Zwilazkowiec Alliancer, March 14, 1937

              nr'
liii'
Mii
gyaA i --vr "-- jv t- - "
lasK:
in-t„-ł- j %f#rslF rzez — m "suf" r-"-
-V"
"-w'-JtT-['n-
-7 FśwS - ~ "' (£' J' v 3J
j"iia"
Stronica -ł-
-ta "ZWUZKO W JE G" MARZEC (MARĆH) 14 — 1937 _Nrll
t-B-re
"" ~vws~~- - - „ WWIW
'ZWIĄZKOWIEC"
OFFICIAL PUBLICATIOŃ OF THE POŁISH ALUANCE
OE CANADA
Published for Every Sunday
ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE
Wychodzi na każda niedzielę
Redaktor
Administrator MAZURKIEWICZ
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie $150
Półroczna S0
W Stanach i Europie $200
Pojedynczy numer Be
Printed and Published by Pollsh AlHance of Canada
Adres:
"ZWIĄZKOWIEC"
696 Queen W Toronto Tel Redakcji EL 8683
Idziemy Naprzód
ERBUNEK W SZEREGI "Związku Polaków w
Kanadzie" skończył si§ z ostatnim dniem lutego
t r Lecz z powodu wielkiego kandyda-tów
na członków tak niepomiernie wzrósł oraz
zostało masę nie załatwionych formalności człon
kowskich że na tej podstawie "Zarząd Centralny" Zw
Pol w Kanadzie zmuszony był przedłużyć jeszcze wer-bunek
na cały miesiąc marzec do dnia pierwszego kwiet
nia t i aby dać możność wszystkim chętnym i świado-mym
"górnym i chmurnym" do wstąpienia w dzielne sze
regi Związkowe
Na tej podstawie wszyscy ci„ którzy nie zdołali wpi-sać
sięŁ w miesiącu lutym lub też nie załatwili swoich do
KtorsKicn egzammacji mają sposobność uczynić to tą ra
za Tak samo i Grupy Związkowe które z nieokreślo-nych
powodów nie były zdolne załatwić wszystkich
praw związanych ze wstępem nowych członków powin
5£ńy się i załatwić takowe w następnem miesiącu
Ustatnie trzy miesiące werbunek w szeregi Związko-we
pobił z kretesem rekord poprzednich werbunków
Przez te kilka ostatnie lata świadomość w naszych ma
sach szalenie wzrosła Ludzie dojrzewają i zaczynają
jaśniej rozumować że w pojedynkę nikt nic' nie zrobił I
liićzegó nie dokaże W solidarności i w organizacji jest
wielka silą którą nie można lekceważyć Dlatego w wer
bunku ostatnim przystępywały do organizacji osoby ta
Irie które przedtem do żadnej organizacji nie należały i
ją lekceważyły Wstępowali starzy i młodzi pojedyncze
jednostki jaki i całe rodziny kobiety i mężczyźni sympa
tycy i dawni nieprzyjaciele
— Jednom słowem wszyscy
Poniekąd jest to dobra wióżbaktóra-znamionujetpm- a #zejsile ii powadzę ZviązkowefjvyĄv"fM
Wstępują jedni dla asekuracji drudzy dla praćjr spo-:1- kł
sw
'luumuj ci iuiu uzausicjuu w juunu uićitiim- - me sic( z sytuacja y
nizację gayz im wstyu scac na udoczu i wyicorzystywac
pracę zorganizowanych
To daje nam pewność że idziemy naprzód wzrastamy
w siłę i potęgę z którą muszą się liczyć nietylko swoi
lecz i obcy
Niech to doda nam większego zapału do dalszego wer
bunku i pracy i starajmy się ten ostatni miesiąc marzec
"wykorzystać należycie Trochę trudu i pracy źdźbło po-święcenia
i wysiłku i dobrej woli
Pukajmy tam gdzie jest zamknięte Krzyczmy gdzie
my pomoc bratnią do tych którzy ją potrzebują Przeko
najmy pesymistów i zarozumialców o naszej słusznej
isprawie
— A
St
posłannictwie dziejowem
zwyciężymy!
Obrady i Uchwały
Egz skuty wy Górniczej
Przed kilku tygodniami obrado
wala w Brukseli Egzekutywa Gór
nicza W obradach wzięli udział
członkowie egzekutywy z Anglji
Francji frelgji Holandji Czccho
Słowacji Rumunji Szwecji krwa
wiacej Hiszpanji i Polski Pol-skich
górników reprezentował dcl
Stańczyk W obradach bral udział
także przedstawiciel Międzynaro-dowego
Biura Pracy a v charak-terze
gościa informując egzeku-tywę
obszernie o stosunkach ja-kie
panują w górnictwie hlemiec-kie- m
i wśród niemieckich" górni
ków Po załatwieniu spraw organi
7nrvinvch 5 nrzekazanych egzeku
tvwie do załatwienia niektór}'ch
uchwal odbytego w Pradze Kon
gresu zajęła się egzekutywa spra
wa skrocewa czasu pracy „w gór-nictwie
poszczególnych krajów
Del Vigne z Francji przedstawił
sposób przeprowadzenia skrócone
go do 38 godzin i 45 minut czasu
pracr w górnictwie vre Francji
Rezultatv tej reformy' okazuią się
koTTA-śtra- e nietylko dla górników
alei przemysłu węglowego"-- a tak-ie
ivcia gospodarczego całego kra
! lSJ-- i olrutek skrócenia czasupra
cyzlikwidowano'świętówki urlopy
turnusowe i przyjęto juz 11 tysię
cy nowych robotników do pracy
:Na skróceniu 'czasu pracr skorzy-stali
taldeTrobotnicy cudzoziemcy
szczególnie Polacy gdyż wstrzy
mano całkowicie zamierzone dal-s- ze
--wydalenia" tych 'robotników a
poza tern przyjęto tych do pracy
którzy z powodu zastoju w i górnic
rwie pracę utracili — wy
dobycia wzrosły wskutek
#
skrócę
ni& : czasu pracy bardzo nieznacz- -
nie Okazuje się ie normalny '
A J STAMEWSKI
K J
Zjednoczonych
napływu
postarać
ruch kopalń zredukował automa-tycznie
i to bardzo poważnie ob
ciążenie kosztów wjtalobycia tak
zwanemi kosztami martwemi ja-kie
obciążały kopalnie w czasie
świętówek i urlopów
Dcl Lombart wskazuje na są
sąsiednią salę obrad egzekutywy
związku górników belgijskich i in
formuje ie sprawa skrócenia cza
su pracy w górnictwie belgijskim
jest wjaśnie w tej chwili tematem
gorących obrad delegatów górni-ków
Po krótkiej dyskusji uchwaliła
egzekutywa wydać manifest do
górników wszystkich krajów z we
zwaniem by w ślad za górnikami
FrancjiBelgii i Polski rozpoczęli
energiczną akcję za skróceniem
czasu pracy W manifeście tym
zwróci się egzekutywa także do'
rządów i opinii publicznej świata
o' poparcje wysiłków górników o
skrócenie "czasu pracy wskazując
na --wyjątkowo ciężką i nfebezpiecz
na dla życia i zdrowia pracę górni
tów
Następnie uchwalono zebrać
materiały o stosunkach hygjenicz
n}ch chorobach i bezpieczeństwie
pracy w górnictwie celem" przed
łożenia ich na najbliższej między
narodowej Sesji Konferencji Pra
cj która ma uchwalić w tych spra
wach odpowiednie konwencie U
chwalono również zwrócić się dc
Sekretariatu Ligi Narodów o zwo łaniew najbliższym czasie między
narodowej Konferencji Węglowej
z udziałem przedstawicieli córni- -
ków rządów i przemysłowców ce
lem omówienia i uregulowania wa
runków-prac- y i handlu węglem w
skali międzynarodowej
ŚPIEWAJCIE TO ZE MNĄ]
KLAPA v„- ~
a
Mimo obchodów mimo pochodów ~?S' '"—" "
Jest pyszna klapa?? Ligą Narodów - -- fy
Zamilkły nagle pochwalne śpiew}'
Śmieje się kula ziemska z Genewy
~ ' Włoch potraktował jak smefdc Ligę
Dał jej w nos psztyczka pokazał figę
Pomimo 'wrzawy gróźb}-- ekscesu
Wsadził Etjopję do pularesu
Bo czem jest Liga Narodów Liga?
Pajac co jak mu każą podryga
Przyjdzie kto śmiały za nitkę chwyta
Ciągnie w lot Pajac skacze z kopyta
Porusza ręką głową i okiem ''
Słów się wylewa bystrym potokiem'
Po łbie się głaska po brzuchu gładzi
Aż w rezultacie — sankcje uradzi
Myśmy przeżyli co znaczą one
Gdy Abisynję wzięli w obronę
Jak się zrobiła wnet sprawa kusa
Razem z sankcjami "pana Negusa"
Musiał umykać z protekcji Ligi
Z zającem można rzec na wyścigi
I dziś przez Ligę głupie kawały
Śmieje się" z Króla Królów świat cały
Miejmy Polacy w wysokiejcenie
To z Abisynją śmieszne zdarzenie
I widzmy jeśli wpadniem w bezdroże
że głupia Liga pomóc nie może
' Jak z Abisynją z Polską się stanie
Każdy ktovzcchce sprawi nam lanie'
I zmykaćbędzie zastęp nasz liczny r
Tak jak umykał Negus komiczny „
'
Własna pięść siła1 tanki i działa
Dwumilionowa armja wspaniała
Podział na ludnol§ćrw obronie równy
Rydz Śmigły jako dowódca główny
Krajowe smęstwo krajowy zapał
Nie będziesz wtedy do Ligi człapał
Tylko ws~źelaką kałmucką hordę
Jak psa podłego chwycisz za mordę
śmiejmy się z LiguNarodów zatem
Niech śpi Nie trzeba śmigaćjej batem
Lecz swoją silnąarmjc budujmy
Miłość Ojczyzny w" sercach hodujmy
Bądźmy dla-Li- gi głusi i ślepi
Bez niej bić wroga daleko lepiej
Wierność dla Polski ręka ha szabli
A mogą 'Ligę wziąść wszyscy' djabli I
Z 'MUCHY'"
końćii 'poświęciła egżękuty- - f Po stronie woj'sk rządowych -- wal!
ił£U6i£'Sic uiga? mazimuji
Koszta
Członkowie egzekutywy dowiedzie
li się bezpośrednio że po stronie'
powstańców walczą prawie wyła?
cznie Niemcy Włosi i maurytan-sc-y
najemnicy zaś po stronie rzą
dowej cały lud hiszpański KIasy'
posiadające popierają buntowni-ków
finansowo lecz własnej skó-ry
nie narażają na niebezpieczeń--
Łtwa walki okopowej Ubogi kler
sympatyzuje w całym kraju więkr
szóści z wojskami rządowemi
Biskupi Arcybiskupi1 z nielicz- -
nemi wyjątkami popierają fanat-ycznie
rebelję Wyjaśnienie tego
faktu jest proste — Arcybiskupi
biskupi i klasztor}' to najwięksi
posiadacze ziemi Lud zaś tej zie-mi
wcale nie posiada lecz pracuje
na dzierżawionych od cywilnych
i kościelnych obszarników działf
kach Rząd ludowy zaczął przepro
wadzać reformę rolną wywłasz-czać
magnatów świeckich i koś-cielnych
z ziemi na rzecz biedoty
wiejskiej: stąd ta zaciekła nieria--
wiść i jedno z głównych przyczyn
buntu
Ubogi kler liczy że z chwilą po
prawy bytu mas chłopskich poprą
wi się także i jego materialne po-łożenie
Dlatego dąży sympatiami
masy walczące z rebelją
Francja Gotowa Przyjąć Żydów
Francja posiada poza Europą
wielkie obszar}-- kolonji słabo za-ludnione
a obfitujące w liczne bo
gactwa i nadające się pod koloni
zację
Francuski minister kolonii Mon'
ter oświadczył w publicznym" wy
wiadzie że Francja 'jestj gotowa o!
saazic w swycn Koionjacn znacz-niejszą
ilość żydów' 'którzybyrzd6
cydowali sie pójść na 'role W pier
wszym rzędzie nadawałaby ślę
pod kolonizację wielka "i bogata
wyspa Madagaskar sąsiadująca1
3 Atryką a nadto Nowa Kaledo-nia
Nowe Hebrydy i Guyana Mi
nisteróświadczył żeczęściowo zo
stały-jużprzcprowadzo- ne badania
któne wykazały przydatno§ć"o-wyc- h terenów pod 'kolonizację O
czywiście emigranci żydowscy
musieliby mieć zapewnioną po-moc
finansową"
Oświadczenie to które złożone
zostało niewątpliwie za wiedzą' i
zgodą całego rządu francuskiego
ma 'wielkie znaczenie Przed żyda
mi otwiera się" wielkie pole do e1
migracji yspa Madagaskar ma
616' tysięcy kilometrów kwadrato
wych powierzchni a liczy tylko 4
miliony ludzi Dla porównania za-znaczyć
należy że powierzchnia
Polski wynosi 389 tysięcy kilome
mv
K
cza mczne iormacje roDowiKow
wszystkich krajów Polska bfyga
da 'Dąbrowskiego bijesię cudow-nie
stała się dumą" wojsk rządo-wych
i "postrachem najemników
gen Franco Hiszpanja ludowa
nie pragnie niczego innego od de
mokratyćznych rządów i ludów
jak' tylko zamknięcia dowozu lu-dzi
broni i sprzętu wojennego z
zewnątrz Gdyby Niemcy i Włosi
nie dostarczali ludzi broni i sprzę
tu wojennego zbuntowanym gene
rałom lud hiszpański zdusiłby
buntowników bez niczyjej pomocy
własnemi siłami i środkami w
przeciągu iednego miesiąca
Buntownicy znając prawdziwe
nastroje ludności rozprawiają
się z nią przy pomocy krwawych i
masowych egzekucji W okręgach
przemysłowych szczególnie górni
czych daj'e się odczuwać brak ży
wności Dwie trzecie załóg skopalń
poszło na front i walczy bohater
sko tam gdzie grozi największe'
niebezpieczeństwo
Świadom tego lud hiszpański
pokona faszyzm — kończy twar-de-m zapewnieniem hiszpański gór
hik straszliwą opowieść o wiel-kim
bohaterstwie swojego ludu i
ó strasznych zbrodniach zorgani-zowanej
zbrodni międzynarodowe
go faszyzmu
Ł w
r
trów kwadratowych a ludności
ma 34 miliony W Polsce na 1 ki-lom-eter
kwadratowy przypada
przeciętnie 85 mieszkańców na
Madagaskarze zaś tylko 7 miesz-kańców
Sam więc Madagaskar
może pomieścić ogromną ilość e-migra- ntówl
Równocześnie poj'awiły się wia
dornóści ii także republika San
Domingo gotowa byłaby przyiąć
emigrantów żydowskich sprawa-ta"'ni- e jest jeszcze dostatecznie
wyświetlona
Polska posiada jedno z najwięk
szych" "zbiorowisk 'żydów i jest kra
jce'em fprarznecluusdkniieon"mymus'ztóą jtąeżżywporopb-cphoodzzi-yćl Zdawało by się" ie kto
jak7kto ale w" pierwszym rzędzie
sami zyazi winni Dy powitać z za
dpwoleniem otwierającą się przed
nimi możliwość emigracji "Wszak
skarżą" się na rosnącą falę ańtyse
mityzmu i na ćóraz trudniejsze
warunki życia w" Polsce Tymcza-sem
na ogół biorąc odnoszą się
przedstawicielte" żydów w Polsce
do planów emigracyjnych między
innem" i do propozycji francus-kich
dość chołdno a niektórzy "na wetwnrost wrogo
Jakież są tego przyczyny?
Rozmaite są argumenty wysu- -
Czeiii Powinien Być Liid Polski?
Zanim odpowiemy sobie na po-stawione
pytanie dowiedzmy się
kto jest lud? Lud to ta część na
rodu od pługa młota kielni pióra
to większość pracująca fizycznie
i umysłowo
Nie sami jednak wieśniacy nie
sami robotnicy nie sami przedsta
wiciele pracy umysłowej i nie
wszyscy razem Albowiem nie każ
dy ubrany w samodziałową sukma
nę w buty z cholewami i bezkra-wat- a
nie każdy noszący bluzę ro
botnika może być zaliczony do lu
du I nie wszystkich pochodzą-cych
z innych klas społecznych
poza nawiasem ludu stawiać nale-ży
Nie powierzchowność bowiem
nie szaty nie urodzenie nawet
nie stanowisko w społeczeństwie
są cechą wskazującą przynależ-ność
do ludu — ale serce czlowie
ka jego dusza dążności a przede
wszystkiem czyny Ten do ludu
należy kto się#o bratnią gromadę
troszczy kto pracuje' dla jej po-myślności
i w szczęściu ludzi' wi
dzi swoje szczęście i dobro Ojczy- -'
zny Upośledzenie ludu w przesz
łości było kardynalną przyczyną
upadku Polski Ale ta przeszłość
minęła bezpowrotnie Dziś nasta-ła
era ludów Nowy duch idzie
światem rodzą się nowe prądy
jakby nowe słońce zapaliło się na
horyzoncie to też nic dziwnego
że życie wysuwa nam pytanie:
Czem powinien być lud w Polsce?
Odpowiedź na to pytanie jest ta
ka: lud w Polsce powinien być' nie
tylko miljonową rzeszą co orze
sieje buduje miasta koleje wydo
bywa skarby ziemne przerabia je
na artykuły użytku płaci podatki
broni Ojczyzny tworzy dobrobyt
i kulturę cierpi płacze a za chle
bem tak często het w świat szero
ki wędruje Lud Polski nie po
to haruje' ciężko by inni nic nie
robilimiejpoito cierpi niedostatekj
by innkwjprzepyćhu pplywalinie
pojtoma:ppjtornicpocnyioną-głO- ~
węjby inni mu na kark włazili
Nicpoto nie!!!
Lud w Polsce powinien być nie-tylko
zbiornikiem wszelkiego two
rzywa dla państwa granitową' o-p- oką
pod gmach ojczysty ale bę-dąc
tym wszystkim musi być i bu
solą i sterem ojczystej' nawy To
przeznaczenie dzieje dziś wyzna-czają
ludowi jako najsilniejszej
warstwie społecznej Stanowi on
"około 75 procent narodu jest za
hartowany w twardej pracy wy-trwały
silny i tysiącznymi węzła
mi przez wieki całym swym jeste-stwem
zrośnięty z ziemią On jest
tą wieczna silniejszą nad wszel-kie
burze i kataklizmy dziejowe
podstawą Kto dziś nie chce zrozu
mieć tej prawdy iż najsilniejszą i
naj'pewniej'szą podstawą dla roz-woju
przyszłości Polski jest lud
— ten popełnia karygodny błąd
jak kiepski majster który chce
wznieść wielki gmach lecz za-miast
na twardym gruncie budu-je
go na niebezpiecznych trzęsa-wiskach
używając na fundament
rupieci i próchna
MARIA KONOPNICKA
Czemu ta przepaść która ludzi
dzieli
Na pokrzywdzonych i na krzyw-dzicieli
Tak jest bezbrzeżna jako
oceany
A taką straszną jak rozwarte
rany?
wane przez żydów "Gdybyśmy
raz nrzvznali ełośno"- - nowiadn
— "że godzimy siei na emi
_r_-- ji -jt- i-i-i! !± i_j _j- -
migrować to będzie to woda ńa
młvn nntvspmiłv7mii nlłinwłprrT
ar- -- — — - —™--- j _ _ v w wtedy nacznie się gwałtowne na- -
dzei wyemigrowali" Inni z pośród
żydów stawiają sprawę bardziej
zasadniczo mówiąc: "że Polska
jest przeludniona to prawda: że
przydałoby się by pewna ilość lu
dzi odpłynęła z Polski na emigra-cję
to także prawda ale dlaczego
na emigrację mają iść właśnie zy
3-S- t 51 śŁ'
m 0 —- - — t
Tu nasuwa się pytanie: kiedyj
w jakich warunkach lud będzi
mógł rolę swoją wykonać? Na to- nie można inaczej odpowiedzieć
tylko wtenczas kiedy znajdzie o-pa-rcie
na ziemi i kiedy będzie o
świecony
"Daicie mi punkt oparcia a zie
mię poruszę" — mówił wielki d- - ['
czony Archimedes Polskę weźmi
na swoje bary lud i poniesie ją w przyszłość pewnie ale musi mieć
grunt pod nogami musi mie{
swój własny warsztat pracy któ
ry mu zapewni jak kęs chleba tale
i możność oświecania się Wszak-wiadom- o
że bez oświaty nie moi
na wychować dobrych obywateli
a ciemnota obywateli to najgor-sz-e
nieszczęście Ojczyzny Marnie
wegetować musi naród i państwo
gdy poziom umysłowy jego obywa
teli jest niski niższy od państw i
narodów otaczających go Ciemno i
ta i za nią idące sobkostwo mo
gą nas zgubić Jeden jest ratunek i
— oświata 'a przedeszystk&m
oświata powszechna Przed wojną
nic słyszeliśmy nic o szkołach po-wszechnych
Takiej' nazwy nie by
było Niższe szkoły nazywano la i
dowemi elementarnemi albo po- - j
czątkowemi Dziś szkoła powsze- - chna winna pod niektóremi wzglę
darni przypominać nam kościół
nie mą osobnych kościołów dla lu
dzi bogatszych a osobnych dla lu
dzi biednych wszystkim ludziom
jednakowej' wiary — czy to bc- -
dzie Polak Niemiec Włoch Frań
cuz czy Hiszpan — wolno modlić
się w jednym kościele Kościół o-gar- nia
wszystkich wyznawców
bez różnicy stanu klasy narodo-- H
wości i przynależności państwo-wej
Prawie to samo możemy powi-edzieć
i o szkolnictwie powszech-ne- m
'W danem państwie powinna
ona- - snogarnjiaiS:dśzieciiwsjzysmtkich śy narodowości i przynależności
kościelnej czyli bez względu na
wyznanie Wszystkie lekcje sa'
wspólne tylko lekcje religji dla
każdego wyznania oddzielne W
jednej' szkole powinny uczyć się
dzieci bogatych ziemian i bied
nych chłopów dzieci ministrów i
parobków przemysłowców robot
ników — dzieci wszystkich obywa
teli
Samo prawo — nawet najlep-szej
konstytucji — nie jest w sta
nie uobywatelić szybko swoich m
mas Dopiero oświata skutecznie
tę sprawę rozwiąże Ponieważ lud I
inaczej' ziemi ani oświaty nie p-osiądzie
jak tylko przez uzyskanie
należytego wpływu na rządy prze
to dążyć on musi do stworzenia U
kiego rządu który j'ego sprawy
postawi sobie za cel który urz-eczywistni
Musi to być rząd o
szczerze demokratycznych dążn-ościach
Gdy taki rząd lud postawi W
czele narodu to wtedy niezbędne
warunki istnienia i rozwoju posi?
dzie i rolę swoją spełni
Z Hni Sitiiitkilo
jajedni
Cezmu jej zrównać zapełnić nie
mogą
Wybuchy pomsty ogniów swycl
pożogą?
Czemu jest zawsze -- jak rozpaci
bezdenna
A jaknienawiść okropna
płomienna?
dzi 1 tylko żydzi anie inni MórU
otwarcie oświadczają się za eai
gracją uważani "są za wyrodków
Uważamy że sprawa zydowjfc
która jestś i na którą uie'moinaił
mykać'óczu da się : rozwiązać P!
przez bicie szyb żydowskich je"
przez wywracanie straganów iy?
wskich 'ale przez branie w cłu"?
skie ręce zwłaszcza na droci'
wśpółdzielczej tak' "zbytu próds
tów rolnych "jak zaopatrywać
wsi w potrzebne" jej towary rsj
przez emigrację żydów I' jeżeli
dzi możliwości te będą odrżuc2Ł
sami przyczynią się do wzrostu s:
tysemityzmu
i£ami&ęś%g