Zwilazkowiec Alliancer, October 22, 1958

              v rv~-- r r f?es3rSaSeiSnWrriI
SZfCfiU sfesv25l M3iifr lir ĆM frlU' tir- - --ttil ' - UilWJ Ł r ł s
i
1
a
®
K?
tt!
f
'
W
Effl
M
M
iI
Je i
i:a tf
?4 I
#1--
$m
Mtl
fC 5
R fi
iv
Łt-o- l '?&j:
STR I
Prlnted for very Wednesday ani Saturday by:
"Związkowiec" (The AUiancer) Tel LE 1-2-
492
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie wydawany prztz Dyrekcje Pwowa
Rłdłkfor F Głogowski Kltr Drukarni K J Mazurklewlei Kler Adm K Frlkkt
PRENUMERATA
Poczną w Kanadzie $600 W Stanach Zjednoczonych
I-ołroc-zna
$3 50 i innych krajach
Kwartalna $2 00 Pojedynczy numer
$700
100
1475 Qoeen Słreeł West — Toronto Ontario
Authorised as Second Class Mail Post Ojfice Department Ottawa
NA JAKICH WARUNKACH?
Przed miesiącem gdy Quemoy znajdował się pod bezustan-nym
obstrzałem artylerii chińskiej kiedy wydawało się ze lada
d?ień rozpocznie się lądowanie wojsk komunistycznych na tę
wyspę prez Eisenhower wygłosił przemówienie do narodu
Stwierdził on wówczas że naród amerykański musi być gotowy
i i i- -' 2 if rtlYłrtri i niD7alo7nncpi (jo ODrony zasaa Kiore wyjwje a wici wuunnu 14o„
W) wodził że walka nie toczy się o Quemoy lecz o wolność Wska-zywał
ze próba zajęcia wyspy która należy do innego państwa
jM n" tylko zwykłą agresja ale odsłania tendencję Chin komu-nistycznych
Przypomniał że uleganie sile wiedzie jedynie do kata-strofy
Zachód wywodził koncesjami usiłował okupie pokój gdy
Mussolini sięgał po Abisynię a Hitler po Czechosłowację A jak
v ladomo nie uchroniło to demokracji przed wojną i to w warun-kach
bardziej niekorzystnych
Gdy porówna się te wypowiedzi do ostatnich nie trudno bę-dzie
stwierdzić olbrzymią wręcz rozbieżność Po mocnych bardzo
mocnych słowach nastąpiły inne wysoce ugodowe Naturalnie
wątpliwe jest czy oczekiwano rozpoczęcia przez Stany Zjednoczo-ne
wojny w obronie wysp przybrzeżnych ale sądzono iż conaj-mnif- ii
nrl nrzeszłn dwu lat istniała możliwość podjęcia tych roz
mów które toczą się obecnie w Warszawie A więc ze można było
uniknąć tego ostatniego naprężenia a wraz z tym i znacznych
strat w ludziach i sprzęcie
Wielu polityków amerykańskich znaczna część prasy wska-zywali
że utrzymanie wysp nadbrzeżnych jest niemożliwe i stąd
zbędne jest przemieniać je na wysunięte twierdze Twierdzono że
jest to marnowanie pieniędzy że grozi utratą prestiżu gdyż silny na
tisk komunistów zmusi Stany Zjednoczone do zmiany nastawienia
Tiektórzy utrzymują że Czang Kai Szek również wypowiadał się
przeciwko utrzymaniu tych wysp i że właściwie został do tego
zmuszony przez Waszyngton Trudno oczywiście powiedzieć że te
ostatnie informacje prasowe są ścisłe Faktem jest że czynniki
oficjalne nie zaprzeczyły tym doniesieniom Zależność Formozy od
Stanów Zjednoczonych jest tak wielka że nie jest ona w stanie
do żadnej akcji której by nie aprobował Waszyngton Czang Kai
Szek jest oczywiście uzależniony od Stanów Zjednoczonych za-równo
gospodarczo jak politycznie i strategicznie Gdyby więc
Stany Zjednoczone nie umożliwiły obrony tej wyspy Quemoy
padłaby Waszyngton zdobył się zarówno na poważną akcję mili-tarną
jak i na polityczną Pierwsza miała na celu przygotowa-nie
drugiej
Rokowanie w Warszawie toczą się o wyspy nadbrzeżne o
Formozę Nacjonaliści nie są partnerem w nich ale ważą się tam
ich losy Stany Zjednoczone zastrzegają się naturalnie że nie
podpiszą żadnego porozumienia bez zgody rządu Czang Kai Szeka
a ten głosi że nie pójdzie na żadne ustępstwa wobec komunistów
co jednakże nie przeszkadza iż rokowania postępują naprzód
Osiągnięto nawet dość poważne porozumienie które doprowadziło
do znacznego czasowego odprężenia Zamilkły działa nad Ouemoy
samoloty nacjonalistyczne nie latają nad terytorium Chin komu-nistyczna
żegluga przybrzeżna funkcjonuje bez przeszkód ze stro-ny
lotnictwa nacjonalistycznego Z drugiej strony nacjonalistyczne
dostawy do Quemoy i innych wysp odbywają sie bez osłony woj-skowej
Jest to niewątpliwie coważne osiągnięcie
Czy jest to jednak zwycięstwo dyplomacji polityki amery-kańskiej?
" i
Tak jeśli chodzi o sam fakt przerwania działań wojennych
Stany Zjednoczone uwarunkowały bowiem każdą koncesję od
zaprzestania bombardowania Ouemoy Ale też i na tym wyczer
pują się sukcesy Departamentu Stanu Z informacji jakie prze-nikają
do prasy wynika bowiem niezbicie że Stany Zjednoczone
zdecydowały się conajmniej na znaczne zmniejszenie garnizonów
nacjonalistycznych' na Quemoy co może być pierwszym krokiem
do neutralizacji wjtep nadbrzeżnych by w dalszej przyszłości
przekazać je komunistom chińskim już bez walki
-- Rokowania z nacjonalistami zdają się być nie mniej ciężkie
aniżeli z komunistami Czang Kai Szek bowiem co jest jak naj-bardziej'
zrozumiałe każe sobie teraz słono płacić za ustępstwa
dcĄktórych -- był gotoW przed kilku laty Skoro Stany Zjednoczone
naglę uznały 'że Wyspy nie są już bastionem obronnym skąd
może mieć pewność iż po kilku latach --po jakiejś nowej awantu-rze
komunistycznej nie dojdą do przekonania o zbędności For-mozy?
" Aby uchronić się przed podobnymi niespodziankami Czang
Kai Szek szuka teraz nie dyplomatycznych lecz wojskowych gwa-rancji
Zmierza po prostu do uzyskania takiej ilości najbardziej
nowoczesnego sprzętu wojennego który umożliwi mu w chwili
niebezpieczeństwa wszczęcie samodzielnej akcji obronnej Pragnie
więc wykorzystać powstałą sytuację do pewnego rodzaju unieza-leżnienia1
sie -- od' Stanów Zjednoczonych a przynajmniej do znacz-nego
zmniejszenia tej zależności Pozornie wygląda to wręcz nie-prawdopodob-nie
gdy państwo całkowicie uzależnione od wielkie-go
"mocarstwa może mu dyktować warunki ale tak w rzeczywi-stości
-- jest Bo Stany Zjednoczone nie uciekną się do użycia siły
czy nawet potężnych nacisków wobec małego sojusznika i dlatego
starają się zaspokoić jego żądania Wiele zdaje się wskazywać na
to że Czang Kai Szek ogołoci wyspy nadbrzeżne i otrzyma wza
mian pewną ilość rakiet nowych samolotów dla obrony Formozy
Gdy zakończą się przetargi z Czang Kai Sżekiem przyspieszy
się rozmowy ambasadorów w Warszawie a po pewnym czasie
usłyszymy z Waszyngtonu donośny głos zapewniający świat żp
Quemoy nie jest już symbolem walki o wolność ale jakąś nic nie
znaczącą --wyspą cninsKą
Przygotowaniami do konkla-we
zajmuje się komisja złożona
z trzech kardynałów: "camer-lengo- "
to jest kardynała-szambe-lana- r
którym jest kard Bene-dett-o Maselła kard Eugene Tis-sera- ńt dziekan Kolegium Kar-dynalskiego
i kard Piętro Bion-d- i
Ta komisja przyjmuje kar-dynałów
przybywających na kon
klawe Druga komisja złożona z
kardynałów Piętro Ćiriaci Gae-tan- o Ciacognani Grzegorza XV
Agacianian odpowiedzialna jest
za dobór personelu który znaj-dować
się będzie na konklawe w
charakterze osób towarzyszą-cych
kardynałom' a więc ich se- kretarze lekarze farmaceuci
służba osobista kucharre per-sonel
techniczny itp Ogółem o-koło- 80 do 90 osób bierze pośre-dni
udział w konklawe Wresz-cie
'trrocia komisja składająca
się z'kardynałów Nicola Canali
i Giuseppe' Pizzardo sDrawuiP
pieczę czasową nad bieżacvmi
SDrawarhi Miasta Watykańskie-go
gdy kardynałowie są'na kon-klpwe- '" '" ' f" '
Wjednym skrzydle tóWaty ka-mi
"znajdować-się]będ- a oddzielne
sypialnie 'dla'jws7vsikich
Ta cześć
Watykanu została całkowicie od--r
cięta-ó- d 'świata"- - 'zewnętrznego
gdyż podczas konklawe nikt nie
może utrzymywać żadnej łącz-ności
z kimkolwiek poza mura-mi
Nawet okna wychodzące na
zewnątrz są zamurowane Jest
to dziś już tylko akcja symbo-liczna
pozostałość z okresu kie-dy
odcinano kardynałów by u-chro- nić
ich od nacisków ze stro-ny
monarchów i ich ambasado
-- ów którzy lansowali swoich
kandydatów "na Tron Apostol-ski
Wybory odbywają się w sław-nej
Kaplicy Sykstyńskiei Naz-wa
ta wywodzi sie od Papieża
Sykstusa' IV z którego polece-nia
została zbudowana w 1473 r
Od lat kaplica ta stanowi naj-większą
atrakcję artvstyczna
Watykanu Tam znajduje się
arpyrbieło malarstwa ścienneeo
"Sąd Ostateczny'" Michała An!-f- a
oraz szereg" wspaniałych pló-ci°- n
naiznakomitszych artystów
włoskich
Teoretycznie każdy ''katolik
płci męskiej którv osiągnął
wipk rorumu (rozeznania! może
bvć obrany Papieżem To 7na-C7- v
że kandydatem może być za-rów- no osoba świecka jak i du-chowna
nie zasiadająca w Ko-legium
Kardynalskim" W d-w-nv- ch
C7asarń bywało tak Gdv
taki kandydat uzyskał większość
został natychmiast wyświęcony
"ZWIĄZKOWIEC" PAŹDZIERNIK (Oetober) Środa 22 — 1958
WIKTOR PODOSKI Wybitni Polacy
1Va irnnhmpnr-i- p amerykańskim
każdy jest przybyszem: nawet czer-wonoskór- zy
znaleźli sie tu przy-bywszy
z Azji przez Cieśninę Be-ringa
Każdy z osiadłych tu bia-łych
ludzi gdy osiągnął' pewien
stopień oświecenia szuka "świecz-ników"
wśród swoich ojców i dzia-dów
i pragnie się nimi wśród in-nych
wykazać tak jak oni
Dziecko polskich rodziców sie-dząc
w jednej klasie z kolegą Bry-tyjczykiem
Francuzem Niemcem
Włochem Skandynawem itp chce
się też pochwalić jakimiś wybitny-mi
rodakami Wchodzi tu w grę
współzawodnictwo ambicja po-budka:
"My Daddy can lick your
daddy!" Jeśli polskie dziecko po-trafi
wykazać się znanymi po-wszechnie
nazwiskami i dorzucić
garść innych o których koledzy je-go
jeszcze nie słyszeli będzie się
czuło na równi z innymi Inaczej
nabierze urazu niższości i będzie
wstydziło się swego pochodzenia i
obco brzmiącego nazwiska
Dopomóżmy tedy naszej młodzie-ży
w poszukiwaniu jednostek któ-rym
— dosłownie czy przenośnie
— wystawiliśmy pomniki Na tej
półkuli najbardziej znanych jest
9 nazwisk wielkich Polaków: Koper-nik
Sobieski Kościuszko i Pułaski
Szopen (Chopin) Sienkiewicz Ma-ria
Curie (-Skłodo-wska)
Paderew
ski Piłsudski Dajmy dzieciom tło
ich życia i działalności albo roz-wińmy
ich wiedzę o nich I dodaj-my
szereg dalszych nazwisk
Chciałbym przypomnieć ze dwie-ście
pięćdziesiąt Wyciągnąłem je
z pamięci wertując materiały en-cyklopedyczne
oraz nawet wydaw
nictw periodyczne: krajowe i za
graniczne A więc między innymi:
Antologie jak Watsona Kirkcon-nell'- a
i "Polish Anthology" T M
Filip'a i M A Michael'a (Duck-wort- h
Londyn 1944) Ale nade- -
wszystko dostępne w bibliotece
Uniwersytetu Ottawskiego:
"Polska Jej Dzieje i Kultura"
Aleksandra Bruecknera (wydanie
opracowane przez St Lama Paryż
1955 r)
Zeszyty "Encyklopedii Trzaski
Ewerta i Michalskiego" (wydaw-nictwo
przedwojenne)
"Rozprawy i Szkice z Dziejów
Słowian" Tad Lehr-Spławińskie-go
(Pax 1954)
"Rozwój Etnografii i Etnologii
w Polsce" Anny Kutrzebianki (Pol
Akademia Umiej Kraków 1948 r)
O Polakach którzy się w St Zj
wyróżnili pisywał w artykułach
i wydawnictwach książkowych po-ważny
szperacz Mieczysław Hai-ma-n
z Chicago Pomocną była mi
tu równiSż książka Melchiora Wań-kowicza:
"Polacy i Ameryka" (Ofi-cyna
Poetów i Malarzy na Emigra-cji
w Anglii 1952 r) Nadto przy-pominam
sobie że w r 1938 Zie-liński
wydał w Warszawie zdaje
się pod egidą Ligi Morskiej i Ko-lonialnej
"Słownik Polskich Po-dróżników"
wydanie tymczasowe
Wspomniany już Stanisław Lam
przygotowuje w Paryżu Słownik
Pisarzy Polskich ale zbiera dopie-r- o
do tej pracy materiały
W czasie wojny miałem w ręku
encyklopedię wydaną przez pro
boszcza jednej z polskich parafii w
USA (ks Bujnowski?) ale autor je]
zbyt hojnie potraktował owych
polskich "luminarzy" na tym kon
tynencie skoro umieścił w swym
siisie ówczesnego ambasadora RP
w Waszyngtonie i posła w Ottawie
Najbardziej miarodajną' źródło
Jak odbywa się wybór Papieża?
kardy-ńalóworazperśon- elu
nomocni-C7eeptechnić?rieg- ri
i dopiero wówczas mógł objąć
urząd Od 580 jednak lat na
Tron Apostolski wybierano wy-łącznie
kardynałów"
Historia notuje bardzo długie
konklawe jedno trwało nawet
trzy lata i wszystkie obostrzenia
jakie obecnie istnieją zmierzaią
do tego by wybór przeprowadzo
no możliwie najszybciej
Do wyboru Piusa X monar-cha
austriacko węgierski jako
tytularny król Jerozolimy posia-dał
prawo veta Zostało ono
zresztą ostatni raz wykorzystane
nrzez arcybiskupa krakowskiego
księcia kard Puzynę co było o-stat- nią próbą wtrącania się
świeckiego monarchy w sprawę
wyboru Paoieża Bezpośrpdno
po tei elekcji Papież zniósł ten
przywilej Ostatnim Papieżem
narodowości nie włoskiej był
Adrian VI Holender zasiadają-cy
na Tronie Apostolskim pr7e7
rok Od 436 lat Kolpgium Kar-dynalskie
wybpra jako Papipża
tvlko kardynałów narodowości
włoslciej i "dlatego nie nalp'y
prrypus7czać by obecne konkla-we
miało odstąpić od tej tra-dyc- iu
Kiedy po głosowaniu jeden 7 kandydatów otr7vmał wymaga-na
"wi'eks7ość ?a nlus jeden
głos d7iekan Kolegium- - 7wr?oa
się do niego tymi słowami w ję- -
wą i obszerną studnią nazwisk i ży
ciorysów Polaków którzy dobrze
przysłużyli się krajowi i ludzkości
będzie Słownik Biograficzny rozpo-częty
w Polsce przez prof Wł Ko-nopczyńskiego
♦ '(podobno ukazały
się już zeszyty na literę J )
Byłem w r 1939 na odczycie te-go
zasłużonego historyka (zmarł w
b r) w Kosowie Mówił wówczas o
zamierzonym wydaw nictwie i zachę-cał
do abonamentu Odczyt był pod
tyt "Pomnik Dziesięciu Tysiącom"
Ogromna praca prof Konopczyń-skiego
obejmuje zatem aż tyle na-zwisk
zasłużonych Polaków! Za-pewne
w warunkach obecnych a
zwłaszcza "przed-październikowyc- h"
niejedno nazwisko zostało z przy-gotowanego
materiału usunięte
szereg zaś innych znajdzie miejsce
w Słowniku Przecież niewątpliwie
przeważna większość tych naszych
"Pomników w Alei Zwycięzców na
polu kultury" będzie dotyczyła na-szych
antenatów w dziedzinie twór-czych
myśli i trwałych dokonań
I tymi pozycjami młodzież nasza
będzie mogła wykazywać się chlu-bnie
zagranicą
W porównaniu z tą liczbą nazwisk
pomijając już fachowość opracowa-nia
wykaz który na razie mam
jest niezmiernie krótkim (jeden
na czterdzieści) i szkicowym spi-sem
wybitnych naszych rodaków
nieraz bez imion najczęściej bez
dat jedynie ze wskazaniem dzie-dziny
w jakiej zabłysnęli Zada-niem
moim było nie podawanie dłu-giej
listy wybitnych Polaków z bio-graficznym
omówieniem Do takie-go
zadania nie jestem powoła-ny
Ale że "nie święci garnki le-pią"
i wierny zasadzie: "nie za-niedbuj
dobrego jeśli nie możesz
zrobić lepiej" podjąłem się rok
temu tej żmudnej niewdzięcznej
i wystawionej na liczne krytyki
roboty przy ogromnych oporach
wewnętrznych Dziś po licznych
korektach własnych i ze strony kil-ku
profesorów-Polakó- w doszedłem
do przekonania że lepiej jest spi-sów
tych nie podawać do prasy w
tej formie i w tym stadium w ja-kich
są one dziś w moim posiada-niu
Najprzód należałoby uporząd-kować
nazwiska metodą słowniko
wą t zn w porządku alfabetycz-nym
Dalej — zaopatrzyć je w da-ty
urodzenia (i ewentualnego zgo-nu)
Wreszcie wyposażyć wszystkie
nazwiska w krótkie dane biogra-ficzne
Z drugiej strony jak mi na
to zwracali uwagę moi łaskawi do-radcy
(ustnie i w drodze korespon-dencji
jeśli o Toronto idzie) trze-ba
by się zastanowić jaki stopień
walorów klasyfikuje przedmiot
moich szperań do zamieszczenia w
tak względnie krótkim wykazie:
czy w ogóle uwzględniać żyjące
osoby? W moim przekonaniu: tak
(jeśli idzie o jednostki wybitne
które dały się poznać w zagranicz
nym świecie naukowym przez swo
je prace opublikowane w językach
obcych lub wystawione publicznie)
Dalej: czy uwzględnić tylko wybit-nych
Polaków czy też i obcych
którzy dali wkład do naszej kultu-ry?
Czy ograniczyć się tylko do
tych Polaków którzy dali się po
znać wśród obcych? Osobiście od
powiadam pozytywnie na tś dwie
ostatnie kwestie: a więc wymienić
kilku obcych jak: Stefan Batory
Generał Bem Andriolli Elsner A
z Polaków podać tylko tych któ
rzy przez swoją pracę czy swoje
prace: naukowe literackie i arty--
styczne rozsławili imię Polski
wśród obcych Wówczas 7 koniecz
zyku łacińskim: ''Acceptasne e-lectio- nem
de te canoniće fac-ta- m
in Summum Pontificem?"
(Czy przyjmujesz kanonicznie
dokonanego oboru' na Arcyka- -
ipłana?) A gdy pada z ust jego
"accento (prryjmuję) poetnoszą
nad fotelem w którym siedzi
bildachim Poczem udaje sie do
ołtarza i tam przyjmuje zobo-wiązania
posłuszeństwa od""wszy-stkic- h
kardynałów! "
Kardynał-dzieka- n Kolegium u-da- je
się na balkon bazyliki św
i Piotra by zakomunikować zgro-madzonym
wybór Papieża o-świadcz- ajac: "habemus Papam"
i ujawnia jeeo nazwisko W mię-dzyczasie
oblekają nowego Pa-pieża
w szaty pontyfikalne po-czym
udaje się onrna wielki bal-kon
bazyliki spełniając swoją
pierwszą 'publiczną erynność u-d7iele- nia
błogosławieństwa "ur-b-i
et orbi" (miastu i światu)
Jako najpoważniejszych kan-dydatów
na Tron Apostolski wy-mienia
sie:
Kard Giuseppe Siri arcybi-skupa
Genui najmłodszego kar-dynała
liczącego 52 lat Syn ro-botnika
portowego wybitny te-olog
bardzo czynny w ruchu-podziemny-m
w czasie ~ wojny
nr7vwódca duchowy intelektua-listów
włoskich Kard Gncomo
Lercaro 66-letnie- go arcybisku-pa
Bolonii Ciesry sie' olbrzymią
popularnością V całym kraiu
Zorganizował "lotne pogotowie"
księży prowadzących % walkę z
ności odpadUby tacy wybitni ro-dacy
nasi których dzieła nie były
tłumaczone których utwory nie
były grane czy wystawiane zagra-nicą
Po ustaleniu tych kryteriów
trzeba odpowiednio wyselekcjono-wane
nazwiska zgrupować według
działów i dopiero tam zastosować
porządek alfabetyczny Materiał
który mam już przygotowany roz-mieściłem
według następujących
klas:
podróżnicy odkrywcy geografo-wie
przyrodnicy
biologowie fizycy i chemicy
etnologowie i antropologowie le-karze
matematycy logicy statystycy
filozofowie
ekonomiści socjologowie świat
techniczny
nauki humanistyczne Carts): hi-storycy
językoznawcy pisarze poe-ci
i dramaturdzy
prawnicy mężowie stanu wodzo-wie
i przywódcy '
sztuki piękne: muzycy (kompo-zytorzy
i wykonawcy) baletmistrze
aktorzy i realizatorzy sceniczni
rzeźbiarze i malarze architekci
dekoratorzy
kultura fizyczna i sport
Dotychczasowa praca nad tym
tematem i wertowanie publikacji
zabrały mi już tyle czasu że — w
obliczu bardzo licznych zajęć za-wodowych
społecznych i kulturalno-oświato-wych
— nie widzę już
możności bardziej drobiazgowego
kontynuowania roboty doprowadzo-nej
do dzisiejszego stadium Wo-bec
tego kieruję wezwanie do ro-daków
interesujących się poruszo-nym
tu przedmiotem do przyjścia
mi z pomocą Może są starsi Polacy
rozporządzający pewnym zasobem
wolnego czasu albo młodsi ludzie
studiujący slawistykę a zwłaszcza
polonistykę — którzy by zechcieli
poszperać po encyklopediach i pu-blikacjach
aby przy wybranych
nazwiskach podać krótkie dane do-tyczące
życia i działalności wy-bitnych
Polaków A w drugiej fa-zie:
uporządkować je według dzia-łów
a wewnątrz działów — uszere-gować
je w porządku alfabetycz-nym?
Na razie celem moim było pod-kreślenie
przez ułożenie wykazu o
którym mowa że mamy w swoim
zapleczu wielu wybitnych Polaków
I pobudzenie młodzieży i jej ro-dzin
do szperania dociekań i gro
madzenia większej ilości nazwisk
i więcej odnośnego materiału a
później już po ukazaniu się
w druku wykazu może dziew- -
częta i chłopaki wybiorą sobie
jakie nazwisko czy nazwiska w
pewnej dziedzinie na temat wy-pracowania
po angielsku a studen-ci
za przedmiot tezy w pracy po-lonistycznej
czy slawistycznej? Mo-że
uda im się wydobyć na światło
dzienne nazwiska dziś zacienione
i ogółowi nawet polskiemu mało
znane lub wręcz nieznane? Pamię-tajmy
że wiele wielkich umysłów
i talentów zdobyło sławę' dopiero
po śmierci nieraz w dużo lat po
śmierci: liczni uczeni i wynalazcy
cała plejada malarzy Szekspir
nasz poeta Cyprian Norwid Kto
wie czy taki los nie spotka przed-miot
dociekań i studiów ze strony
naszego młodego badacza na pew
nym odcinku polskiej myśli i ta-lentu?
Cel na pewno wart zachodu
Szczęść Boże!
"SZKICE WĘGLEM"
NA FILMIE
Film produkcji polskiej "Szki-ce
węglem" według znanej no-weli
Henryka Sienkiewicza
wszedł na ekrany kinoteatrów
krajowych Reżyserem jest An-toni
Bohdziewicz
komunizmem Prowadzi zakrojo-ną
na szeroką skalę akcję spo-łeczną
oraz charytatywną Kard
Valerio Valeri 74-let- ni prefekt
św Kongregacji spraw religij-nych
wybitny teolog wieloletni
nuncjusz we' Francji kard Er-nesto
Ruffini 70-let- ni arcybis-kup
Palermo kard Angelo Ron-cal- li
76-let- ni patriarcha Wene-ci- i
ora?-- również 76-let- ni kard
Marcello Mimmi bvłv arcybis-kup
Neapolu a od 1957 r sekre-tarz
św Kongregacji Konsysto-rz- a
Wymienia sie również iedną
osobę z poza Kolegium Kardy-nalskiego
a mianowicie arcvhi-skuu- a Giovanni Montini z Me-diolanu
Przez wiele lat był on
najbliższym współpracownikiem
Papieża Piusa XII zarówno w
zagadnieniach srołecznych iak
religijnych i polityemych Wy-daje
się jednak wysoce wątpli-we
by kardynałowie sięgali po
kandydata z "poza swego grona
Oczywiście zestawienie powvż
sze jet dowolne Nikt nie moż"
przewidzieć wyniku wyborów i
nikt ro ich ogłoszeniu nie be-rH- e
wied~-h- ł iak przebiegały
Świat dowie sie jedynie ile razy
odbyło sie głosowanie I nic pri-nad- 'o Kartki wyborcze pali sie
natvchmi3St a wszyscy biorący
udział w konklawe" związani są
przysięgą milczenia tajemnicy
Albośmy to jacy łacy chłopcy
cKwacćy związkowiacy
"i-- 5
Zmiana nazwy pisma
Projekty naszych Czytelników
Przypuszczaliśmy że otrzyma-ny
kilka najwyżej kilkanaście
listów na konkurs zmiany nasze-go
pisma Komuż będzie się
chciało głowić się nad nową naz-wa?
Komu będzie chciało się pi-sać
o tym? Kogo to interesuje?
Pomyliliśmy się Czytelnicy
sprawili nam naprawdę miłą nie-spodziankę
Przysłali listów kil-kadziesiąt
Jeszcze raz okazało
się ze do pisma naszego przyl-gnęła
sercem spora gromada ro-daków
rozsianych w całej Kana-dzie
Podobnie jak w poprzed-nich
konkursach "Związkowca"
udział czytelników przechodził
nasze rachuby
Jaki jest plon konkursu?
Oto poniżej zestawiamy nazwy
zaprojektowane przez naszych
Czytelników:
Gazeta Polska Kurier Polski
Polonia Polak w Kanadzie Wia-domości
Polskie Wieści Przyja-ciel
Łącznik Ogniwo Nasze
Sprawyinformator Słowo Pol-skie
Nowiny Po Prostu Zgoda
Nowiny Polskie Polak Polak- -
Kanadyiczyk Przemiany KoaaK
Wspólnota Razem Zwy- - ór "i --= ezaięm Szlakem Zyeia i Kosrę- - „ - tnf -- "#-
du Emiqracia Polak na Emigra
cji Emigrant Bracia Razem
Polskim Szlakiem izlakiem fo-lon- ii
Hasło Polonii Kanadyj
skiej Wspólnota Polonii Echa
Kanadyiskie Za Oceanem Progi
Polonii Wolny Głos Nasza Oj-czyzna
Kurier Kurier Polonii
Obserwator Polski Echo Polskie
Polski Świat Nowy Kraj' Prze-gląd
Polski Przegląd Polonijny
Gwiazda Polski Goniec Polski
Trybuna Polska Kurier Związko-wy
Słowo Ojczyste Jedność
Głos Polski w Kanadzie Nasze
Życie Kanada-Ech- o Srebrny
Orzeł Polonia w Kanadzie Łą-cznik
Polonii Trybuna Ludu
Kanadyjski Poradnik Słowo
Powszechne Kultura Życie Po-lonii
Źródło Wiedzy
Razem więc mamy 63 projek-- j
tow nazw pisma Charakterysty
czne ze nieiuore nazwy ja np
"Polonia" 'PoIak w Kanadzie"
"Słowo Polskie" czy "Kurier
Polski" wysuwane były przez
wielu czytelników zarówno w
Vancouver jak w Montrealu czy
Toronto
A oto parę charakterystycz
nvch wypowiedzi projektodaw
ców:
A P z Ottawy pisze: Dzięki
ofiarnej pomocy Kanadyjczyków
i Amerykanów polskiego pocho
żyję Ka- -
nadzie juz lYz miesiąca i jestem wy
stałym czytelnikiem' Waszego
Pisma gazety tej dowiaduję
się o przeprowadzonej ankiecie
co zmiany nazwy "Związko-wiec"
Gazeta ta ma właściwa
narwę z uwagi na organ który ją
wydaje a mianowicie Związek
Polaków w Kanadzie
Jeżeli Dyrekcja "Związkowca"
ma zamiar wspólnie z czytelnika-mi
nazwę Swego Pisma
wysuwam sugestię aby gazeta
"Związkowiec" nosiła nazwę "Po
Prostu"
Jak wiadomo "Po Prostu" w
Kraju było wybitnie postępo-wym
pismem które po "Paź-dzierniku"
odegrało szczególną
rolę "Po wysuwało
śmiałe żądania i postulaty Na-rodu
Polskiego pod adresem no-wych
władz partyjnych "Po Pro-stu"
domagało się "zmian dosto-sowanych
do polskiej racji sta-nu
Wreszcie "Po Prostu" kryty-kowało
cały bałagan komunisty-cznej
biurokracji ukazując nie
udolną rabunkową gospodarkę
narodową przytaczając przykła-dy
sposoby eksploatowania i
okradania przez ZSRR dóbr
terialnych wytwarzanych polski
mi ręKami A prrede wszystkim
pismo to domagało się kategory-cznie
wycofania ws7vstkiph
wojsk sowieckich z terenów Pol
"Po Prostu" zostało zamknie
te przez władze a jeso zespół
redakcyiny powędrował do wię-zienia
Pr7ez ukazanie się pisma
w Kanadr-!- e pod tytułem "Po
Prostu" powstałaby radość w
Kraju zwłas7C7a wśród
ży akademickiej a wściekłość
wsmd władz partii komunisty-cznej
Nasz długoletni czytelnik
S B z Sherbrooko Que pisze:
"Tylko 7mieńrie jak najprędzpi
nazwę "Zwia-kowc- a" to nie
odpowiada stanowi faktycznemu
noża tym na pocrc!emaja kłopot
z wvmawianipm nazwy Nie
jpj
"Uważam że naiodnwipdniej-s?- a
nowa nazwa dla "Żwirow-ca"
będzie "Nasza Ojczyzna-- " U
każdego te dwa słowa w-budza-j- ą miłość szacunek dla tej 'tarej Ojc7y7ny i tej nowej pr?y-bran- ei w żyjemy" — oto
słowa bszimiennegoi czytelnika
Z A z HamUton -- pisie: "Pro-ponuje
nazwę "Słowo Ojczyste"
bo nazwa ta jest szlachetniejsza
gdyż iako Dismo polskie na emi-ffrac- ii abv byPłoowinnotvmmiewćidtaaćka żnpaziwpeęt
polskie i ojczyste związane ser- - rrezme z daleka Ojczyzna-Czytają- c je myślą wybiegamv do
naszej dalekH Ojczyznw Nato
miast nanya "Związkowiec" nie
!J
tym nie jest związkiem rfl czy więcej gazet ani
wydawana tylko dla z$&?
lonii Kanadyjskiej" p°- -
KiOtimdmałienBnCe zPdisazneie: ma z r
la Redakcji umieszczona wag1
kule pt "Zmiana nazwy piT przytacza istotne przyczyny tó re łączą się z tradycyjna C tego pisma Należy się tutaj S dzic iż jest pełna racia iz
mentacji Redakcji szczególnie
nas często Starei Polonii {w
sctaałjeej jiemszpcrzeezy jedPeonwieadszpmeykt b2
przeprowadzimy zmianę nazwy Będzie "Związkowiec" na zywał się "Nasze życie" czy "]1 tarnia" czy też inaczej Dobrać
A kto pokryje koszty związane i zmianą nazwy? Oczywiście defaj
spadnie na barki samego pisma Przecież zmiana pełna nagło' ków i adresów to koszty A en wszyscy którzy tak bardzo praż-n- a zmiany nazwy pisma pomyśleli
Polskim " J- -
Prostu"
i
i
ski
♦
ona
i
_ „ -- - ~:_v „Ł11C („
i1s0toctoa siędlapokatónriemj cpzryentaumTeorujeesi
się i czyta pismo Dlatego uwa-żar- n że "Związkowiec" powinien pozostać "Związkowcem"
W S z Edmonton jesf w zmianą nazwy Oto co pisze: "W każdym bądź razie szczerz gr- atuluję decyzji Wydawnictw
zmiany dotychczasowej nam
pisma która trąci partykulary-zmem
i zaściankowością Pizy
znam się że ta nazwa diugomnie
odtrącała ale później zapren-umerowałem
"Związkowca" Oby
nowy tytuł był jak najbardziej
trafny i udany"
#
A oto wypowiedź przeciw zmia- - nie tym razem pani I J z MonI
real: "Osobiście uważam że na- -
zwa jest doskonała i skoro była
dobrą przez 25 lat to powinna "
taką pozostać
Czytelnik L D Toronto uza--l
sadniając swój projekt nowej "
nazwy pisze:
Czytając arvykuł o zmianie
nazwy "Związkowiec" i o wiel-- u
kim przywiązaniu się związko?-- '
ców cfo tej nazwy a sam spodzie- -
wając się że nasze pismo 'Stanie1 k
się kiedyś gazetą codzienną pro--
dzenia na wolności tu w ponuję nazwę "Kurier Związko- -
Z
do
na
zmienić
ma
młorWp
po- trafią narisać"
której
w
jednak
R
Inna jeszcze jest opinia cz-ytelnika
K W z Gladmar Saskat-chewa- n
'Pragnę dołączyć sie do
konkuisu ' sprawie zmiany na
zwy "Związkowca" i proponuję
"Głos Polski w Kanadzie" bo
obecny "Związkowiec iest nim
i powinien być bez względu na
to jak często będzie wychodził
Pan A S z Toronto propon-ując
narwę "Polonia w Kanadzie"
motywuje to następująco: Pol
nia jest słowem łacińskim za tym
znanym wszystkim cywilizow-anym
językom co z pożytkiem słu-żyć
może propagandzie poh
go pisma Dodanie "w Kanadzie"
jest w celu uznania słusznych
uczuć starei imigracji gdyż w
treści iest identyczne z mm
"Związek Polaków w Kanadzie"
Pr7vtnP7vliśmv niektóre zda
nia i opinie naszych Czytelników
(
większość yujJuwieuŁi ym""!
i aprobuje decyzję zmiany nazw
pisma ale charakterystycznym
faktem jest że i z pośród enu
gracji powojennej były wypfri
wiedzi za utrzymaniem obecnej
' nazwy pisma j'j
W najbliższym tygodniu D-yrekcja
Prasowa na swym zebr"-ni- u
zgodnie z naszą zapowiedra
droga losowania przyzna pW
nagród książkowych romieo
tvch uczestników konkursu w-rz- y
nadesłali swe wypowie©
nrrpr? rfata IR naźd7iernika N"- -
zwirka wybrańców losu podamy i
w prasie a każdy z nicti prnj
moPł sobie wvbrac z naweeo m4
ttaolsocgiudokś5iażdkolearóluwb książkixwvapt
n-- -r - p-rz-rcDiri-
NKA DCZrUM I NH jhłi1 '- -
v
?
vr
Rząd prowincii Ontario rozfiM
truje możliwość bezp atnyca
szczepień - polio dla osod- - j
c7pK Ministpr 7drowia PlUlli 1
wyjaśnił że ostatnio nTO
skarp-- i od --wielu osób b-lfi-sj
pobierają do S15 ?a tny go
nienia coipgo zdaniem j"1
nowczo za "wiele - J
Lekarz otr'vmuie bszpjątw
szeronionkę Za wykonania
dneeo zastr7vku nie r-owi- mp
brać więcej jak $2 do $3 i
' Zdaniem ministra proWjg I
posiada " wystsrcżaiaca
szczepionki i przeszkolonego w
sonelu którv może wykon'?'J
zasirzyKi oerpiauiie &
Snrawa jednak c musidv)
woierw odnowiednio zor-t- f
wana co abierw! twię? °jO
czasu MinisterPhill-n- s iesyf
_- -- i'sj iflC7VaniecPCf
Uyincii powinien otr7vrnac£
odźwierćiadla tego --uczucia Poza pienia pneciwkoipolkjt
iir ijt 1' jHiise ) -- :
-- f K - t jj mwMWMi
ĄriJ ps
i