Zwilazkowiec Alliancer, January 25, 1969

              1
i
U
ej
M
4
oi
"
za-- 1
da
ak
ej
ije
'IB
a
?o
ni-i- e
(m
fi
NR 7 "ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ (Januory) soboto 25 - 1969 " "' w v ' W ' WĘąmSsWMm
Prof dr Edward Wiecho
C7 E
Obecna Puszcza Białowieska
ct3n0wi pozostałość wspaniałych
I- -I naturalnych zbliżonych
struktura do lasów pier-'„tmr- h
Jest ona ostatnim te
c rodzaju kompleksem leśnym
Europe Środkowe] puszcza
Wnwieska w przeszłości sta
nowiła jeden kompleks leśny z
ntaiaomi j-- 1 puszczami i_z?
cioue odgraniczenie Puszczy
Białowieskiej od sąsiedniej Pusz
ył Bielskiej znane jesi juz w iq r a dalsze odgraniczenia
pochodzą z lat późniejszych
fctalenie realnej granicy Pusz
a Białowieskiej nastąpiło przez
odgraniczenie Leśnictwa Biało
ueskiego w 1780 r
Przjpuszczalnie zarząd dóbr
państw ow eh zwanych "stołowy
mi któremu poniegała ruszczą
nrzed rozbiorami Polski prze
kazał ją zarządowi rosyjskiemu
w 1795 r w podobnym stanie
również pod względem wielko
5ci w jakim otrzmał ją w 1583
r Obszar Puszczy Białowieskiej
obejmował wówczas 131 tys ha
Pns7cz świsłockiej ok 40
tjs ha
Na uwagę zasługuje opinia o
©spodarce przeszłej Puszczy
rażona przez Rosjanina Geor
gija Kapcowa: "Przyglądając się
bezstronnie czterechsetletniemu
panowaniu polskiemu musi jed
nak mjsliwy złożyć Polakom
szczere podziękowanie Podnisz
czona i zubożała w las i zwie
rzne Puszcza bądź co bądź oca
lała ocalał też i żubr którego
nigdzie w Europie nie zdołano
ustrzec "
O stosunku królów polskich
do Puszczy Białowieskiej świadc-zy
m in fakt że białowieski
leśniczy królewski był uprawn-iony
do bezpośredniego poroz-umiewania
się w każdym cza-sie
np z królem Władysła-wem
IV
W okresie od 1795 r do pier-wszej
wojny światowej Puszcza
znajdowała się pod zaborem ro-sjjski- m
a od sierpnia 1915 r
do listopada 1918 r pod oku-pacjny- m
niemieckim zarządem
wojskowym W 1919 r Puszczę
przejęły władze polskie i do
1939 r znajdowała się ona w
administracji Dyrekcji Lasgw
Państwowych w Białowieży
W czasie ostatniej wojrly od
jesieni 1939 r do czerwca 1941
r Puszcza Białowieska była
włączona do Białoruskiej SRR
a później do lata 1944 r była
okupowana przez Niemcy hitler-owskie
W okresie okupacji
hitlerowskiej z Puszczy utworzo-no
obszar łowiecki t zw Reichs-jagdgebie- t
podległy hitlerows-kim
władzom centralnym W
1944 r Puszcze Białowieską
przedzielono granicą państwową
pomiędzy Polską Rzeczpospolitą
srs ar
'H3E
Ludową i Białoruską Socjali-styczną
Republiką Radziecką
W Polsce znajduje się ok 58
tys ha obszaru Puszczy a w
BSRR ok 79 tys ha (łącznie z
Puszczą Świsłocką)
Część Puszczy znajdująca się
w BSRR ma obecnie charakter
rezerwatów o-ło- w iecki
Z obszaru Puszczy znajdują-cego
się w Polsce część wydzie
łono jako Białowieski Park Na-rodowy
(rezerwat ścisły) o po-wierzchni
4747 ha a na rezer-waty
zwierzęce przeznaczono
274 ha Zagospodarowany ob-szar
polskiej części Puszczy
obejmuje 526 tys ha w tym
powierzchni leśnej 497 tys ha
Z leśnego obszaru zagospodaro
wanego jako lasy ochronne wy-dzielono
drzewostany rosnące
na 500-metrowy-eh
pasach lasu
przylegających do obu stron
szosy łączącej Hajnówkę z Bia-łowieżą
(o łącznej powierzchni
1376 ha) i drzewostan dębu
bezszypulkowego (o pow 28 ha)
w nadleśnictwie Hajnówka Po-została
powierzchnia leśna 483
tys ha obejmuje lasy zagospo
darowane i użytkowane jako
lasy grupy II (lasy gospodar-cze)
Puszcza Białowieska obejmuje
niewysoko wzniesioną słabo
sfalowaną równinę Wzniesienie
Puszczy nad poziom morza wy-nosi
przeciętnie 170 m Naj-wyższe
wzniesienie zwane Ko-zią
Górą (202 m nad poziom
morza) znajduje się w południowo-
-wschodniej części Puszczy
(oddz 686) Tędy też przebiega
główny dział wodny Puszczy
Rzeki i strumienie wypływają
z licznych bagien torfiastych
Największą rzeką Puszczy jest
Narew Drugą ważniejszą rzeką
jest Narewka wypływająca
bagien zwanycha Dzikim Niko- -
rem jest ona dopływem Narwi
i przepływa prawie przez śro-dek
Puszczy na długości ok 65
km Przez południowo-zachodni- ą
część Puszczy przepływa rzeka
Leśna dopływ Bugu a z Dzi
kiego Nikoru bierze początek
również rzeka Jasiołda dopływ
Prypeci
Obecny skład florystyczny
Puszczy Białowieskiej utworzo-ny
przez stosunki klimatyczne
i zbiorowe życie roślin jest ak-tualnym
ogniwem w przeobra
żeniach flory w okresie polo-dowcowy- m
W pierwotnym sta-dium
polodowcowym lasy Pusz-czy
składały się z brzozy sosny
i osiki W późniejszych stadiach
zaczęły się pojawiać obok ga-tunków
pionierskich (jakimi są
np brzoza osika) inne gatunki
jak np dąb grab które mogą
rosnąć w okolicach już zalesio-nych
Z danych pochodzących z koń-ca
ubiegłego wieku wynika że
33= zrsz
Wiktor Tomir Drymmer
E3EE
— Bog dał człowiekowi jak roślinie
wszystko co jest potrzebne do życia: wodę
i stonce Tak jak lotos czy pszenica biorą
i ziemi i wody wszystko co potrzebne do
z'cia i rozmnażania sie tak jak lew czy
gazela polują by zaspokoić głód tak samo
człowiek powinien korzystać łaski i do-brodziejstw
bożych by zaspokoić potrzeby
niezbędne do istnienia
— Każdy bogaty czy biedny faraon czy
Pasterz bydła rodzi się nagi każdy kończy
wędrówkę ziemską — śmiercią
— Wszyscy ludzie są podobni do siebie
i wszyscy są wobec Boga równi tak lu-oa- e
wolni jak i niewolnicy nawet barba-nnc- y
z dalekich krajów
~ Bóg jest miłosierny dobry wojny
i mordy są przeciwne jego naturze
— Bóg nie pozwala na zadawanie śmier-0- 1
i ran ani ludziom ani zwierzę- -
° m Ludzie mają się miłować wzajemnie
JK jak Bóg miłuje człowieka wszystko
do życia powołał Bóg stworzył otoczył
"as Pięknem — dla radości człowieka dla-g- o
też wyobrażany jest jako piękna tar-j- r
s}°neczna Aton bijśące niej promie--
rja lata Młoda para ma już kilka có- -
Stolica rozrosła się stała sie oazą
Sztuki centrum nowej kultury
egipskiej w państwie podnosi się dobrobyt
£stego ludu nad którym faraon roztoczył
"egolną opiekę ale też wzrasta sprze-- r
wyznawców Amona jego kapłanów
oska osiada na czole dwu- -
"SlOKllkoletnipan forlnnl łtrmh-jrrf7ip- i
czuje się słaby wyczerpany Przew-inę
swoją rychłą śmierć
nauk1 ?owolne Postępy jakie robi jego
dręczą g0 iwywołuja zniecicrpli- -
tvXe' że kapłani Karnaku S Ką przeciw Atonowi ludność gro--
mięskami "karami jaTde spadną ńa
Isyllli
w składzie drzewostanów Pusz-czy
przeważała sosna (40Vr pow
leśnej) i świerk (ok 2070 Dąb
zajmował wówczas ok 4% po-wierzchni
a resztę pow (36%)
jesion klon osika lipa brzoza
olsza czarna i szara wiąz brzost
jarzębina grab dzika jabłoń i
dzika grusza
Interesujący opis roślinności
drzewiastej Puszczy pozostawił
nam Wacław Sieroszewski po
pobycie w niej w 1898 r Oto
fragmenty tego opisu: " Jest
to niby cudowny poemat bar-dzo
spokojny bardzo przejrzy-sty
i bardzo swojski Każde
drzewo to niby wyraz a wszyst-kie
je znamy ( ) Wszystkim
przoduje sosns Jest jej naj-więcej
i dorasta tu ona wspa-niałych
nigdzie nie widzianych
przeze mnie rozmiarów" O
świeiku zaś tak pisze: "Kiedy
wiatr wieje on nie jęczy nie
śpiewa ale drży szepce modlit-wy
gderze wygaduje ( ) W
mrukliwym basowym jego sze-leście
dźwięczy wiele posępnej
męskiej melancholii Obok roz-kosznej
sosny albo wiotkiej
brzozy bardzo odbija jego mni-si- a
postać szczególniej gdy wy-suwa
kosmate łapy i pieści ich
Wysmukłe kibicie" Równie in
teresująeo opisane są przez Sio
roszewskiego inne gatunki drzew
a mianowicie: "Hoża lipa ele-gant
grab prostacza olcha bla
da brzoza jarząb tworzą niż-szy
wątlejszy tłum Puszczy
można nawet spotkać wśród
niego gruszę i jabłoń wysokie
i cienkie jak trzciny Poetycz-nie
wyróżnia się smagły jesion
cienkiej drobno pomarszczo-nej
korze i wytwornej widlas-te-j
koronie t puklami jasnych
pierzastych liści"
Henryk Sienkiewicz tak opi-sywał
urok Puszczy po bytności
w niej r 1882: "Przede wszyst
kim uderza w niej i odróżnia
ją od innych lasów mieszanina
drzew ( ) Sosna dąb jesion
osika świerk rosną tu obok
siebie w bezpośrednim sąsiedz
twie Spoglądając w dal widzisz
wszystkie odcienie zieloności —
od ciemnej aż do jasno-żółta-w- ej
Rozmaitość ta bawi oko i
odejmuje Puszczy posępny je-dnostajny
charakter " --
W obecnym składzie gatun
kowym naszej części Puszczy w
porównaniu z okresem sprzed
stu lat mamy mniej sosny wię-cej
świerka i brzozy ale nieco
więcej też dębu
Do Puszczy wprowadzono ob-ce
jej florze gatunki drzewia
ste jak olsza szara modrzew
europejski kosodrzewina kasz-tanowiec
dąb czerwony dag-lezja
wejmutka sosna banka
W drzewostanach Puszczy brak
jest zupenie cisa modrzewia
jaworu i buka (Cis rósł jeszcze
3H 33=
Dzieje i żywot faraona
Almatona - Amenhotepa IV
z
i
a
i
i
i
i z
i
i
młodzieńczym
i
t!mbardziej z
i
o
w
8
Egipt za odstąpienie Amona Jedynie do-broczynny
wpływ matki która go wielo-krotnie
odwiedza w Ahnetaton powstrzy-muje
zniecierpliwionego faraona od gwał-townych
kroków
Królowa Tiji umiera Jest to cios okrut-ny
dla Ahnatona gorąco kochającego mat-kę
i chętnie słuchającego jej mądrych rad
Jest to również cios dla nauki o Atonie
Powoli do promiennego pięknego mia-sta
— stolicy nadchodzą i inne złe wieści
Na dalekich krańcach imperium buntują
się wasalne państwa a rzekomi sprzymie-rzeńcy
prowadzą zręczne intrygi zapewnia-jąc
o wierności Ahnatona a jednocześnie
zawierając tajne układy z Asyrią i Hety-tami
(Hetyci Silne Państwo na terenie
dzisiejszej Turcji ściślej Anatolii)
Dowódcy wojsk egipskich na odległych
obszarach proszą o wzmocnienie ich gar-nizonów
i fortec Oddani Ahnatonowi kró-lowie
państw buforowych błagają proszą
wreszcie grożą Ahnatonowi żądając przy-słania
wojsk i uśmierzenia rozszerzającego
się buntu i niezrozumiałej słabości Egiptu
Ufny w miłosierdzie boskie i sprawiedli-wość
Ahnaton odmawia pomocy uważa-jąc
że wojna i przelew krwi są sprzeczne
z "zasadami Boga jedynego Pod wpływem
wypadków zgadza się na użycie broni je-dynie
w obronie własnej Kapłanom do
których te wieści dochodzą równie szybko
jak do Ahnatona przychodzą w sukurs
wyżsi dowódcy egipscy łączący się z ka-płanami
przeciw Ahnatonowi "heretyko-wi"
jak go w Karnaku nazywano Rozdraż-niony
tym brakiem wiary w Dobroć i Mą-drość
Atona wydaje popędliwy rozkaz
zniszczenie nietylko posągów Amona ale
wszelkich jego wyobrażeń i napisów na-wet
w grobowcach królewskich Wybucha
fanatyczna domowa wojna religijna i roz-bicie
kraju na dwa obozy Kapłani z dobrą
służbą łączności dysponujący najlepszą
w 1887 r w uroczysku Niezna-nowo- )
Przy wielkiej różnorodności
typów drzewostanów Puszczy
niezwykłą też różnorodnością
odznacza się świat roślin ziel-nych
traw paproci mchów
porostów i grzybów Wybitny
znawca i miłośnik Puszczy prof
dr J J Karpiński w następu-jący
sposób scharakteryzował
jej drzewostany: "Puszcza kryje
w sobie przedziwną różnorod-ność
i rozmaitość drzewosta
nów Widzimy tutaj przeróżne
kombinacje zrzeszeń prawie
wszystkich krajowych gatunków
drzew od suchych borów sosno-wych
począwszy przez lasy
mieszane do czystych drzewo-stanów
liściastych i ubogich
borów bagiennych Stanów ią
one na pierwszy rzut oka bez-ładną
mozaikę powodującą cią-głe
zmiany krajobrazu i silnie
utrudniającą orientację Ta mo-zaikowo- ść
jednak pozostaje w
matematycznie prawic ścisłej
zależności od takich czynni-ków
jak gleba nachylenie tere-nu
i wilgotność"
Na uwagę zasługują duże
rozmiary do jakich wyrastają
drzewa w Puszczy (Np świerk
do 140 cm pierśnicy (grubość
drzewa stojącego na pniu mie-rzona
na wysokości piersi czło-wieka)
i 52 m wysokości a
dąb do 200 cm pieiśnicy i 38 m
wysokości)
Jeśli chodzi o bogatą i róż-narod-ną
faunę Puszczy Biało-wieskiej
to wyróżnia się wśród
niej żubr Żyjące niegdyś w
stanie dzikim żubry w Europie
najdłużej przetrwały w Puszczy
Białowieskiej Żubr chroniony
był w Puszczy już w XVI w
Od początku XIX w prawic co-rocznie
sprawdzano stan liczeb-ny
żubrów w Puszczy Liczba
tych zwierząt wahała się od 722
(1821 r) do 1898 sztuk (1857 r)
Później zmniejszyła się (z wa-haniami)
do 380 sztuk w 1889
r zwiększając się następnie do
747 sztuk w 1901 r Zimą 1913
r pozostało przy życiu w Pusz-czy
tylko 9 żubrów a ostatnie
go zabił kłusownik w lutym te-goż
roku
Do wybijania żubrów w prze-szłości
przyczyniała się m in
również ludność miejscowa
Występując jako rzecznik ochro
ny Puszczy Henry Sienkiewicz
w 1882 r pisał: "Na chrzciny
wesela i tym podobne uroczy-stości
do dziś dnia stawiają w
chatach żubrze mięso"
Hodowlę żubrów w Bialowie
ży (w zwierzyńcu) wznowiono w
1929 r W 1939 r było w Bia
bu leży 16 żubrów w 1944 r —
27 a w 1945 r 17 żubrów Na
początku 1968 r w polskiej
L-zęs-ri
ruszczy znajdowało się
170 sztuk żubrów w tym 142 zawierają w treści swej wiele
na wolności ' (z tego 118 urodzi
ło się na wolności)
W 1965 r w rosyjskiej erę
ści Puszczy było 90 żubrów z
czego część na wolności
Hodowlę żubrów w Białowie-ży
prowadzi Dyrekcja Biało
wieskiego Parku Narodowego
Oprócz ssaków wyniszczonych
lub zamkłyeh w Puszczy w cza
sach odległych (tur tarpan ro
somak żbik soból polatucha)
wyginął również nieco później
jeleń puszczański Następnie
wyniszczony został żubr łoś
niedźwiedź ryś will bóbr ktń
re to gatunki przywiócone zo-stały
Puszczy lub pojawiły się
ponownie
Sztucznie do Puszczy były
wpiouadzone: jeleń zachodnio
europejski daniel jeleń Wapi- -
ti sarna syberyjska — obce
faunie Puszczy Jeleń Wapiti
daniel i sarna syberyjska wygi
nęły całkowicie a jeleń zachód
nioeuropejski utrzymał się na
stałe Aktualnie żyją w Puszczy
Białowieskiej: żubry sarny je
lenie łosic dziki wilki borsu
ki fysie lisy zające tchórze
kuny leśne gronostaje łasico
wydry i inne zwierzęta
Stosunkowo dobre warunki
istnienia ma w Puszczy ptac
two Żyją tu: głuszce cietrze-wie
jarząbki puchacze orliki
jastrzębie myszołowy kanie żu-rawie
czaple czarne bociany
sionki kaczki nury perkozy
kurki liczne gatunki dzięcio-łów
drozdy kosy paszkoty i
wiele innych Szczególną osob
liwością Puszczy są bojowniki
bataliony z rodziny bekasów
W odległej przeszłości (okres
średniowieczny) Puszcza była
przede wszystkim terenem my-ślistwa
Dostarczała cennego po
żywienia i futer dla zaopatrze-nia
dworu wielkoksiążęcego
Łowy miały przy tym duże zna-czenie
dla wyżywienia wojska
Hieronim Ludwik Morstin
dramaturg powieściopisarz eseista
również autorem prześlicznej powieści KŁOS PANNY
twórczości największego astronoma wielkiego
nieśmiertelnego Mikołaja Kopernika
Druk tej powieści rozpoczynamy
następnym numerze
33=
techniką wywołują "cuda" zamieszki
wskazujące na boskość i wpływy Amona
Wojna na wschodzie północy powoli
zbliża się do granic Egiptu Nieliczne woj-ska
egipskie zostają pobite i zniszczone
Wyczerpany walką ideologiczną i wiado-mościami
utraconych prowincji po-stępującą
nieznaną choroba Ahnaton dzieli
sie władzą młodszym bratem Smekhara
ożenionym pierworodną córką Ahnatona
Merytaton Smekhara zostaje regentem
Ahnaton zrzeka również arcykaplań-stw- a
powierza je przyjacielowi
Merryre człowiekowi którego wyniósł
ludu na to najwyższe po sobie stanowi-sko
Nowy i ostateczny cios spotyka Ahnato-na
Opuszcza go ukochana Nefertiti matka
jego siedmiu córek Co ją skłoniło do po-rzucenia
nieszczęśliwego chorego Ahnato-na
i co nią stało nic nie wiadomo nie
znaleziono dotąd nawet mumii
Chory załamany Ahnaton umiera w wie-ku
30 lat Został pochowany w przygoto-wanym
przez siebie grobowcu opodal no-w-ei
stolicy
Następca jego Smekhara panuje tvlko
rok poczem na skutek przewrotu pałaco-wego
kapłani osadzają na tronie
brata Ahnatona kilkunastoletniego
chłopca Tutenhatona któremu nakazano
zmienić imię na Tutenhamona
Smekhara i arcykapłan Merryre opusz-czali
stolicę w gwałtownym popłochu Mia-sto
zostało zburzone i ograbione Wierni
Ahnatonowi przyjaciele zdołali jednak wy-wieźć
jego mumię i przewieźć do Teb do
grobowca Tiji zręcznie maskując
pozbawiając wszelkich napisów
Poszukiwania mumii Ahnatona przez
wrogich mu kapłanów Amona udało
sie i mimo rzuconych na niego klątw żyje
według nauki Atona nadal życiem wicz-ny- m
bowiem był człowiekiem dobrym
Piaski pustynne pokryły dawną stolicę
Ahnatona Ahnetaton na miejscu cza-sem
zbudowana została wioska arabska
Amarna jak to często z— wyko-paliskami
przypadek zrządził że egiptolo-gowi- e
odsłonili ruiny wspaniałego kiedyś
miasta Cudowne freski mozaiki rzeźby
zarysy gmachów i świątyń i bezcenną dla
historii kancelarię królewską zawiera-jącą
obszerną korespondencję otrzymywa-ną
od królów Asyrii Mitanif '1 Hetytów
W TÓżnych miejscach Egiptu archeolo-gowie
potrafili zebrać dość dużo dzieł sztu
zwłaszcza w okresach' wypraw
wojennych Tak np wielkić
królewskie polowanie Jagiełły ?
Witoldem odbyło się w Puszczy
Białowieskiej w 1409 Polowa-no
wówczas na tury żubry
niedźwiedzie łosie jelenie i
dziki wyłapując przy tym leśne
dzikie koniki (tarpany)
łowiecki charakter-Puszcz- y spra-wił
widocznie że również baś
nie legendy i opowieści o niej
elementów
wiectwem
związanych z ło- -
Jedną z baśni Puszczy Bia-łowieskiej
której zachowanie
zawdzięczamy Elizie Orzeszko-wej
jest baśń Zamczysku ja-kie
znajdowało się nad rzeką
Ilwoźną — w głębi Puszczy
Orzeszkowa pisze że było to
zamczysko "książąt dumnych
możnych walecznych którzy
szczęk zwycięskiego oręża roz-nosili
od migdałowych gajów
nadnieprzańskich do usianych
bursztynem wybrzeży Bałtyku
Ilekroć orężem nic szczękali
polowali na wielkiego zwierza
w Puszczy" Gdy koguty w bud-niczyc- h
wioskach na północ
pieją "z porytych przez borsu-ki
i dziki gruzowisk Zamczyska
wypuszczają się i w las pędzą
widmowo orszaki myśliwskie
Zgiełk tu wtedy blask ruch
gwar" "Za Kunigasem swoim
jaśniejącym w ciemności bielą
gronostajów jadą na postrojo-nyc- h
koniach Bojarosy — ry-cer- ze
w kołpakach rysich z
dzidami które w blaskach po-chodni
pobłyskują gdy wielki
łowczy z garbem torby borsu-cze- j
na plecach pobudkę my-śliwską
w długą trąbę dmie
sfory ogarów na różne głosy
grają a figlarne "kaukie" w
czerwonych kapturkach groma-dą
pomocniczą za ogarami bie-gną"
Łowieckie znaczenie Puszcza
miała także w okresach póź-niejszych
a w pewnym stopniu
ma je obecnie Z czasem wzra-stało
pozyskanie drewna w
Puszczy dokonywane w różnych
rozmiarach często nadmier-nych
także pozyskiwano in-ne
płody lasu
Eksploatację i eksport drew-na
z Puszczy Białowieskiej roz-poczęto
przypuszczalnie już od
początku XV w W kronikach
Dokończenie na str 8
pisarz o niezwykłej kulturze poeta i jest
pt
Jest to powieść o życiu i
uczonego polskiego
już w
i
i
z oraz
z
z
się
Atona i
z
się z
jej
i
najmłod-szego
matki
i
nie
i jej z
Tel
I bywa
—
r
Ten
o
o
a
33=
ki z okresu panowania Ahnatona które
znalazły pomieszczenie w specjalnej kom-nacie
muzeum kairskiego Ocalał olbrzymi
posąg Ahnatona w którym rzeźbiarz zgo-dnie
z zaleceniem faraona przedstawił go
w całej jego brzydocie fizycznej Znaną
jest znaleziona przez archeologów niemie-ckich
i znajdująca się w muzeum berliń-skim
głowa Nefertiti "najpiękniejszej ko
biety starożytności" wydaje się jednak że
szkic portretowy w muzeum kairskim (dłu-ta
rzeźbiarza nadwornego i przyjaciela
Ahnatona Beka) jest arcydziełem sztuki
nietylko starożytnej Głowa Naferiti wy-kuta
w czerwonym gnejsie patrzy dumnie
przed siebie a pełne lekko rozchylone
usta uśmiechają się smutnie Tej rzeźby
nie powstydziłby się Rodin W parę tysięcy
lat po rozstaniu się — Ahnaton Nefer-titi
i dzieci znajdują się znów razem w jed-nym
pokoju muzeum Kairskiego
Szał zniszczenia wszystkiego co dotyczyło
Ahnatona nie potrafił zniszczyć reform
które przeprowadził polepszając los chło-pa
egipskiego wprowadzając na dwór kró-lewski
i do obrzędów w świątyniach Atona
język ludu podniósł z upadku i skostnie-nia'
sztukę egipską wprowadzając rozmach
ruch i życie Nie zniszczono powiewu rów-ności
jaki usiłował wprowadzić Ahnaton
w ceremoniale i zwyczaju dworskim Nade
wszystko Ahnaton pierwszy w dziejach
wprowadził nie tylko pojęcie jedynobóstwa
ale i abstrakcyjne pojęcie niewidzialnego
bezpostaciowego Boga Miłości Prawdy
Sprawiedliwości Piękna i Dobroci który
wzdraga sie przed wojnami zabijaniem lu-dzi
i zwierząt Ahnaton był też pierwszym
w dziejach — pacyfistą nie w słowach ale
w czynach wierny zasadom wypracowanej
przez siebie etyki do której my — ciągle
jeszcze nie dorośliśmy
Mojżesz Egipcjanin i najprawdopodob-niej
kapłan Atona szczodrze korzystał z re-ligii
Ahnatona obyczajów i kultury egip- -
skiej
W tym krótkim eseju usiłowałem wska-zać
jak wiele jahwizm a przez niego chrze-ścijaństwo
zapożyczyło nie tylko z dzie-dziny
obrzędów liturgii szat i obyczaju
ale i z podstawowych zasad wiary i etyki
wypracowanej przez Ahnatona
A może było to Objawienie na które
chętnie powołują się ojcowie Kościoła?
KONIEC
OPTOMETRYSCI
BADANIE OCZU
DOBIERANIE OKULARÓW
I "CONTACT LENSES"
B BUKOWSKA BEJNAR OD
274 Roncesvalles Ave
(pr:y reorfrej)
Whyty po telefonicznym
porozumieniu
532-549- 3
S BROGOWSKI OD
412 Roncesvalles Ave
(blisko Howard Park)
Wlzjty po telcfonlcznjm
porozumieniu
53M251
J SZYDŁOWSKA OD
637 St Clair Ave W
(blisko natluirM SU
Wlzjty po telefonlcznj ił
porozumieniu
653-378- 4
L LUNSKI RO
M LUNSKI OD MSe
470 College St
(blisko nitlHirst St)
Wlzjty po telefonicznym
porozumieniu
921-392- 4
rr ł"MiiirTfi
ikfiiYi lunl&ifwaHpK"tt3i KkMWWriutJH! _Dra U -
d:
&~ Svma nie
wyazdy różno ceny
Przesyłamy szybko
Sprzedalomy apartament
przylaclół
=&£
1
krewnych
v
Dentyści ' "OTT IJWRl
Dr DANUTA
LUBICZ LEPARSKA
LEKARZ DENTYSTA
Przyjmuje zn uprzednim telefo-nicznym
porozumieniem
Tel LE 5-99-
77 282 Roncosvalles Avt
(róg Oeoffry Et)
13-- P
Dr M JINDRA
Dr V JINDRA
LEKARZE DENTYŚCI
przyjmuje takzo wieczorami 1 w
obetr ir uprzednim porozumie-niem
toietortlcznyna
18 Spadina Rd — 922-084- 4
Bloor) 49--P
Dr J MelCut
LEKARZ DENTYST
przyjmuje takie wieczorami I w
toboty za uprzednim porozumie-niem
telefonicznym
184 Ellls Ave — Toronto 3
Tel 762-100- 9
37--P
Dr W SADAUSKAS
LEKARZ DENTYSTA
Pnyjmujo za uprzednim telefo-nicznym
porozumieniem
Tel 531-425- 0
12 Grenadier Rd
(drugi dom o Roncesvalle()
s--P
JEDYNY POLSKI
SALON PIĘKNOŚCI
AAarycTs Parlor
w trwałej
ondulacji "Prrrnanent
Wayes"
216 Bathurst St — 368-443- 2
i--
JEDYNY POLSKI SKLEP MEBLOWY
Sprzedaż nowych i używanych
Lodówki od $15900
Piece elektryczne od $12500
Telewizje
Piece gazowe WtfisF--
samolotami
Pomagamy wyrobieniu dokumentów
$14500
$13000
od $10500
od $ 8500
PIERWSZORZĘDNA JAKOŚĆ — DOGODNE SPŁATY
BEZPŁATNA DOSTAWA
Z a G REFKMTI0N CO
803 Oueen St W - Toronto -- 363-9577
o:
ZAŁATWIAMY
Indywidualne poUróte Batorym tub
Grupowe
pieniadzo
I domki ledno rodzinna
Sprowadzamy I
(powyżej
w podróży
od
od
Udzielamy rolnych Informacji osoblicle lub listownie
Ceny nasze 14 konkurencyjne w pełnym słowa znaczenlul
5
CW
Beauty
Specjalizacja
i
1686 QUEEN ST W (przy Roncesvalles)
Toronto 3 Onł Tel 532-543- 2 532-524- 2
IHsHSESaw
SYRENA
TRAVEL LIMITED
WIELKIE ZNIŻKI DO POLSKI NA ROK 1969 I I
JETEM z TORONTO OD $398
Odloty 30 marca — Wielkanoc w Kraju oraz 5 kwietnia
10 maja 7 1 26 czerwca 5 11 14 lipca I Inne
Grupowe wyjazdy "Stefanem Bofrorym" $47940
25 kwietnia i 23 maja z Montrealu — pobył w Polsce
60 lub 30 dni
Indywidualne przeloty I przejazdy STEFANEM BATORYM
MAJWIĘKSZb POLSKIE BIURO PODRÓJY J KAMIENSKIEOO
FOUR SEASONS TRAVEL
101 Bloor St W„ Toronto 5 - Tel WA 3-55-
55 (8 Ilnll)
Sprowadzanie rodzin
Najstarsza polska Agencja wszelkich ubezpieczeń
TORONTO INSURANCE SERVECE
PHILIP BOMBIER i RAY BOMBIER
7366 Dundas Sr West — Toronto Ont
532-643- 3 532-583- 3 5
OKAZJA!
Odlot 1 marca — 3 tygodnie pobytu w Polsce
w tym pobyt w Zakopanem
Narty Dancingi Atrakcje $39800
Zgłoszenia przyjmuje JERZY ŁUCKI właściciel
HIGH PARK TRAVEL CENTRĘ
1574 Bloor St W Toronto
Tel: LE 3-94-
96 LE 3-94- 97 i 533-841- 7
7 8
KONOPKA FUELS LTD
OLIWA WĘGIEL OLIWA
Obsługa i czyszczenie
pieców oliwnych
bezpłatnie
24-GODZIN-NA
OBSŁUGA
Nie znajdziecie lepszej obsługi niż daje Konopka
Od założenia w tej samej rodzinie— --r- y Emilia Lachowska (z Konopków) i Synowi
422 GILBERT AVE — TORONTO — RU 3-22- 00
tftStr
_4
WAsum! mm
tkkil
&j&&%i
I
" mi n
5'Ut "J
M
f4$
tim p #ys p sn - i 'i
ni W
4mi ' i'snB r'r llvi f:-i- ( a ®mm
s i'jl l!ii S-jB--
I a spasaj m mm-- u
fcws #! li" flfwirr ?słiiJU--
tU 55'CTiH8 !"si:&3WU
ittafósa
raftfcsra
U WiHliŁl''!!
'vA
:m- - rłimyl
YaS&JH
KT-Sł&ft-
Jr 'iriri
mm5i myww
KtMŁBiłł
lT!irifrV
-- pm mm
U :&CMtf
U%y&JMMW