Zwilazkowiec Alliancer, April 09, 1958

              ftfl
ŁT{OtttKKffSKBl?'łifi
fwl-ifgfitf- } I1I1M JSfiłMiKStei
fiiliii
HMaflS
SlIRlWi
STR ii
Prlntd for ntrj Wedneidły ud Błtartty fcjj
związkowiec" (The Alliancer) Teł LE 1-24- 92
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Orgia Związku Polaków w Kanadzie wydawany pnei Dyrekcję Piuyną
Redaktor f Głogowski Kler Drukarni K J Maiurklewlci Kler Adm R Frlkk
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $450 W Stanach Zjednoczonych
Półroczna _ $275 i innych krajach _ S0OO
Kwartalna $150 Pojedynczy numer 10c
1475 Oueen Streeł West — Toronto Ontario
-- u(j os Second Class Mail Poit Ojjice Department Ottawa
werdykt wyborców
Zwycięstwo partii konserwatywnej pod przewodnictwem pre-miera
Diefenbakera w dniu 31 marca br jest bezprzykładne w
dziejach Kanady Więcej żadne stronnictwo nie pozostawiło na
placu boju tak straszliwie pokonanych przeciwników A trzeba
mioc na uwadze ze walka wyborcza nie toczyła sie li tylko między
historycznymi dwoma stronnictwami ale ze znajdowały się jeszcze
dwa pomniejsze mocno usadowione w niektórych prowincjach iaCy- - Granice narodowe w nau-- O
ile zdobycie znacznej nawet większości przez jedno z dwóch ce są jeszcze bardziej płynne a-stronni- ctw
konserwatywnego i liberalnego bynajmniej nie należy niżeli w sztuce
( do wyjątków i tego rodzaju radykalne zmiany nastawienia wy- - Peter Brock zetknął się z Po
borcow notowano w przeszłości o tyle nigdy jeszcze nie było tak
głębokiej klęski ba pogromu wszystkich stronnictw opozycyj-nych
Partia liberalna n p nigdy od czasów Federacji a więc usta-nowienia
zrębów państwowości kanadyjskiej nie weszła z tak mała
reprezentacja do Izby Gmin
Partia konserwatywna która przez 22 lat znajdowała się w
opozycji i w Izbie rozwiązanej w kwietniu 1957 liczyła 54 mandaty
uzyskała w dniu 10 czerwca wielki sukces więcej aniżeli podwójną
ilosc miejsc Przywódcy konserwatywni nie ukrywali swojego zdu-mienia
nie byli nawet przygotowani na tak wielkie zwycięstwo
szczególnie iż zaledwie przed kilkoma miesiącami wybrali nowego
przywódcę na miejsce George Drew W ostatnich wyborach po 9
miesiącach u władzy konserwatyści znowu nieomal podwoili ilość
mandatów w Izbie Gmin Premier Diefenbaker otrzymał od wy-borców
tak jasny i wyraźny mandat jakiego nie posiadał jeszcze
żaden i jego poprzedników
Nawet poważni działacze konserwatywni są zaskoczeni rozmia
rami zwycięstwa ogromem zaufania jaki uzyskał prem Diefen- -
ba ker Wszyscy są zresztą zgodni ze partia zawdzięcza swój olbrzy
mi sukces przede wszystkim swojemu przywódcy? Włożono na
jego barki ogromny ciężar obarczono go wielką bardzo wielką
odpowiedzialnością W nowej Izbie bowiem głos opozycji będzie
słaby ledwie słyszalny nawet jeśli posiadać będzie dobrych
zgranych rzeczników świadomych swej roli
Popularne przysłowie głosi ze od przybytku głowa nie boli
lecz niewątpliwie nie odnosi się ono do sytuacji w jakiej znalazł
się obecnie rząd Uzyskał w Izbie większość grubo ponad wyma-ganą
co może się okazać dość kłopotliwe Z tej ogromnej liczby
210 posłów zaledwie ponad 50 posiada dłuższe doświadczenie par-lamentarne
a tylko ponad stu zasiadało w poprzedniej Izbie
Kierowanie tą niedoświadczoną masą poselską nie będzie
należało do rzeczy łatwych i bynajmniej nie jest wykluczone ze
ujawnią się w niej rozbieżności Jest ona zbyt zróżniczkowana by
mogło być jnaczej Reprezentują oni niejednokrotnie skrajnie
odmienne interesy społeczne terytorialne prowincjonalne
Zwycięska partia konserwatywna nie jest przecież tą dawną
któnTśwoje poparcia zawdzięczała przede wszystkim grupie anglo-saskiej
społeczności zamożnej Już podczas poprzedniej kampanii
"wyborczej przywódcy liberalni podnosili że Diefenbaker właści-wie
nią głosi programu konserwatywnego że nie mówi nawet o
stronnictwiei Przywódcy liberalniHwierdzili że na arenę wystąpiła
partia Diefenbakera I wiele przemawia za tym że mieli rację że
ściśle ujęli sprawę Diefenbaker bowiem trafił do szerokich rzesz
wyborczych iuż w noorzedniei kampanii a gdy utworzył rząd
znalazł mieisce — do raz Dierwszv w dzieiach Kanady — dla
ministra pochodzenia ukraińskiego wprowadził do Izby posłów
z różnych grup etnicznych W odróżnieniu od dawnych przywód-- !
ofw nnriii knnvrw!itvwnpi nififpnrinker twardo stanął na arunrip
łiołntitnlmitcłiirn crvłftf7norfn W
Quebec zajął również pozycję odbiegającą od tradycyjnie konser-watywnej
i dzięki temu zdołał doprowadzić do porozumienia z
jej premierem Maurice Duplcssis co w efekcie dab partii olbrzy-mie
zwycięstwo w tej dawnej twierdzy liberalnej
Gdyby program Diefenbakera tak dalece nie odbiegał od
dawnego konserwatywnego nie zdołałby przecież trafić jednocze-śnie
do farmerów preryjnych do rolników i rybaków w prowin-- '
cjach nadmorskich do kupców i robotników we wszystkich pro-wincjach
Nie zyskałby głosów bodajże we wszystkich grupach
etnicznych nic znalazłby równocześnie poparcia młodych i sta-rych
Idea kanadyjskości własnego oblicza narodowego która z
taką mocą i takim przekonaniem głosił prem Diefenbaker który
przecież śam jest potomkiem imigrantów i to nie pochodzenia
anglosaskiego czy francuskiego spotkała się z żywym odzewem
Nie chcemy w tym miejscu przeprowadzać drobiazgowej ana-lizy
wyborów Wymagałoby to zbyt wiele miejsca ograniczamy
się jedynie do wskazania na pewne charakterystyczne rysy Z tego
co powyżej powiedzieliśmy zdaje się wynikać że byłoby zbytnim
uproszczeniem i to do tego fałszywym gdyby stawiać znak równa-nia
między obecną partią konserwatywną a dawną gdyby utrzy-mywać
że jest ona reprezentantka interesów jednej określonej
grupy społecznej czy etnicznej
Nie zamykajmy oczu na rzeczywistość!
W toku kampanii wyborczej podkreślaliśmy je walka toczv
się miedzy dwoma partiami Twierdziliśmy że obie one sa zgodne
w tendencji do zlikwidowania dwu pozostałych małych stronnictw:
CCF i Social C: jdit Ani prem Diefenbaker ani pos Pearson nie
ukrywali iz zmierzają do usunięcia z areny politycznej tych partii
Nie przeszkadzało to jednak np CCF głosić ze oni to zlikwidują
liberałów zajmą ich miejsce i wszystko uczynili by właśnie po-derwać
liberałów Trzeba przyznać że zadanie wykonali znako
Jedności
te
Państwa
cfneiinlrii złn f rnnmtctriAi Tłpmintinii
przy Sekretari?cie OK
FTN komisie organizacyjna
w skład weszliby
naukowcy historycy —
rzeźbiarze Ud Do Komisji
będzie m in zdecydowa-nie
— w zależności zebranvch
na ten sum — jaka pamiątka:
czy panteon
obudowany na polach
Grunwaldu
Projektuje sie że publiczna
zbiórkę pieniężna na ten cel
sie w 20 22
1950
micie Z efektem godnym najwyższego podziwu: liberałów
zlikwidowali natomiast doprowadzili do gruntownego rozbicia do
pogromu własnej partii Trzej najwybitniejsi jej przywódcy
na polu Głosy CCF padły na konserwatystów Czy partia ta podżwi-gni- e
się z tej katastrofy? Jeśli wiele będzie trzeba na to czasu
i wysiłku Mozę starczy on również na wyłonienie bardziej reali-stycznych
przywódców
Druga partia Social-Cred- it która miała charakter wybitnie
prowincjonalny całkowicie zdruzgotana zniknęła z po-wierzchni
krajowej Zważywszy że przeżywa ona w swoim
tj Albercie i Brytyjskiej Kolumbii ciężki kryzys na tle
afery korupcyjnej należy przypuszczać ze juz nawet nie odżyje
Pozostały więc dwa stronnictwa z których liberalne opozy-cyjne
osiągnęło swój najniższy poziom I jego powrotna nie
będzie ani łatwa ani szybka jeśli nie potrafi w tylko admi-nistracyjnego
programu rządzenia krajem ducha któryby
zafascynował wyborców jak nieuchwytna wizja czai odzieją
Diefenbakera
Jbchód tysiąclecia
Na ostatnim posiedzeniu Se-kretariatu
Ogólnooolskie°o
Frontu Narodu
omówiono nrzygotowania do uro
czystych obchodów 550 rocricy
zwycięstwa ood Grunw?ldrni
Uroczystości mieć beda cha
rakter o?ólnokraiowv i zainau-gurują
obchody 1000-leci- ą' pow-stania
Polskiego"
Dg Komitetu Obchodu zapro-szeni
zostaną przedstawiciele in-nych
państw które brały udział
w bitwie
W czasie obrad postanowiono
owołać
ob-chodów
której
artwści
zadań
--"ależeć
od
cel
ibelisk mauzoleum
zostanie
ro7-ooczn- ie kr?ju lub
lipca r
nie
padli
tak
została
polityki
terenie
droga
miejsce
tchnąć
równie
Ko-mitetu
~ "ZWIĄZKOWIEC" KWIECIEŃ (April) Wa amur - n
historyk
Co decyduje o kierunku za- -
interesowali człowieka? Chyba
przypadek w każdym razie w
pierwszej początkowej iazis do
jakże inaczej wytłumaczyć sobie
n p karierę naukowa Peter Bra-cka9
Ten młody Anglik urodzo-ny
w 1920 r na wyspie Guern-se- y wychowanek Exeter Colle-ge
w Óxfordzie jest wybitnym
polskim historykiem
Właściwie nie powinno to i
nikogo dziwić bo czyż Polak Jo-zef
Konrad-Korzemows- ki nie zo-stał
jako Joseph Conrad słyn-nym
pisarzem angielskim? Czyż
i w zespole świetnych uczonych
hrvtviskieh nie znaiduia sie Po
lakami dopiero po opuszczeniu
murów uczelni w Oxford pra-cując
w czasie wojny w organiza-cjach
opieki społecznej Nie
powstała jednak z tego okresu
ani żadna przyjaźń ani nie zro-dziło
się głębsze zainteresowa-nie
Dopiero w 1945 r gdy zna-lazł
się w brytyjskiej strefie o-kupacy- jnej
w Niemczech jako
pracownik misii kwakrów niosą-cej
pomoc cudzoziemcom w obo-zach
Brock nawiązał osobiste
nici z Polakami Tak sie złożyło
ze' jego jednostka pracowała w
obozie Dipisów polskich Tutaj
poznał nie tylko nędzę ale i pro
blemy polskie Po nitce do
kłębka Wydając żywność czy
ubranie dowiadywał się o losach
człowieka a następnie o jego ro-dzinie
miejscu zamieszkania
problemach ogólnych itp
— No cóz przypadli mi do
serca Polacy i kiedy po powro-cie
do Londynu dowiedziałem
się ze wysyła się misję do Pol-ski
zgłosiłe'm się Z biciem ser-ca
i z wielkim entuzjazmem wy-jechałem
w 1946 r do Polski
Moi angielscy przyjaciele nie
dziwili się bo Anglik z zasady
niczemu się nie dziwi Jesteśmy
przecież narodem ekscentryków
Polskich przyjaciół w Anglii nie
miałem większość moich pol-skich
znajomych powróciła do
Polski Pachniało mi przygoda
więc pojechałem Do końca 1948
byłem pracownikiem misji kwa-krów
Pracowałem na Ziemiach
Zachodnich i w Warszawie Po-znałem
mnóstwo ludzi pozyska-łem
prawdziwych przyjaciół i
znalazłem kierunek zaintereso-wań
naukowych Zabawne pra-wda?
— Dr Peter Brock śmieje się
od ucha do ucha — wspomina- -
jac minione lata opisując pierw
kroki w Polsce Przez dwa
at tu w
OSKonaie języK poiSKl W lyoll
C J gielloński w Krakowie z zamia-rem
zdobycia drugiego dyplomu
doktoratu z historii
Miał nar-isa-ć pracę o emira-"j- i
polskiej nie tei ostatniej --
le poprzedniej Wiedział iuż zp
w Wielkiej Brytanii znajdowała i
Dr St Haidasz nie utrzymał
mandatu w Tunity jednak nie
stało się wskutek jego winy Po-rażka
ta nie obarcza również wy- borców polonijnych Dr Haidasz
był znakomitym kandydatem
najlepszym jakiego mogła par
tia liberalna wystawić w tym
okręgu i najlepszym jakiego mo
gła dać Polonia Prowadził ener
licznie akcje wyborczą opiera
jąc się również 'na swojej chlr
bnei działalności w toku krót
kiei sesji poprzedniej Izby Gmin
Padł pod naporem powszechnej
'endencji fali olbmmiego po oaren dh nrem Diefenbakera a
"mpc i i?go kanddatów Prze-ciwnik
ipo Lockyer nc7vm n
zapisywał sie w pamięci mie
szkańców Trinity Wyniosła go
tylko partia konserwatywna
Zresztą nie tylko jego
Porażka dr Haidasza jest jed '
nak bardzo bolesna i przykra dla I Pn inil Rł I nn Knirinm 4i i-- l
nym kandydatem Jesteśmy jed
nak przekonani ze iest to poraź- - j ka li tylko przejściowa i dr K'ji- - dasz znowu wynłvnie na areno
nolityczna Polonia napewnr
darzyć go będzie w dalsm cia
gu zaufaniem na które bez zr strzeżeń zasługuje
Jeszcze przed rozwiązaniem
ostatniej Izby zwróciliśmy uwagp
na konieczność większego czyn- -
lego uoziaiu roionn w zvciu po
litycznym Wyraziliśmy "pogląd
e "członkowie naszej grupy etni-cznej
powinni znaleźć sie w sze
regach różnych partii ze powm-n- i włączać "sie do życia polity-cznego
i SDołecznnego na wszy stkich poziomach a wiec samo--zadawy- m prowincjonalnym '
federalnym Uważamy bowiem
że tylko w ten sposób zdobędzie-my
należny nam WDływ i odpo- wiednia reprezentację"
Niestety ani poważniejsze gru-ny
poloniine ani tez jednostki
nie zdecydowały sie na mocniej-sze
Dowiązania z kanadyjskim ży- ciem społeczno-polityczny- m Pr
rozpisaniu wyborów "okazało sip
że zaledwie dwie partie wystawi- ły kandydatów polskiego pocho-dzenia:
trzech liberałowie'dwóch
CCF Z- - tego właściwie tylko ip-de- n kandydat dr Haidasz w Tri
nity miał szanse zwycięstwa W
Montrealu odezwał sie wpraw- -
iLSKIM
IEM
'Cf 7p 'J-JgZ-Zz - ?'„'
mmMMSm &MM4
Dr Peter Brock
sie mała grupa uchodźców pol- -
skich Wyobrażał sobie e w ten
sposób stworzy nieiako histo- -
ryczny pomost międn obecną
a" dawną emigracja polska w
Wielkiej Brytanii Dobra rada
prof Rosę świetnego polonisty
wówczas jeszcze profesora w
Londynie skierowała dr Brocka
na lepsze tory Wytłumaczy} mu
ze będąc w' Polsce powinien
zbadać źródła które tam istnie-ją
a których brak w Wielkiej
Brytanii A znakomita praca te-goż
prof Rosę pt "The Rise
of Polish Democracy" przesa-dziła
ostatecznie o pierwszym
studium dr Brocka Zaintrygo-wały
go szczupłe informacje o
Bolesławie Wysłouchu Zafascy-nowała
go postać twórcy ruchu
ludowego w Polsce i rozpoczął
żmudne poszukiwania źródeł
Nie było to łatwe ze względu
na ówczesną atmosferę poli-tyczną
ponadto wiele materia-łów
zniknęło w pożodze wojen-nej
Znalazł doskonałego kierow-nika
w osobie zmarłego w mię-dzyczasie
prof Szczotki specja-listy
historii wsi We Wrocła-w"
tieuczkiznaWlazyłsłoudcrha"Brocczkvlit' nzawj-bardziej
autentyczny materiał
Wydobył z prywatnego posiada-nia
komplety starych pism lu-dowych
redagowanych przez
Wysłoucha znalazł "jego artyku-ły
itp W ten sposób powstała
pierwsza źródłowa monografia pt "Bolesław Wysłouch twór-ca
ideowy Ruchu Ludowego w
Galicji" złożona na Uniwersy-tecie
Jagiellońskim jąkd praca
doktorska Peter Brocka "Anglik
stał się pierwszym biografem
Wysłoucha Paradoks? Ale czy
jedyny?
Nie ukazała się ona — nieste-ty
— dotychczas w druku ale
za to wyszły inne W języku pol-skim
Peter Brock ogłosił pracę Pt "W zaraniu ruchu ludowe-- I
&rTfui ruwiani Iwrilitnrna nniacTŁtwiuryljrylrct iivm -
resujacych szkiców historycz
nych o pierwszych emiffranta"h
polskich w Anglii w "Robotni-ku"
londyńskim
Brock nie jest historykn1
ortodoksyjnym w tym sensie ze
dzie polski komiiet konserwaty-iśc- i
wny ale nic nie bło wiadomo o
jego poprzedniej działalności a
co najważniejsze nie zdołał za-bezpieczyć
grupę polskiej nawet
jednego kandydata w jakimkol-wiek
okręgu
Grupa ukraińska posiadała w
uprzedniej Izbie 6 posłów nale-żących
do 3 stronnictw w nowe
'zbie posiadać będzie znowu f
"osłów co prawda wszystkich
partii konserwatywnej
Godnym ndkreenia jest że
rupa ukraińska nie ograniczała
'ię do wystawiania kandydatów
' ram'enia jednej partii W nie-których
okręgach ukraińscy kan-dydaci
występowali przeciw so-bie
z ramienia różnych partii
Rezultat był ten ze gdy ogólny
nastró) wyborców faworyzował
partie konserwatvwna to kon
- eiwatystą ukraińskiego pocho-- '
denia eliminował kandydata 'nnn rri-n- - ti t f %- - lnnrrte r r
? ramienia nartn CCF czy Social
Ci edit czy libcMlnej"
Nas może lecze na to nie
stne Z t ms!o irteresowaliśrm
sie ć Dtad '"ciem politycznym te
go kraju bv nvec dosyć i to do
brych" kandydatów w różnycl
[partiach
Nie mniei ieśli mimy ambici'
bnr-i-a cynnpgo udziału w życii
spnbcznó - politycznym Kan?d
musimy sami b-- c w nim c?v-nie- jsi
i zachec?ć nasz? mlod7ie'
a więc Kanadyjczyków" polskiegr
pochodzenia do szerszego intere
sowania się problemami polity
cznymi
Jeszcze jedna ilustracja sku
tecznej i pożyteczności działał
ności dr St Haidasza jako po- sła w Izbie Gmin jest poniższe
pismo jakie otrrymał od wicemi-nistra
spraw zagranicznych T P
Malone Brzmi oto jak następu-je:
"Nawiązując do wymiany zdań
pomiędzy Panem a p Fultonem
w dniu '30 stycznia podczas roz
praw w Izbie Gmin odnośnie ba-dań
lekarskich kandydatów na
imigrantów w Polsce '
Otrzymaliśmy właśnie wiado-mość
z naszego Poselstwa w War-szawie
że zaaganzowano drugie-go
polskiego lekarza i wobec te
go jest nadzieja że w przyszło-- !
9 — 1958
nie interesują go zagadnienia
głośne lecz raczej pomniejsze
wstydliwie przemilczane lub ce-lowo
niedostrzegane Możnaby
zaryzykować twierdzenie że jest
badaczem pokrzywdzonych za-pomnianych
wykolejonych Czy
wolno powiedzieć ze działal-ność
charytatywna przeniósł do
historii?
Po powrocie do Londynu dr
Brock otrzymał stypendium dla
dalszej pracy badawczo-nauko-we- j
Owocem jej jest niezwykle
oryginalna praca p t "The Po-litic- al
& Social Doctrines of the
Unity of Czech Brethren" (Po-lityczne
i społeczne doktryny
Jednoty Braci Czeskich) i oczy-wiście
nowy dyplom doktora
filozofii w Oxford
Owocem badań dr Brocka jest
szereg szkiców i studiów ogło-szonych
w różnych czasopis-mach
naukowych' angielskich i
amerj kańskich z których wy
mienimy tylko jako ilustrację
kilka: "Polscy demokraci i an-gielscy
radykałowie 1832-186- 2
Przyczynek do historii anglo
polskich odnoszeń" "Polski
skazaniec w Jersey (szkic o
Zenonie świętosławskim) "Na-rodziny
polskiego socjalizmu"
"Pierwsze lata Polskiej Partii
Ludowej 1895-1907- " -- "Polska
Gromada Rewolucyjna w Lon-dynie"
"Polityka Polskiej Par-tii
Ludowej" "Joseph Cowen i
polscy uchodźcy" Zeno świę-tosławs- ki
— polski prekursoi
"narodników"
W najbliższym czasie ma uka-zać
sie w Polsce nakładem wy- dawnictwa "Książka i Wiedza"
zbiór studiów Peter Brocka pt
"Z dziejów Wielkiej Emigracji
w Anglii" Anglik nasz historyk
bawił ubiegłego lata z wizytą w
Polsce i pozostaje w serdecznym
kontakcie listowym z wieloma
swoimi przyjaciółmi
Ale dlaczego piszemy o Petei
Brock? Z bardzo prostej przy-czyny
Jest wykładowcą historii
nowoczesnej na uniwersytecie
w Toronto i naturalnie i tuta'
jest orędownikiem i propagato
rem kultury polskiej I z zada-nia
tego wywiązuje se znakomi-cie
A więc thank you Peter
(B H)
W To-ont- o dr Brock nie ogra-nicza
się do swoich zajęć uniwer-syteckich
do pracy naukowej
lecz zajmuje się również propa-gowaniem
polskości wśród Ka-nadyjczyków
W "House of
Friends" wygłosił piękny odczyt
dzieląc się między innymi i wra-żeniami
z ostatniego pobytu w
Polsce
Ubiegłego tygodnia zainicjo-wał
wieczór kultury polskiej
który zagaił Pani Barbara Gło-gowska
na której barkach spo-czywała
organizacia tego miłego
wieczoru wygłosiła krótką poga-dankę
o "polskich zwyczajach
Wielkiego Tygodnia i Świat
Wiplkannnnurh a strnnp artvctv
K czną zareprezentowaii: panny A
Węgiel i M Chudzikowska pani
W Staniszewska p Wł Buczyń
ski który odegrał własne utwo
ry oraz zespół taneczny Gruny 1
ZPwK występujący w strojach
ludowych
znacznie wzrośnie ilość dzień
nic przebadanych kandydatów
na imigrację
Sadzimy że chciałby Pan o
tym "wiedzieć ze względu na du-że
osobiste zainteresowanie tą
sprawą"
-
Po wyborach dr Haidasz otrzy
mał następującą depeszę od
przywódcy partii liberalnej Les-ter
B Pearsona
"Przesyłam Panu moje osobi-ste
gratulacje Walka jaką Pan
stoczył wiele pomogła liberaliz-mowi
i w ostatecznym wyniku
przyniesie dodatnie' rezultaty
sprawie dla której Pan tak upor-czywie
pracował
Proszę uprzejmie przekazać
-- ówniez moje podziękowania
Pańskim ofiarnym pracownikom
za len lojalność i wysiłek dla
SńrWi i mnip nr J
Dr Haidasz pragnie za naszym "ośrednictwem złożyć swoje naj-serdeczniejsze
podziękowania ca
łej
-
Polonu oraz tym wszystkim
iiuiy czynnie pomagali mu w )kiesie kampanii wyborczej '
adres
POLACY W ŚWIECIE
Wielu naszych Czytelników wzru
szyła do głębi nowela Henryka
Sienkiewicza pt "Latarnik" o sa-motnym
Polaku latarniku dla
którego największym przyjacielem
i skarbem była polska książka
Napewno rzadko kto sądzi by dziś
ktoś z nas znalazł sie w podobnym
położeniu A jednak tak jest Oto
otrzymaliśmy list autentycznego
"latarnika" naszych czasów prze-słany
do p Wiktora Podoskiego
w Ottawie Jest w nim wzruszają-ca
prośba Polaka którego los za-nędz- ił
do dżungli argentyńskiej o
korespondencję gdjż od pięciu
lat nie ma kontaktu z Polakami
nie słyszał polskiego słowa Może
ktoś kto rozumie sytuację "latar-nika"
skreśli do niego kilka słów
Pod listem podajemy pełny adres
piszącego
Lago Hermoso 6 1 1958 r
Szanowny Panie1
Pized paru dniami otrzymałem
od Pana paczkę czasopism pol-skich
oraz serdeczne zjezenia świą
teczne jak również kilkanaście
znaczków załączonych między stro
nicami czasopisma Za tak wspania-łe
dary jakimi d!a mnie są pol-skie
czasopisma składam Panu
najserdeczniejsze podziękowania
za serdeczne życzenia świąteczne
składam seideczne "Bog zapłać"
Również dziękuję za znaczki gdyż
wzbogaciły one moją kolekcję N'ie
wiem czy me zabieram Panu dro-gocennego
czasu pisząc te kilka
słów ale mają one być wyrazem
mego podziękowania za otrzymane
pisma oraz nieśmiałym przypo-mnieniem
oraz serdeczną prośbą
cło Pana by nie zapomniał mię
Pan kiedy będzie miał znowu kil-ka
numerów zbytecznych Zamiast
je wyrzucić proszę bardzo uprzej-me
o wysłanie ich pod moim adre-sem
I nie tylko te które są z Pol-k- i
ale każdy inny dziennik czy
jakieś czasopismo polskie mają
dla mnie tu wśród dzikich gór
Kordylierów zdała od cywilizacji
nie wspominam już o kulturze
niezmiernie wielką wartość Raz ja-ko
łącznik ze światem w ogóle dru-gi
raz jako przypomnienie o pol-skości
Gdyż nie wiem czy Pan wie
i zdaje sobie z tego sprawę że ja
ostatni raz polskie słowo słyszałem
i po polsku rozmawiałem przed
pięciu laty kiedy byłem w Buenos
Aires Ale to tylko na parę dni
Chyba Panu nie idzie podobnie?
Mam kilka książek polskich sta-rych
tym niemniej serdecznych
które niedługo będę umiał na pa-mięć
To czego nasz belfer poloni-sta
w Polsce przed wojnq w gim-nazjum
nie mógł dokonać bym się
nauczył po polsku na pamięć wy-jątków
z "Pana Tadeusza" tego
dokonała emigracja Już obecnie
uniem sto razy więcej na pamięć
(te-sz-a
sto
dwieście
Prace malarskie
Zanzibaru należycie
serdecznie Panu podziękować za
pamięć o mnie i poprosić
zapomniał Pan o mnie na przysz-łość
Nic wiem czym mógłbym się
śp Siarcmisfrz
STiierć nieoczekiwa - nie i bez patosu o niej pUać trze-ba
Kazimierz nie żyje Na- deszła z lakoniczna wiado
mość umarł 5 marca br Osierocił
zonę z trojgiem dzieci pozostawił
w prawdziwym przyjaciół
z Harcerstwa którego należał
od dzieciństwa i w stale
pracował nawet w najcięższych
momentach swego życia na emi-gracji
grona kilku
kilka lat przed wojonpąuśpciolśiwkięracjająnca
się pracy młodzieżowej wśród Po- lonii Zagranicznej Jeszcze nieda-wno
czytaliśmy jego doskonałe ar- tykuły o Francji w "Związkowcu"
Był koleino komendantem harcer-stwa
p Środkowej potem
w najliczniejszym skupisku
Pas de Calais i Nord We
wrześniu 1939 r należał pierw-szee- o transnartn np—hntml-ń-u ---- w twj rzącycn uacirę polskiego ohozu
skowego w Coetcpndan Po tym
Wytnij i odeślij
'JPON KONKURSU
"DSRfóO DO POLSKI NA BATORYM"
Administracja "Związkowca"
1475 Streeł West Toronto Onł
Pragnę dopomóc w rozwoju polskiego czytelniciw t
zgłaszam nową roczną prenumeratę dla pana(pnni)
Imię I nazwisko nowego prenumeratora
Rozumiem że zgłoszony prenumerator i będńemy
brać udział w losowaniu bezpłatnego biletu do
Polski na
i
Imle nazwisko iglasiaiącego-now- ą prenumerat! '
adres
bne skrezśalłiąćc)zewniufcioocie $450 c(zperkenumerataorrdoecrzn(aniwepoKtraznea-- dzie) $600 (prenumerata roczna w USA i innych krajach)
JMy
123
dPeacnzunoośdćwdi zipęacmzyićęć zCazyPamńtsekrąesusier Pana opisy naszego a raczej mJl
tu życia i ludności wśród gór Ko dylierow na pograniczu chilii skim? Jeśli Pan jest tez sam i
ma kogo napisać paru =}0 j J
nikogo nie otrzymuje hsiow „d pisz Pan i Pan a ja barda chętnie napiszę kilka słów (w wiście o ile Pan i chec dn tego
Łączę serdeczne pozdrowienia
Pańskiej odpowiedz'
cmziyęcito ww popsotsatcaicipollisskuichczygazteeżt cpzay czasopism
Ja pracuję jako księgowy w tar-tak- u wśród Kordylierów na graniczu wsrod wspa małych lasów i nad wspaniałym
i wielkim jeziorem Usj tu dzi-ewicze
i do miasta kilkadziesiąt ki lomelrów Zimą jesteśnu- - odcięci
od świata Wtedy iest najgorzej gdyż poczta przychodzi raz na mi-esiąc
a czasami nawet raz na dva
miesiące A Pan gdzie pracuje
i jak żyje? raz pozdrowi-enia
i serdeczne podziękowania u
przesłane czasopisma
Z poważaniem
S Brodowski
San Martin de los Andes
Cusilla correc nr 31
Lago Hermose
Prov Neuąuen
Rep Argentina
Polski malarz
Drugi jaki otrzymaliśmy ró-wnocześnie
z listem 'latarnika"
argentyńskiego pochodzi z Zanz-ibaru
z przeciwnej półkuli zie-mskiej
Jest nim spis prac mala-rskich
artysty Jana Chmielińskiego
jakie zostały wystawione w 1957 r
angielski głosi że Jan
Chmieliński urodził się w 1892 n
w Pdlsce Malować rozpoczął pe-łniąc
funkcje dyplomatyczne w P-aryżu
(był wicekonsulem RP) w
1926 r Od tego czasu prace jego
wystawione zostały na wielu mi-ędzynarodowych
wystawach a to w
Caen Paryżu Londynie Rzymie
Warszawie i Nairobi 2 pełnym u
znaniem dla jego talentu wyrażały'
się takie pisma jak ''Les Aritists
d'Aujourdhui" J'Ąrt -- and Artists"
"La Semaine a Paris" "Intran-sigeant- "
i wiele innych
Przegląaając spis 60 prac mala-rskich
jakie Jan Chmieliński w-ystawił
w 1957 r to prawie wszys-tkie
są o tematyce zanzibarskiej
Świadczą o tym tytuły Oto kilka z
nich: "Ulica w Zanzibarze" (pięć
obrazów) "Meczet w Bububu"
'Most w Bububu" "Mała Fumba"
Zanzibaru patrząc na obr-z- y nasze- -
go artysty widzi piękno swego
kraju ojczystego i uczy się kochać
rodzinne strony
laiisnierz Jeiski
i w szeregach 2-gi- ei Dywizji
v Alzacji z którą przeszedł na m--
ernowanie do Szwajcarii
W kraju należał do grupy Juliu-sza
Dąbrowskiego wybitnego ide-alisty
i teoretyka skrzydła radyka-lnego
ZHP który został zamord-owany
przez Niemców Posiadał
wszystkie cechy "dobrego mstrukto-ra-wychowawc- y
wielką kulturę w-ewnętrzną
wrażliwość na nędzę
ludzką opanowanie i wyrozumi-ałość
Najbardziej uzewnętrzniała sif
u niego skautowa radość życia ff
humorze i dowcipie jego anegdoy
i gawędy połączone ze znakomil?
znajomością duszy chłopców je-dnały
mu przyjaciół wśród młodzie-ży
Należał do typu instruktora
który "nie ma wroeów" Tak w
j praktyce instruktorskiej jak i w
leorn wykazywał doskonalą zw mość systemu skautowego piaj (
często w organizacyjnej"1
tematy metodyczne i psychologicz-ne
Pamiętamy stany instrukto-z- y
dziś rozsiani w diasporze na- -
( rodowej po wszystkich kątach teo _
iziwnego świata Żegnamy go "'
Ą 'era serdecznym i polecamy nw- - ą
illtwom tych setek młodych juan
którzy kiedyś w Polsce i e ™
cji na Jego ręce składali harcer- -
skie przyrzeczenie Niech po wszys1- -
'cieh szerokościach geograficznym
zdziekolwiek jesteśmy Jfo"
przyjaciele i wy jego wycho
cowie — uderzy w niebo miM
intencje wołanie biowachico"-(- z
"Pogrzebu kapitana MajsneraT
Ale ty Boże który w wysokości
- Strzały twe rzucasz na ferajn
obronef
Błagamy Ciebie przez g
Zapal na niebie na śmierćnaS
Niechaj dzień wnijdzię z }&}
niebios
Niechaj nas widzą orzecie -- yi
'
Hm-Franelne- k
Bahynr
Związek Polaków w KanJ
związek społecznej P"ci i on' pierajcie' go i wstępuje
jak za czasów szkolnych ale nie' "Widok na Mwangapwani" "Pasa-dlateg- o
że mnie ktoś do tego zmu- - żerowie na Seyyid Khalifa"
ale dlatego że czytam po j sieć obrazów) "Drzewo baobab"
razy te same miejsca j "Plaża Mkokotom" i inne
i chcąc nie chcąc zatrzymuję w pa-- 1 Juiiu Chmielili-mięc- i
Przepraszam za tą dygresję skiego to polski wkład do kultury
i zabieranie czasu Są już dziś
Kończąc chciałoym jeszcze raz oceniane Niejeden z mieszkańców
by nie
przychodzi
Jeiski
Paryża
smutku
do
którym
Należał do in- struktorów którzy
Francii
polo- nijnym
do
m-- n
woj
Queon
ja
powrotnego
"Batorym"
W przesyłam money
'Bl do
napisz
ma cza
oczekując
gór
chilijskim
Jeszcze
list
Napis
walczył
prasie
go
J
rny
te
to j
]
f i "A- £J-
%