Zwilazkowiec Alliancer, August 16, 1976

              UrU ZWIĄZKOWIEC - poeJtółek- - 161ifpatevl76r Sfr 5
"JAK MIŁO MAM
(Migawki z II Światowego Zlotu ZHP)
Dni weekendowe 7 i 8 sierp-nia
br program II światowego
Zlotu Harcerstwa Polonii prze- -
wlywał podniosłe uroczystości
i piękne pokazy oraz widowiska
artystyczne obozującej na onta-ryjskie- h
Kaszubach młodzieży
Toteż na te dwa dni Komenda
II Zlotu zaprosiła kilka osobi-stości
ze świata politycznego
reprezentantów skautingu Ka-nady
i grup etnicznych oraz
diałaczy grup etnicznych oraz
działaczy polonijnej społeczno-ści
W celu by im wszystkim
zaprezentować stan II Zlotu i
jego wszystkie żeńskie i męskie
jednostki przybyłe z Europy
Australii USA Ameryki Pld
i z wielu miast Kanady by po-kazać
jak się one urządziły w
swoich obozach jak spędzają
czas i na jakich zajęciach
Zaproszenie takie otrzymał
także "Związkowiec" na łamach
którego nie od dziś ale stale
zagadnieniom ruchu polonijne-go
harcerstwa poświęcamy spo-ro
miejsca
Sobotni słoneczny ale i chło-dny
ranek zapowiadał trwałą
pogodę i przyjemną podróż
Rzeczywiście była bardzo przy-jemna
i minęła na 4-godzi-nnej
7 przystankiem pogawędce z
prezesem Zarządu Głównego
ZPwK p H Lopińskim i jego
toiałżonką panią Anną na różne
polonijne tematy z których
aktualny ten zlotowy domino-wał
Oczekiwaliśmy nie żadnej bra-my
triumfalnej ale jakiegoś
widomego znaku lub napisu a
co najmniej flag które by licz-nym
samochodom pędzącym po
Hwy 28 wskazywały że tuż (2
mile) za Cumbermere należy
skręcić w prawo a droga pro-wadząca
przez gęsty młody las
zaprowadzi każdego na teren
Kaszub gdzie obozuje II świa-towy
Zlot
r f ł
Po serdecznym powitaniu i
poznaniu kilku osób z Naczel-nictwa
ZHP inż S Orłowski
k-m- dt Zlotu oddaje nas pod
opiekę swego zastępcy p Jana
Kaszuby i kierownika admini-stracyjnego
komendy p Jerze-go
Burskiego i w kilka minut
później już mieszkamy Tam też
dowiadujemy się że za godzi-nę
już przybyli goście oraz Na-czelnictwo
ZHP zwiedzi wszyst-kie
obozy marcerek i harcerzy
Wały autobusik 1'kilka samocho-dów
osobowych wyrusząP punk-tualnie
na ten rzeczywiście in-teresujący
objazd Komendant
II Zlotu prowadzi najpierw do~
obozów żeńskich Przepychamy
się po nowych przed Zlotem
wytyczonych a właściwie wycię-tych
drogach wysiadamy na ja-kiejś
polance bo dalej nie uje-dziesz
i tutaj dopiero poznaje
my się wzajemnie Jest więc m
in Przewodniczący ZHP —
hem Ryszard Kaczorowski Na-czelniczka
Harcerek hem Wła-da
Spławska p Irena Ungar
sędzia Trybunału Obywatelstwa
z Radia Wolnej Europy Tade-usz
Nowakowski literat spra-wozdawca
londyńskiego "Dzien-nika
Żołnierza'- - prezes Zjedno-czenia
Polaków w Anglii p
Rynkiewicz p Szatkowski se-kretarz
Światowej Federacji
SPK p T Barankiewicz prze-vod- n
naszego Funduszu Wie-czystego
Milenium i inni
Pierwszy obóz dziewcząt to —
"Otwarte Okna" którego ko-mendantka
składa raport i za-prasza
do przeglądu I tak
przez cały niemalże dzień obej-rzeliśmy
wszystkie obozv II Zlo-tu
Urządzone są wzorawo Sa-me
sobie gotują Na każdym
k-o- ku spotykało się ładną i ory-ginalną
pracę harcerskich rąk
Pomysłowe więc bramy wejś-ciowe
wszystkie sprzęty "domo-wego
użytku" kapliczki różne
ładne kąciki artystyczne —
wszystko wykonane z materia-łu
jaki jest pod ręką Wybór
wiec wielki
Kierownictwo Zlotu rozmie-ściło
pod namiotami poszczegól-nych
obozów młodzież pochodzą-cą
z różnych miast a przede
wszystkim krajów pochodzenia
Nie było więc obozowisk dziew-cząt
z Australii Edmonton
Vancouver Francji Oshawy
Anglii Argentyny Hamiltonu
czy TorontofWszystkie (z ma-łymi
jedynie wyjątkami) były
"wymieszane" i mieszkały we
wzorowej zgodzie razem Był to
nie tylko słuszny pomysł ale i
przede wszystkim wychowaw-czy
Musimy tutaj także powie-dzieć
że w obozie samych "Ame-rykanek"
było bardzo ładnie
czyściutko wygodnie i nawet
elegancko
Wszystkie obozy dziewcząt
tozmieszczone były w zachod-niej
części harcerskiego Ośrod-ka
Kaszuby po lewej ręce od
wjazdu Chłopcy natomiast u-rząd- zili
swoje obozy na "far-mie"
na rozległej polanie pod
fórką i w dolince w 'pobliżu
obozowiska "Bałtyk" w któ-rym
rozbili namioty wszyscy
"wodniacy"
Przy wjeździe na teren obo-zów
harcerze zbudowali impo-nującą
bramę z "ambonką" na
której dzień i noc pełnił służbę
wartowniczą jeden z harcerzy
"Buczę" — podobnie jak te
na śląsku — to wielki obóz in-struktorek
przybyłych także z
lóżnych miast USA Kanady
Francji Australii Argentyny i
Anglii rozlokował się na tere-nie
kolonii zuchowej dziewcząt
Tutaj doznaliśmy niezmiernie
miłego powitania i gościny Jak
PIĘKNY UPOMINEK NA KAŻDĄ OKAZJĘ KSIĄŻKA
KUCHARSKA
(w jęz angielskim)
POLISH COOKBOOK
Autor: Zofia Czerny
Bogato i kolorowo ilustrowana ksigżka
kucharska w płóciennej oprawie i pięknej
obwolucie zawiera 1200 przepisów zup mięs
ryb sosów ciast deserów itp
Cena $11 (z przesyłką $12)
Do nabycia w Księgarni „ZWIĄZKOWCA"
1638 Bloor St W "Toronto OntMóP 4A8
PRACA ZBIOROWA
PLAKAT POLSKI
Album zawiera 440 plakatów kolorowych i czarno-białyc- h
z podziałem na: Plakat polityczny i społeczny Plakat tea-tralny
i muzyczny Pląkatfilmbwy Plakat wystawowy i han-dlowy
Plakat sportowy i cyrkowy Opisy i noty
?
biograficzne są w językach polskim i angielskim
Wyd Artystyczno-Graficzn- e 1972
Cena $800 (z przesyłką $880)
DO NABYCIA W KSIĘGARNI „ZWIĄZKOWCA"
1638 BLOOR ST W TORONTO ONT
Ifc -- - t -
f
przystało na doświadczone har-cerki
i domyślne gospodynie po
służbowym meldunku i rapor-cie
zwiedzeniu obozowiska —
Iastruktorki zaprosiły nas na
smaczny poczęstunek i nakarmi-ły
zgłodniałych i trochę zmę-czonych
swych gości
Tutaj też spotkaliśmy wszy-stkie
nasze znajome dzielne i
niezmordowane nie tylko har-cerki
ale i działaczki polonij-ne
które spotykamy od wielu
lat na posterunkach pracy spo-łecznej
i organizacyjnej Były
tam więc panie: Chylińska Gło-gowska
Burska Szmidtowa Fi-lejs- ka
Błaszykowa Ostrowska
nie licząc tych z Oshawy Lon-don
St Catharines Hamilton
i wielu innych Od nich przede
wszystkim dowiadujemy się o
lozkladzie dnia i zajęciach co-dziennych
Wszystkie podkre-ślały
bardzo silnie zżycie się u-cestni- czek
"Buczą" i cenną
wymianę myśli na tematy pra-cy
instruktorskiej I dla nas to
wyglądało jakgdyby wszystkie
pochodziły albo z Los Angeles
lub Niagara Falls
Obozy dziewcząt i "Buczę"
zaprezentowała nam ich komen-dantka
hm Zofia Stohandel
ofiarne złote serce harcerskie
Zaśpiewały nam podczas przy-- '
jęcia pieśń obozową którą na-pisała
jedna z nich p Domań-ska
z Ottawy także dobrze na-czy- m
Czytelnikom znana dzia-łaczka
kulturalna
Wracając do obozu harcerzy
koniecznie trzeba wspomnieć o
pięknie urządzonej Sali Rycer-skiej
która rzeczywiście jest re-piezentacyjn- ym
miejscem II
światowego Zlotu Tutaj gospo-darzami
(obozów harcerzy) są:
hm S Podkowiński k-m- dt hm
T Masłowski przyboczny i hm
B Włodarczyk oboźny
"Sala Rycerska" wśród swych
pięknych eksponatów posiadała
portrety najwybitniejszych het-manów
Polski A więc króla Ja-na
III Sobieskiego (1629-1696- )
Jana Karola Chodkiewicza
(1560-1621- )' Stanisława Żół-kiewskiego
(1547-1620- ) Stefana
Czarnieckiego (1599-1665- ) i Ja-na
Zamoyskiego (1542-1605- )
Portrety te wykonywał bezinte-resownie
i w darze dla harce-rzy
Eugeniusz Chruścicki zna-ny
Polonii malarz artysta
' Stały tani także wszystkie
sztandary jakie przywiozły z so-bą
jednostki harcerskie Niektó-re
z tych znaków są nie tylko
piękne ale drogocenne Reszta
Sali udekorowana była obraza-mi
zabytków i miast Polski zna-kami
Wojska Polskiego oraz
pracami artysty malarza z Pol-ski
p Żebrowskiego którego
prace oglądać będziemy ponow-nie
na wystawie jaką urządza
wkrótce w Toronto i wielu in-nych
miastach
Obejrzeliśmy także i obozo-wisko
"wodniaków" których
k-mdan-tem
był p Tomasz Kas-przyk
z Hamiltonu Z nimi są-siadowali
działacze Kół Przyja-ciół
Harcerstwa a więc ten nie-zmiernie
cenny fundament po-lonijnego
ruchu skautowego I
tutaj także spotkaliśmy paru
naszych znajomych Kanadyjczy-ków
jak i z USA Na czele obo-zu
działaczy KPH stał hm Ba-hyry- cz
z Ottawy bardzo warto-ściowy
i ofiarny pracownik spo-łeczny
Tutaj też był nasz p
Adam Juryk z Montrealu oraz
hm Michał Prajsler z Nowego
Jorku prezes światowego Zw
b Więźniów Politycznych Po-dobnie
jak na obozie "Buczę"
tutaj również panowie z różnych
miast i krajów uczestniczyli w
Zlocie _
Te dwa bardzo ważne człony
II światowego Zlotu miały
rzecz zrozumiała zupełnie od-mienne
zadanie do spełnienia
niż wszystkie inne Zarówno in-struktorkom
jak i Kręgom
Starszoharcerskim i działaczom
KPH zlecono przeanalizowanie
i przedyskutowanie wielu bar-dzo
ważnych dla ZHP zagad-nie-
i zreferowanie ich na ob-radach
Zjazdu ZHP który się
tam jednocześnie odbywał i do-konał
wyboru nowych władz
Podzieleni wszyscy na grupy
spędzali czas na chodzeniu ba-daniu
sondowaniu opinii i
jLsy - _-- i!ls lr _ gz_- - - -_- L ?__ wreszcime nna w-spól—nych— obra
nowość księgarni „związkowca"
aCeksAnder śołżenigyń
ARCHIPELAG GUŁag
TOM II
Przełożył z rosyjskiego
Michał Kaniowskie
Cena $1766 (z przesyłką' $1750) -
"
Czeki lub Money Order prosimy wystawiać na:
Polish Ailianće Press Ltd
1638 Bloor St V Toronto Ónt M6P 4A8
lfS#pM-- U' "Wffiim 'WI3'5TY'1i?
dach celem konkretnego ujęcia informacji proste i na zwyk
danego tematu
Z dużym zainteresowaniem
oczekiwaliśmy na program wie- -
pod hasłem "Służba
Poprzedziła je bardzo miła ko-licj- a
podczas krórej k-m- dt
Zlotu inż Orłowski przedstawił
wszystkich przybyłych w
łych wy-konane
napisy
np "Polki
Idzie"
itn Vn łrncio nrrpmnrcłii
Polsce obu głównej drogi ze- -
II
godzi- -
się mnóstwo
z miast połud-niowego
Ontario
rodzaju po--
nsch popołudniowych gości Był kazie wszystkie je- -
więc już prezes KPK mec Wł dnostki pragną zaprezentować
Gertler Z Jarmicki pre- - się jak najlepiej I zawsze znaj- -
zes SPK J Kott i paru duje się jakaś grupa drużyna
zentantów grup etnicznych czy wielka krajowa
Wszyscy w dobrych humorach która zyskuje ocenę
i radosnym nastroju udali sie W przypadku II Zlotu wśród
na Stadion Milenium na ogni- - chłopców dominowały drużyny
sko z Anglii Ich obozowisko ogni- -
ska wewnętrzne jak też i te re- -
Kiedy słońce zaszło i uczynił Pezentacyjne i wszystkie wy- -
się mrok olbrzymi stos drzewa stąpienia wypadały
zapalili honorowi goście Na- - najlepiej z Anglii pry- -
częlnik i Naczelniczka R mat ten utrzymali również i
Kaczorowski i W Spławska podczas niedzielnej defilady
Znakomicie je poprowadził p
Kołodziejski z "Wolnej Euro-py"
Witał zebraną brać har-cerską
dziewczęta i chłopców
k-m- dt Zlotu inż Orłowski Pro- -
ogniska opraco- - jak
wany i jeszcze lepiej
ny Obok kilku inscenizacji wy-różniała
się jedna "Sobieski
podejmuje poselstwo Wiednia"
a do gustu najbardziej zapew-ne
przypadł "Sputnik" — zbio- -
szczapach
skąd pochodzą
Anglii"
stronach
publiczności
przybyłej
każdym
harcerskim
jednostka
najlepszej
zbiorowe
Harcerze
buławą komen-danta
pocztem pięknego sztan-daru
niesionego na sposób woj-skowy
szli śpiewając 'Wszyst- -
tn PfiKfp
gram świetnie A jnaezej
wykona- - Dzielnie im
dziewczęta te właśnie "Polki
Anglii"
Podczas obozowania II
rowa pieśń pod batutą znakomi- - odbyły się pierwszym jego
tego harcerza Anglii Zapew-- tygodniu parodniowe obrady
ne urodzonego artysty którego najwyższych władz ZHP na
pląsy wokół ogniska na tej nie- - których omówiono wiele bar--
równej murawie wprost zadzi- - dzo ważnych zagadnień co do
wiały i wzbudzały huraganowe których są różne różnych kra- -
oklaski paru tysięcy uczestni- - jach zamieszkania harcerzy oce- -
ków ny i opinie Jeśli się zważy fakt
Pod koniec i przed obowiąz- - że polonijne harcerstwo prowa- -
kową harcerską "Idzie noc" dzi swą działalność i pracę
k-ót- ką gawędę wygłosił Naczel- - partą _te same zasady i "Pra- -
nik ZHP R Kaczorowski Nie wo harcerskie" jakie obowiązy- -
będziemy jej treści tutaj ani wało nas do 1939 przyjdzie
omawiać anipoddawać anali- - się zastanowić czy nie jest ono
zie Stwierdzić jednak można że czasem pewnych swych uję- -
pewnych momentach mogła ciach i przestarzałe i nie pa- -
1-- yć inna tym bardziej że nie sujące do obecnych warunków
byliśmy tylko sami ale gościli- - jakich się znajdujemy
śmy przedstawicieli i zespoły
harcerskie innych grup narodo-wościowych
A więc w tym
przypadku nie pasował tutaj
ani Zbrucz ani Niemen
incMi
z "Chica-go"
nn
tego
ZHP
z
fn
z
w
z
w
o- -
o
r
w
w
w
ta była nie
już poważnego posie-dzenia
naczelnych władz
Nie też tajemnicą że
z
się do tej pory naj- -
Zaplanowane na niedzielę u- - vyższe władze ZHP trwał (i
roczystości i widowisko zepsu-- trwa) na tym samym
ła zupełnie i zimna posterunku nie godząc się na
pogoda skutek ulewnego żadne ani prawa ani
deszczu najpierw Zlo- - przyrzeczenia harcerskiego
tu na 930 T co w takich wypadkach
rano Mszę sw a po niej defi- - niia} powieazmy doro
ladę i przez wszystkich z du-- '„ rin „ in
żvm zainteresowaniem oczeki- - '° '
wane widowisko "Piękna nasza
Sprawa tematem
jednego
Londyn" którego wywo-dzą
jeszcze
uparcie
deszczowa
zmiany
komenda
odłożyła wyznaczona
w Kanadzie tutaj u- -
i no tilt oicTVm iiniwnt1 Polska cała „w fi stećie wykształcony młody har--
Nie' było pogody i w godzi- -
( cerZi kiedy każą mu uczyć "mio-nach
popołudniowych Co chwi- - dszych chłopców że "Harcerz
la padało a ciężkie chmury siuzy i Polsce?"
przelewając się po pobliskich
górach wcale nie zapowiadały Której? zapytać należy Bo z
pojawienia sie słońca Już nie ta-
- Pod Gierkiem Polską nie
o słonko " chodziło — przyrtaj- - wolno nam się zadawać Gdzie
mniej aby lało każdy wżdy- - Jest w takim razie inna Polska?
cjiaj_ Czy w Londynie?
A dlaczego prawo harcerskie
Przed polowym ołtarzem omiia kraJe w których niemal"
nad którym dominował wielki ż? M0% szeregów harcerskich
prosty z kloców osikowych wy- - Jest urodzone? Dlaczego nie
konany krzyż i na jego tle "Li- - n°żna służyć Ka-lijk- a
harcerska" zamknęły olb-- nadzie Stanom Zjednoczonym
rzymi czworobok szeregi harce- - czy Australii?
rek harcerzy instruktorek To właśnie paradoksalne u-instrukt-orów
Przed samym oł- - jpcie trochę 2modyfikował
tarzem stanęła szarża i Zło- - Zjazd wprowadzając do
iu oraz coście iviv kontrowersyjnego punktu "Pra- -
św celebrował ks Katski z An- - wa harcerskiego"
gin to Kapeian LomiKow z a- - Przyrzekam lojalność do np
wojny) w asyście kilku Kanady (kraju osiedlenia) 1 ta
księży uczestniczących w Zlo- - maleńka poprawka spowodowa-ne
Kazanie wygłosił ks Anto- - ła ponoć podczas obrad małą
ni Bagsik z Toronto wojnę Nektórzy z naszych to-P- o
nabożeństwie i po rapor- - rentońskich działaczy harcer-ci- e
k-mda-nta
Orłowskiego wi- - sl-ic- h zapowiedzieli ponoć
zebranych Naczelnik ZHP stąpienie z ZHP ("Baba z wo-- R
Kaczorowski a po nim wie- - zu koniom lżej")
Iu innych reprezentantów Po- -
lonii Kanadyjskiej z prez Ger- -
tiarom no 7olo lr1
Pod
sów
clraiit zastanowił
tn(W„ad-ęyg-jsrkzyiegoŁofityLgsizrAuep„„Lietwtniinciznych vładznadnacozdeomlndłypocodhwzeiendaienmiaorgument IwiKjriVj' uRiamtjy „w- -iat f™
słowie Izby Gmin i mayor
Wilna
Dobre Drzemówienie miał no- -
brało
Na
inż
repre- -
swego
nnc7P
Zlotu
Na
rnrlmnif
Bogu
nie
wy-ta- l
lifistua
Zjazd
się
Es- - nie ma przygo- -
do towanych młodszych sił do
stano-wisk
nie bardzo
sel dr który na wstę- - nywuJacy- -
pie wyraził swój wielki podziw Do spraw odbytego it Zlotu
dla postawy szeregów polonij- - ZHp 2apewne jeszcze p0Wróci--
nego ZHP jego cennych osiąg-- nięc programu mroytujeDmziysiejnsaze goknocńoco' wze ktuówryamgii M in powiedział:
'"Gdy mrok zapaTa macie Przed Paru dniami na Kaszu- -
żwyczaj rozpalać ogniska har-- bach zetknęliśmy się
ćerskie W obecnych trudnych Pozosta]e nam jak najser
czasach rozpalajcie jeszcze wic- - ł„ lik „u „oło„ aeczmej podziękować nie tylko
I2ŁG uguiona mnij ujioivw- -
ne zwycięstwo wia- - zaproszenie ale także za ser- -
ry w lepsze jutro i bratniej zgó- - deczne przyjęcie troskliwą opiei
dy miłości kę i ułatwienie nam pracy spra--
Wam mundurach nie- - wozdawćzej (ś)
ziówńanego harcerza polskiego
z krzyżem na piersi przypadł —~mm~~mm~mm——
zaszezytny udział w walce o
zleconego r NdJKOrZyStniGJ
t am posianniciwa Kiorego
program jest zawarty rocie
waszego Przyrzeczenia- - Bądźcie
mu wierni"
Po tym wszystkim była defi-lada
Wspaniała! Byłaby- - jesz-cze
okazalsza gdyby nie_r lało
Niemniej przed trybuną hono-rową
przeszły znakomicie pre-zentujące
się szeregi harcerek
CTe ze Stanów Zjedn i Anglii
wprost zachwycały PoszczegóT-ńe'człon- y
szły pod swymi sztan-darami
niosąc naprzedzie i dla
drzewnych
"Detroit" "Ottawa
wielu
nHrlnmu"
dotrzymały kroku
ZHP
jest "pol-ski
struktor
powiedzmy
ZHP ZHP
aproeui
dodatek: —
nic i fyuwicuŁici uj
ZHP do&rze
bwoicIi
'
ze ił ob-jęcia
odpowiedzialnych
— jest przeko- -
Haioasz
i '
„ i t ♦ niezłomnej 7a
i
w
x
dokładne wykonanie
w
za
kupić
lub
sprzedać
średnictwem
ZWIĄZKOWCA"
Z"1
Barwna postać drukarza XVI wieku
Galerię „mistrzów czarnej rę-ki"
na Białostocczjźnie otwiera
Jan Małecki Jest to postać
barwna zasługująca na coś
więcej niż tylko na suchą
wzmiankę encyklopedyczną Na-prawdę
nazywał się Sądecki
(lub Sandecki jednak ta forma
jego nazwiska wynika z osobli-wości
XVI-- w iecznej pisowni)
Nazwisko jego wskazuje że uro-dził
się w Sączu skąd przed
1522 r przywędrował do Krako-w-a
J S wid-nieje
Jego inicjał — —
na „Ewangeliarzu" wyda-nym
w tym roku przez Ungiera
on także „imprymował" „żywot
św Aleksego" i pierwszy polski
kalendarz wydany w 1525 r
To z pewnością nie wszystko
co Sądecki zrobił w Krakowie
Już jednak na podstawie tych
paru prac można wnosić że ja-ko
drukarz cieszył się w stolicy
Polski dostatecznie dobrą opinią
i nie brak pracy lub uznania
skłoniły go do szukania chleba
w głuchej prowincji jaką bez
wątpienia były Prusy Książęce
w porównaniu z Slałopolską
Stanisław Rospond któremu
zawdzięczamy dość obszerne stu-dium
poświęcone temu druka
rzowi (głównie jako jednemu z
twórców pisowni polskiej XVI
wieku) a także odkrycie że Są-decki
i Małecki to jedna postać
— doszedł do stwierdzeń nie-zbyt
pochlebnych dla protopla-sty
mazurskich drukarzy
Jan Sądecki okazał się miano-wicie
człowiekiem niesolidnym
Jego mistrz i pracodawca —
Florian Ungler — człowiek o
wielkich zasługach dla drukar-stwa
polskiego gdyż w ciągu 26
lat tj od 1510 do 1536 roku
wydał przeszło 80 tytułów — po-padłszy
w tarapaty pieniężne
zaciągnął u Sądeckiego pożycz-kę
Tytułem gwarancji dał wie-rzycielowi
na przechowanie
czcionki Sądecki nie czekając
na zwrot pieniędzy sprzedał
czcionki konkurencyjnej firmie
Wietora czym naraził się nie
tylko Unglerowi lecz i innym
mistrzom cechu drukarskiego
Nie ustalono ostatecznie czy
Sądecki już w Krakowie przeja-wiał
zainteresowanie napływa-jącymi
z Zachodu „nowinkami"
religijnymi Faktem jest że szu-kając
nowego pola do działania
schronił się pod skrzydła księ-cia
Albrechta Hohenzollerna i
tu występował jako protestant
Ba! osiągnął nawet godność pa-stora
gminy ełckiej a z czasem
— nominalnie przynajmniej —
superintendenta (tj dziekana)
'okręgu ełckiego jańsborskiego
oleckiego i częściowo ryńskie-go
Jak większość neofitów nasz
drukarz miał tendencje do po-padania
w skrajności Przeja-wiał
mianowicie wielkie zainte-resowanie
naukami Piotra z Go-niąd-za
— anababtysty czym na-raził
się ortodoksyjnym prote-stantom
m in Seklucjanowi —
drukarzowi królewskiemu wy-dawcy
dzieł m in Mikołaja
Reja
Albert Hohenzollern był hoj-nym
mecenasem Na początek
dał swemu nowemu podopiecz-nemu
majątek Regielnicę pod
Ełkiem co dla Sądeckiego stało
się równie cennym jak i kło-potliwym
nabytkiem Majątek
ziemski mógł posiadać jedynie
szlachcic a z pewnością nie był
nim mistrz Jan urodzony w mie-ście
Sączu Od czegóż jednak
fantazja? Jan ochoczo wyrzeka
się rodzinnego miasta i oświad-cza
że urodził się we wsi Ma-lec
Odtąd też przybiera nazwi-sko
Maletius vel Małecki Aby
swe nowo nabyte szlachectwo
okryć patyną Małeccy zakłada-ją
nie opodal Ełko wieś Male-czew- o
Odtąd mają już własną
„rodową siedzibę"
Jako drukarz wsławił się Jan
Małecki głównie sporem z Sek-lucjane- m
na temat pisowni pol-skiej
był bowiem zwolennikiem
naśladowania w tej dziedzinie
Czechów choć język polski obfi-tuje
w dźwięki których czeski
nie ma W polemice tej nie prze- bierano w słowach Seklucjan
nazywał Małeckiego „szpiegiem
zazdrośnikiem oszczercą bez-bożnikiem
wariatem" a gdy
drukarz ełcki wyrażał przeciw-ko
temu nieśmiały protest wy- dawca dzieł Mikołaja z Nagło-wic
użył słów „jeszcze bardziej
wyrazistych nie do powtórze-nia
spezystych iście rejow-śkichlL- —
stwierdza St Rospond
Kiedy powstała drukarnia w
Regielnicy — nie wiadomo We-długjjedny- ch źródeł było to w
1536 r według innych w rok
później a jeszcze inne wymie-niają
rok 1540 co wydaje się
najbliższe prawdy bo Małecki
po przybyciu w te' strony miał
kiopoty finansowe i' aby kupić
"komplet czcionek zaciągnął po-życzkę
w kościołach w Ełku i
Ostrymkole Z prać które tu
wydrukował największe znacze-nie
ma chyba -- jednak jego roz-prawa
o "pisowni polskiej Cen-na
jest także książeczka jego
syna — Hieronima o zwycza-jach
Jaćwingów i innych ludów
bałtyckich zachowanych na pół-wyspie
Sambia
Dzieło — jak ło czgslo bywa
s
— przerosło mistrza Czcionka
gotycka" którą przywiózł z
Krakowa pnyjęia się powszech-nie
na Mazurach i jeszcze w
pierwszych dziesiątkach lat na-szego
wieku nazywano ją tutaj
krakowskim sryftem" Dru
karnia podupadła już zapewne
za czasów jego syna który nie
miał drukarskiego talentu al
zapoczątkowała edytorstwo na
Mazurach stworzyła podwaliny
pod polskie piśmiennictwo w
tym regionie Wreszcie szkoła
polska założona w 1546 r przez
Hieronima Małeckiego — podle-gała
ona przez długi czas uni-wersytetowi
w Królewcu rów-nież
polskiemu — mimo napo-ru
germanizacyjnego przetrwała
jako polskie gimnazjum do ro-ku
1810 W pamięci ludu ma-zurskiego
a zwłaszcza w pamię-ci
ludowych działaczy żywa by-ła
pamięć o tym że Małeccy
przybyli z Krakowa Ich obec-ność
w ówczesnych Prusach
Książęcych symbolizowała nieja-ko
związki z Polską i narodem
polskim co było bardzo istotne
w czasach gdy te dwie części
kraju przedzielała granica pań-stw
owa
Biografię Jana Sądeckiego
Małeckiego opracował Stanisław
Rospond Jego działalności na
Mazurach jednak nie znamy w
całej pełni Nie wiadomo w
którym roku drukarnia jego
powstała czy istniała w Regiel-nicy
czy w Ełku jakie prace —
poza ustalonymi przez Rospon-d- a
— ukazały się w niej za dłu-giego
bo 86-letnie-go
życia zało-życiela
a jakie wydał jego syn
Nie wiemy --wreszcie co się z
nią stało: czy ją ktoś przejął i
kontynuował dzieło mistrza Ja-na
czy też ją zlikwidowano Nie
ustalono też czy Małecki utrzy-mywał
kontakty z Krakowem
po roku 1536 tj po śmierci
Ungiera Czekają także swoje-go
badacza kontakty Małeckie-go
z Piotrem z Gomądza Czy
Małecki zetknął się osobiście z
przywódcą detcistów (który wy-stąpił
ze swyjiu poglądami po
1556 r gdy mistrz Jan już dzia-łał
w bezpośrednim sąsiedztwie
Podlasia) czy znał tylko jego
prace A może je drukował?
Jak widać w związku z posta-cią
pierwszego na
drukarza więcej niejasno-ści
i wątpliwości niż kategory-cznych
stwierdzeń
R K
Książki do nauki języków
JACKOWSKA T — Rozmówki angielskie — prze-znaczone
w zasadzie dla osób zupełnie nie zna-jących
języka angielskiego Są również bardzo
użyteczne dla tych którzy znają trochę j an
gielski lecz nie mają dostatecznej praktyki
Wiedza Powszechna 1976
PRACA ZBIOROWA — Najnowszy samouciek pol-sko-anglel- ski
— Dla początkujących bardzo
łatwy w użyciu
Worzalla Publishing
MACALLUM T W — Nauka angielskiego English
for Poles — Szybko łatwo i przyjemnie
Orbis (Londyn)
PRZYBYŁA J — In London Warsaw and Elsewhere
Talks and Jokes — Podręcznik j angielskiego
dla zaawansowanych
PWN
DOBRZYCKA I KOPCZYŃSKI B — Język angielski
dla zaawansowanych — Niniejsza prasa jako
druga część podręcznika I Dobrzyckiej pt:
„Język angielski dla początkujących" opiera
się na materiale leksykalnym i gramatycznym
który rozwija i rozszerza Przeznaczona jest
w zasadzie dla osób które przerobiły pierwszą
część — dla
Wiedza Powszechna 1975
SMÓLSKA J RUSIECKI J — English for Everyone
Part 2 4 3 — Dwa oddzielne podręczniki dla
osób które już opanowały podstawowe wiado-mości
języka angielskiego
PZWS Część 2
" 3
jBORKOWSKI P — An English-Poljs- h Dietionaryof
Idioms & Phrases' — Idiomy trzeba znać Na- -
leży na nie zwracać uwagę podczas czytania
Trzeba je zapamiętać i używać w mowie i piś-mie
Odnowa — Londyn Ł970
GAJDA R — Wybór idiomów angielskich
Wiedza Powszechna — Warszawa 1975
SMÓLSKA J — Język angielski dla techników —
Książka może być przydatna dla inżynierów
i techników którzy pragną w możliwie krót-kim
czasie opanować język angielski w stopniu
pozwalającym na korzystanie z piśmiennictwa
technicznego w j angielskim
Wiedza Powszechna — Warszawa 1975
FAŁKOWSKA M MAJEWSKI R E PAWŁOWSKA
B E — Korespondencja w języku angielskim
— Wzory listów i dokumentów w -- wymianie
naukowej z zagranicą
Ossolineum 1974
PODBIELSKI L — Manuał of Commercial English
— Podręcznik obejmuje szeroki wachlarz za-gadnień
począwszy od korespondencji handlo-wej
poprzez wybrane tematy z dziedziny mię-- '
dzynarodowych stosunków gospodarczych
PWN 1973
PRZYBYŁA J STRYJECKI M — Commercial En-glis- h
— Jest to praca w języku angielskim
na temat organizacji handllu zagranicznego
bankowości transportu i ubezpieczeń
PWE 1972
PRACA ZBIOROWA — Słownik terminologii che-micznej:
polsko-niemieek- o angielsko-francus-ko-rosyjs- ki
— Zawiera około 3844 polskie
terminy hasłowe w układzie analfabetycznym
WNT 1974
JĘDRASZKO S — Słownik lekarski polsko-angiels-ki
i angielsko-polsk- i 2 tomy — Zebrany w słow-niku
materiał ''zawiera około 40000 haseł wy-stępujących
w fachowej literaturze medycznej
i dziedzinach pokrewnych
PZWL 1974—1975 2 tomy"
DEMBOWSKA J MARTYNIAK H — Aprenons le
' polonais — Podręcznik do nauki j polskiego
dla Francuzów
Wiedza Powszechna 1974
ZAWADZKA C MAJDECKA M — Jeżyk włoski
dla początkujących — Podręcznik ten jest
przeznaczony dla osób które bez pomocy na-uczyciela
pragną nauczyć się języka włoskie-go
Umożliwia on zapoznanie się z podstawo-wymi
wiadomościami z zakresu wymowy gra-matyki
i składni włoskiej
Wiedza Powszechna 1973 '
BASTGEN Z — Le't's Learn Polish — Podręcznik
dla początkujących
Wiedza Powszechna 1974
BISKO W KAROLAK S — Mówimy po polsku —
A Beginners' Course of Polish A Course of
ćonversational Polish for beginners '
4 płyty i książka (4 records and 1 book)
Sama książka
Wiedza Powszechna 1976
UWAGA!
W Księgarni
Białostocczy-żni- e
początkujących
$275
S4 00
$400
S280
$G50
$225
$250
$550
$375
$350
$475
$350
$000
$1800
$3000
$275
$030
$270
Ś1400
$350
UWAGA!
„ZWIĄZKOWCA"
otrzymasz każdą ksiaźk wydaną w Polsce lub na emigracji
Koszt przesyłki książek ponosi zamawiający Przy zakupie
do wartości $20 na przesyłkę należy doliczyć 10% Powyżej
$20 — 5%
Polish Alliance Press Ltd — Book Storę
1638 Bloor St W Toronto Ont M6P 4A8