartości $4700000 mowych czy podyplomowych Niemożliwością jest dla profeso-ra prowadzenie jednolitego pro-filu zajęć autentyczne zaanga- - żowanie czy prowadzenie stu- - v denta aż do momentu obrony pracy gdy jego własna przy-- ( śzłość na JJT $oi_pod znakiem zapylania Aktualnie pełniący' obówibżżi profesor w takim układzie o charakterze tymcza-sowości jak podają wiarygodne źródła nie jest zainteresowany w odnowieniu kontraktu na na-stępny rok akademicki A zna-lezienie na jego miejsce zastęp- - Dokończenie na sir 7 Maciej Syrokomla NIEPEWNY LOS STUDIÓW POLSKICH litera-tyjńpolśl{T- ej uspokojenie-opinii-publiczne- j kóńtyninij£rc'dziełó''zfńarłej'pro' automatyzacja"-obsług- i Weź udział w rewizji Kodeksu Praw Człowieka Onraryjska Komisja Praw Człowieka — ONTARIO HUMAŃ R1GHTS COMMISSION przeprowadza wszechstronną rewizję Ontaryjskiego Kodeksu Praw Człowieka — Ontario Humań Rights Codę Komisja przeanalizuje zmieniające się potrzeby mieszkańców Ontario w stosunku do praw człowie-ka i przygotuje wnioski i propozycje dla rządu ontaryjskiego odnośnie 1 wzmocnienia Kodeksu Praw Człowieka 2 ulepszenia struktury i wydajności Komisji Praw Człowieka 3 popierania wrażliwych na potrzeby miesz-kańców i wydajnych lokalnych akcji oświa-towych na temat praw człowieka Osoby prywatne grupy i organizacje proszone są o nadsyłanie wniosków nie później niż do 15 maja 1976 na adres Komisji Komisja zorganizuje także na terenie całej pro-wincji pewną ilość publicznych dyskusji Miejsca i daty dyskusji zostaną ogłoszone Jeśli masz jakieś pytania chętnie na nie odpowie-my Kieruj je na adres Secretary Review Committee Ontario Humań Rights Commission 400 Universiry Avenue ONTARIO HUMAŃ RIGHTS COMMISSION: Rosalie Abella Bromley Armstrong Lita-Ros- e Bercherman Jean Marie Bordeleau Elsie Chilton Valerie Kasurak N Bruce McLeod Thomas H B Symons Chairman ® Ontario Humań ' Rights Commission' -- "" |
Tags
Comments
Post a Comment for 000154
