Nase Novine, April 13, 1977

              Krizatezaod February 16, 1977 DILEME LATINSKE AMERIKE
iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiitiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniiiiiiiiiiiiiiiiiii energetske
New York (Tanjug) — "Oslgurati
vodu za sve narode svijeta", to je
geslo pod kojim ce se sredlnom
marta u Mar del Platl (Argentina)
odrzati specijalna konferencija Uje-dinjen- ih
naroda. U sredlStu UN su
po6ele posljednje prlpreme za taj
skup kojl je jedlnstven, jer medu-narod- na
zajednlca sada prvl put
cjelovlto pristupa strateSkom za-dat- ku
6lji je cilj da se "izbjegne kri-z- a
globalnih razmjera".
Strahuje se da bi se na kraju
ovoga stoljeca svijet mogao suofiitl
s krlzom za koju se u ovoj fazl
rasprava pretpostavlja da bl mogla
bltl teza I sa znatno veclm prosti-ranje- m
nego 5to je energetska
krlza. Postignuta je suglasnost
zemalja svlh geografsklh podruCJa
da treba ufilniti napor da se medu-narod- na
zajednica organlzira i
odredi platformu I program akcije
za nekoliko desetljeca unaprijed.
Svjetsko ce se stanovnIStvo
ubrzo udvostruCiti, a zatlm I
utrostrucltl. To ce bltno smanjiti
rezerve vode, tog osnovnog izvora
zivota. Medutim, to joS nlje glavni
problem kad je rljefi o vodl, vec ne-mar- an
odnos, masovno zagadiva-nj- e
i odsutnost nuznih mjera
Cuvanja onoga Sto se Ima na
nacionalnlm terltorijama.
Prlpreme za svjetsku konferen- -
OSJE1UIVI
SREDNJI ISTOK
U jeku ozlvljavanja konferenclje,
na kojoj treba da se rijeSI spor iz-me- du
Izraela I Palestlnaca (Palesti-nsko- g
OslobodilaCkog Pokreta) na
fielu sa Arafatom, u Izraelu je ve6
boravio generalni sekretar Ujedl-njen- lh
Naroda Kurt Waldhelm. On
je Izraelclma rekao da je vodstvo
palestlnskog pokreta spremno da
napravl jedan ve6l ustupak.
Na Srednjl Istok polazl I novl dr-zav- ni
sekretar Sjedinjenlh Drzava
Syrus Vance, jer i Amerika Je "zain-teresiran- a"
za navodno pomjeranje
ka suglasju Sto se tide Palestlnaca.
Dosad je u pregovorima neprizna-vanj- e
Izraela kao drzave po Araplma
bio glavni kamen spotlcanja. To je
stav kojl su Arapi zauzell jo§ prl os-nivan- ju
Izraela.
U vezl svega toga doSIa je I vijest
da je Jaser Arafat voljan da prista--
ne na neku mlnl-drzav- u, pored Izra
ba da znaci da je probljen led i da bl
mogll bltl zakazanl ponovnl prego-vor- i,
kojima bl utvrdlo mir u
dijelu svijeta.
i
iiimiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimiiiiiiiiiiim
clju o vodi traju vec nekoliko godi-n- a.
Sve procjene do kojlh se dosad
do§lo ukazuju na to da se na veliki
izazov moze odgovoriti svjet-sko- m
polltlkom koordinlranja I
suradnje na svlm razlnama —
lokalnoj, nacionalnoj, regionalnoj i
medunarodnoj.
I opet su najteze pogodene
zemlje u razvoju: njlma voda
najvlge nedostaje. Stoga je u
osnovnom konceptu prlprema do-mlnlraj- u5a
postavka da spremnost
za suradnju mora blti unlverzalna.
Ребепо je: Covje6anstvo moze u
buducnosti izbjecl krlzu zbog
nedostatka vode, ako se u akciji
udruzi.
Za svjetski konferenciju u Mar
del Platl ve6 je prlpremljeno vISe od
200 tematskih dokumenata o
Izvorlma vode na пабет planetu, o
patnjama kojima su Izlozeni
stanovnlcl u mnogim dljelovlma
svijeta zbog nedostatka vode za
elementarne potrebe Zivota, o bole-stim- a
s kojima se Ijudl radaju zbog
upotrebe nezdrave vode, o raslpa-nj- u
postojecih izvora ondje gdje
vode Ima vl§e nego §to je potrebno,
naclonalnim i regionalnlm iskustvi-m- a
u iskoriScenju vode, razlicitim
obllcima zagadlvanja zbog Cega se
svijet nalazi usred fenomena da se
kvallteta vode za fiovjekove potrebe
stalno pogorSava.
Tom golemom gradom Inzlstirat
ce se da se "mijenja stajaliSte" u
naiinu lskori56enja vodnlh Izvora.
Kra] Legije
stranaca
U Dzibutiju, glavnom gra-d- u
posljednje francuske
kolonije u Africi (teritorij
Afars i Isas), boravi i
posljednja formacija po zlu
Ima
8,880 Cetvornih
je, naravno, da
ovo vojska, ko a
By
solution
sorts the the
debt, the New York City
has been
West Texas.
known different
the Creek
the Wolf Creek
the names
arroyo in the
is
real is secret.
says that the
course, him it's world"—is
to his trillion
zeros the U.S., the United
' ' when you that far debt,
what's zeros one way or the
LIMA VJesnlk) - Na
svojstven, duboko emotlvan nacln, zivopisnl svi-jet
Anda, u goleme Amazone I Plate,
dozlvljava zahtjev se u svjetsklm
odnoslma uvede nov, pravedan poredak
stvarl.
Razapet izmedu i mukotrpne
bijede u grcu teznji za brzim razvojem. zahuk-ta- o
i.nestrpljiv. menta-liteto- m zitelja. vidi u torn zahtjevu veliki
trenutak istine. - Hoce pravda jednom zakucatl na
vrata stoljecima Latinske Amerike? - pitaju se ugledni intelektualci Lime. Caracasa,
Buenos Airesa, Sao Paola.
Ideja o novom, ravnopravnijem
svjetskom ekonomskom zivo je utkana
u ovdasnja. duboko ljudska Latinska
Amerika je isuvi&e dugo trpjela nametnutu
ulogu bogatog prosjaka bi dosljaci iz bije-lo- g
svijeta odnoseci njena pri-rodn- a bogatstva - u
Ti osjecaji se sada pretvaraju u zivu akciju.
Uvjet bez koga se ne moze
U torn pogledu. vi£e nije ni bitno u se
politickim uniformama krecu akteri na zele-no- m kontinentu. vecini zemalja. na vlasti su - generali.
jedne zemlje do oni promatracu
nude zanimljiv spektar najraznovrsnijih
i programa.
Ali. bez obzira na to kako rezimi - civilni
ili vojni - reziraju prilike na domacoj pozornici.
je zajednicko svima nov. pravican meduna-rodn- i
ekonomski poredak je zahtjev bez koga se
ne moze .. Vec desetljecima Latinska je Amerika osu-den- a
izvozi sve sirovine i nabavlja
sve skuplje strane proizvode.'Sada. ona. u jed-nom
dahu, bez obzira politicki portret trenut-ni- h rezima - ulazi u bitku. zahtjev jeprisu-ta- n
u i
rezima na ovom kontinentu.
Ima. razumije na kontinentu i
se takva suzbiju. Oni stizu iz sjedi-St- a
i ureda nekih
americkih 'politicara.
Svaki zahtjev se izgradi novi svjetski eko-nomski
poredak. proglasavaju ek-strem-ne
Ijevice.
je decenijama sa viSe
domorocima ioHva
nomadima) AI2ira
Tunisa. O Leg i j i stranaca
6uvene francuske Leaiie napisanesu knjige i snimlie- -
stranaca. ih 1500. To su ni brojni filmovi, prikazujudi
uglavnom Ni- - je kao nesto pustolovno i
jemci, Spanjolci, Belgijanci, privlafino, cak i pozitivno, ali
Talijani i tu i tamo poneki ona nikada bila. Bas
Amerikanac i Kanadanin, naprotiv.
koji navodno odrzivaju mir Sjeverne A- -
ovoj pustosi sto zaprema тпке smanjivao je i broj
milja.
Poznato je
placeniCka
ovih i pustolova,
koji su, kako гебе
nasevac (koji proveo
eia, dok je dosad vazio zahtjev za je kroz historiju francuskog Alziru pet bili "od zla
cijeiom Paiestinom. Sve to pak kolonijalizma u Africi i Aziji oca i jos gore majke .
se o-vo- m
samo
bila orude u Sticenju Odlukom francuskih
interesa. To p'osada ovog posljednjeg
bila udarna snaga, pozna- - uponsta treba da se rasfor
svojoj svireposti, koja sredinom ove godine. protivnici
How much is trillion
UNCOLN WHITEHALL
BACKDOOR, Texas—A of
to problem of national
debt, and
every other proposed
by a journalist in
The journalist,
weeklies as Seco
Philosopher,
Philosopher—and by of
every other draw and
region— a syndicated columnist
whose identity a
capitalist world—
of "the
three trillion dollars in debt. Accord-ing
research, a has 12
in
Kingdom.
But get in
a few
(Specljalno za sebl
slivu La
da ekonoms-ki- m
sebicne raskoSi
sto
ovaj kontinent, juznjackim
svojih
li vec
pustosene
pravicnijem,
poretku
osjecanja.
da
lagodno zivjeli,
bescjenje.
kakvim
U
Od druge.
plat-form- i. opredijeljenja
ti
neSt'o
jeftinije da
na
politicko-diplomatski- m programima naj-konzervativn- ijih
se, pokusaja da
raspoiozenja
transnacionalnih kompanija
da
oni aktom
Jugosloveni,
to
u Oslobadanjem
se
pladenika
jedan
je u
godina)
tre- -
glavno vlasti
kolonijalistiCkih
je
ta
a
in
to
18 in
da
other?" he points out.
"Our being the world leader and
all, it's only natural that other coun-tries
should follow us into debt, too. . .
. France is so far in that even if
she can sell some of those mammoth
planes called the Concorde, it's
doubtful if she furnish a clear
title to them. England has been on the
verge of bankruptcy so long she's
now trying to borrow against the
verge.
"In fact, you could say a nation
today consists of cities in debt, sur-rounded
by states in debt, sur-rounded
by a country in debt, inha-bited
by people, most of whom are in
debt."
The Philosopher's solution is sim-ple,
appealing to those of us in debt,
although it certainly won't be
da6a da
vatre
po
He
Taj
can
heralded by those high,
of notes
from the the cities, the states
the
It cancel all debts.
A of that would be
aid notes
from
to which
owing Most small
would break
even: they are owed, but they often
owe, more each year.
only one noted
by the but not resolved.
He asks, would act as
John Doe would a
good choice. of things, like
arrest warrants, are
to his
Na isti se nacin nastoji prikazati i ot-vara- nje neke latinskoamericke zemlje prema
pokretu upravo zato sto on za-stu- pa takav na sceni.
Ali. ti pokuSaji. - kako peruanski dnev-ni- k
El Correo. - pretvaraju se u antlpovijesni
stav, u negaciju i negaciju povijesti.
Domaci takvih pokusaja na tlu
Latinske Amerike. ovdje su vec odavno poznati.
Oni se u takozvanu povijesnu des-nic- u
u grupe koje, - upozo-rav- a spomenuti peruanski list - djeluju za ra-cu- n imperijalizma i sistema
koji primjenjuju transnacionalne kom-panij- e.
Oni osuduju, kao vjeSto frazersko lukavstvo
zapadne civilizacije
zahtjeve pokreta nesvrstanosti i takozvanog
treceg svijeta. koji cine srz novog svjetskog
poretka: ekonomsku
razmjenu. pravedan izmedu cijena siro-vin- a
i proizvoda, poStovanje su-verenit- eta drzava i slobodno samoopredjeljiva-nj- e naroda.
sjena stranih dugova
Uprkos tome, vise nema vlade ni rezima u
Latinskoj Americi bi se usudila preuzeti ri-zi- k da zanemari vlastitog
i pokrije Sutnjom zahtjev za stvaranje no-vog
pravednog medunarodnog po- retka
Ovdje se. na primjer, zna da ~su Ujedinjeni
jos 1974. godine proglasili hitnom potre-bo- m ostvarenje te ideje kao garanciju mira i
boljeg zivota za sve ljude na svim
sirinama.
Uostalom, -- povijesno Latinske
Amerike za pozicije pokreta nesvrstanosti i tre-ceg
svijeta, u prilog stvaranja novog svjetskog
sistema prirodna je posljedica infe-riorno- g. tesko polozaja u koji je
ovaj kontinent stavljen sistemom
sadasnjih svjetskih ekonomskih odnosa.
Latinska Amerika grca u dugovima. Nista ne
pomaze h.o je njen ekonomski razvoj. izrazen
bruto nacionalnim zabiljezio u pro-Sl- oj godini od 2.6 posto. dok' su gotovo sve
zemlje bile padom proiz-vodnj- e.
VELIZAR SAVIC
se nosila Razlog: Legija nije
(Donai6esce Osim kn rp
Maroka,
nije
ikada робагка s kakvom gru-po- m no6nih upa--
iz Somalije, legija,
se ne bi dosadivala, gradi
ceste, gasi itd.
Nego, zanimljiva je jedna
6injenica. U Legiji stranaca u
pedesetak godina
uvijek se je naslo nasih ljudi,
a danas ih, na zalost, ima
najvise. Poslije njih dolaze
Nijemci.
Zbog njihovog odlaska
svakako nitko nece zaliti, a
ponajmanje Beduini i Tuare-z- i,
koji su za legionare bili
strah i trepet, kao i viSe nego
rnira dostojni
debt debt
on who
mainly represent the holders
people,
and federal government.
is:
measure kind
an to workers, who hold
mainly brothers-in-la- w, and a
curse big finance, has
everybody it.
businessmen probably
and
There's problem,
Philosopher,
"Who re-ceiver?"
Perhaps be
Lots other
already
charged name.
?
svako
nesvrstanosti
zahtjev medunarodnoj
pise
razvoja
zagovornici
svrstavaju
posrednicke kako
eks-ploataci-je
neprijatelja i'krScanstvo --
sve
ekonomskog pravicniju
odnos
manufakturnih
Opasna
koja
raspolozenje stanov-ni£tv- a
ekonomskog
narodi
geografskim
opredjeljenje
ekonomskog
podnosljivog
nametnutim
proizvodom,
uspon
industrijske pogodene
notmhna.
nomadskih
proteklih
fiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniiii iiitiiiiiiiiitiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimiiiiiiiii iiiiiiiiiiiiii iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiHiiiiiiiiii IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIHIIIIIIIllllllIllllllllllllIll
"%ши'&ч:%Н.
neokolonijalnog
UmrojeSergej
HjuSin
U Sovjetskom Savezu je o-v- ih dana umro Sergej llju§in,
inzenjer i glavni konstruktor
sovjetskih aviona od 1931.
na ovamo. Bile su mu 82 go-dine.
NjuSin je svoju karijeru
zapoceo kao hangarski rad-ni- k
jos u vrijeme carizma.
Poslije rada u sovjetskoj
avijaciji, upisao se na inze-njers- ku akademiju koju je za-vrs- io 1926. godine. U vrijeme
rata postali su svijetu pozna-ti
njegovi modeli aviona, na-ro6i- to
pikirajuci bombarder
IL2, koji su nacisti krstili
"Lete6a Smrt". Pored vojnih
konstruirao je i putni6ke avi-o- ne
— 1L12 1946, zatim opet
1954. kao i bombarder "Bi-zo- n" iste godine. Zatim je
doSao IL62 za 180 putnika
1962. i IL86 neSto kasnije, za
350 putnika, koji je sovjets-k-a civilna avijacija pustila u
promet profile godine.
Za svoja dostignu6a Ser--'
gej lljuSin je primio najviSe
dastl i sedam puta bio odli-kov- an Ordenom Lenjina. Ina-б- е
se jos zna da mu je sin Via
dimir probni pilot.