Nase Novine, January 16, 1986

              Ah ' I v„ ..[. A
Ш .V rfie. r thr j fti%.
six Ш V --1" " " ' t' -- v ли{! - -- ' лли ЛЈцИј'?4,Г. r? I Pa
PRIMITIVNA PLEMENSKA
RAZMISLJANJA
EksperimentiSemo, kao da je
istorija Jugoslavije podela od
naSe generacije i kao da u Ju-goslav- iji zive nekakva etnidki
raznorodna i vjedno sukob-ljen- a divlja plemena.
Na pitanje moze li i pozitivno jugoslo-venstv- o
posluziti kao trojanski konj uni-taristicki- m tendencijama, drug Cirii
Zlobec kaze: "naravno da moze. Mislim
da se to i dogada i otuda toliko nervoze
i optuzivanja..." ("Intervju", br. 122, 31.
I. 1985.)
Iako drug Zlobec na jedno drugo pita-nje
odgovara da on nema nisla protiv
jugoslovenstva i nastajanja jugosloven-sk- e
nacije, on istovremeno izarazava
nevjericu da bi to pomoglo prevazilaze-nj- u
sadaSnjih medunacionalnih te-бко- са
i misli da bi to dovelo do hegemo-nij- e
najvece nacije, a da bi manje nacije
bile osudene na regionalnost, kao sto
je, po njemu, slucaj u Sovjetskom Save-zu- .
Koliko je meni poznato, sovjetski mo-del
medunacionalnih odnosa smo i mi
primijenili Odlukama Drugog zasijeda-nj- a
AVNOJ-- a i odredbama svih poslije-ratni- h ustava (osim Ustava iz 1974.), pa
najveca nasa nacija nije imala nikakvih
sansi ni ambicija da vlada ostalim naci-jam- a
i ne znam zaSto bi bilo drugadije
u medunacionalnim odnosima Sovjet-sko- g
Saveza. Mislim da nije dobro da-va- ti takve pausalne ocene o prijatelj-sko- j
socijalistidkoj zemlji.
Medutim, ja bih se iz jednog drugog
razloga slozio sa drugom Zlobecom da
nama ne odgovara sovjetski model
medunacionalnih odnosa. Sovjetski sa-ve- z
naseljavaju brojne velike skupine
razliSitih rasa i narodnosti, dok u Jugo-slavi- ji
91 posto cjelokupnog stanovni-Stv- a
pripada istoj slovenskoj narodno-sti,
a samo 9 odsto nacionalnim manji-nam- a
cije etnicko porijeklo nije sloven-sk- o.
Zato taj isti model u Sovjetskom Sa-vez- u
na demokratski i perspektivno efi-kas- an nafiin pomiruje medurasne i
medunarodnosne protivurecnosti i pre-drasu- de i razvija svijest o neophodnosti
integracije ljudi i rasa i naroda, a u na-s- oj
zemlji ima retrogradni ucinak, jer
jednu davno formiranu narodnost i
davno formiranu jugoslovensku svijest
dezintegrise u posebne lokalne narode
i drzave i lokalne partikularisticke i na-cionalisti- dke filozofije, sa katastrofal-ni- m
posledicama.
Dok se, dakle, svi drugi ujedinjuju i
integrisu mi se vracamo u proslost i to
dosta daleku, u srednjovjekovne ple-mens- ke drzavice, cija su rukovodstva
eksproprisala i isparcelisala jugoslo-vensk- i
suverenitet i sve vitalne funkcije
Jugoslavije i rade sto hoce, a nikome ni
za sta ne odgovaraju. Mi lutamo i ekspe-rimentisem- o, kao da je istorija Jugosla-vije
podela od nase generacije i kao da
u Jugoslaviji zive nekakva etnicki raz-norodna
i vjecno sukobljena divlja ple-mena.
Medutim, velika ideja jugoslovenstva
zivi vjekovima u srcima nasih predaka,
koji su i pripremili i stvorili jedin-stven- u jugoslovensku drzavu. Koliko je
bila jaka ideja jugoslovenstva prije nas
navescu nekoliko primjera iz nase
slavne istorije.
Kada su se hrabri i slobodoljubivi Hr-va- ti nalazili pod madarskom i austrij-sko- m
vlascu, oni se nijesu dali pokoriti,
vec su pod duhovnim vodstvom velikih
Jugoslovena (Mazuranica, Strossma-yer- a
i drugih) vodili borbu za slobodu
svih Juznih Slovena. U torn cilju, pod
Strossmayerovim uticajem бак i Hrvat-sk- i
sabor 1981. godine jednoglasno od-ludu- je da se jugoslovenski jezik pro-gla- si zvanicnim jezikom na cijelom Hr-vatsko- m
podrufiju.
Tada je i u svim ostalim jugosloven-ski- m oblastima, pod uticajem velikih
Jugoslovena (P.P Njegosa, Vuk, Karad-zic- a, Svetozara Markovica i drugih), isto
kao u Hrvatskoj zivio neunistivi duh ju-goslovenstva
i spremnost cijelog na- roda da se bori i gine za slobodu i uje-dinjen- je svih Juznih Slovena.
Zato su nas tada i u cijelom svijetu
smatrali jednim narodom.
Franc L. Riger, poznati ceski politi-ба- г,
govornik i slovenofil, svojevremeno
u pozdravnom govoru Slovenima redom
pozdravlja 6ehe, Slovake, Moravce, Lu-zic- ke Srbe, Ruse i Poljake, a zatim se
obra6a jugoslovenskom narodu i kaze:
"Јоб jedno veliko slovensko pleme hocu
da pozdravim. Iako ga pominjem na kra-j- u,
ono nije poslednje u ljubavi nase
Slavije. Jer kao sto svaka majka, koja
ima nesretno dijete, posvecuje najtopo-lij- u
ljubav bas torn djetetu, tako se i mi
danas obracamo sa zarkim saosecanjem
svojoj slovenskoj braci koja trpe tamo
na jugu. Jugoslovenski narod danas naj-vis- e
pati, on lije krv za dom i svoje pra-vo..- ."
Kao sto se vidi, jugoslovenski narod
nije nikakva fikcija nasegvremena, vec
je to odavno postojeca cinjenica, koje
su bili duboko svjesni ne samo jugoslo-ven- i,
vec i cijeli svijet. Toga su bili svi-jes- ni
i vladajuci krugovi slobodnih ju-gosloven- skih drzavica Srbije i Crne Go-re,
narofiito od pocetka ovog vijeka. Zato
je i politika ovih vlada imala jugoslo-venski
karakter i bila uskladena sa bor-bo- m
porobljene jugoslovenske brace,
za slobodu i ujedinjenje.
Da se do toga dode trebalo je srusiti
dvije mocne strane sile na Balkanu —
Tursku carevinu i Austro-Ugarsk- u mo-narhij- u.
Tih teSkih i strasnih dana su i jugoslo-venski
iseljenici sa svih kontinenata
pruzili nesebidnu pomoc i solidarnost
majci Jugoslaviji. To odmah po izbija-nj-u rata Cine Hrvati iz Buenos Airesa,
manifestom od sest ta6aka. Slijedi ih
Hrvatski odbor u Rimu.
U proglasu upravnogodbora "Jadran-sk- e
legije" iz Londona i Rima kaie se:
"Jugoslavijo! Slovenci, Hrvati, Srbi!...
Slovenac, Hrvat, Srbin — jedne su
majke sinovi, suza istoga oka, krv iz
jedne rane otvorene... Slovenac, Hrvat,
Srbin jedan je narod, jer istim jezikom
zbori, jedna ga misao spaja, isti osjecaj
veze. To je jedinstveni narod jugoslo-venski,
jedini zakoniti gospodar svoje
zemlje, §iroke пабе zajednicke domovi-n- e, Velike Jugoslavije..."
U Rezoluciji Americkih i Kanadskih
Jugoslovena pise: "Hrvati, Srbi i Slo-venci
jedan su narod jednoga jezika,
koji naseljava pod raznim nazivima
brojne pokrajine na jugoistoku Austro-lUgarsk- e
monarhije, kao i kraljevine
Srbiju i Crnu Goru. Njihovo zajednicko
ime je Jugosloveni..."
U Rezoluciji Jugoslovena iz Juzne
Afrike se kaze da ce istrajati u borbi za
ujedinjenje srpko-hrvatsko-slovenac-- kih pokrajina Austro-Ugarsk- e sa Srbi-jo- m
i Crnom Gorom.
U Manifestu Jugoslovenske ujedi-njen- e
omladine, iz Geneve pise: ..."Srbi,
Hrvati i Slovenci traze jednu slobodnu
nacionalnu drzavu, koja ce obuhvatiti
sve teritorije gdje oni zive... Posto su
Srbi, Hrvati i Slovenci samo jedan jugo-slovenski
narod, to ce oni poslije oslo-boden- ja biti ujedinjeni u jednu homo-gen- u
drzavu..."
Treba li ljepsih i autentttnijih pri-mjera
kako je jugoslovenstvo zivjelo u
srcima nasih predaka, kao najveca sve-tinj- a,
koju su nesebi6no branili i (5uvali
kao zenicu svog oka.
Poslije cetvorogodisnjeg rata, u kome
je svaki 6etvrti Srbin i Crnogorac polo-zi- o
zivot na oltar jugoslovenskog jedi-stv- a
i slobode, a sa njima i desetine hi-lja- da ostalih Jugoslovena, sto je bio naj-herojsk- iji primjer u istoriji ratovanja i
borbi za slobodu, srusena je i Austro-Ugarsk- a
monarhija i svi Jugosloveni su
se ujedinili u jedinstvenu jugosloven-sku
drzavu. To je bio najsrecniji i najvaz-nij- i
dan u istoriji cijelog jugosloven-skog
naroda. (Medutim, taj dan se punih
45 godina ne pominje, zato sto je vlast
stare Jugoslavije bila burzoaska i nede-mokratsk- a.
Kao da sustinu drzave cini
vlast, a ne narod i njegova zemlja, isto-rija
i kultura.)
Jedinstvo Jugoslavije, za koje je samo
u poslednja dva svjetska rata polozilo
svoje zivote tri miliona Jugoslovena, da-nas
se olako sumnji6i kao nekakav ruzni
unitarizam, u kome bi najveca nacija
vladala ostalim nacijama i narodnosti-ma- ,
ako bismo imali samo jedan jugo-slovenski
narod, pa prema tome i samo
jednu naciju. Ne vjerujem da to znaju
i oni koji su nas dezintegrisali. I otuda
u glavama nekih ljudi fikcija da manje
druStvene zajednice gube u jedinstvu
sa vecim zajednicama, ako niko nikome
ne namece ni svoje ime, ni svoju vlast,
ni svoj nafcin 2ivota, vec se ujedinjuju
da bi zajedno bili ja6i i bezbedniji u
ovom nemirnom i protivrefcnom svijetu,
u kome mali i slabi nemaju sansi ni da
prezive.
Dezintegracije i deobe u savremenom
svijetu su anahronizam i izraz primi-tivn- e
plemenske filozofije, koja nemi-novn- o
zavrsava u primitivni nacionali-za- m
i sovinizam. Toga su bili svjesni i
Marks i Engels, kada su svoje Cuveno
djelo Komunisti6ki manifest zavr§ili
pozivom: "Proleteri svih zemalja.ujedi-nit- e
se!"
A kada je rije6 o nasem jugosloven-skom
jedinstvu, njega moze biti samo
onoliko koliko ima jugoslovenstva — u
svijesti i srcima radnih ljudi i ostalih
gradana Jugoslavije.
Vaso ABRAMOVIC
"Intervju"
MANILA — Zbaceni predsjednik
Filipina Ferdinand Marcos dao je,
fcini se 67 milijuna dolara kao pomoc
predsjedniku Reaganu u toku pred-sjedni6k- ih kampanja u SAD 1980. i
1984. godine — tvrdi filipinski list
"Daily Inquirer". List navodi da je ta
pomoc dio starog Marcosovog plana
da pridobije klju6ne americke fun-kciona- re
i ojaca osobno prijateljstvo
s predsjednikom Reaganom.
Inace nova filipinska vlada je odgo-dil- a
donosenje odluke da se proglasi
"revolucionarnom" i umjesto toga
osnovala komitet koji treba da prou6i
takvu odluku. (DPA, Reuters).
Ontario
Affairs
KOSTARIKA I
HONDURAS NECE BAZE
SAN HOSE— Minister vanjskih po-slov- a Kostarike Carlos Hose Gutierez
demantirao je postojanje bilo kakvog
sporazuma izmedu njegove zemlje i
SAD o davanju pomodi nikaragvan-ski- m kontrarevolucionarima.
"Ja ne znam ni o kakvom sporazumu
moje zemlje sa SAD o slanju pomoci
antisandinistima kroz teritorij Kosta-rike"
izjavio je Gutierez, odgovara-ju6- i
na ovaj nadin amerifckom driav-no- m sekretaru Georgu Schultzu koji
je rekao "da je vec rijeseno" da de
americka vojna pomod nikaragvan-ski- m kontrasima" ici preko teritorija
Kostarike i Hondurasa.
I ministar vanjskih poslova Hondu-rasa
Carlos Lopez demantirao je iz-ja- vu americkog drzavnog sekretara
Georga Shulza da je Honduras dozvo-li-o da se na njegovom teritoriju uspo-stav- e antisandinisticke baze, odnc
sno da je dozvolio da se nikaragvan-ski- m kontrarevolucionarima pruza
pomoc. "Vlada Hondurasa nije slu-zben- o odobrila ni jednoj grupi ili
vladi da koristi njen teritorij za po-moc
pobunjenicima iz susjednih ze-malj- a", rekao je Carlos Lopez. Ame-rifc- ki ministar obrane Caspar Wein-berger
izjavio je u Komitetu pred-stavnidlk- og doma da u Hondurasu
antisandinisti imaju baze i izrazio
uvjerenje da ce vlada zemlje omo-gudi- ti doturanje americke pomo6i.
"Prensa Latina"
Sita filmska diva
Kome ce se pozaliti filmska diva nego
svojoj bliskoj prijateljici.
- Znate, sita sam braka.
- Onda se razvedite.
- I toga sam se vec zasitila.
JAVNO OBAVESTENJE
SAVETODAVNI ODBOR O
O OPSTINSKIM IZBORIIMA
Upostavljen je Savetodavni odbor koji ce sprovesti opse-za- n
pregled op§tinskog izbornog procesa i problema u
proslim opstinskim izborima.
Clanovi odbora su: Mr. Gerald Parisien, bivsi major grada
Cornwal i bivsi predsednik Udruzenja ontarijskih op-sti- na
i Mrs. Anne Johnston, biv§i alderman Toronta i bivsi
predstavnik u Vecu metropola Toronta.
Odbor ce u njihovom razmatranju pokloniti paznju obla-stima:
(a) Brojanju i pripremama lista biraca
(b) Kvalifikaciji biraca i kandidata
(c) Finansiranju izborne kampanje
(d) Pristupafinost za glasanje, ukljudujuci i casove glasa-nj- a
i pristupacnost glasackim kutijama starijih osoba
i fizicki nesobnih biraca.
(e) Pripreme i sprovodjenje glasanja, ukljufiujuci i ospo
sobljavanje opstinskih uposlenika.
(f) Uslove i kriterije za prebrojavanje.
(g) Glasadki odziv.
Odbor ce razgraditi preporuke na bazi ovih ispitivanja i
predati na razmatranje Ministru opstinskih poslova.
Sve zainteresovane osobe, organizacije i opstine pozivaju
se da predaju pismene sugestije i komentare povodom
ovog vaznog postupka na:
Mrs. Helen McLean, Secretary
Advisory Committee on Municipal Elections
co Provincial-Municip- al Affairs Secretariat
Ministry of Municipal Affairs
777 Bay Street, 13th Floor
Toronto, Ontario
M5G 2E5
Poslednji dan za predaju je 5. maj 1986. © Ministry of
Municipal
te
Hon. Bernard Grandmaitre, Minister